17 ngày nữa, cuộc tranh cử tổng thống Mỹ bước vào kết thúc. Ai thắng? Ai bại? Đời sống sẽ được trở lại bình thường không bị ám ảnh của truyền thông lôi kéo, không bị áp lực của đảng phái thuyết phục. Thật là đáng mừng.
Không chắc.
Nếu ông Trump thắng, cuộc giao chuyển quyền lực tuy không vừa ý, nhưng chắc sẽ xuôi qua bình yên. Nếu ông Trump thua, đây mới là vấn nạn.
Đến giờ phút này, ai cũng biết, nếu ông Trump không được làm tổng thống thì sẽ ứng với câu: Được làm vua, thua làm giặc. Chuyện này đã xảy ra trong lịch sử: Ngày 6 tháng 1, 2021. Và căn cứ theo những lời ông tuyên bố khi vận động tranh cử.
Chính quyền Biden, FBI, nội an, cảnh sát, quân đội, có chuẩn bị gì chưa? Hay chỉ có ông Howard Stern tuyên bố: “Tôi không đồng ý với Trump về mặt chính trị, tôi không nghĩ ông ta nên đến gần Nhà Trắng. Tôi không ghét ông. Tôi ghét những người bỏ phiếu cho ông. Tôi nghĩ họ ngu ngốc. Tôi ghét. Tôi sẽ thành thật với bạn, tôi không tôn trọng bạn," (Fox News.) [Câu nói này được 3 triệu “Like” và 2 triệu ý kiến (comment.) Tin này do Fox News loan truyền, Fox News proTrump, phản ứng 3 triệu ủng hộ, thử xét lại sự nổi tiếng của ông Trump?]
Dường như không có chuẩn bị hoặc chuẩn bị ngầm không tiết lộ. Chuyên gia An ninh Nội địa Juliette Kayyem lập luận rằng chính phủ chưa sẵn sàng cho tình trạng bạo lực mà Trump có thể gây ra. Và bà hiện đang tham gia cùng Hari Sreenivasan để thảo luận về những gì Tổng thống Biden nên làm để lập kế hoạch cho tình huống xấu nhất. (Tin Weekdays trên PBS.)
Phe cuồng Trump, ông Nieznany tuyên bố: "Có rất nhiều người được trang bị vũ khí đầy đủ đang tự hỏi điều gì đang xảy ra với đất nước này", ông nói. "Chúng ta sẽ để Biden tiếp tục phá hủy nó? Hay chúng ta cần loại bỏ ông ta? Chúng ta sẽ chỉ chịu đựng được đến một mức độ nào đó trước khi chúng ta phản công". Ông nói thêm rằng cuộc bầu cử năm 2024 có thể là ngòi nổ.” Câu nói này được 4 triệu người ủng hộ (Newsweek Magazine.)
The Hill nhận định: “Khi người Mỹ đi bỏ phiếu vào tháng 11, họ sẽ bầu ra một tổng thống — và tùy thuộc vào kết quả của cuộc bầu cử, thiết lập một sự lặp lại của sự hỗn loạn hậu bầu cử năm 2020. Chúng ta cần phải đối mặt với thực tế đó ngay bây giờ và thừa nhận khả năng chúng ta sẽ phải trải qua một chấn thương quốc gia khác...”
Lý do nào chính quyền không lên tiếng trước, đưa ra những biện pháp ngăn cản người dân, trước khi bầu cử, phe cuồng Trump cũng như phe cuồng Dân Chủ sẽ phải suy nghĩ kỹ trước khi có những hành động sẽ mang đến hậu quả te tua cho bản thân như trường hợp một số người nổi loạn hôm ngày 6 tháng 01 nay đang ngồi tù hoặc đang chờ xử án. Nguy hiểm hơn nữa, lần này phe cuồng Trump chắc sẽ chuẩn bị đầy đủ và có tổ chức hơn. Nguy cơ có thể mạnh bạo hơn dự đoán.
Bạn thử nghĩ xem, lý do không công khai ngăn chận, đề phòng là gì?
Tôi nghĩ đến ẩn dụ và mưu kế trong câu châm ngôn Trung Hoa: “Mèo mù bắt chuột chết.”
Ý Nghĩa Ẩn Dụ Mèo Mù Bắt Chuột Chết
Trước hết là ý nghĩa của ẩn dụ. Những ai không thấy ông Trump dối trá, nói bậy, hăm dọa, trốn thuế, gian lận tăng giá bất động sản, vân vân, quá nhiều để kê khai, không thấy thì là mù.
Mèo mù thì không thể phân biệt chuột sống hay chết. Mù chắc chắn là khó bắt chuột sống. Mù mắt bên ngoài cũng như mù mắt bên trong.
Một ẩn dụ luôn có nhiều nghĩa. Trong trường hợp này, những ai không thấy Trump là người không có tư cách tổng thống, che mắt bịt luôn tai, bỏ phiếu cho Trump, người đó mù tâm trí.
Những người này tin rằng nếu Trump làm tổng thống sẽ mang lợi ích họ. Điều này đúng với một số người giàu cao cấp, nhất là Elon Musk và Mark Zuckerberg. Còn quý nhân Việt, đa số trung lưu thấp và nghèo. Bắt được chuột chết rồi.
Mưu Kế Mèo Mù Bắt Chuột Chết.
Tháng Bảy vừa qua tôi đưa gia đình đi dạo cảnh ở Vancouver, rồi băng qua phà, đi Victoria, nơi đèo dốc quanh co. Khi chiếc xe vừa lên khỏi dốc rồi tụt xuống, giữa dốc có con đường đi bộ băng ngang lộ, trên đó, một người mù, tóc vàng, tướng bảnh bao, đeo kính đen và dò cây gậy trắng giữa lưng chừng. Dĩ nhiên, tôi đạp thắng, tuy nhiên xe thuê, chưa rành điều khiển, chiếc xe dừng lại rồi nhấp lên lấn đến trước. Ông mù hoảng hốt, dỡ cây gậy lên, chạy cái rột qua bên kia đường, không dừng lại, tiếp tục chạy cho đến cuối dốc. Bài học thứ nhất.
Đi thăm vườn hồng, nhà quốc hội, nhà ma, sau một hồi loanh quanh, trưa, đói, ngừng ăn ở một tiệm ăn khá sang trọng cho biết mùi Canada. Trong khi đang gọi món ăn, tôi nhìn, cách độ khoảng ba bàn xéo, ông mù, giờ đây mắt sáng rực rỡ, ngồi ăn thịt nướng với hai phụ nữ, cười nói quên cả lúc giả trang. Bài học thứ hai.
Giả mù kiếm lợi. Nếu một hôm nào bạn thấy tôi cầm cây gậy trắng, dò đường qua sông, xin giúp đỡ, tôi mù thật.
Nhưng chưa hay bằng câu chuyện Mèo Mù.
Trong một khu chợ về đêm, chỉ có chuột và mèo, chuột ăn rác, mèo ăn chuột. Đám mèo thương hại con mèo vằn và ganh tị với con mèo xám. Con mèo vằn bị mù nên chỉ có thể ăn thịt chuột chết. Lâu lâu được đồng bọn giúp đỡ cho thịt sống. Mèo xám luôn ăn uống phủ phê, thừa mứa, mà không cần phải hoạt động săn đuổi gì nhiều. Đám mèo chia nhau rình rập, theo dõi. Khám phá ra bí quyết của mèo xám. Nó giả mù nằm trong đống rác, lủ chuột tưởng thật đến gần nó kiếm ăn, coi như toi mạng. Mù thật ăn thịt thúi, mù giả ăn thịt tươi.
Chính quyển Dân Chủ mù thật hay mù giả?
Tôi nghĩ là mù giả. Làn như không quan tâm, không lo lắng đối phó. Nếu Trump thua mà chính trị bình an, Harris tuyên thệ tổng thống. Thì mọi chuyện tốt đẹp. Nếu ngược lại, lần này Trump phải lộ diện nhiều hơn, gây nhiều bằng cớ hơn. Không thể chối cãi tội xách động hỗn loạn.
(Ảnh của The Atlanta.)
Thử nghĩ, vụ việc 6 tháng 1, trưng bày rất nhiều bằng chứng mà Trump vẫn có thể trơn tuột. Trên cao có thẩm phán Cộng Hòa bênh vực. Bên dưới có cuồng Trump sẵn sàng bạo động. Xung quanh thì đám tai to mặt lớn của Cộng Hòa bao che. Ngay cả những người hiểu biết như cựu tổng thống Bush mà cũng đặt quyền lợi đảng lên trên đất nước.
Nếu Trump xách động một lần nữa, chắc rằng ngoài trừ số cuồng Trump, những người còn lại dù Cộng Hòa hay Dân Chủ cũng sẽ rời bỏ ông. Số phận đi tù sẽ có nhiều khả năng hơn.
Cứ đến gần mèo mù thì tự động dâng hiến thịt tươi.
Câu châm ngôn này có thể chia sẻ trong hai ý nghĩa Mèo mù: Mù thật, bắt chuột chết. Mù giả bắt chết chuột.
Thật ra, vấn đề đáng quan tâm hơn là những người thực sự yêu nước sẽ phải làm gì, nếu Trump thắng cử?
Và nếu bốn năm tới phải bị ở dưới quyền Trump lãnh đạo, dân Mỹ sẽ học thêm cái gì là mù thật hay mù giả? Học kỹ cái gì là tư cách của nhà lãnh đạo? Học khả năng khôn ngoan khi sử dụng lá phiếu? Học phẩm chất suy nghĩ của bản thân?
Ngu Yên
(*) Châm ngôn của Trung Hoa.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình