Hôm nay,  

GS Francis Halzen được Giải Nobel Vật lý 2026 vì dò ra các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc thiên văn: hạt vô hình, mỗi giây có hàng nghìn tỷ hạt neutrino từ những vùng xa nhất của vũ trụ đi xuyên qua cơ thể chúng ta, nhưng chúng ta hoàn toàn không cảm nhận được

06/10/202613:04:00(Xem: 1909)
blank

GS Francis Halzen được Giải Nobel Vật lý 2026 vì dò ra các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc thiên văn: hạt vô hình, mỗi giây có hàng nghìn tỷ hạt neutrino từ những vùng xa nhất của vũ trụ đi xuyên qua cơ thể chúng ta, nhưng chúng ta hoàn toàn không cảm nhận được
.
---- Nhà khoa học tiên phong nghiên cứu neutrino đoạt giải Nobel Vật lý: Francis Halzen được vinh danh nhờ công trình nghiên cứu về các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc thiên văn. Hôm thứ Ba 6/10/2026, GS Francis Halzen đã thắng giải Nobel Vật lý nhờ những đóng góp cho Đài quan sát Neutrino IceCube và việc phát hiện ra các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc thiên văn.
"Ông Francis Halzen đã dẫn dắt một nhóm các nhà nghiên cứu và kỹ sư quốc tế để mang đến cho chúng ta một công cụ tuyệt vời. Sự kiên trì và tầm nhìn khoa học của ông đã mở đường cho một lĩnh vực thiên văn học hoàn toàn mới," ông Mark Pearce, Chủ tịch Ủy ban Nobel Vật lý, cho biết trong một tuyên bố. Nhà khoa học 82 tuổi này sinh ra tại Bỉ và hiện đang công tác tại Đại học Wisconsin-Madison (Mỹ). Các nỗ lực liên hệ với ông của hãng tin AP chưa thành công ngay lập tức.
Theo thông tin trên trang web của dự án, Đài quan sát Neutrino IceCube là cơ sở nghiên cứu đặt tại Nam Cực, với Đại học Wisconsin-Madison đóng vai trò là đơn vị chủ trì. Công trình nghiên cứu của Halzen về việc thu nhận các hạt neutrino tại Nam Cực đã bắt đầu từ những năm 1980s. Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã công bố giải thưởng này tại Stockholm. Giá trị giải thưởng năm nay là khoảng 1,2 triệu USD, áp dụng cho cả trường hợp cá nhân, nhóm nhỏ các nhà khoa học đoạt giải hoặc một tổ chức.
.
Hạt neutrino là gì? Tự điển Wikipedia giải thích rất phức tạp, nơi đây được giản lược có thể sẽ không chính xác, nhưng sẽ cho chúng ta tạm hiểu về "hạt ma" này. Hãy tưởng tượng vũ trụ giống như một đại dương đầy các hạt nhỏ. Trong đó có một loại hạt rất kỳ lạ gọi là neutrino: không mang điện, khối lượng cực nhỏ, hầu như không va chạm với vật chất. Mỗi giây có hàng nghìn tỷ hạt neutrino đi xuyên qua cơ thể chúng ta, nhưng chúng ta hoàn toàn không cảm nhận được. Vì thế chúng thường được gọi là"hạt ma" (ghost particles).

Hạt "High-energy neutrinos" là gì? Không phải neutrino nào cũng giống nhau. Một số neutrino mang năng lượng rất lớn, được sinh ra trong những nơi cực kỳ dữ dội của vũ trụ như: các vụ nổ siêu tân tinh (supernova), các lỗ đen đang nuốt vật chất, các chuẩn tinh và nhân thiên hà hoạt động mạnh, các vụ bùng nổ tia gamma. Người ta gọi chúng là neutrino năng lượng cao.

Giả sử có một vụ nổ khủng khiếp xảy ra cách Trái Đất hàng triệu năm ánh sáng. Ánh sáng từ vụ nổ đó có thể: bị bụi vũ trụ che khuất, bị bẻ cong, bị hấp thụ một phần trên đường đi. Nhưng neutrino thì khác. Chúng gần như không tương tác với bất cứ thứ gì, nên: bay thẳng từ nguồn đến Trái Đất, không bị đổi hướng, hầu như không mất năng lượng.

Vì vậy neutrino giống như: "Những bức thư nguyên vẹn được gửi trực tiếp từ những nơi bí mật nhất của vũ trụ." Nhưng nếu neutrino khó bắt như vậy, làm sao phát hiện được? Đây chính là ý tưởng thiên tài của Francis Halzen.

Ông nhận ra rằng: Tảng băng khổng lồ ở Nam Cực có thể trở thành một kính thiên văn đặc biệt. Trong băng, người ta chôn hơn 5.000 cảm biến ánh sáng sâu hàng kilomet. Khi cực kỳ hiếm hoi một neutrino va vào hạt nhân nguyên tử trong băng, nó tạo ra một tia chớp xanh rất yếu gọi là bức xạ Cherenkov.
Các cảm biến ghi lại tia chớp này để suy ra: hạt neutrino đến từ hướng nào, mang bao nhiêu năng lượng.

Vậy thì, IceCube là gì? IceCube là một "kính thiên văn neutrino" khổng lồ. Điều đặc biệt là: trong khi kính thiên văn thông thường nhìn ánh sáng, trong khi kính thiên văn radio nghe sóng vô tuyến, nhưng IceCube "nhìn" neutrino. Nó sử dụng khoảng 1 km³ băng Nam Cực làm môi trường phát hiện neutrino.

Khám phá đoạt Nobel là gì? Năm 2013, IceCube lần đầu phát hiện những neutrino năng lượng cực cao đến từ ngoài Hệ Mặt Trời, mở ra ngành khoa học hoàn toàn mới gọi là: Thiên văn học neutrino (Neutrino Astronomy). Trước đó các khoa học giả chủ yếu quan sát vũ trụ bằng: ánh sáng, tia X, sóng radio, hay tia gamma.
Giờ đây con người có thêm một "giác quan" mới: Quan sát vũ trụ bằng neutrino.

Hình ảnh dễ nhớ có thể hình dung là, nếu vũ trụ là một thành phố khổng lồ ban đêm: kính thiên văn quang học nhìn thấy ánh đèn, kính thiên văn vô tuyến nghe thấy âm thanh, nhưng hạt neutrino giống những người đưa thư bí mật đi xuyên qua mọi bức tường.
IceCube chính là trạm bưu điện đầu tiên đủ lớn để bắt được những "người đưa thư" ấy và đọc thông điệp mà chúng mang từ tận những vùng xa xôi nhất của vũ trụ.

Như thế, Giải Nobel Vật lý 2026 được trao vì đã mở ra một cách hoàn toàn mới để quan sát vũ trụ: dùng các neutrino năng lượng cao như những "sứ giả vũ trụ", giúp con người nghiên cứu các lỗ đen, sao nổ và những hiện tượng cực đoan mà ánh sáng thông thường không thể tiết lộ hết.

Từ các đặc điểm trên, có lẽ sẽ thấy gần với triết học trùng trùng duyên khởi của Phật giáo Hoa Nghiêm, thế giới tương tức không ngăn ngại: những hạt gần như vô hình, lặng lẽ xuyên qua cả hành tinh, lại mang theo tin tức từ những nơi xa xăm nhất của vũ trụ. Điều đó nhắc chúng ta rằng thực tại luôn phong phú hơn rất nhiều so với những gì mắt thường có thể thấy.
Các bạn có thể tìm hiểu bằng cách vào YouTube (nhiều video có thể chuyển sang phụ đề tiếng Việt) và gõ chữ "IceCube neutrino" để hiểu về dự án nghiên cứu hạt neutrino.



- Portland: Khanh Tran mua khu đất hồi tháng 2, quay lại tính xây nhà tháng 6, thấy 75.000 lốp xe hơi cũ đổ trộm lên - San Jose: nổi giận khi lái xe, chận đầu chọc quê xe tải, Ken Pham Tran bị án án 60 ngày tù giam. - Maine: ICE lại nổ súng, giết 1 người. - Trump: chính phủ liên bang dự kiến đóng cửa tháng 9, nếu không xóa bỏ filibuster (luật nói dài để ngăn bỏ phiếu) để "chúng ta có thể làm bất cứ điều gì mình muốn và thông qua mọi dự luật mà mình muốn." - Trump: Mỹ đang tiếp quản, bảo vệ eo biển Hormuz, Iran không có gì trong tay. Trump: Mỹ sẽ hốt bạc nhờ bảo kê Eo biển Hormuz.
Nơi đây, chúng ta sẽ đọc thêm về Thiền sư Tì-ni-đa-lưu-chi, người sau khi đắc pháp của Tam tổ Tăng Xán đã sang Việt Nam hoằng pháp, và do vậy ngài Tì-ni-đa-lưu-chi là người trong Thiền sử Việt Nam có liên hệ gần nhất với Sơ Tổ Bồ Đề Đạt Ma. Thoạt đọc, tông chỉ Thiền của ngài Tì-ni-đa-lưu-chi có vẻ như xa lạ với các Kinh Nikaya trong Tạng Pali và như thế cũng xa rời các Kinh A Hàm trong Hán Tạng. Nhưng khi đọc kỹ, chúng ta sẽ thấy trong đó có liên hệ với rất nhiều kinh mà các học giả gọi đó là truyền thống Nam Tông.
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham qua đời ở tuổi 71. Nhà lập pháp kỳ cựu của Đảng Cộng hòa này đã mắc một "căn bệnh đột ngột và diễn tiến nhanh". Một tin tức gây chấn động từ Washington, DC: Thượng nghị sĩ Lindsey Graham đã qua đời vào tối hôm thứ Bảy 11/7/2026 ở tuổi 71. Văn phòng của vị Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa đại diện tiểu bang South Carolina chỉ thông báo rằng ông "qua đời vì một căn bệnh đột ngột và diễn tiến nhanh", theo tin từ Politico.
LỜI DẪN NHẬP: Cuộc cách mạng năng lượng đã bùng nổ sau cuộc khủng hoảng dầu khí năm 1973 và 1979, khi thế giới chợt nhận ra sự mong manh hữu hạn của nguồn cung năng lượng và rủi ro phụ thuộc vào dầu nhập khẩu. Thế giới bắt đầu phải tìm biện pháp ứng phó khẩn cấp về an ninh năng lượng, chiến lược hiệu quả nhất, chi phí thấp nhất để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời bảo vệ môi trường và giảm thiểu biến đổi khí hậu.
Đương kim vô địch thế giới Argentina tiếp tục hành trình bảo vệ ngôi vương tại FIFA World Cup 2026 bằng chiến thắng 3-1 trước đội tuyển Thụy Sĩ trong trận hôm Thứ Bảy 11/7/2026. Đội tuyển Argentina ghi hai bàn thắng trong hiệp phụ sau khi đối thủ gỡ hòa ở phút 72 và đe dọa tạo nên cú sốc lớn.
Đội tuyển Anh đá thắng đội tuyển Na Uy 2-1 trong trận tứ kết hôm Thứ Bảy 11/7/2026. Như thế, đội tuyển Anh tiến vào bán kết, trong khi đội Na Uy cuốn gói về nước. Cầu thủ Jude Bellingham tiếp tục phong độ chói sáng tại World Cup trong màu áo đội tuyển Anh; bàn thắng thứ hai của anh trong trận tứ kết gặp Na Uy vào thứ Bảy chính là yếu tố quyết định mang về chiến thắng 2-1 cho đội Anh.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã phát trát yêu cầu một số ký giả của nhật báo The New York Times ra điều trần trước đại bồi thẩm đoàn liên bang tại Manhattan, sau khi tờ báo này đăng loạt tin nêu các quan ngại an ninh quanh chiếc Air Force One mới do Qatar tặng Tổng thống. The New York Times cho biết các ký giả nhận trát hôm thứ Sáu từ Bộ Tư pháp, với thời gian ra khai được ấn định năm ngày sau đó. Một số trát được nhân viên liên bang trao tận nhà các ký giả. Bộ Tư pháp, trong bản giải thích gửi báo chí, nói cuộc điều tra nhằm vào các “vi phạm an ninh quốc gia”, khẳng định những người phải đối mặt với trách nhiệm pháp lý là các nguồn tin đã tiết lộ tài liệu mật. Bên cạnh các phát biểu từ chính quyền, nhiều tổ chức và giới bênh vực tự do báo chí đã lên tiếng. Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia ở Washington nhận định việc yêu cầu ký giả của The New York Times ra điều trần trước đại bồi thẩm đoàn là điều đáng lo ngại đối với công chúng...
Báo People Magazine, Reuters và nhiều báo VN loan tin: Ít nhất 15 du khách chết sau khi tàu lật ngoài khơi một hòn đảo nổi tiếng hôm Thứ Bảy 11/7/2026. Có 32 du khách và 4 thành viên thủy thủ đoàn trên tàu vào thời điểm xảy ra vụ tai nạn thương tâm. Các cơ quan chức năng đã mở cuộc điều tra trong khi công tác tìm kiếm cứu nạn vẫn đang tiếp diễn, với ưu tiên hàng đầu là chăm sóc y tế cho những người sống sót.
• Bộ Tư Pháp Trump Buộc Tòa Xóa Án Proud Boys Vụ 6-1 • Chính Quyền Trump Muốn Dựng Rào Vĩnh Viễn Quanh Công Viên Lafayette Và Có Thể Chặn Luôn Lối Đi Trên Đường Pennsylvania Trước Bạch Ốc, Gây Lo Ngại Về Quyền Tiếp Cận Và Tự Do Biểu Tình. • Tòa Bạch Ốc Bênh Vực Trump Trước Tin Walmart Tự Hạ Giá, Không Phải Do Yêu Cầu Của Tổng Thống • Trump Khoe Đã Để Lại Chỉ Thị Oanh Kích Iran Nếu Bị Ám Sát, Đồng Thời Công Khai Dọa Bắn “Hàng Ngàn Hỏa Tiễn” Sau Lễ Tang Giáo Chủ Khamenei • Cầu Gordie Howe Nối Detroit–Windsor Được Phép Khánh Thành Sau Thỏa Thuận Mới Về Thu Phí • Trường Tiểu Học Phục Vụ Gia Đình Somalia Tại Minnesota Bị Đe Dọa Sau Khi Trump Đăng Clip Học Sinh Lên Mạng • Mỹ Gia Hạn Thêm Vài Ngày Giấy Phép Làm Việc Cho Người Haiti Và Các Cộng Đồng Diện TPS, Nguy Cơ Mất Việc Và Bị Trục Xuất Vẫn Treo Trên Đầu • Israel Mở Cuộc Điều Tra Sau Khi Ảnh Tù Nhân Bị Lột Áo, Trói Chặt Lan Truyền; Các Tổ Chức Nhân Quyền Nói Đây Là Bằng Chứng Tội Ác Chiến Tranh • Nếu Đầu Tư $10,000 Vào Công Ty B
Theo báo The Independent: Một lãnh đạo cấp cao tại một trong những cơ quan truyền thông ủng hộ mạnh mẽ nhất cho Tổng Thống Trump đã nhận tội trong vụ án gian lận trị giá 67 triệu USD. Cựu giám đốc tài chính của The Epoch Times – tờ báo bảo thủ nổi tiếng với việc ủng hộ mạnh mẽ cho Tổng thống Donald Trump – đã nhận tội âm mưu phạm pháp theo luật liên bang vào hôm thứ Năm 9/7/2026, qua đó chấm dứt đột ngột phiên tòa ngay trước khi phần trình bày mở đầu diễn ra.
Tây Ban Nha trở thành đội thứ hai giành vé vào bán kết FIFA World Cup 2026 sau khi đánh bại Bỉ 2-1 trong trận tứ kết đầy kịch tính vào thứ Sáu, ngày 10 tháng 7, qua đó chấm dứt giấc mơ World Cup của đội tuyển Bỉ.
Nếu 1 học khu ra lệnh dạy Phật pháp hay Kinh Quran trong lớp học, cuộc thảo luận hẳn là sẽ đổi chiều . Trong khi các quan chức Texas cưỡng bách học sinh Texas phải học Kinh Thánh Ky Tô Giáo, một nhật báo đã viết bài ký tên ban biên tập để yêu cầu làm theo Hiến Pháp là hãy dựng bức tường ngăn cách nhà thờ và nhà nước.
Trong một cuộc phỏng vấn, ông Ma cho biết mình bị thu hút bởi lời hứa hẹn về lợi nhuận nhanh chóng và bị thuyết phục bởi vẻ ngoài thành đạt của bà Nguyen: bà đeo kính râm Chanel, mặc trang phục hàng hiệu và lái xe Tesla. Tuy nhiên, yếu tố quyết định khiến ông đồng ý hợp tác chính là việc ông đã quen biết chồng bà Nguyen cùng đại gia đình của họ từ nhiều năm nay. "Trong văn hóa của chúng tôi, muốn hiểu một người thì phải hiểu cả gia đình họ," ông Ma chia sẻ.
• Nhân Chứng Nói Người Bị ICE Bắn Chết Không Húc Xe Vào Nhân Viên Công Lực • Giá Tem Bưu Điện Mỹ Sẽ Tăng Từ Chủ Nhật •Trump Từ Chối Ký Dự Luật Gia Cư, Nhưng Luật Vẫn Sắp Được Thông Qua • Luật Sư Nghi Ngờ Độ Tin Cậy Chứng Cứ Trong Vụ Án Sát Hại Charlie Kirk • Tòa Phúc Thẩm Giữ Nguyên Lệnh Cấm Súng Bán Tự Động Ở Illinois • Israel Báo Tin Kế Hoạch Mới Của Iran Nhắm Ám Sát Ông Trump • Chính Quyền Trump Bị Dùng Vụ Án Hình Sự Đàn Áp Người Tham Gia Nhóm Trò Chuyện Trên Mạng • Tám Người Bị Truy Tố Vì Âm Mưu Tấn Công Sự Kiện UFC Ở Tòa Bạch Ốc • Chính Quyền Trump Giải Nhiệm Ủy Viên Cơ Quan Hỗ Trợ Bầu Cử, Ủy Ban Tê Liệt • Steve Bannon Bị Nêu Tên Đứng Sau Vụ Ép Các Hãng Luật Làm Việc Miễn Phí Cho Tòa Bạch Ốc • Sân Bay Palm Beach, Florida Đổi Tên Thành President Donald J. Trump International • Fed Cảnh Báo Nghiêm Trọng Về Kế Hoạch Tấn Công Trẻ Em Trên Mạng • Hồng Kông: Quán Ăn Mở Cửa Đón Chó
Từ trước cho đến gần đây, các buổi phỏng vấn xin chiếu khán B1-B2 và F1 (du học sinh) tập trung vào mục đích chuyến đi, sự ổn định tài chính, và các ràng buộc với quốc gia quê nhà. Trong năm 2026, các câu hỏi phỏng vấn chiếu khán hiện nay đã mở rộng sang những lĩnh vực cá nhân và liên quan khác.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.