Nghĩ Về Thơ

02/02/202516:32:00(Xem: 3554)
tuyết trước nhà anh Tùng Nguyễn
Bông hoa hồng duy nhất còn lại sau sân nhà của tác giả. Ảnh: Nguyễn Đức Tùng.



Ngày 2 tháng 2, 2025,

Hôm nay chủ nhật, tuyết rơi từ quá nửa đêm, gần sáng, rơi mờ mịt đất trời. Đây là trận tuyết đầu mùa. Sau một năm khô hạn, thiếu nước, cháy rừng nhiều nơi ở British Columbia và California.

Trên CBC, thủ tướng Trudeau tuyên bố về việc đáp trả quyết định của tổng thống Trump đánh thuế 25 phần trăm lên hàng hoá Canada vào Mỹ, cùng với Mexico 25 phần trăm, China 10 phần trăm. Không phải chỉ là chuyện tiền bạc, chén cơm, nó còn báo hiệu sự chia rẽ đáng tiếc giữa hai đất nước có một lịch sử đồng minh lâu đời. Niềm hy vọng của nhiều người Việt vào việc Trump sẽ kềm chế China cũng đang bị thử thách.

Tôi yêu Canada, và yêu nước Mỹ. Tôi có nhiều người thân ở đó. Căn nhà tuổi thơ của S vẫn còn nằm bên rừng cây rợp bóng mát ở Texas. Tôi nhớ đến bài thơ của Robert Frost, người đọc thơ trong lễ nhậm chức của tổng thống Kennedy. Kennedy có câu nói nổi tiếng được Trudeau nhắc lại: "địa lý làm cho hai nước chúng ta là hàng xóm, nhưng lịch sử làm cho chúng ta trở thành bạn bè."

Bài thơ ngắn của Frost giải toả tâm trạng của tôi. Bài thơ nói về quyền năng của thiên nhiên đối với con người chỉ qua những việc nhỏ bé. Một cái lắc mình của chú quạ làm thay đổi tâm trạng và mang lại cái nhìn tươi sáng mạnh mẽ trong một ngày ảm đạm, lạnh giá.

Dust of Snow

By Robert Frost

The way a crow

Shook down on me

The dust of snow

From a hemlock tree

 

Has given my heart

A change of mood

And saved some part

Of a day I had rued.

*

Bụi Tuyết


Cách mà chú quạ

Lắc mình rũ tuyết

Xuống trên tôi

Từ nhành cây gỗ cần

 

Đã làm trái tim tôi

Thay đổi cả tâm trạng

Và cứu chuộc đôi phần

Một ngày đầy hối tiếc.

Tôi mặc áo khoác, mang giày, chuẩn bị ra đường xúc tuyết. Tiếng lạo xạo làm tôi ngẩng đầu lên, nhìn thấy người hàng xóm đang xúc cả tuyết cho con đường phía trước nhà tôi, tuyết tung lên bụi mù che phủ cả mặt anh, một thứ bụi trắng ngần như khi ta bỏ đi, ngoái lại, nhìn thấy ở cuối đường một ký ức sáng ngời.

Con người sẽ sống được mà chưa cần đến các thiên thần.

Nguyễn Đức Tùng

 

khi đồng bằng cất tiếng ru của dòng sông / đất trời sẽ trở mình / thức dậy theo tiếng kêu tình nhân sông núi / tuổi xế chiều và bóng tối / đồng lõa một chút yêu nhau vội vã / như chén tương phùng uống cạn bình minh
giả sử niềm tin vẫn sáng soi / xác tín như bàn thờ trang nghiêm trong nhà / khói hương xì xụp vái / cầu người đã bỏ ta đi / đừng bỏ ta đi
Ngô đồng một lá rơi / Nhìn mắt em thoáng thấy / Mùa Thu, vàng đến rồi
Có khi tôi nối hai điểm bằng đường thẳng / Có khi bằng đường cong / Có khi bằng con đường dích-dắc / Có khi lại là những dấu chấm / Tưởng rất gần / Mà nối hoài / Hụt hơi / Không đến
Sáng và tối, mẹ và cha, âm và dương... đó là cánh cửa nhị nguyên đối đãi mở ra cái muôn màu muôn vẻ của đời sống này. Sáng và tối tuần hoàn lẫn nhau cho chúng ta cảm nhận về thời gian, cho nhãn quan chúng ta cảm nhận về bóng và hình. Bóng và hình này qua giác quan thi sĩ Khánh Minh và được nữ sĩ ghi lại cho nhân thế qua thi tập Ký Ức Của Bóng. Sau đó Khánh Minh “giải thoát” cho Bóng khỏi cái tạm bợ của một cảm xúc bất chợt, thả Bóng và cảnh giới miên viễn của bầu trời Thi Ca qua tập Bóng Bay Gió Ơi. Lần này trở lại với tập thơ Đêm, Bóng “về quê” thăm lại nguồn cội của chính mình. Chính trong Đêm Bóng ẩn mình an trú trong tịch tịnh. Cánh cửa nhị nguyên sáng tối khép lại, tịch tịnh của màn Đêm hiển lộ như là một biểu tượng cho cảnh giới không có thời gian mà Khánh Minh tạm gọi là “Nơi Dừng Lại Của Thời Gian Vĩnh Cửu”
Người đàn bà thức dậy / bỏ đi lúc mờ sương / vết trũng trên mặt giường / Còn ngập đầy bóng trăng.
như đốm lửa âm thầm / mẹ ngồi trầm ngâm bên cơi trầu / chiều xuống ôm bóng lặng / ngái ngủ tiếng kinh cầu lê thê / cơn mưa dông lướt thướt không dứt
Tôi không nói / Chỉ có hàng cây gió thổi / Và bóng. Tối / Tôi không ngủ / Chỉ có đêm đang trôi / Có lẽ sẽ một lời / Để đừng tan vào bóng tối
Em bỏ nước Mỹ giàu sang / về với cuộc đời cần lao đến nỗi bệnh trọng thân vong / có kẻ cho rằng em dại / cái dại của em gấp ngàn lần cái khôn của những kẻ / dát vàng khoe khoang xe triệu đô nhà trăm tỷ /
từ biệt tích anh ta trở về ghé thăm / vẫn khẩu trang, áo cao su bảo vệ linh hồn, và / bảo vệ nguyên tắc không lây nhiễm / cảm xúc - anh nói – thứ phiền phức rẻ tiền / hệt như mong muốn vô hạn của đàn bà / làm đàn ông mất hứng.
Trái tim bị xúc phạm, diễn trong tác phẩm tạo hình. / Những dãy tim móp méo trừu tượng, / vỡ ra, rắp lại theo nghệ thuật, đâu còn là trái tim. / Chỉ khổ đau mới tồn tại với cẩm thạch, / từ sống qua chết, / tất cả linh hồn đều đói nghèo, / hạnh phúc như phiếu xin thực phẩm, / không được hồi âm.
Nắng cất chứa trong lòng gỗ thơm / Khói ấm đưa thơ về trên trang ngoại sử / Nắng vắng trong hư không, nhưng nắng chất đầy một lò sưởi đỏ / Nắng lên thành mầu Khói, thơ đọng thành mầu Sương / Nắng cất giữ trong từng hạt mưa Xuân / Giọt nước cúi xuống hôn Đất, cho hạt cây nẩy Mầm / Thơ đi theo mưa về trên đọt Lá / Nắng thành màu Xanh, thơ thành mầu Hồng
tìm mãi không ra con đường bất tận / chở thương yêu về ruộng đồng / nơi có những chôn giấu thầm lặng / phôi pha theo đất đỏ phù sa / bao nhiêu lần dang tay réo gọi / níu về phía mặt trời