Mũ Đỏ Nguyễn văn Lập
Trong dịp Cựu Thiếu Tướng Lê Quang Lưỡng, Tư lệnh Sư Đoàn Nhảy Dù Việt Nam Cộng Hòa ghé thăm người con gái ở Arlington, Texas cách đây nhiều năm, Chi hội trưởng Gia Đình Mũ Đỏ Dallas-Fort Worth, Bùi Quang Thống có nhã ý mời vị cựu tư lệnh và một số anh em Nhảy Dù trong Chi hội đi xem lễ hội truyền thống Rodeo Stock Yard trên đường Main, thành phố Fort Worth nổi tiếng nhất tiểu bang Texas mà ai đã đến Texas không thể không ghé qua thăm nơi này.
Đây là một thành phố còn giữ được nét đặc trưng của nước Mỹ thời lập quốc với một số kiến trúc, quán bar salon, phương tiện di chuyển, và nếp sống của dân bản xứ đặc biệt là cao bồi Texas, không chỉ trong truyền thuyết mà còn thể hiện thực tế qua hình ảnh những chàng chăn bò lãng tử trên lưng ngựa hay đeo súng đứng làm cảnh tại các hàng quán, sẳn sàng nhã đạn chỉ vì một lời thách thức hay động chạm đến danh dự.
Tôi đã hai lần gặp Tướng Lưỡng trong gần 3 năm hành quân tai chiếm Quảng Trị từ năm 1972, sau khi nghe thuyết trình tình hình mặt trận tại Bộ chỉ huy hành quân Lữ Đoàn 3 Nhảy Dù, ông luôn ghé qua hầm Bộ Chỉ Huy Tiểu đoàn 2 Pháo Binh Nhảy Dù, nơi có treo rất nhiều bản đồ trận liệt và các vị trí Pháo Binh trong vùng, ông chỉ nhìn phớt qua rồi đứng lại trầm ngâm, người Sĩ quan phụ tá Ban 3 hiểu ý đem lại cái ghế cho ông ngồi ở một góc hầm và giữ im lặng cho ông chợp mắt một chút, ông luôn luôn giơ hai bàn tay xem chỉ tay, nhìn kỹ một chút, rồi mới chợp mắt, và chỉ khoảng 20 phút sau thì bừng tỉnh, không nói một lời nào, ra trực thăng đợi sẵn bay thẳng về Bộ tư lệnh hành quân.
Lúc đó nhìn Tướng Lưỡng, tôi cảm thấy vừa kính trọng vừa thương hại, ông mất ngủ thường trực, và có lẽ chưa có vị Tướng nào trong quân đội bị phiền muộn, bị đối xử bất công, và xót xa như ông. Các đơn vị Nhảy Dù thường bị chia năm xẻ bảy, Lữ đoàn này giao cho ông Tướng Vùng, Lữ đoàn kia giao cho Sư đoàn khác mặc tình điều động sử dụng, nếu không muốn nói là đày đọa cho tan tác như trận Charlie 1972, hoặc trước khi cho về lại còn xâu một trận diệt chốt trên đèo Chư Pao, cấp chỉ huy nào mà không phiền muộn, và bảo sao ông không mất ngủ. Lúc đó tôi chỉ biết bảo người âm thoại viên đeo cái cash vào tai và điều chỉnh lại âm thanh trong đài tác xạ vừa đủ nghe để ông chợp mắt một tí, cho đến khi ông thức giấc mới thôi.
Hôm nay, tôi được hân hạnh đứng cạnh ông dưới một tàng cây nhìn đàn bò mộng đi qua, mặt ông buồn rười rượi, có lẽ đang xót xa nhìn đàn bò đi vào thành phố buồn tênh như một bài hát phản chiến trước kia. Trong lúc tôi im lặng nhìn ông cố đoán ông đang nghỉ gì, bổng ông khoác vai tôi rồi đẩy đi ra khỏi tàng cây. Hai thầy trò chậm bước trên hè phố nóng bức mùa hè, nghề nghiệp phóng viên cho tôi biết chắc ông muốn nói một điều gì nên im lặng chờ đợi. Tay ông vẫn khoác trên vai tôi làm tôi có cái cảm tưởng sự ân cần của một người anh hơn là của một thượng cấp đối với cấp dưới, nên tôi không muốn phá vỡ tình cãm bất ngờ này.
Bổng ông hỏi tôi: "Ngày 30 tháng 4 em ở đâu?".
Vốn sẵn đợi cơ hội này từ lâu để nói về cảm nghỉ của mình đối với vị Tướng tư lệnh nên tôi liền trả lời một mạch, nội dung:
"Ngày hôm đó Pháo đội của em đóng ở sân Cộng Hòa, em cho đóng cửa sân lại tử thủ, sẵn sàng yểm trợ hỏa lực cho Lữ đoàn 3, Lữ đoàn 4, và 2000 quả đạn nổ em cho gắn hết đầu nổ. Em chưa bắn quả nào thì nghe ông Dương văn Minh ra lệnh buông súng. Em gọi về tiểu đoàn em nói em không hạ nòng đầu hàng, dẫu cho ông Dương văn Minh gọi trực tiếp ra lệnh ngưng bắn em cũng không tuân lệnh, ngoại trừ cấp chỉ huy trực tiếp của em đến ra lệnh em mới tuân theo, ai gọi máy ra lệnh em cũng sẽ không nghe, vì có thể cấp chỉ huy của em đang bị uy hiếp nên ra lệnh cho em buông súng. Do đó tiểu đoàn phó của em là Thiếu Tá Đỗ Tiến Hóa từ Trường đua Phú Thọ phải chạy xe Jeep đến ra lệnh trực tiếp tan hàng em mới hạ nòng chứ không đầu hàng".
Tướng Lưỡng, Con Beo Gấm Của Chiến Trường năm xưa, vừa đi vừa nghe đến đoạn này thì dừng lại nhìn tôi và nói không suy nghĩ "Nhảy Dù là phải như vậy". Câu nói này làm tôi hiểu ngay những gì ông chờ đợi để nói ra từ hàng mấy chục năm nay chính là câu này. Tôi liền tiếp lời ngay cũng không suy nghỉ “Năm đó nếu em là Thiếu Tướng, em cũng di tãn chứ không để bị bắt, nếu chúng bắt được Thiếu Tướng chúng có thể giết ngay để trả thù vì Nhảy Dù gây thiệt hại nhiều nhất cho chúng và chúng cũng sợ Nhảy Dù nhất, còn quân như em thì chiến đấu đến cùng, chết thì hy sinh vì tổ quốc, còn Thiếu Tướng coi như cũng không còn quân, các đơn vị đều giao cho Bộ Tổng Tham Mưu hay Biệt Khu Thủ Đô điều động, tội gì ở lại chịu chết ." Tướng Lưỡng nghe đến đây nhíu mày không nói gì, có lẽ bất ngờ nghe tôi nói lời thật như thế, nét mặt của ông lần lần dịu xuống, tôi đã thay lời nói hộ ông, và cuộc nói chuyện đến đây chấm dứt. Trước sau cuộc nói chuyện, Tướng Lưỡng chỉ hỏi một câu: "Ngày 30 tháng 4 em ở đâu" và nói một câu "Nhảy Dù là phải như vậy".
Nhiều năm sau, mỗi năm đến ngày 30 tháng 4, nhớ lại những ngày chinh chiến trên quê hương, những trang chiến sử Bảo Quốc An Dân oai hùng của người lính quốc gia được lần lượt lật qua cùng với những đoạn đường khổ nạn của dân tộc mà đoàn quân Mũ Đỏ đã kinh qua, câu nói của vị cựu Tư lệnh "Nhảy Dù là phải như vậy" cũng là câu nói của các thế hệ người lính Nhảy Dù Việt Nam Cộng Hòa, một đời tận trung báo quốc, thể hiện khát vọng tự do của người dân Khánh Hòa trong đêm hoa đăng bi thảm theo đoàn quân Mũ Đỏ xuôi nam cuối tháng 3 năm 1975 và giao sinh mệnh cho anh em chúng tôi bằng câu nói "Nhảy Dù đi đâu, chúng tôi đi theo đó, chết cũng chịu". Đây là khát vọng tự do của dân chúng miền nam dưới chính thể cộng hòa, luôn tin tưởng tin tưởng và thương yêu quân đội quốc gia, điều này sẻ sống mãi trong lịch sử bảo vệ tổ quốc của người lính Việt Nam Cộng Hòa. Nhảy dù cố gắng.
Mũ Đỏ Nguyễn văn Lập
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình