Nghĩ Về Thơ

02/02/202516:32:00(Xem: 3556)
tuyết trước nhà anh Tùng Nguyễn
Bông hoa hồng duy nhất còn lại sau sân nhà của tác giả. Ảnh: Nguyễn Đức Tùng.



Ngày 2 tháng 2, 2025,

Hôm nay chủ nhật, tuyết rơi từ quá nửa đêm, gần sáng, rơi mờ mịt đất trời. Đây là trận tuyết đầu mùa. Sau một năm khô hạn, thiếu nước, cháy rừng nhiều nơi ở British Columbia và California.

Trên CBC, thủ tướng Trudeau tuyên bố về việc đáp trả quyết định của tổng thống Trump đánh thuế 25 phần trăm lên hàng hoá Canada vào Mỹ, cùng với Mexico 25 phần trăm, China 10 phần trăm. Không phải chỉ là chuyện tiền bạc, chén cơm, nó còn báo hiệu sự chia rẽ đáng tiếc giữa hai đất nước có một lịch sử đồng minh lâu đời. Niềm hy vọng của nhiều người Việt vào việc Trump sẽ kềm chế China cũng đang bị thử thách.

Tôi yêu Canada, và yêu nước Mỹ. Tôi có nhiều người thân ở đó. Căn nhà tuổi thơ của S vẫn còn nằm bên rừng cây rợp bóng mát ở Texas. Tôi nhớ đến bài thơ của Robert Frost, người đọc thơ trong lễ nhậm chức của tổng thống Kennedy. Kennedy có câu nói nổi tiếng được Trudeau nhắc lại: "địa lý làm cho hai nước chúng ta là hàng xóm, nhưng lịch sử làm cho chúng ta trở thành bạn bè."

Bài thơ ngắn của Frost giải toả tâm trạng của tôi. Bài thơ nói về quyền năng của thiên nhiên đối với con người chỉ qua những việc nhỏ bé. Một cái lắc mình của chú quạ làm thay đổi tâm trạng và mang lại cái nhìn tươi sáng mạnh mẽ trong một ngày ảm đạm, lạnh giá.

Dust of Snow

By Robert Frost

The way a crow

Shook down on me

The dust of snow

From a hemlock tree

 

Has given my heart

A change of mood

And saved some part

Of a day I had rued.

*

Bụi Tuyết


Cách mà chú quạ

Lắc mình rũ tuyết

Xuống trên tôi

Từ nhành cây gỗ cần

 

Đã làm trái tim tôi

Thay đổi cả tâm trạng

Và cứu chuộc đôi phần

Một ngày đầy hối tiếc.

Tôi mặc áo khoác, mang giày, chuẩn bị ra đường xúc tuyết. Tiếng lạo xạo làm tôi ngẩng đầu lên, nhìn thấy người hàng xóm đang xúc cả tuyết cho con đường phía trước nhà tôi, tuyết tung lên bụi mù che phủ cả mặt anh, một thứ bụi trắng ngần như khi ta bỏ đi, ngoái lại, nhìn thấy ở cuối đường một ký ức sáng ngời.

Con người sẽ sống được mà chưa cần đến các thiên thần.

Nguyễn Đức Tùng

 

Thơ Quảng Tánh Trần Cầm/ Tranh Lê Thánh Thư
Chúng ta mỗi bước qua rừng vắng / chừng tưởng như đi giữa cuộc đời / một mùa khương nhiệt xa tít tắp / chút náo huyên cầu nghe rụng rơi
ai sẽ mở cửa cúng rằm / bọn chúng ma sống / lóc vỏ cây / một bầy lặt cỏ cỏ nguỵ trang gốc / sống chui rúc trong kẽ lèn chủ thuyết
Em cứ yêu đi đâu cần chi li / yêu dung dị / tình yêu chưa hề / là xa xỉ phẩm
lời kinh thấm sâu vào Đất Trời rộng lớn / sớm mai nguyện cầu / kiếp nhân sinh mù mịt / mất còn trong gang tấc / những con lạch nước đen mùi bùn réo rắt kỷ niệm / những đêm trăng hoang sơ / im lặng như thơ
con giun nằm yên lòng đất co mình dưới bàn chân hung bạo / tiếng than của đồng loại thấm sâu / nghe trăn trở oặn mình / tấm thân như cỏ dại / trườn đi vào những quanh co ái ngại / con người tinh khôn nhất / nên đã đóng vai tất cả các loài thú / vượt qua bao nhiêu năm tháng
tháng mười trời mưa / tình anh là mây / đậu lại bờ này / hôn từng ngọn cỏ / gửi lời thơ bay / từng hạt sương mai / ướt tóc em dài / thấm vai hờ hững / cho hồn anh say
Độc giả nào đọc thơ Ngu Yên trong 36 năm qua (từ 1985), có lẽ cũng nhận ra, thơ của ông luôn luôn thay đổi vì luôn luôn tìm tòi, đào sâu bí ẩn của thi ca. Ông đã từng xác nhận, hành trình làm thơ là thứ yếu, mục đích lớn hơn, là truy lùng và dự đoán thơ thế giới và thơ Việt trong tương la. Ông là người thám hiểm phiêu lưu.
Thị Ngạn am một “ Góc Tùng” tự tại / Hai nẻo đường gánh vác nặng trên vai / Thân gầy gò ý chí chẳng đơn sai / Phách kim cang trong hình hài lau sậy
Vào thời điểm này, phải chăng thơ đã là món ăn tinh thần lỗi thời, mất hương vị quyến rũ, thua mùi phở hấp dẫn khi đói bụng? Đúng như vậy, có đói mới thèm ăn. Làm sao biết tâm tư của bạn đang đói? Hỏi thử nó có mệt mỏi, có căng thẳng, có phiền muộn chuyện đời, có ghét bỏ người khác? Nếu có, đúng rồi, nó đang đói. Thơ là món ăn tinh thần cổ truyền từ tiền sử. Nếu tiểu thuyết là bữa tiệc, truyện là bữa ăn tối, thì thơ Việt chính là phở. Một món ăn độc đáo cho bất kỳ người Việt nào tại gia hoặc tha hương.
cố gắng không rơi tõm xuống hố chữ nghĩa đen ngòm / đặc trưng của những ngày giãn cách xã hội theo chỉ thị / bầm dập nhừ tử sau cú trượt trên thang cuốn thời gian / hẹn một ngày có dịp chén thù chén tạc đưa cay ngả mặn /