Hôm nay,  

Sau Iraq

08/09/201000:00:00(Xem: 14518)

Sau Iraq

Lê Văn
Ngày 6-9-2010.
"It's time to turn the page" hay "Thời điểm sang trang"... đó là  lời tuyên bố của Tổng thống Mỹ Barack Obama ngày 2 tháng 9 vừa qua đã đánh đấu cho một chương sử mới mà ông gọi đó là "thời điểm của nước Mỹ mới", the "new America" sau khi tuyên bố rằng nhiệm vụ tác chiến của lính Mỹ tại Iraq đã chấm dứt và đồng thời các chương trình cải tổ y tế toàn quốc cũng như cải cách tài chánh quốc gia đã được Quốc hội thông qua.
Nhiệm vụ trung tâm của nước Mỹ nay đã khác ... đó là khôi phục nền kinh tế và củng cố vị thế hàng đầu của Hoa Kỳ (HK).
Lời tuyên bố của Tổng thống Obama về "new America" làm cho giới theo dõi thời cuộc liên tưởng đến 1 đề án trước đây gọi là "Project for the New American Century" - Đề Án Nước Mỹ trong Thế Kỷ Mới hay Đề Án Tân Thế Kỷ do nhóm bảo thủ diều hâu của Hoa kỳ công bố trước khi HK can thiệp vào Iraq và tổng thống G. W. Bush Cộng hòa đắc cử. Nhóm bảo thủ chủ trương rằng để duy trì an ninh và ổn định thế giới và ngay cho chính Hoa Kỳ, HK phải có sứ mạng dùng sức mạnh quân sự siêu đẳng và lý tưởng Tự Do & Dân Chủ để chuyển hóa Thế giới Ả Rập và kêu gọi Nhà Trắng chấp nhận thực hiện việc “đổi chế độ”, “regime change” tại IRAQ ... đã làm cho thế giới trãi qua những biến động chưa từng thấy. Nay thế giới lại đang chứng kiến một giai đoạn lịch sử mới sau kỷ nguyên Iraq nhưng nay dưới sự lảnh đạo của Tổng thống Obama Dân Chủ.
Giới truyền thông tại HK cũng như thế giới hầu không quá chú ý về chiến lược "nước Mỹ mới" nầy của ông Obama nhưng nó đã gây nên sự chú ý đặc biệt tại Trung quốc qua các bài xã luận liên tiếp mới đây trên tờ Global Times -Toàn cầu thời báo- phiên bản Anh ngữ của DCSTH.
Trong bài xã luận nhan đề "Dealing with a smarter US after Iraq" - "Đối phó với nước Mỹ khôn ngoan sau Iraq" đăng ngày 2 tháng 9, 2010 cho rằng "This is another significant "change" brought by the Obama administration" - "đây là một bước thay đổi quan trọng của chính quyền Obama" (trích nguyên văn) điều mà cách đây chưa quá 2 năm nhiều người Trung quốc còn nghi ngờ rằng không chắc O^ng Tổng thống Mỹ trẻ nầy có dọn sạch nổi đống rác khổng lồ do người tiền nhiệm để lại hay không và nay thi` ngày càng cho thấy ông đang thực hiện một phần trong lời hứa khi tranh cử tổng thống là ông đã trút được gánh nặng chiến tranh Iraq đang làm oằn vai nước Mỹ.
Trong hơn thập kỷ qua, cuộc chiến chống khủng bố, chiến tranh Iraq và khủng hoảng tài chánh đã đẩy cường quốc số 1 nầy rơi xuống hố sâu khủng hoảng chưa từng thấy từ sau đệ nhị thế chiến mà cũng chỉ trong vòng vài năm qua thôi dư luận tại Âu châu cũng như Trung quốc vẫn tin rằng sự suy trầm của nước Mỹ sẽ còn rất lâu dài thế nhưng hãy còn sớm mà biết được con tàu kinh tế đang đi đúng hướng theo con đường phục hồi của nó hay không.
Nhưng những gì đã xảy ra trong ngày 2 tháng 9 đã chỉ dấu cho thấy nước Mỹ đang có những chuyển biến ngoạn mục, cường quốc số 1 nầy sẽ không chỉ cố xoay sở một cách mệt nhọc trong đống rác suy trầm mà nó đang bật dậy một cách mạnh bạo chưa bao giờ thấy.
Một bài xã luận khác nhan đề "US looks to Asia after Iraq withdrawal" - "Mỹ nhắm tới Á châu sau khi rút khỏi Iraq" ...cảnh báo rằng "withdrawal from Iraq could give the Obama administration a stronger hand to deal with Asian issues" - Mỹ mạnh tay hơn tại Á châu sau khi rời Iraq và cáo buộc rằng Mỹ đang âm mưu gây xáo trộn và khuấy động các nước láng giềng TQ xung quanh biển đông (VN & ASEAN) chống lại TQ nhằm mưu cầu quyền lợi riêng của Mỹ đồng thời  tăng cường lực lượng quân sự của Mỹ tại Afghanistan nhằm đe dọa và gây bất ổn vùng tây bắc TQ và đưa các lực lượng đang "ẩn mình" của Phong trào Hồi giáo đông Turk xâm nhập vào TQ và các nơi khác. "But some experts believe that, an increased military presence in Afghanistan is bound to threaten the stability of China's northwestern region, since some "sleeper" members of the East Turkistan Islamic Movement or other terrorist organizations may infiltrate into China or other regions."(nguyên văn).
Bài báo nêu rõ là TQ hầu như không có lựa chọn nào khác hơn là phải chấp nhận các thử thách mới nầy và xuôi chiều với một nước Mỹ mới, khôn ngoan hơn sau chiến tranh Iraq."China needs to get along with this "new America," which is becoming smarter US is imposing a series of challenges to China. China will probably have no choice but to accept them (nguyên văn).
 TQ muốn chứng tỏ với HK rằng TQ sẽ không đối đầu với Mỹ ngược lại Mỹ cần để cho TQ khoảng không gian phát triển cần thiết ít nhứt trong giai đoạn trước mắt."China should help the US understand that it will not challenge the US in the near future, and the US should in turn leave China adequate space for its own development."(nguyên văn).
Và TQ chào mừng HK đã chấm dứt sứ mạng tác chiến tại Iraq và mong muốn HK chia sẽ sự vươn lên một cách ôn hòa của TQ. "China should extend its congratulations to the US for the end of its combat mission in Iraq. Meanwhile, it is expecting Americans' blessings toward its peaceful rise" (nguyên văn)
Trung Cộng đang tỏ ra xìu với Mỹ ít ra trong ngắn hạn thể hiện qua các biến chuyển mới đây


1/- Hồi tháng 5-2010 TQ đã ngưng cung cấp nhiên liệu và thực phẩm (3) để áp lực với BH rằng TQ không chấp nhận hành động phiêu lưu quân sự qua hành động bắn chìm tàu Cheonan của Nam hàn hồi tháng 3 vừa qua tạo ra nguy cơ nổ ra chiến tranh tại bán đảo Triều tiên điều mà TQ không muốn thấy vì các lý do sau:
 * TQ hiện đang trong giai đoạn chuyển giao quyền hành lảnh đạo đảng CSTQ cho thế hệ mới dự trù vào muà thu 2012.
* Nếu chiến tranh xảy ra thì Nam Hàn sẽ cùng với Mỹ và Nhựt sẽ đánh bại Bắc Hàn, các võ khí tối tân và phi đạn nguyên tử sẽ lọt vào tay Nam Hàn và Nhựt Bổn chưa nói đến một sự đe dọa nguy hiểm khác nữa cho TQ là lực lượng của Mỹ, Nhựt và Nam Hàn sẽ có mặt ngay sát biên giới phía đông của TQ là nơi có nhiều kỷ nghệ nặng và đang có nhiều xáo trộn lao động.
* Một bất trắc khác nữa là nếu chiến tranh Triều tiên xảy, để bảo vệ đàn em XHCN Bắc Hàn như trong cuộc chiến Triều tiên hồi năm 1950-1953 thì TQ sẽ phải chấp nhận đụng độ quân sự với HK. Điều nầy có thể sẽ đi ngược với di chúc của ông Đặng Tiểu Bình để lại là ông Đặng khuyến cáo giới lảnh đạo TQ nên tránh các cuộc đối đầu quân sự với Mỹ vì sẽ khó nắm được phần thắng mà còn có thể mang tai họa cho công cuộc đổi mới, còn nếu bỏ mặt cho đàn em CS-Bắc Hàn bị triệt hạ thì làm sao ăn nói với các đàn em khác và là nguồn cảm hứng cho Tây tạng, Tân cương, Miến điện nổi dậy.
* Nếu chiến cuộc Bắc Hàn nổ ra, sau chiến tranh đổ nát, kinh tế BH vốn đã kiệt quệ nên nhu cầu tái thiết sẽ vô cùng to lớn. Cũng như Tây Đức, sau khi CS Đông Đức xụp đổ, Tây Đức cần rất nhiều tư bản để đầu tư tái thiết qui mô cho Đông Đức thì Nam Hàn cũng sẽ phải rút vốn đầu tư nước ngoài về để tái thiết cho Bắc Hàn mà các nguồn vốn đó hiện đang có mặt ở TQ rất lớn là điều mà TQ không muốn xảy ra. Nhựt bổn cũng sẽ tranh với Nam Hàn để nhảy vào thị trường mới mẽ nầy dĩ nhiên cũng sẽ cần rất nhiều nguồn vốn.
2/- TC ép BH trở lại hội nghị 6 bên về phi nguyên tử hóa bán đảo Triều tiên nhằm mang lại tình trạng hòa hoãn tạm thời để đối phó với những thách thức mới của Mỹ, mặt khác cố tạo nên một hình ảnh tốt hơn sau khi phải muối mặt đi bênh vực cho tên Kim Jong-Il xấc xược cả thế giới đều ghê tởm.
Trước bối cảnh trên chúng ta nhận thấy những gì sẽ xãy diễn tại VN trong những ngày sắp tới.
Trung Cộng đang tỏ ra xìu với Mỹ ít ra trong ngắn hạn cho nên vấn đề đối đầu quân sự giữa Mỹ và TC ở biển đông khó có thể xảy nhưng vẫn có thể có sự chạm trán ở mức độ thấp hơn giữa TC - CSVN.
Cho dù Trung Quốc căm hận CSVN cành hông vì đồng tình với Mỹ qua giải pháp đa phương tại biển đông, vì vậy họ muốn “dạy cho nước này một bài học” mặc dù không phải theo cách mà Đặng Tiểu Bình đã thực hiện vào năm 1979. Bài học mới của kỷ nguyên 21 nầy mà TQ muốn dạy VN là bài học không cần súng đạn mà là chiến tranh quyết liệt ác độc mới đa diện đa dạng nhắm vào kinh tế, tài chánh, đầu tư, mậu dịch, năng lượng, môi trường, thông tin, đi lại kể cả tạo khủng hoảng tâm lý, hỗn loạn thị trường ...qua việc chận nước đầu nguồn, xả dầu dơ tràn vào các bãi biễn du lịch nổi tiếng của VN, tiền giả, hàng giả, hàng độc hại, cần sa ma túy ... một mặt khống chế nhóm lảnh đạo chóp bu của CSVN mặt khác trục vét mọi loại tài nguyên nào có thể lấy được từ VN. Tình trạng trớ trêu nầy đang đẩy nhóm theo TC trong đảng CSVN rơi vào thế rất khó khăn nguy hiểm và dễ trở thành mục tiêu cho cuộc tranh chấp quyền hành quyết liệt trong kỳ đại hội đảng sắp tới.
Kinh tế ngày càng suy xụp và bế tắc do cơ cấu kinh tế XHCN rối bù, khô cứng không ăn khớp, cán bộ bất tài, chủ quan, độc đoán gian dối vô trách nhiệm càng làm cho nền kinh tế èo uột ngày càng thêm trầm trọng khó cứu vãn.
Kinh tế CSVN đang ngày càng trở nên nguy ngập qua vụ Vinashin vỡ nợ, mức tín nhiệm của 2 ngân hàng lớn ngân hàng Thương mại Á Châu tức ACB và Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam, tức Vietcombank đang xuy sụp do sự suy yếu của bảng cân đối kế toán do tăng trưởng tín dụng quá mạnh trong khi chất lượng tín dụng thấp.(cho vay nợ xấu quá nhiều mà vốn thì ít) theo tin Hãng thông tấn AP Thứ Sáu, 03 tháng 9 2010. Nhóm muốn dựa vào Mỹ để cản bớt sự bắt nạt của TQ cũng chưa đủ mạnh và chưa dám công khai vì tương quan lực lượng trong nội bộ, chưa nắm chắc được sự ủng hộ của Mỹ và lo ngại rủi ro vượt quá tầm kiểm soát như trường hợp Ông Gorbachev ở Liên sô.
Theo tổng quan mà nhận xét thì tương quan lực lượng trong nội bộ CSVN đang có chiều hướng nghiêng về phía dựa vào Mỹ vì quan hệ với TQ ngày càng xấu đi.
Sự xuất hiện và vai trò nổi bật gần đây của tướng CS Nguyễn Chí Vịnh khi căng thẳng ở biển đông nổ lớn thay vì vai trò đó phải là Bộ trưởng Quốc phòng CS Phùng quang Thanh hay ít ra cũng phải có mặt của Bộ trưởng ngoại giao CS Phạm gia Khiêm, điều đó có thể được coi như một sự nhứt trí miễn cưỡng của 2 phe, một bên thì chưa muốn ra mặt bên kia thì được lịnh cản đường nhưng nếu con voi khổng lồ Mỹ quyết tâm đi tới mà con chốt thí không làm được việc, không chừng ... con chốt chánh sẽ thành con chốt thí hoặc Vịnh tướng quân cũng dễ trở thành Vịnh thí quân.
Lê Văn
Tham khảo:
(1) Dealing with a smarter US after Iraq. Source: Global Times [01:59 September 02 2010].
(2) US looks to Asia after Iraq withdrawal. Source: Global Times [21:51 September 02 2010].
(3) Hit with regional blowback over its N. Korea policy, Beijng renews push for Six-Party Talks. INSIDE CHINA September 1, 2010.

Một chuyện xảy ra, mà tôi đã có thể hình dung rất rõ từ trước. Người bạn cầm điện thoại trong tay. Các ngón tay mải miết gõ dòng chữ cho câu hỏi “làm sao giữ trái ớt giòn rụm khi ngâm ớt chua cay?” Sau một hồi “nói chuyện” qua lại, cô bật cười, khoe kết quả và nội dung trao đổi. Cô thích thú vì bắt lỗi được đối tượng, và được đối tượng “xin lỗi, tôi đã trả lời sai. Tôi sẽ nói lại thế này…” “Người” đối thoại với cô là trí tuệ nhân tạo (AI). Cô đã có câu trả lời trong cung cách điềm tĩnh, thành thạo, kiên nhẫn vô hạn, và một không gian hoàn toàn không có âm thanh. Cô tắt ứng dụng, hài lòng. Tôi nghĩ thoáng qua, cố gắng nhớ: “Chúng ta có bao nhiêu người bạn biết làm ớt ngâm giấm để ăn qua mùa Đông? Những người đó có mặt trên đời này sớm hơn AI.” Nếu có, người bạn kia sẽ không bao giờ biết rằng họ đã không được nhớ đến, dù chỉ một khoảnh khắc.
Tuần qua nhiều nơi trên nước Mỹ đã tổ chức lễ tưởng niệm 25 năm vụ khủng bố tấn công vào lãnh thổ Hoa Kỳ ngày 11/9/2001. Đó là một dấu mốc lịch sử khó quên của nước Mỹ. Những ai nay trên 30 tuổi, chắc hẳn không quên những hình ảnh kinh hoàng của buổi sáng hôm đó ở New York khi tháp đôi của World Trade Center sụp đổ. Nước Mỹ rơi vào hoang mang, lo sợ không biết chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo. Một cuộc tấn công khủng bố vào giữa lòng nước Mỹ đã gây tử vong cho 2977 người trong khoảng một giờ đồng hồ là một Trân Châu Cảng khác cho nước Mỹ.
Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.
Quyền lực có thể đẩy sử gia ra khỏi cửa, tháo gỡ triển lãm, xé sách, bắt tô vẽ quá khứ theo ý mình. Nhưng rồi cũng có ngày chính bàn tay thò vào sửa lịch sử ấy được lịch sử đóng khung và ghi lại, nguyên vẹn một bàn tay... thúi.
“Tầm quan trọng của Phật giáo cho thời đại của chúng ta” là bản Việt dịch từ nguyên tác Đức ngữ Die Bedeutung des Buddhismus für unsere Zeit do Nhà xuất bản Osla Schloss Verlag München – Neubiberg ấn hành lần thứ 2 năm 1924. Qua bài viềt, tác gỉả đề cao Phật giáo là liều thuốc duy nhất vô cùng hiệu quả để chống lại tình trạng mất phương hướng tinh thần và nhu cầu xã hội của thời hiện đại. Ông chỉ ra rằng nền văn hóa xã hội phương Tây gặp phải những mâu thuẫn nghiêm trọng và không có một giải pháp thoả đáng vì tin tưởng mù quáng vào Thiên Chúa giáo cũng như chủ nghĩa duy vật...
Người đàn ông đang lái xe chở nhóm công nhân đến công trường, bỗng bị một chiếc xe không biển số bám sát phía sau. Vài phút sau, ông bị bắn chết ngay trên tay lái. Sáu ngày sau, một thanh niên 25 tuổi bị chặn xe trên đường đi làm. Năm phát đạn liên tiếp bắn xuyên vào xe; một viên trúng ngay giữa đầu. Anh chết tại chỗ. Không phiên tòa. Không bồi thẩm đoàn. Không cơ hội biện hộ. Chỉ một quyết định sống chết, được những kẻ bịt mặt đưa ra trong tích tắc. Nếu độc giả cho rằng đây là chuyện xảy ra tại Việt Nam hay ở một xứ sở nơi băng đảng lộng hành, xin nghĩ lại. Đây là nước Mỹ. Năm 2026.
Từ khi ông Donald Trump trở lại giữ chức Tổng Thống Hoa Kỳ, chánh sách mậu dịch của Hoa Thịnh Đốn đổi khác nhiều. Chính phủ Mỹ lấy thuế khóa làm một phương tiện để vừa bảo hộ kỹ nghệ trong nước, vừa gây sức ép với những nước cùng mình giao thương. Thuế khi tăng, khi giảm; việc thương thuyết hôm trước còn thuận, hôm sau đã có thể trở mặt. Thoạt trông, ấy chỉ là chuyện mua bán giữa Hoa Kỳ với từng nước. Nhưng xét cho kỹ, mỗi phen Hoa Thịnh Đốn dựng thêm một hàng rào thuế khóa, Bắc Kinh lại có thêm một dịp để mở đường giao thương với những nước muốn tìm nơi khác mà nương tựa.
Đó là một trong những sự thật dịu dàng nhất của kiếp người, rằng chúng ta, một phần nào đó, là kết quả từ của những người đã dạy dỗ mình, ‘nhất tự vi sư, bán tự vi sư’. Donald Trump cũng có một người thầy theo nghĩa như thế. Từ năm 2016, truyền thông Mỹ đã lần tìm ra người thầy này của Trump: Roy Cohn, và gọi ông ta là “một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên Minh Châu Âu, người từng cố vấn cho Donald Trump.”
Tính đến thời điểm hiện tại của tài khóa 2026 (tháng 10, 2025 – tháng 9, 2026), thiếu hụt ngân sách liên bang Hoa Kỳ đã lên tới khoảng 1.8 nghìn tỷ USD, trong đó mức thiếu hụt của riêng tháng 7 là 432 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 3, 2021. Medicare tăng mạnh đã góp phần đẩy tổng con số lên cao, trong khi chính quyền vay nợ vẫn là một yếu tố đóng góp đáng kể. Tình trạng này đã đẩy tổng nợ quốc gia lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chi phí lãi vay ròng gia tăng, các khoản chi cho chương trình phúc lợi bắt buộc và tác động từ các đạo luật chi tiêu mới được ban hành. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office - CBO) dự đoán thâm hụt ngân sách cả tài khóa 2026 sẽ ở mức gần 1.9 nghìn tỷ USD.
Tổng Thống Donald Trump vừa đưa cuộc chiến thuế quan với Canada sang một vòng mới, áp thuế 50% lên khoảng $20 tỷ hàng nhập cảng từ nước láng giềng phía bắc, chỉ hơn hai tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trên lý thuyết, đây là một đòn đánh vào Canada. Trong thực tế, nó cũng là một sắc thuế đánh vào kỹ nghệ Hoa Kỳ. Lý do khá rõ: sau nhiều thập niên tự do mậu dịch, hai nền kinh tế Hoa Kỳ và Canada đã đan vào nhau từ dầu thô, điện lực, thép, nhôm cho tới xe hơi và linh kiện. Đánh thuế một mắt xích ở Canada, nhiều khi chính hãng xưởng Mỹ lại là nơi gánh thêm phí tổn.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.