Minh họa : Đinh Trường Chinh – ‘Gần cuối năm rồi’
Xin cám ơn Lê Minh, Dany, Mai Anh,
Thiên Sơn và cố tác giả Nguyễn Huy Thiệp.
Chúc Thanh
Có những người sanh ra trong chiến tranh, lớn lên theo với chiến tranh và vẫn theo dõi âm thầm mọi biến động trong chiến tranh. Không thoát khỏi mọi ám ảnh thì âm thầm sống với ám ảnh…ta xin tạm gọi đó là một sự hỗn loạn ổn định.
Và sự hỗn loạn ổn định đó ở rải rác mọi nơi… như một nỗi đau kinh niên, trầm kha, dai dẳng ở mọi lãnh vực của con người. Nga phát động chiến dịch xâm lăng lãnh thổ Ukraine từ năm 2022 mà Putin gọi là một chiến sự đặc biệt, đó là một cuộc chiến tiêu hao, đúng ra là muốn đánh mau, thắng gọn, nhưng rồi đã ba bốn năm qua, cuộc chiến đi vào một đường hầm hun hút!
Sang năm nay là năm thứ ba, họ vẫn tiếp tục giao chiến, vì Putin, dường như không muốn kết thúc. Trận chiến mùa hè sang thu năm 2025 này, Nga và Ukraine vẫn kịch chiến ráo riết, Nga tiến qua hơn 200 đợt tấn công vẫn đang thất bại ở Pokrousk, nó không phải là guerre nữa mà như là một cuộc tàn sát kéo dài.
Thưa bạn, bom đạn vẫn nổ vang rền, như không còn là những tiếng nổ vang trên và trong không trung nữa, đã quá nhiều rồi, bây giờ quen quá nhiều, mà đó là những cái gõ đều đều vào lịch sử nhân loại.
Thời điểm tháng 11 năm 2025, trận chiến tại Pokrousk đang diễn ra và trận chiến đã thay đổi, không còn là quân Nga bao vây quân Ukraine nữa, hay ngược lại, mà quân Nga đã chia thành từng nhóm nhỏ 5, 3 người. Có khi họ ngụy trang thành thường dân để đột nhập vào một ngõ ngách nào đó của thành phố Pokrousk, 5 hay 3 người chui sâu vô, cứ thế Nga nói là đã tiến chiếm lần lần thành phố. Quân Putin lẩn dần sâu và ẩn nấp dưới những địa đạo hầm hố… vì cứ ló đầu lên là bị lính Ukraine bắn UAV sát phạt. Cũng nhiều lần Nga chồi đầu lên mặt đất và gặp ngay lính Ukraine, hai bên kịch chiến sáp lá cà một hồi để chết thảm…
Rồi chưa xong, ở những lỗ hổng khác từng nhóm nhỏ Putin lại chui vô, Ukraine lại rình truy sát, tấn công, không ồn ào vang dội, một hình thức chiến tranh du kích, không ồn ào vang dội mà đang vẫn âm thầm kéo dài trận đánh nhau… y như là định nghĩa, cũng là một hỗn loạn ổn định.
Bên ngoài thế trận, Mỹ không ồn ào vang dội lên tiếng ủng hộ, xong mạng lưới tình báo vẫn hổ trợ đắc lực những yếu điểm đối phương để Ukraine đáp trả tích cực.
Putin vẫn luôn tuyên truyền Nga đã có mặt, đã làm chủ tình hình, đã chiếm được Pokr, nhưng thế giới hiểu ngay đó là đòn tuyên truyền tâm lý sai biệt đến hoang tưởng của chủ nghĩa cộng sản. Chẳng ai tin, nhứt là phía Ukraine, vẫn yên trí kiên cường tìm kiếm truy quét những kẻ ăn trộm, đó dường như cũng là một ổn định của sự hỗn loạn.
Trong chiến trận hầm hố ở Ukraine, họ săn đuổi và giết nhau không thương tiếc, chúa ơi, sao chúa đặt để chi cái giống người thô bạo, họ tàn sát nhau mau lẹ, vô cảm, tàn nhẫn hơn cả súc sinh… chúa ơi… et le monde attend le temps de l’Alléluia
un jour ça viendra Alléluia…
Mon seigneur… mon dieu…
Le monde attend le temps de l’Alléluia
Un jour ça viendra Alléluia…
Nga còn cầu xin hỏa lực của Triều Tiên và Bélarus để yểm trợ lối đánh du kích này, Nga nói là để làm mềm chiến trường.
Các phi pháo, bom lượn, UAV, tên lửa vẫn nổ ngày đêm, bất cứ lúc nào… Ukraine săn đuổi chiến thuật ngàn vết cắt rất hữu hiệu sau những kinh nghiệm từ ba năm qua. Chiến thuật du kích, vờn, chạy đuổi trong hầm hố làm chúng ta nhớ lại ít nhiều kỷ niệm của chiến tranh Việt Nam, chiến tranh Việt Pháp thì đúng hơn vào những năm 1945-46-47-1950 tại miền Bắc và sau toàn thể ở Việt Nam…
Trong sách “sống mãi với thủ đô“ tác giả Nguyễn Huy Tưởng kể lại cảnh Pháp muôn đánh chiếm Bắc Kỳ, khi chuẩn bị tấn công đến Hà Nội, thì người già, con nít chuẩn bị tản cư về vùng quê, còn thanh niên nam nữ tình nguyện ở lại đánh giặc, bảo vệ thành phố, họ gọi là phong trào sống mãi với thủ đô. Còn gọi là tự vệ thành.
Đám thanh niên ở lại Hà Nội, đào tường các nhà trong thành phố để tiện bề liên lạc và chiến đấu chống kẻ thù… nên nhà nọ thông với nhà kia, đọc lại, thấy Nguyễn Huy Tưởng mô tả sát cái ngây ngô và chập choạng của người Việt Nam đứng trước kẻ thù văn minh và hiện đại:
…“Tôi đi xem một lượt thì thấy chỗ nào ta cũng đục một cái lỗ nhỏ như cái chỗ này thôi, thế là không xong, phải đục lớn gấp rưỡi gấp hai mới được… vì khi đánh nhau, thì đây là những đường giao thông rồi tải thương cũng phải qua đây… cậu có thấy lỗ nhỏ quá không? Nhưng cũng rầy rà, vì đục lớn lỗ quá thì thằng tây nó cũng chui qua được. Làm thế nào cho vừa phải, thế mới khó.“
«Không biết ở đâu đâu, đánh nhau, họ có làm như ta không? Nhưng là thì cứ làm, ta có lối riêng của ta chứ!»
Một người phát lên cười… một cô gái vung tay đập lên vai bạn:
Cười cái gì mà cười, sướng lắm chắc? «không biết ở đâu có đào tường nhà như ở ta không? Cũng buồn cười, đi qua tường nhà này là qua nhà khác, cứ như bầy chuột, rúc ra rúc rích. Ô, mà thằng tây làm thế nào mà chiếm nổi chừng này căn nhà ở Hà Nội» trang 254 sống mãi với thủ đô.
«Bao giờ thì đánh nhau nhỉ»?
Chắc nay mai thôi… chuẩn bị thế này mà không đánh nhau thì cũng tiếc… người Hà Nội cho đỡ cái thói xấu ích kỷ, nhà nào biết nhà nấy đi!
Thôi nói nhảm mãi, thôi mau ghi tên vào đoàn ở lại bảo vệ thủ đô đi»! Trang 256.
Thôi nhé, miền xuôi, thôi tạm biệt
Thôi chào Hà Nội lửa ngang trời
Ta đi, ngõ, gạch, tường đang đục
Gạn từng giọt nước đánh cầm hơi…
Thơ Quang Dũng
Nhớ đêm ra đi đất trời bốc lửa
Cả kinh thành nghi ngút cháy sau lưng
Những chàng trai chưa trắng nợ anh hùng
Hồn mười phương phất phơ cờ lộng gió
Rách tả tơi rồi đôi giầy vạn dặm
Bụi trường chinh phai bạc áo hào hoa
Ngày về 1947
Tưởng niệm chuyện xa xưa, thôi, trả lại cho ngày xưa, trả lại cho Việt Nam năm 1945-47 của trung đoàn thủ đô của người Hà Nội.
Hiện tại ở Âu Châu này, Ukraine và Nga đang tiếp diễn chiến trận rượt đuổi vờn bắt quy mô hơn, hiện đại hơn và chết rất nhiều hơn.
Họ chưa thể dừng lại việc bắn giết sinh mạng nhau vì Putin còn rất hăng máu. Chiến thuật ngàn vết cắt như vậy không có hiệu quả, vì nếu có hiệu quả tốt thì Nga đã chiếm trọn Pokrousk từ lâu rồi để làm hành trang cho đàm phán. Chiến thuật du kích rượt đuổi này trong vòng nhiều ngày tháng vẫn dằng co vì có thể là tại rời rạc và không còn sự chỉ huy tổng thể. Tuy nhiên cả hai phía vẫn cố cầm cự săn đuổi nhau, chờ tiến đến những cuộc đàm phán và đàm phán.
Tội nghiệp những người lính Ukraine và tội nghiệp những người lính Nga. Cả hai phía, không phải họ chỉ giết kẻ thù của nhau, mà đồng thời, họ đang giết những người cha, những người chồng, những người bạn… những người con thân yêu, không một chút ghê tay, tất cả họ, họ đang bị hóa kiếp bởi chiến tranh!
Tới ngày 19/11 Ukraine đã tiêu diệt nhóm đặc nhiệm tinh nhuệ Nga ở Myrnohrad, đồng thời đất nước của Zélensky vẫn hứng chịu nhiều đòn tập kích lớn của Nga ban đêm vào những khu dân sự và hạ tầng cơ sở.
Trước ngưỡng cửa mùa đông gay gắt tối mù, những ngày lễ của cả nhân loại lễ tạ ơn, lễ các thánh, giáng sinh, năm mới, rồi tết Á Đông… chúng ta đang hướng lòng về những người khổ sở, đói, đau ở Ukraine và ở Nga, cả người trong bão lũ khắp nơi, không nhà cửa, thiếu lương thực… chúng ta xin cầu cho chiến tranh và mọi tai họa chấm dứt… xin thành tâm nguyện cầu và hồi hướng cho thập loại chúng sanh:
… Un jour solennellement
Un jour viendra le temps de l’Alléluia…
(Vianney à Notre Dame de Paris)
Paris 1/12 đợi Noël về
Chúc Thanh
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình