Trang Thơ Tháng Chạp

17/12/202209:39:00(Xem: 4104)

NGUYỄN HÀN CHUNG


về quê

ngày lạc xứ

lúc đã ném vào sương gì ngại nỗi mù
cơn xoắn vật con ngươi không ngưng nghỉ
ngày khánh tận rồi sao còn níu kéo
cuộc mơ hồ phảng phất mái tranh quê

 

em thoáng bóng thở ra hình lịm tắt
phía mây xa gấp gáp chảy qua mưa
anh ngọng nghịu trâu cỗi cằn nhớ cỏ
cỏ xanh um mà chẳng nhấm cho vừa

 

buồn trơ trất cho ngưòi lau áo tuyết
xác xơ rơi từng sợi mỏng manh mơ
còn mấy nỗi mà tái tê riết róng
đào thoát đâu cũng chạm những ngai thờ

 

niềm quan ải mù mưa không biệt lệ
chân bước mau mắt rớt rụng chân cầu
ừ đã thế thì thôi thì cứ thế
miễn là còn chắp nhặt nhớ thưong nhau

 

lúc đã ném trống không về dĩ vãng
là trái tim thất lạc chẳng ra gì
bị huyễn hoặc bởi con hồng con nhạn
lá vàng rơi chưa hẳn đã vàng thu

 

 

cuối đông

 

rêu nhập ùa cơn mưa vào xuân rậm rịch
tóc vàng mắt xanh biết ai ngưòi riêng rớt tha hương
bọt sóng Thu Bồn bây giờ mới là huyền hư cõi thực
âm hồn giống như em quá hà
không tán không tan

 

bèo cứ giạt cứ phì phò xúc tuyết
ngụp sao đang
lạnh cóng rẻ xương rồi
vị quan đá ngày xưa có nhạo mình cũng đai râu mão giáp
con chó cưng xứ người liếm láp nỗi buồn đôi

 

di dân ạ uống đến quành quạnh tiếng
bèo nơi đâu bấu chặt cũng hên là
cuống rau muống mọc mầm quên rổ rá
cũng bày trò mướt mượt đến xanh da

 

thèm một chút hiếm hoi cù lần chơi vơi véo ngắt
em ỉm im thấm tháp nụ hôn đầu
phút hiện đại có ngưòi trải đời hôn bị sặc
sợ quýnh ngày chẳng kịp  nữa mòn  hơi

 

biết còn mai mang rêu rớt quay về
ực một tiếng ngực Thu Bồn âm ấm

 

Xứ xang

 

Tháng tận tôi về thăm mộ chí

Môi nhớ mùi thơm hương ổi ta

Con chim lẻ bóng trên cành khế

Nhìn tóc người xưa bỗng hót oà

 

Mẹ ra trước cửa đêm thường mộng

Em hắt hiu chiều thấp thoáng am

Tiếng kinh cứu khổ chừng lay động

Tiếng kệ u trầm nhói cuống tim

 

Ao cũ vườn xưa con chó lác

Giếng rêu nhà bếp vẫn điêu tàn

Thắp hương chú út buồn không khóc

Người về phương viễn nhẹ nhàng hơn

 

Mười mấy giờ thôi cờ đã khác

Hôm qua nghe chưởi bữa nay mời

Anh em nhà nẫu nhìn khang khác

Không tự nhiên như buổi thiếu thời

 

Người vẫn sa đà trong tiệc rượu

Học đòi quan cách tụng pho kinh

Người ở phương về như thiếu ốm

Thấy học trò xưa giật cái mình

 

Còn mấy lần thăm quê xứ nữa

Thương bao nhiêu nữa cũng quay đầu

Tưởng gặp quê rồi thôi nước mắt

Nào ngờ nước mắt lại càng sâu

 

– Nguyễn Hàn Chung

 

*

 

LÊ HƯNG TIẾN

the-gray-forest-1927.jpg!PinterestLarge
Tranh Max Ernst.

 

 

Ngã ba tự thức

 

Ta không hiểu được dòng sông

Bao thế kỷ đã thành bao nhiêu lưu vực

Những nhạc sĩ không hay biết mình chết trên không phận mình

Thế giới cũng chẳng hề biết tên tuổi nào hóa vùng đất mới

Nhưng mặt trời vẫn khóc nhiều cơn mưa đẫm mồ tác phẩm

 

Ta không hiểu được mặt trời

Những con chữ lò cò đói nắng đói mưa

Cánh đồng hoang hóa bao vụ mùa núi tưởng

Khi đòng đỏng ướt trang giấy trắng

Những nhà văn tự giết mình trong đáy thẳm

Sệch soạt sệch soạt phận đời

Sệch soạt sệch soạt phận thời

Cũng không nghĩ đến mặt trời mọc hướng Đông

 

Ta không hiểu được chính ta

Khi tôn giáo là tất cả

Khi bản ngã là ta bà

Khi tha ma là nhục dục

Khi nước đục là nước trong

Khi ước mong là không ước muốn

 

Ta không hiểu được dòng sông

Ta không hiểu được mặt trời

Ta không hiểu được chính ta

 

Ta không hiểu được dòng sông

Ta không hiểu được mặt trời

Ta không hiểu được chính ta

 

Ta không hiểu được dòng sông

Ta không hiểu được mặt trời

Ta không hiểu được chính ta

 

 

Căn trọ nhỏ với cây đàn piano cũ

 

Tôi hái cô đơn trên từng ngón phím piano tơ ngẫu

Âm thanh vỡ vụn rơi từng khối đá trắng dã

Những ngọn nắng săm soi vào khu cấm vận không gian

Những nốt nhạc cũng săm soi vào khu bảo tồn trí tưởng

Ánh sáng bắt đầu thủng thỉnh trong căn trọ cất giấu nhiều đáy hồn tận

 

Khi mười đầu ngón phím piano chảy máu

Mặt trời rụng từng trái tim đau

Thời đại mới bắt đầu săm soi vào vùng kín của nhiều thế kỷ trước

Chất vấn những vết sẹo trinh nguyên

Chất vấn bản thể và tính thể

Chất vấn tâm linh

Chất vấn dòng Magma xáo trộn lẫn lộn nhiều không gian thế kỷ

Chất vấn những tên tuổi dám đánh đổi thời đại mới này

Vivaldi, Bach, Mozart, Beethoven, Tchaikovky, Wagner, Haydn, Brahms, Schubert, Schumann, Glinka,...

 

Căn trọ nhỏ với nhiều cái tên bí mật vỡ vọng

Những ngón phím piano đan luồng ánh sáng

Thêu thùa cô đơn

Thêu thùa tội thấu cảm

Thêu thùa những ngõ ngách thời đại mang váy vó phố phó xẩm mặt

Thêu thùa những ý tưởng nhảy lò cò trong khu bảo tàng tiếng nói

Thêu thùa những cái tên cái tuổi làm mắt ướt khao mùa

 

 

Tiếng nói từ lỗ thủng

 

Những ngày không ngủ được

Tôi sợ trái tim đất vỡ hoang

Ly cà phê không biết thở

Rượu bia đổ không vào bể

 

Những tuyến đường không phố

Bạn bè lạc lỏng trong địa hạt chữ nghĩa

Tiếng nói rỗng từ rỗng ngữ

Vắt vẻo phần tinh khiết của cô đơn

 

Khi bài thơ mở giọng

Tôi sợ trái tim đất vỡ hoang

 

Khi bài thơ mở giọng

Những bạn bè không biết tiếng nói từ lỗ thủng

Vá víu từng tháng ngày vụn vỡ

 

Khi bài thơ mở giọng

Những con chữ bắt đầu cô đơn

 

Khi bài thơ mở giọng

Ngọn lửa tắt mùa sáng

Những ngày thức không tồn tại

Tôi sợ trái tim đất vỡ hoang

 

 

Áp lực từ những cánh hoa rơi

 

Những ngọn núi không số

Khối lượng công việc chất chồng trên đỉnh đồi

Hai bầu sữa đổ vào lũng con gái không xanh

Cánh đồng lúa trẩy hạt hạt hạt

Nước mắt cũng chảy hạt hạt hạt tươi vui vụ mùa

 

Bay bay bay

Không gian chật chội ký ức

Ngôi nhà thiếu tiếng đùa giỡn của những con chữ

Tôi hái tay mình trên hàng cây long não

Khối việc chất chồng ánh sang

 

Hây da... hây da... hây da...

Tiếng gọi của những con chữ đòi phóng sinh

Đòi tôi bỏ khối núi tưởng

Điểm vào những cánh hoa rơi không số

Hoa hồng, hoa bằng lăng tím, hoa bò cạp vàng và đo đỏ đường cong môi mắt

 

Bóc tách không số cái đẹp

Hãy phóng sinh những cánh hoa rơi

Hãy phóng sinh những con chữ chưa sống qua mùa ý tưởng

Hãy phóng sinh khối việc chất chồng trên lũng con gái không xanh

Và hãy phóng sinh tôi

 

– Lê Hưng Tiến

 

*

 

TRỊNH Y THƯ

 

Kandinsky_d
Tranh Kandinsky.

 

Những nghịch âm tháng chạp

 

 

1.

 

Sự thật là đàn cá voi chết cạn

     bên bờ đại dương bao la

     nhưng có hề chi đâu

     bởi cùng muôn triệu điều

     không hiểu khác

     tôi đánh mất tinh cầu.

 

Đôi mắt sâu đêm kéo tôi vào bóng tối

     hàng cây ngây tạnh chẳng thể tỏ khúc nôi

     rồi tôi khờ dại đánh đổi linh hồn

     để lấy một câu ước nguyện

     làm thân bến lạ

     tôi chong đèn chờ đêm qua đi.

 

 

2.

 

Nơi trú ẩn đó có bóng đêm che phủ

     cho tôi lắng nghe điệu hát phù trầm

     nhưng sự vắng mặt kéo dài thao thiết

     phía bên kia màn đen tôi không rõ là gì.

 

 

3.

 

Trận mưa đêm day dứt đêm mất ngủ

     tiếng gõ lên mặt kính thoi thót hồi kinh

     trong bóng tối sao góc bàn này hoang vắng lạ

     và tôi hình dung những giọt nước lăn tròn

     chảy xuống con phố nhỏ thâm đen.

 

Tôi tự hỏi rồi mai người có đến

     đất trời vô lượng bóng tối khôn cùng

     tiếng côn trùng nỉ non bên bờ cát

     cùng tiếng gió thảng thốt âm âm.

 

 

4.

 

Thanh âm tháng Chạp

     tôi quên mất từ lâu

     chỉ còn tràng cười nhiếu nháo

     như trêu chọc những âm hồn lưu cư.

 

 

5.

 

Những người đàn bà khỏa thân mặt nạ hóa trang

     bước ra từ bóng tối

     tôi bỗng thất vọng

     khi nhận ra em đứng ở hàng đầu.

 

 

6.

 

Chẳng hiểu sao tôi vẫn tìm về chốn đó

     có gì đâu ngoài những mái nhà nâu cũ

     và một mớ ký ức ngổn ngang.

 

Con đường lở lói thảm thương

     như muốn phân trần trong ngày tang chế

     điểm hẹn ở đâu khi mưa đổ ngập quan tài.

 

Tôi vẫn làm những chuyến hành hương bí mật

     kiếm tìm những gì định mệnh khước từ tôi

     trong muôn một tôi thấy một đốm lửa

     từ xa trông như ánh mắt ngọn hải đăng mù.

 

Sự thật là tôi đã kiệt sức

     và chỉ dám tiêu pha thật dè sẻn

     những gì còn lại của cái gọi là tình yêu.

 

Một ngày cửa đóng linh hồn u hiển

      nghịch âm tháng Chạp

      trôi về những bản nháp thời gian

      khi tôi không biết làm gì với chính tôi.

 

– Trịnh Y Thư

 

 

Mưa Mưa Mưa Bên kia biển Mưa có lạnh không em Dúi ngón chân son dưới lòng cát ấm Cát sẽ phủ chân em Biển vuốt ve trìu mến Sóng nhấp nhô mưa đời
Tam quan mái lạnh người không tới | Cả ngôi chùa đứng khóc trong mưa.
Trước khi là một bài thơ, "Hòn Đá Làm Ra Lửa" đã là một hành vi kỳ lạ đối với chính khái niệm văn bản. Nó ra đời không trên trang giấy mà trong trí nhớ, giữa hai trại tù Gia Trung và Hàm Tân, suốt gần một thập niên, chỉ được ghi thành chữ lần đầu khi tác giả đã đặt chân tới Thụy Điển, theo tài liệu, nhưng tôi nghĩ, phải trước đó, khi ra khỏi tù hay đến chốn an toàn, phải ghi lại dù không được tề chỉnh như sau này. Phần đông người đọc dừng lại tắc lưỡi, xem đây là một chi tiết cảm động về nghị lực.
Tôi gặp lại anh bên kia ngọn núi / Trong nắng chiều sắp tối / Sao anh không về nhà? / Cha khóc con tàn hết mùa hoa / Mẹ chờ con khuyết cả trăng rằm / Nhà xưa em vẫn đợi / Đó không phải là nhà / Đó là cái còn lại / Của bóng tối. Khuôn mặt tôi không còn nữa / Bên kia cánh cửa: không ai chờ / Làng quê xa vời vợi: tiếng gà gáy sáng / Chó sủa đêm trăng.
Như đứa trẻ nghịch ngợm xé ra trên mặt nước những vòng tròn quấn quít trăm điểm mở
buổi chiều trở về từ cuộc đi bộ | nghe chút hương thơm của hoa jasmin | trắng như bạch ngọc
Cách tốt nhất để giết một con chim | là thế này: dù nó đang cãi cọ hay cất tiếng kêu, | bạn hãy viết rằng chú chim nhỏ đang hót.
Thưa Công nương mắt hương thu u uất Mùa thu không trở lại trong đôi mắt đại dương xanh đầy móng vuốt và, tiếng hát của nàng rắc hoa trên đường về quê cũ xa xăm. Công nương không tin ư
Chuỗi hạt mẹ nằm trên trang | Ý thờ sâu lắng miên man niệm tình
Trận Mậu Thân xãy ra, đơn vị tôi đánh nhau với vc ngay sân nhà.Trận Gò Me Biên Hòa cách hậu cứ tôi chừng 500 mét. Thằng em tôi, thằng em… tôi vừa cưới vợ cho nó nằm lại cùng chiến trường. Vợ nó đón đơn vị quay về ngay tại sân cờ, nhìn quanh không thấy nó, mang cái bầu, xông thẳng đến tôi, không một giọt nước mắt đấm vào ngực tôi bình bịch ‘chồng em đâu, mất rồi hả anh hai’. Vâng đời lính là vậy, vợ lính là vậy.
Để hiểu một nhà thơ, đôi khi phải bắt đầu từ chỗ thân xác họ đã đi qua. Với Nguyễn Hoàng Nam, chỗ ấy là một chiếc ghe đánh cá ra cửa biển Rạch Giá. Trong bài Về nguồn (1990), ông ghi lại khoảnh khắc mửa thốc mật xanh trong hầm ghe, và chính trong cơn say sóng kinh hoàng đó, ký ức quê nhà bật lên: xứ Bưởi Biên Hòa, căn nhà số 66 đường Phan Đình Phùng nơi người mẹ mang ông trong lòng. Rồi đến trại tị nạn Songkhla ở Thái Lan với nắng cháy tóc và sứa lửa phỏng da, sau những bữa ăn cá sình rau vụn. Rồi đến Bolsa, đến tượng Phước Lộc Thọ, đến những bãi biển California.
Môi thầm ngậm nửa lời kinh | Tưởng như thập giá ẩn mình trong sương | Trả lại Chúa những vết thương
tâm trí và khói lang thang | bên này, bên kia trái đất | hồ nước cạn, con đường ngập | cánh rừng tự thiêu | tảng băng bắc cực lững lờ