Ca Khúc Mới: Bên Trời Tuyết Lạnh

Một ngày hè 1905, Louis Vauxcelles đi tàu ra Giverny thăm nhà một họa sĩ đã ngoài lục tuần. Ông thấy Monet bước ra đón mình trong một bộ đồ ca rô màu kem, áo sơ mi lụa xanh, mũ da sậm màu, giày cao cổ da đỏ. Ăn mặc như một tay phong lưu hơi phù phiếm, nhưng vừa ăn trưa xong là ông vội giục khách: “Phải ra ao ngay, hoa súng sẽ khép lại trước năm giờ.” Họ đi xuống vườn. Vauxcelles kể lại, ông như lim dim trong một cơn mộng.

Một bức tranh của danh họa Pablo Picasso bị đánh cắp trước đây vừa được phát hiện trong một cuộc bố ráp đường dây ma túy tại vùng ngoại ô Paris. Theo nguồn tin từ cảnh sát Pháp, cuộc đột kích diễn ra tuần qua tại Champigny-sur-Marne đã phát giác nhiều tang vật gồm tiền mặt, cần sa, hàng hiệu—và đáng chú ý nhất là một bức tranh Picasso trị giá hàng chục triệu euro. Ngôi nhà bị khám xét được cho là thuộc về người dì của một nghi can buôn ma túy.

Có lẽ, mọi câu chuyện về Georgia O’Keeffe đều nên bắt đầu từ một bức tranh bị vẽ đè lên. Mùa Đông 1907, trong một lớp học ở New York, cô sinh viên trẻ mang đến lớp bài tập của mình: hai cây dương dựng thẳng, bầu trời chảy giữa những cành khô được vạch ra dứt khoát, trong trẻo. Một chàng trai trong lớp, tốt bụng theo kiểu “thầy đời”, bảo cô: phải như thế này mới là hội họa, rồi cầm ngay bức tranh, rắc lên đó những chấm đỏ, xanh, lục, bôi nhòa đường nét, miệng thao thao giảng về Ấn tượng. Cô gái ngồi nhìn. Sau này bà kể lại, bà không hiểu gì về những danh từ mới mẻ ấy, chỉ biết bức tranh của mình đã bị làm hỏng. Ở đâu đó giữa lớp học náo nhiệt của thành phố này, một người đàn bà trẻ lặng lẽ rút ra một quyết định rất nhỏ mà rất triệt để: từ nay, không để ai vẽ thay mắt mình trên mặt toan nữa

Tôi có một nữ đồng nghiệp cùng gia đình vượt biên năm 10 tuổi, ở Mỹ nay đã hơn 40 năm. Chuyện cô nói tiếng Mỹ rành hơn tiếng Việt là điều dễ hiểu. Điều làm tôi ngạc nhiên là giọng nói, tính tình của cô lại rặc Nam Bộ, hơn nhiều cô gái quê ở Việt Nam ngày nay nữa. Cô sinh ra và lớn lên ở Long Xuyên; cha mẹ từng có ruộng cò bay thẳng cánh. Hỏi về chợ Long Xuyên, giòng An Giang, xứ Bảy Núi ra sao, cô chẳng nhớ. Nhưng vốn từ ngữ Việt của cô thì đặc sệt tính chất phác của vùng đồng bằng sông Cửu Long. “…Chèn đéc ơi, coi chừng dìa nhà dợ úynh phù mỏ …”; “Bà mẹ nó!” “…Khổ cho con nhỏ già này…”; “Ông già tía guên gồi…” Cô giải thích rằng từ lúc sang Mỹ, ở nhà vẫn nói chuyện với ba má bằng tiếng Việt, vì vậy mà không quên. Nhưng điều đó không giải thích được tại sao tâm tính của cô vẫn giữ nguyên chất thật thà, hồn nhiên của một cô gái quê miền Nam, mặc dù cô sống hoàn toàn như một “Mỹ con”.

Cộng đồng nghệ thuật Quận Cam sẽ hội tụ vào tối thứ Ba, ngày 29 tháng 9 năm 2026, tại Nhà hát Samueli, Trung tâm Nghệ thuật Segerstrom (Costa Mesa), để tham dự lễ trao giải Orange County Arts Awards lần thứ 26, do tổ chức phi lợi nhuận Arts Orange County tổ chức. Đặc biệt năm nay, sau 26 năm với trên dưới 90 giải, Arts Orange County lần đầu tiên trao giải Helena Modjeska Cultural Legacy (Giải Di sản Văn hóa) cho một họa sĩ người Việt, Họa Sĩ Ann Phong, nhằm ghi nhận công lao bà đã trọn đời cống hiến cho nghệ thuật.

Vào những ngày đầu hạ năm 2026, nhóm bạn trẻ chúng tôi đọc được bài viết từ một trong những tri âm của dòng nhạc Lê Uyên Phương ở thế hệ trước, ông Đỗ Vẫn Trọn. Chúng tôi được sanh trưởng và lớn lên sau khi những sáng tác của Lê Uyên Phương chào đời và được đón nhận nồng nhiệt kể từ thập niên 1970. Chúng tôi chân thành giới thiệu bài viết của ông Đỗ Vẫn Trọn, như tiếng nói của một nghệ sĩ ngành truyền thông, góp phần giữ lại những điều có ý nghĩa trong đời sống tinh thần cho thế hệ tiếp nối

Ở đỉnh cao sự nghiệp, Jackson Pollock trải rộng một tấm bố dài hơn ba mét rưỡi ngay trên nền nhà kho ở Long Island. Ông không dùng giá vẽ, không còn những nhát cọ “đúng bài”. Ông đi quanh tấm toan, hất, hắt, để sơn văng, chảy, rơi xuống mặt vải, những vệt đen cuộn theo nhịp thân thể. Tác phẩm ấy, mang tên Number 7A, 1948, vừa trở thành bức tranh đắt nhất của Pollock từng xuất hiện trên sàn đấu giá: 181,2 triệu đô-la, trong một phiên đấu tại Christie’s New York ngày 18 tháng 5. Chỉ trong bảy phút, giá đã leo lên 157 triệu đô-la, mỗi lần nhích gần như đúng một triệu, giữa cuộc đấu tay đôi của những người đủ giàu để bước vào cuộc chơi ấy.

Đó là một buổi chiều thơ mộng, khi nhiều bạn văn tụ hội lại để mừng một tác phẩm mới ấn hành. Họ đã nghe nhạc, nghe phê bình về phê bình, và nói chuyện về các bài viết trong sách mới của Bùi Vĩnh Phúc. Họ đã thay nhau nhận định về thơ, về tùy bút, về triết học, về mọi lĩnh vực văn chương để mừng một tác phẩm tập họp các bài được viết từ nhiều thập niên mới ấn hành. Hôm Thứ Bảy 16 tháng 5/2026 là một ngày của hàn lâm và thơ mộng, khi nhà phê bình văn học Bùi Vĩnh Phúc ra mắt tác phẩm mới của anh -- "Bùi Vĩnh Phúc: Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương" -- tại Coffee Factory 15582 Brookhurst St., Westminster, California.