Hôm nay,  

Bài Học Iran

14/10/200900:00:00(Xem: 8948)

Bài Học Iran

Đào Như
Hôm thứ Năm ngày 1-10-2009, đại diên nguyên tử năng Hoa kỳ cùng với đại diện của các nước: Pháp, Đức, Nga, Anh, Trung Quốc tham dự cuộc đàm phán với đại diện Iran tại Geneva- Switzerland với mục đích thuyết phục Iran ngừng chương trình thử nghiệm chế tạo vũ khí hạt nhân. Cuộc đàm phán tạm chấm dứt trong cùng ngày và có nhiều khả năng sẽ tiếp tục trong một ngày gần đây. Hiện tại nội dung cuộc đàm phán theo yêu cầu cả hai phe khoan tiết lộ. Tin giờ chót lại cho hay có cuộc gặp gỡ song phương tại Geneva, giữa trưởng phái đoàn Mỹ, cũng là Thứ trưởng Ngoại giao Hoa kỳ, ông William Burns và trưởng phái đoàn Iran, ông Saeed Jalili. Nội dung của cuộc gặp gỡ chưa được tiết lộ. Nhưng Tổng thống Mỹ, Barack Obama, xem chừng lạc quan ông cho những cuộc gặp gỡ này là những diễn tiến tích cực-constructive beginning. Tuy nhiên Tổng thống Obama thúc đẩy Iran nên mở cửa cho Phái Bộ Nguyên Tử Năng, IAEA, của LHQ vào khám xét trung tâm tinh luyện uranium của Iran càng sớm càng tốt và ông cũng không quên cảnh báo Iran rằng sự chờ đợi của Hoa kỳ không phải là không có giới hạn.
Cuộc đàm phán 2 phe 7 bên và cuộc đàm phán song phương này là kết quả tất nhiên sau hai ngày liên tiếp thử nghiệm thành công phi đạn tầm gần và tầm xa của Iran trong tuần qua. Cuộc thử nghiệm này bị cộng đồng quốc tế lên án gay gắt. Dù vậy, Iran vẫn không chùng bước, Phó Tổng thống, kiêm Tổng Giám Đốc cơ quan nguyên tử năng Iran, Ali Akbar Salahi, cũng không ngần ngại nếu không muốn nói là thách đố cộng đồng quốc tế bằng cách công khai sự thật về Trung Tâm Tinh luyện Uranium của Iran vừa bi tiết lộ:
“Trung tâm này đã được thiết lập từ lâu, tại một vùng chân đồi được bảo vệ chống với bất cứ cuộc không kích nào. Chính vì lý do đó mà trung tâm này được xây cất bên cạnh một căn cứ quân sự với mục tiêu bảo vệ an toàn cho các cơ sở hạt nhân và không phải tốn kém thêm công sức để thiết lập hệ thống phòng thủ mới.”.
Như vậy là Iran kiên quyết giữ vững lập trường không từ bỏ quyền được tinh chế uranium, nguyên liệu chính để sản xuất nguyên tử năng cũng như vũ khí hạt nhân của họ.
Trong hiện tình chưa ai biết ngày nào những buổi đàm phán sẽ tái nhóm và diễn tiến về sau sẽ như thế nào" Nhưng dựa trên những lần phát biểu trong tuần qua của cả hai phe xem chừng Iran thế nào cũng phải để cho phái bộ AIAE của LHQ vào khám xét trung tâm tinh luyện Uranium của họ, và họ sẽ không giấu diếm kế hoạch và những thành quả đã đạt được của chương trình tinh luyện uranium. Có điều chắc chắn nhất là Iran sẽ dứt khoác từ chối lời yêu cầu của LHQ là họ phải ngưng ngay chương trình tinh luyện uranium, vì họ cho rằng đó là quyền của dân tộc Iran, chế tạo năng lượng và vũ khí hạt nhân để bảo vệ đất nước Iran. Nếu việc ấy xảy ra, và rất có thể xảy ra hơn 90%, lúc đó thì Mỹ và LHQ phản ứng và đối phó như thế nào" Đó là câu trả lời mà cộng đồng quốc tế (trong đó có cả Iran) muốn biết.
Có nhiều biện pháp có thể chúng ta tạm thời nêu lên:
- Tổng thống Obama có thể ra lệnh dội bom thường hay bom nguyên tử tiêu diệt toàn bộ kế hoạch chế tạo vũ khí hạt nhân của Iran. Nghĩa là dùng khả năng vũ khí hạt nhân sẵn có của Mỹ để tiêu diệt khả năng vũ khí hạt nhân của kẻ khác mặc dầu nó chỉ là một giấc mơ chưa phải là một hiện thực" Tổng thống Obama ắt phải thấy sự mâu thuẫn lớn lao và nghiêm trong trong quyết định đó. Hơn nữa quyết định dội bom để tiêu diệt Iran trong lúc này, chắc chắn gặp sự phản đối của LHQ. Theo điều lệ của LHQ không bao giờ chấp nhận một quốc gia nào tiêu diệt một quốc gia khác chỉ vì lý do quá xa vời chưa phải là thực tế.. Không lẽ Tổng thống Obama lại bước theo vết xe đổ của ông Bush, nghĩa là sẽ đơn phương hành động dôi bom Iran bất kể sự phản đối của cộng đồng quốc tế và LHQ như ông Bush đã đơn phương tấn công Iraq và treo cổ Saddam Hussein, tổng thống của xứ này"  Đó là chưa kể nếu làm như vậy thì Tổng thống Obama vô tình trở thành công cụ của Netanyahu trong giấc mơ của Do thái tiêu diệt cho bằng được Iran. Và bài học lịch sử thế giới còn đó, nhân loại, nhất là dân tộc da vàng Á châu đã nhìn về nước Mỹ như thế nào sau khi Mỹ đã tận diệt Nhật Bản bằng hai quả bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagazaki.        


- LHQ hay Mỹ có thể ra lệnh cấm vận Iran toàn bộ. Bài học cấm vận Iraq vào những năm 90 vẫn còn đó. Làm sao cấm thiên hạ không được ‘khát’ dầu thô của Iran như thế giới đã thấy trong việc cấm vận Iraq, vẫn có nhiều quốc gia lén lút mua dầu thô của Iraq lên hàng chục tỷ Mỹ kim. Hơn nữa bên cạnh Iran có Dubai, một vùng đất nước tạo nên được do sự đầu tư quốc tế, chỉ biết có business, không có chính trị, tôn giáo, một cánh cửa bỏ ngõ cho việc thông thương mậu dịch giữa Iran với thế giới bên ngoài.
- Dùng khả năng nguyên tử Do thái để tiêu diệt Iran chăng" Trước hết là Do thái không bao giờ dám làm chuyện đó mặc dầu Do thái thủ đắc vũ khí hạt nhân và bom nguyên tử từ những năm 60 của thế kỷ trước. Ngoài muôn vàn khó khăn về khả năng vũ khí hạt nhân sẵn có của Do thái quá ít, quả nhỏ để có thể tiêu diệt toàn bộ Iran, đó là chưa nói đến muôn vàn khó khăn khác trong chiến lược, chiến thuật với sự chống trả mãnh liệt của Iran và toàn bộ khối Á Rập. Không bao giờ Do thái dám lao đầu vào cuộc chiến tự sát như vậy.
Và chúng ta cũng không hy vọng về Ngũ cường: Đức, Nga, Pháp, Anh, Trung Quốc, cũng như cộng đồng quốc tế họ chỉ đứng sau Hoa kỳ hô hào và thúc đẩy. Thật sư tất cả quí vị này đều có quan hệ không ít thì nhiều về vấn đề mậu dịch dầu thô với Iran.
Như vậy, theo nhà bình luận thời sự Blake Hounshell thì sự tiết lộ về việc tinh chế Uranium của Iran không tạo nên áp lực nào cho chính quốc gia này mà chính là cho ông Obama. Nó bắt buộc ông Obama phải hành động, phải ra tay mới hy vọng có kết quả tốt, mà khả năng hiện tại của ông Obama chưa cho phép, như chúng ta thấy ở trên. Do đó, hy vọng Tổng thống Obama và cộng đồng quốc tế sẽ thanh toán vấn đề Iran bằng cách thừa nhận hiện trạng nguyên tử năng của Iran và sẽ giúp đỡ Iran phát triển và chuyển hướng nguyên tử năng của xứ này vào việc sản xuất năng lượng nguyên tử phục vụ hòa bình như chính phủ Hoa Kỳ đã giải quyết vấn đề nguyên tử năng với Ấn Độ, trong chuyến viếng thăm New Delhi của Ngoại trưởng Hillary Clinton hồi đầu tháng Bảy vừa qua.
Nhìn vấn đề từ gốc độ Iran, ta thấy Iran họ vẫn có lý do chính đáng của họ ngay cả việc tinh luyên uranium của họ nhầm mục đích chế tạo vũ khí hạt nhân để bảo vệ sư sống còn dân tộc họ. Vì lý do chân chính ấy mà Iran nhất quyết không ký vào hiệp ước NPT của LHQ trước đây. Hơn thế nữa tại sao Mỹ và các quốc gia Tây phương giúp đỡ và cung cấp vũ khí hạt nhân cho Do Thái, đặt mối đe dọa nguyên tử trên đầu trên cổ của khối Á Rập trong suốt hơn 3 thập kỷ qua, hà cớ gì  Hoa Kỳ và Tây phương và bây giờ cả Trung Quốc nữa, cố tâm ngăn chận không cho Iran phát triển vũ khí hạt nhân để tự bảo vệ mình ngay cả để giải phóng khối Á Rập ra khỏi mối đe dọa nguyên tử của Do Thái, Iran vẫn có lý. Nguyên Tổng thống thống Mỹ George W. Bush đã gọi Iran, Cuba, Bắc Triều tiên là Trục Ma Quỉ. Nhưng hiện nay dưới chế độ chính trị tiến bộ cởi mở của Tổng thống Obama, Mỹ trong tương lai gần đây sẽ dỡ bỏ cấm vận Cuba, đầu tư thương mại song phương sẽ bắt đầu và sẽ nâng cấp quan hệ ngoại giao với Cuba lên hàng đại sứ. Với Bắc Triều Tiên, Tổng thống Obama đã xoay chiều quan hệ ngoại giao 180 độ. Cuộc đàm phán song phương giữa Bình nhưỡng và Washington đẵ thật sự bắt đầu. Chính phủ Hoa kỳ đang thực sự thúc đẩy thành lập Liên Triều nhằm thống nhất Triều Tiên trong một tương lai không xa. Thậm chí bộ Ngoại giao Hoa kỳ đã bỏ rơi tên gọi Nam Hàn, Đại Hàn…chỉ dùng Nam Triều Tiên, Bắc Triều Tiên  khi nói về bán đảo Triều Tiên. Có phải chăng được Hoa kỳ và thế giới trọng nễ như thế là nhờ Bắc Triều tiên đã thành công to trong hai lần thử nghiệm bom hạt nhân. Hiện tại Bắc Triều Tiên đang đòi hỏi Hoa Kỳ và cộng đồng quốc tế phải nhìn nhận họ như là quốc gia thứ chín có đầy đủ trang bị vũ khí hạt nhân. Có phải chăng nhìn vào tấm gương của Bắc Triều Tiên mà Iran quyết tâm sẽ tinh luyện uranium để chế tạo cho bằng được vũ khí hạt nhân, bom hạt nhân để bảo vệ đất nước, dân tộc Iran, để được sự trọng nễ của thế giới. Với ý nghĩ này, phải công bằng mà nói Iran có lý do chính đáng của họ trong tham vọng đắc thủ vũ khí hạt nhân.
Là người Việt Nam, ta nghĩ thế nào trước sự ngoan cường của Iran, của Bắc Triều Tiên" Chưa phải là muộn ta phải nghĩ đến việc đầu tư trí tuệ của ta trong việc tinh luyện vũ khí hầu để chống trả hữu hiệu mộng bá quyền của Hán tộc, để bảo vệ và hồi phục sự vẹn toàn lãnh thổ lãnh hải và bầu trời của tổ quốc, để thế giới nễ trọng ta hơn./.
Đào Như
Bác sĩ Đào Trọng Thể
[email protected]
October 1st 2009

Trong thế giới báo chí truyền hình, 60 Minutes là một trong số ít chương trình mang nặng lịch sử. Suốt hàng thập niên, 60 Minutes là tiêu chuẩn vàng của báo chí điều tra, nơi kim phút của trách nhiệm luôn tích… tích… không ngừng để hướng về sự thật. Suốt 58 năm qua, tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ tròn là biểu tượng dễ nhận ra nhất của một nền báo chí Hoa Kỳ. Chiếc đồng hồ bấm giờ mở đầu mỗi tập 60 Minutes – tích, tắc, tích – chưa bao giờ chỉ là hình ảnh minh họa. Theo thời gian, nó là một lời giao ước. Nó nói với khán giả rằng trong một giờ đồng hồ của tối Chủ Nhật, người Mỹ được biết sự thật. Quyền lực phải trả lời câu hỏi và chiếc đồng hồ do những người làm báo giữ nhịp sẽ không vì quyền lợi của bất kỳ ai mà dừng lại.
Cuối tuần qua, trong khi tôi đang nghe ca sĩ Thương Linh hát ở Coffee Factory, một độc giả đến hỏi: “Này, chị viết để làm gì? Bây giờ còn ai đọc những bài bình luận nhức đầu nữa không?” Tôi đã suy nghĩ về câu hỏi ấy. Không phải để thôi viết. Cũng không phải để tránh né suy luận. Nhưng đôi khi, trước một số sự kiện, chỉ cần ghi lại sự việc. Ngày nào. Ở đâu. Chuyện gì. Ai nói. Nói nguyên văn thế nào. Có lẽ anh ta có lý, có những lúc người viết nên “bớt viết”.Trong nhiều năm qua, tổng thống Donald Trump nhiều lần dùng lời lẽ miệt thị các nữ phóng viên ngay trước ống kính. Nhiệm kỳ đầu đã vậy. Sang nhiệm kỳ hai, những cảnh ấy không chỉ trở lại mà còn thô hơn, lỗ mãng hơn, và gần như thành thói quen không thể thiếu trong các buổi họp báo, phỏng vấn, hay bất cứ khi nào có máy quay phim và có phụ nữ cầm micro hay cầm bút làm việc.
Có một cách đọc về nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump càng lúc càng khó bác bỏ: ông biến chính chức vụ tổng thống thành phương tiện làm giàu lớn nhất đời mình, mà không phải âm mưu vụng về với tài liệu mật, chỉ bằng chính lời nói của tổng thống. Một câu dọa chiến tranh, một lời hăm dọa thuế quan, một tuyên bố ngừng bắn hay một dòng đăng mạng xã hội đều có thể làm thị trường Hoa Kỳ và thế giới chao đảo gần như tức thì. Với nhóm nhỏ biết trước thời điểm và nội dung lời nói, những con sóng ấy lại có thể tiên đoán, mà tiên đoán được thì kiếm lời hợp pháp, miễn không để lại dấu vết nối thẳng về ông. Đây không phải lời buộc tội đã được chứng minh trước tòa: chưa có bản án, cũng chưa có bằng chứng công khai về một đường dây giao dịch phối hợp. Nhưng một luận đề chỉ cần một cấu trúc động cơ rõ ràng, một chuỗi sự kiện trùng khớp, và một môi trường pháp lý cho phép hành vi ấy diễn ra mà gần như không sợ bị trừng phạt. Cả ba đều đang hiện diện.
Ngày 2/4/2026, “trái cam” Pam Bondi thật sự “rơi khỏi cành công lý.” Donald Trump sa thải nữ bộ trưởng tư pháp, trao chìa khóa Bộ Tư Pháp (DOJ) – một trong những định chế quyền lực nhất đất nước này – cho người luật sư riêng của mình. Người đàn ông từng ngồi bên cạnh Trump trong phòng xử án, chứng kiến thân chủ bị kết tội 34 tội danh hình sự mà vẫn bước ra khỏi tòa với đầu ngẩng cao, giờ đây là quan chức hành pháp cao nhất của Hoa Kỳ. Đó là Todd Blanche. Và kể từ ngày nhậm chức đến nay, ông ta đã không ngừng chứng minh rằng những người hoài nghi về ông đã nhìn đúng.
Cuộc bầu cử quốc hội Nga dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026. Nhìn chung, các chuyên gia về nội chính Nga không kỳ vọng sẽ có thay đổi mang tính đột phá trong cơ cấu quyền lực quốc gia. Tổng thống Vladimir Putin vẫn đang nắm giữ vị trí trung tâm quyền lực tại Điện Kremlin. Thực tế cho thấy Vladimir Putin, nay đã 73 tuổi và đã cầm quyền 26 năm, đang đối mặt với sự suy giảm nhất định trong mức độ ủng hộ của công chúng. Bản thân ông từ lâu cũng hiểu rằng vấn đề người kế nhiệm là điều không thể tránh khỏi và cần được chuẩn bị.
Chuyến thăm viếng Bắc Kinh của Tổng Thống Donald Trump đã kết thúc cách đây hai tuần. Mọi sự tương đối đã lắng đọng. Đây là lúc thuận tiện để tổng kết chuyến đi lịch sử này.
Trong tiếng Việt có một dấu nhỏ xíu gọi là dấu mũ. Nó nằm trên đầu một số chữ cái, trông giống như một mái nhà tí hon. Khi chữ "o" đội dấu mũ, nó trở thành "ô". Khi chữ "công" có dấu mũ, nó là công lý. Khi mất dấu mũ, nó thành "cong", bị vẹo, bị bẻ, bị uốn cho lệch đi. Vừa qua, tại Hoa Kỳ, có một sự việc xảy ra khiến tôi nghĩ rất nhiều về dấu mũ này. Cụ thể là về việc mất nó. Câu chuyện như sau. Năm 2024, ông Donald Trump, hết nhiệm kỳ một, lúc đó chưa làm Tổng thống nhiệm kỳ hai, đệ đơn kiện Sở Thuế vụ Hoa Kỳ, đòi 10 tỷ đô la tiền bồi thường. Lý do là vì một nhân viên IRS tên Charles Littlejohn đã làm rò rỉ 15 năm tờ khai thuế của ông cho báo The New York Times và ProPublica. Nhờ vụ rò rỉ đó mà cả nước Mỹ biết rằng trong các năm 2016 và 2017, ông Trump đóng thuế liên bang vỏn vẹn 750 đô la mỗi năm. Bảy trăm năm mươi đô la. Một người làm việc tại quán McDonald's có thể đóng nhiều hơn thế.
Người Mỹ có một huyền thoại rất ưa kể về chính mình, rằng mảnh đất này từ buổi đầu lập quốc là “xứ sở của di dân”. Huyền thoại ấy khởi đi từ những con tàu cập bến New York cuối thế kỷ 19 - với những gia đình nghèo khổ bỏ Âu châu sang tìm một khởi đầu mới; với những toán thợ người Hoa sang đãi vàng, đào núi, đặt đường rầy xe lửa xuyên lục địa; với các các đợt người tị nạn châu Âu sau hai cuộc Thế chiến; với thuyền nhân Đông Dương sau 1975; rồi đến những đoàn người Trung Mỹ lầm lũi băng sa mạc mang theo con nhỏ. Ở mỗi khúc quanh, di dân vừa là nạn nhân của chiến tranh, độc tài, nghèo đói, vừa là lực lượng xây nên những con đường, nhà máy, khu phố, trường đại học của Hợp Chủng Quốc.
Tinh thần lãnh đạo là khả năng định hướng, truyền cảm hứng và tạo ảnh hưởng để tập hợp con người cùng hướng tới một tầm nhìn mới và đạt được mục tiêu chung. Một nhà lãnh đạo có tinh thần lãnh đạo mạnh mẽ thường thể hiện qua các năng lực chủ yếu như: định hướng tương lai, xây dựng tầm nhìn và chiến lược dài hạn; tạo động lực để khơi dậy năng lực, ý chí và sự bền bỉ của tập thể; tinh thần trách nhiệm trước các quyết định và hệ quả; nêu gương hành động nhất quán với lời nói, trở thành chuẩn mực cho tập thể và khả năng thích ứng khi bối cảnh thay đổi.
Theo dõi vũ đài chính trị Mỹ, có lẽ ai cũng dễ dàng nhận ra những khoảnh khắc mà người ta không biết gọi là gì cho đúng. Nó không hẳn là phản bội, cũng không hoàn toàn là đầu hàng, mà nó giống như một sự tan rã, một ánh chớp vụt tắt trước mắt mọi người. Và cái điều đó, để lại trong lòng những người còn đủ kiên nhẫn để quan tâm đến bề mặt của hệ thống chính quyền, cảm thấy thất vọng.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.