- Sơ Bộ Cộng Hòa: Mike Huckabee Dẫn Đầu, Vượt Xa Các Đối Thủ
Đó là bước đầu cuộc chạy đua dẫn vào Bạch Ốc: Tiểu bang Iowa đã bầu sơ hộ trong nội bộ 2 đảng Cộng Hòa và Dân Chủ hôm Thứ Năm 3-1-2008.
Tiểu bang Iowa sẽ có 7 phiếu cử tri đoàn.
Toàn tiểu bang có 2,054,843 cử tri ghi danh -- trong đó có 31% Dân Chủ, 30% Cộng Hòa, 39% độc lập.
Về phía Cộng Hòa, cựu Thống Đốc tiểu bang Arkansas là Mike Huckabee đã thắng sơ bộ Cộng Hòa Iowa hôm Thứ Năm, vượt xa các đối thủ.
Với 40% phòng phiếu Cộng Hòa đã đếm:
- Huckabee có 14,045 phiếu, đạt 31%
- Romney 10,084 phiếu, 23%
- Thompson 5,950 phiếu, 13%.
Bên phía Dân Chủ, với 74% phòng họp nhóm kết sổ xong:
- Obama được 602 đại biểu, 35%.
- Edwards: 522 đại biểu, 31%.
- Bà Hillary Clinton: 519 đại biểu, 31%.
Hai đảng bầu cũng hơi khác. Cộng Hòa đếm từng phiếu, Dân Chủ bầu theo đaị biểu.
Cuộc bầu cử sơ bộ hôm Thứ Năm 3-1-2008 tại tiểu bang Iowa phức tạp hơn là người dân các tiểu bang khác từng biết. Vậy mà đó là bứơc đầu tiên để hai đảng tìm ứng cử viên ra tranh cử Tổng Thống.
Hầu hết dân Mỹ đều biết về bầu cử phổ thông: bỏ phiếu kín, cử tri phải trên 18 tuổi, trọn ngày bầu cử muốn đi lúc nào cũng được.
Nhưng ở Iowa thì khác. Và dân chúng lại vui thích vì biểu diễn màn bầu cử độc đáo, trong khi cả nứớc chờ kết quả ở tiểu bang đầu tiên này.
Bầu sơ bộ ở Iowa làm theo hình thức họp nhóm (caucus). Các họp nhóm của Đảng Dân Chủ bắt đầu lúc 7 giờ tối địa phương, tức 5 giờ chiều giờ California, tại 1,781 điểm họp ở trường học, nhà thờ, nông trại, thư viện... bước đầu tiên là cử tri từng người đứng dậy và bước tới một góc tường ghi sẵn tên ứng cử viên mà cử tri này chọn. Lúc đó, các viên chức đảng sẽ đếm đầu người, xem ứng viên đó có đủ 15% ngưỡng phiếu đòi hỏi không.
Ủng hộ viên của ứng viên kém 15% phiếu sẽ được cho bầu lần 2, bằng cách vào đứng ở ứng viên khác đông hơn, nếu muốn. Nhìn hình ảnh bầu kiểu này thì vui, nhưng lại mất thì giờ, vì cho phép hàng xóm níu kéo nhau bầu cho người naỳ người nọ, và vì cho phép ban vận động của ứng cử viên đông người ủng hộ tới thuyết phục từng cử tri đứng chỗ của ứng viên kém 15% phiếu.
Lại không cho bầu khiếm diện hay bầu qua bưu điện. Thế nên, không phải ai cũng đi bầu được.
Bầu sơ bộ của Đảng Cộng Hòa Iowa cũng họp nhóm ở 1,781 địa điểm, cùng đêm với Dân Chủ, nhưng lại đơn giản hơn, vì cho bỏ phiếu kín, và không ấn định ngưỡng cửa bao nhiêu phần trăm. Chỉ không vui vì không có màn đứng dậy, bứơc tới bứơc lui như nhẩy đầm như kiểu Dân Chủ.
Vì luật bầu sơ bộ phức tạp như thế, nên ban vận động phải khéo tổ chức để đưa ủng hộ viên phe ta tới điểm họp nhóm đúng 7 giờ tối. Vì nếu trễ, họ không được cho phép vào bầu.
Thế nên, các ứng cử viên phải có nhiều thiện nguyện viên để dùng xe chở cử tri tới phòng họp nhóm, và có cả người giữ trẻ để quý bà đi bầu được.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình