Trump và Nhát Búa "Ngộ Sẽ Báo Thù"

Có những lúc chính trị Mỹ tự để lộ ra bản chất trần trụi nhất của nó. Những ngày này, Donald Trump không chỉ làm chính sách, ông biến quyền lực thành công cụ sinh sát. Ông không ngần ngại nâng cao nhát búa, nện thẳng vào những ai dám đối đầu.

Thượng nghị sĩ Ted Cruz, người thường không ngần ngại theo sát Trump, vừa qua đã nói điều hiếm thấy trong hàng ngũ Cộng Hòa. Khi nhiều người bảo thủ hả hê vì chính quyền gây áp lực để ngăn Jimmy Kimmel chỉ trích tổng thống trên sóng truyền hình, Cruz lại gọi đó là “nguy hiểm như địa ngục.” Ông cảnh báo: "Hôm nay dọa được một danh hài có thể thấy khoái, nhưng ngày mai công cụ ấy có thể dùng để bịt miệng mọi tiếng nói bảo thủ, chúng ta sẽ hối hận."

Thông điệp của Cruz lẽ ra là lời nhắc Trump nên chùn tay. Nhưng thực tế, nó chỉ làm tăng nỗi sợ trong hàng ngũ Cộng Hòa: nếu để mất quyền lực, họ sẽ trở thành mục tiêu trả đũa. Và đó chính là cách Trump đang thay đổi luật chơi – biến việc nắm giữ quyền lực thành chuyện sống còn.

Ngày trước, thất cử vẫn còn có con đường an toàn: vào các viện nghiên cứu, các trường đại học, hay công ty lớn, chờ cơ hội trở lại. Nay thì khác. Bill Pulte, giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở, đã đào bới hồ sơ thế chấp của đối thủ để tìm lỗi và chuyển ba người cho công tố. Báo chí lại phát hiện lỗi tương tự ngay trong nội các của Trump, thậm chí nơi gia đình của chính Pulte. Công lý bị biến thành vũ khí – ai cầm nó sẽ đánh, ai mất nó sẽ phải chịu đòn.

Dẫu vậy, vẫn có dấu hiệu kháng cự. Trump từng hứa công bố bằng chứng “không thể chối cãi” rằng Barack Obama và nhiều lãnh đạo Dân Chủ phạm tội phản quốc, nhưng rồi im lặng. Các hãng luật từ chối khuất phục áp lực của ông đã thắng kiện. Jimmy Kimmel quay lại sóng, tiếp tục đùa cợt tổng thống. Và những đối thủ mà Pulte nhắm đến chưa bị khởi tố. Nhưng chính quyền này mới tám tháng tuổi.
Tuần trước, công tố viên Erik Siebert từ chức sau khi từ chối truy tố Letitia James – Bộ trưởng Tư pháp New York từng thắng kiện Trump trong vụ gian lận tài sản – và cũng không chịu khởi tố cựu giám đốc FBI James Comey. Trump liền viết công khai cho Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi: “Không thể chậm trễ nữa. Công lý phải được thực thi, ngay bây giờ!!!” Chỉ vài ngày sau, báo chí đưa tin hồ sơ truy tố Comey đã được chuẩn bị.

Từ ngày Trump sa thải Coney giữa cuộc điều tra Nga năm 2017, Comey đã trở thành cái gai trong mắt Trump, như biểu tượng của sự phản bội. Tám năm sau, Trump nhất quyết thúc đẩy hồ sơ truy tố, bất kể có tội hay không. Đã đến lúc gửi ra thông điệp hàng loạt "ai theo ta thì sống, ai chống ta thì lãnh búa". Trường hợp Coney phơi ra một nguyên tắc mới: công lý không còn là tấm khiên pháp lý, mà là bộ máy truy tố trong tay kẻ nắm quyền.

Trump không chỉ dừng ở chuyện đối thủ cá nhân. Ông muốn đổi hẳn luật chơi trước bầu cử giữa nhiệm kỳ. Các tiểu bang do Cộng Hòa nắm quyền đang bị thúc ép vẽ lại ranh giới bầu cử, siết luật bỏ phiếu. Quỹ MAGA Inc của Trump sau nửa năm đã có 196 triệu Mỹ kim, trong khi Future Forward của Dân Chủ chỉ còn hơn 2.800 đô la. Trump còn ra lệnh điều tra ActBlue, nền tảng gây quỹ chính của Dân Chủ, Trump còn ra lệnh điều tra ActBlue, rồi dồn cả bộ máy công tố nhắm vào Open Society Foundations của George Soros, tổ chức tài trợ lớn nhất cho các hoạt động dân chủ và nhân quyền. 

Một chu kỳ nguy hiểm đang hình thành. Càng biến đối thủ thành tội phạm, kẻ nắm quyền càng sợ đòn trả lại khi mất ghế. Và chính trị Mỹ, thay vì tranh luận ý tưởng, đã hóa thành cuộc chiến sống còn — nơi quyền lực không chỉ để cai trị, mà để truy tố và kết tội.