Hôm nay,  

Bà Lớn

20/06/201200:00:00(Xem: 31655)
Bà! Tây ngày nay chỉ có Bà vì không còn Cô nữa. Trên luật pháp. Trên thực tế, khi người ta gọi một người phụ nữ bằng Cô là muốn biểu lộ mối quan hệ theo ngôi thứ xã hội. Như giữa những người cộng sản ở Hà nội, thông thường họ gọi nhau bằng Anh, Chị. Nhưng khi cần xử lý một vụ việc nghiêm trọng, họ đổi giọng và gọi nhau bằng “đồng chí”.

Gọi anh với người lớn tuổi chức vụ cao, vai vế trong tổ chức cao, người nhỏ, thắp, phải thêm tiếng “Lớn”như các “Anh Lớn”, các “Chị Lớn». Với người cộng sản không có “Bà” hay “Ông” vì cách xưng hô này là sản phẩm của nền văn minh tư sản.

Pháp xưa nay vẫn là xứ tư bản, nền văn minh Pháp vốn là thứ văn minh tư sản nên trong quan hệ xã hội, người Pháp vẫn giữ cách xưng hô với phụ nữ là “Bà” và với đàn ông là “Ông”.

Nhưng với người phụ nữ có địa vị bậc nhứt quốc gia thì không thể gọi Bà gọn trơn như vậy được. Vi phạm tội “Phạm thượng”. Mà phải thưa “Bà Lớn” cho phải phép.

Thông thường Bà phải đi kèm theo tên chồng vì đó là “Bà của Tôi” (Ma – Dame). Như Bà Nguyễn văn Thiệu, vợ chánh thức của Ông Nguyễn văn Thiệu. Ông Nguyễn văn Thiệu làm Tổng thống, nhưng không thể gọi Bà Nguyễn văn Thiệu là Bà Tổng thống, mà phải gọi “Bà vợ Tổng thống”, tức “Tổng thống Phu nhơn” cho có chữ nghĩa.

Nhơn đây, Cỏ May nhắc lại một tập quán xã hội ở Viết nam liên quan tới Bà/Ông còn thạnh hành cho tới ngày nay, tại vài nơi ở hải ngoại. Việt nam vốn là nước chậm tiến, nhưng biết trọng đạo “Tiếng chào cao hơn cổ” nên vợ các ông lớn, tức những người có chức phận cao, quan trọng trong xã hội, thường được gọi tưng bốc theo chức phận của chồng như Bà Thiếu tá, Bà Trung tướng, Bà Tổng trưởng, Bà Hội đồng, cả Bà Bác sĩ mặc dù các bà này chỉ làm vợ của các ông kia mà thôi.

Ở Paris ngày nay, còn một “Bà Bác sĩ” khá nổi tiếng ở Sài gòn trước 4/1975. Có ai gọi bà chỉ với tên chồng là “Bà T.”, bỏ mất “Bác sĩ”, là bà tỏ ngay vẻ khó chịu hiện rỏ ra mặt. Danh xưng “Bà Bác sĩ” lậm sâu vào người bà đến nổi làm cho bà có niềm tin sắt đá rằng chính bà là “Bác sĩ” tuy Bà không học y khoa bao giờ. Mà thật, lúc còn ở Sài gòn, sau khi ông chồng chết, bà thay chồng khám bịnh, cho toa, lấy tiền bịnh nhơn trong một thời gian khá dài. Bà làm việc này hoàn toàn không phải vì tiền, bỡi Bà giàu có dư tiền bạc, mà chỉ vì muốn tự xác nhận với chính mình là “Bà Bác sĩ”.

Đó là hiện tượng “Bà Lớn” Việt nam. Còn “Bà Lớn» Tây?

Việt nam đã có “Bà Lớn” thì Tây phải có “Bà Lớn”. Lẽ tự nhiên thôi. Vì Tây, trên vài thói tục xã hội, vẫn là thầy của Việt nam kia mà. Nên nhớ ngày xưa ở Việt nam, có “Quan Lớn”, tức Tỉnh trưởng, Quận trưởng, Thẩm phán,… Ở Bắc, thậm chí ông thầy thuốc cũng được dân chúng gọi là “Quan Đốc tờ”.

Nhưng Tây giữ cách xưng hô nghiêm chỉnh. Ông Chirac làm Tổng thống, Bà Chirac vẫn được dân chúng gọi là Bà Bernadette Chirac, chớ không bao giờ gọi bằng “Bà Tổng thống Chirac”. Cùng cách xưng hô như vậy đối với tất cả người có chức phận, địa vị cao trong xã hội Pháp.

Bà Lớn hơn hết, lớn nhứt Quốc gia, là Bà vợ của Ông Tổng thống hay Thủ tướng nếu quốc gia theo Thủ tướng chế. Nhưng Bà Lớn này phải chánh thức là vợ của Tổng thống hay Thủ tướng mới được gọi là “Đệ Nhứt phu nhơn”, tức bà vợ của “Người Đàn ông thứ nhứt quốc gia”.

Báo chí vẫn thường nhắc tới trường hợp Bà Valérie Trierweiler với Ông Hollande đặt ra nhiều vấn đề với nghi lễ từ hôm 15 tháng 05 khi Ông Hollande lên làm Tổng thống Pháp vì hai người sống chung với nhau mà không chánh thức. Bà Valérie Trierweiler ở trong Điện Elysée là bình thường. Nhưng Bà muốn có Văn phòng riêng ở Tổng thống phủ với 4 tới 6 nhơn viên, Agenda làm việc, …thì Bà làm việc với tư cách gì? Ngân sách của Văn phòng của Bà? Cách ứng xử trong quan hệ với nhơn viên của Elysée? Nhiều vấn đề sẽ đặt ra.

Có điều rất rỏ là càng ngày, Bà càng muốn xác định Bà là “Đệ Nhứt Phụ nữ nước Pháp” mà vẫn chưa có quyết định kết hôn.

Pháp vốn có nhiều đặc thù văn hóa mà trường hợp Bà Valérie Thierweiler là một đặc thù khá nỗi cợm.

Một cú dao găm

Trong cuộc tranh cử Dân biểu Quốc Hội, tại đơn vị La Rochelle, Thành phố trên bờ biển Miền Tây-Bắc, qua vòng I, còn lại 3 ứng cử viên có nhiều phiếu hơn hết: Bà Ségolène Royale, Bồ cũ của Ông Tổng thống François Hollande, được 32,03% số phiếu, Ông Olivier Falorni, Thị trưởng, đảng viên xã hội ly khai, được 28,91% và Bà Sally Chadjaa, của đảng UMP, được 19,47%.

Tuy có số phiếu dẩn đầu, Bà Ségolène Royal không chắc chắn thắng cử vì ở vòng II vào chủ nhựt tới 17/06/2012, cử tri của các ứng cử viên kia có thể sẽ dồn phiếu cho Ông Olivier Falơrni. Thất cử Dân biểu kỳ này, chẳng những giấc mơ làm Chủ tịch Quốc Hội của Bà trở thành mây khói, mà Bà sẽ không còn một chức vụ gì nữa. Không lẽ Bà đi ghi tên lảnh thất nghiệp như những người công nhơn bình thường khác? Thật tội nghiệp cho phận nữ lưu nhiều gian truân của Bà!

Năm năm sau ngày Bà thất cử Tổng thống, dư luận cử tri không còn ủng hộ Bà nồng nhiệt nữa. Bà thất bại liên tục: rớt Tổng Bí thư đảng, bị loại Úng cử viên bầu cử Tổng thống vừa rồi.Theo kết quả thăm dò của Hảng Ifop, Bà Ségolène Royal bị mất sự ủng hộ của cử tri từ 45% xuống còn 25%, đó là không kể 38% cử tri đã bầu cho Bà năm 2007 nay không còn muốn ủng hộ Bà nữa.

Thời vàng son của Bà ngày nay như bắt đầu mờ nhạt. Mọi chỉ dấu dư luận không có chỉ dấu nào tốt cho Bà. Tuy nhiên Bà vẫn tiếp tục dấn thân.


Thế mà tới giờ chót, trước vòng II là lúc quyết định thành bại sự nghiệp chánh trị của Bà, Ségolène Royal lại bất ngờ lảnh một cú dao gâm của Bà Bồ của Bồ cũ có 4 đứa con với Bà. Nghĩ có đau thương cho người Phụ nữ chánh trị không?

Ông Bồ củ, TT.Hollande, vừa công khai tuyên bố ủng hộ Bà là ứng cử viên duy nhứt của đảng xã hội, thì Bà Bồ mới của Ông Tổng thống Hollande liền gởi ngay một thông điệp qua Twitter cho đối thủ của Bà, ứng cử viên Olivier Falorni: “Hãy can đảm lên Olivier Falorni, người đã không làm mất lòng tin và luôn bên cạnh người dân Thành phố Rochelle tranh đấu từ nhiều năm qua với sự dấn thân không vụ lợi”.

Bà Valérie Trierweiler tên thiệt là Valérie Massonneau, từ năm 1995 là vợ của Ông Trierweiler, Thư ký Tòa soạn tuần báo ParisMatch, giới chức Đại học, chuyên viên về triết học Đức. Năm 2007, Bà xin ly dị và năm 2010 Tòa tuyên bố ly dị. Bà xin giữ lại tên ông Trierweiler. Bà gặp Ông Hollande nhơn cuộc bầu cử Quốc hội năm 1988 vì nghề nghiệo ký giả chánh trị. Ít nhứt, Bà bắt đấu mối quan hệ tình cảm với Ông Hollande từ năm 2004 và tới năm 2010, sau khi chánh thức ly dị, hai người mới công khai bạn tình với nhau.

Thông điệp của Bà Valérie Trierweiler vừa phổ biến bày tỏ lập trường nhiệt tình ủng hộ ứng cử viên đối thủ của Bà Ségolène Royal, đối lập hẳn với lập trường của đảng xã hội, tức đảng cầm quyền, đã làm cho Chánh trị bộ của đảng vội vàng chạy xuống đơn vị Rochelle để động viên cử tri ủng hộ cho Bà Ségolène Royal.

Message của Bà Valérie Trierweiler, nguyên văn, chỉ có hai mươi hai chữ mà có tầm vóc như một trái bom 22 000 kg thật sự nổ tung không phải chỉ ở Rochelle, trong đảng xã hội, mà sức chấn động còn lan rộng trên chánh trường của Pháp. Làm cho Ông Tổng thống Hollande khó tránh khỏi bị chao đảo. Chắc Ông phải kìm giữ kẻo mất “đặc tính Tổng thống bình thường” của Ông.

Thủ tướng Chánh phủ, Ông Jean-Marc Ayrault và Bà Tổng Bí thư đảng, Martine Aubry, lên tiếng trấn an nạn nhơn “…đó không phải là phát biểu của một nhà chánh trị”.

Dân biểu đảng Xã hội, Ông Jean Louis Bianco, thân cận với bà Royal, tỏ thái độ phẫn nộ “Người dân bầu ông François Hollande, chứ không phải bầu bà Valérie Trierweiler, tại sao bà ta lại xen vào chuyện này?”.

Ông Daniel Cohn Bendit, dân biểu đảng Xanh của Quốc hội Âu châu lưu ý: “Đó là những điều không nên làm. Trong vụ này, không nên nói rằng bà Trierweiler có tư cách độc lập, đó là một hành động khiếm nhã. Bà Royal là mẹ của bốn đứa con của ông Hollande. Bà Valerie Trierweiler không nên quên điều này”.

Cánh hữu vớ được cơ hội này và mỉa mai đó là một hài kịch ở điện Elysée, Phủ Tổng thống Pháp.

Sự kiện này làm dấy lên một cuộc tranh luận vô cùng sôi nỗi trên khắp nước Pháp, đặc biệt là về quy chế đệ nhứt phu nhân, hoặc người bạn tình sống chung với Tổng thống. Có người cho rằng bà Trierweiler trước tiên là một công dân, hơn nữa bà lại là một nhà báo đang hành nghề, do đó, bà có quyền đưa ra các ý kiến riêng của Bà.

Thế nhưng, nhựt báo Libération của cánh tả lại cảnh cáo rằng thông điệp trên Tweeter của bà Trierweiler báo hiệu một hiện tượng hoàn toàn bất bình thường đã thâm nhập vào Điện Elysée. Bởi vì trong suốt quá trình vận động tranh cử, Ông Hollande luôn tuyên bố ông là một «Tổng thống bình thường” theo đúng nghĩa, tức là «của nhân dân”, không có gì khác thường đáng để ý. Hay “bình thường” đó ngụ ý Ông không muốn phê phán Ông Sarkozy là “Tổng thống của nhà giàu”, Tổng thống chạy theo nếp sống “Bling-Bling”. Hơn nữa, Ông Hollande nhiều lần nhấn mạnh sự cần thiết phải phân biệt đời sống tư và công việc chung.

Khi chỉ trích hành động của bà Trierweiler, một số nhà bình luận còn cho rằng chính ông Hollande phải chịu trách nhiệm về vụ bi hài này. Tại sao ông Hollande lại công khai ủng hộ bà Ségolène Royal trong lúc ông từng tuyên bố là trên cương vị Tổng thống, ông sẽ không tham gia vào các hoạt động vận động tranh cử Lập pháp của đảng Xã hội? Nếu muốn ủng hộ Bà Ségolène Royal, Ông có nhiều cách khác, hiệu quả, kín đáo và tế nhị hơn.

Báo chí Anh Quốc được dịp chế diễu nước Pháp. Tờ Daily Telegraph nhận định đó là một cuộc “chiến tranh hoa hồng” giữa hai người đàn bà.

Tờ Times đánh giá là người bạn tình của Ông Hollande đã gây ra một cuộc khủng hoảng trong nhiệm kỳ Tổng thống này, đi kèm với một bức tranh vẽ hình Ông Hollande giơ tay làm dịu căng thẳng với lời tựa bằng tiếng Pháp “Này các bà ơi, tôi là Tổng thống chứ?”.

Thông tín viên của tờ Times ở Paris ghi nhận là tình yêu ngự trị tại Pháp và nói xéo bằng cách trích tục ngữ: “Ghen tuông không có gì là tội lỗi cả, đó là bằng chứng của tình yêu”.

Nhưng Bà Valérie Treiweiler ghen là đúng. Phải ghen vì đàn bà không ghen, không phải là đàn bà . Các bà Việt nam tôi còn sẳn lòng ghen dùm nữa kia mà.

Thật ra Bà đang nhằm tìm mọi cách hạ Bà Ségolène Royal, loại Bà ấy ra khỏi chánh trường Pháp, để ngăn ngừa mọi hậu quả tai hại về sau. Bà Ségolène Royal còn ở trong chánh trường thì ai kiểm soát, ai ngăn cản hai người họ gặp nhau? “Bồ cũ không rủ cũng tới”. Hay ”Cây da củ, bến đò xưa “.

Bà Valérie Treiweiler chắc có học văn chương dân gian việt nam khi Bà học Ban Văn chương ở Đại học Paris III (Sorbonne Nouvelle).

Nguyễn thị Cỏ May

Có những tuần trôi qua lặng lẽ. Có những tuần giống như một chuyến tàu lượn siêu tốc, nó bắt hành khách phải ôm cùng lúc nhiều cảm xúc lẫn lộn, vừa có nỗi đau, có phẫn nộ, có sợ hãi và cả sự hoài nghi. Không cho một khoảnh khắc nào để thở. Đến cả những dây thần kinh thô ráp nhất của linh hồn cũng phải trỗi dậy, để hỏi thế nào là lòng trắc ẩn? Thế nào là lương tâm của loài người?
Trong hơn 2 năm tạm cư tại Hoa Kỳ, nhờ công việc, nên tôi được đi lại khá nhiều. Từ các tiểu bang bờ Đông xuống Florida. Tại bờ Tây, tôi được đi từ tiểu bang Washington xuống dọc đến San Diego, thành phố cực nam của tiểu bang California. Tại phía Nam nước Mỹ, tôi được đi băng ngang qua nhiều tiểu bang dọc theo biên giới Mexico, kể cả một số tiểu bang miền Trung nước Mỹ, trong đó có Arkansas – nơi tôi lái xe đến thăm gia đình Luật sư Võ An Đôn.
Theo kết quả khảo sát của Pew, mức độ tin tưởng vào ông Trump đã sụt giảm tại 16 trong số 24 quốc gia so với năm ngoái, và không có quốc gia nào được khảo sát ghi nhận sự gia tăng thái độ tích cực đối với vị tổng thống này. Chỉ 23% số người được hỏi cho biết họ tin tưởng ông Trump sẽ đưa ra những quyết định đúng đắn trong các vấn đề toàn cầu. Ông Wike cho biết những người được hỏi dành nhiều sự tin tưởng hơn cho Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron (43%), Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky (35%), Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (34%) và Tổng Thống Nga Vladimir Putin (31%). Chỉ có Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là nhận được mức độ tin tưởng thấp hơn ông Trump, ở mức 18%.
Các bậc quốc phụ Hoa Kỳ muốn thành lập một nền Cộng hòa chớ không phải một nền Dân chủ. Tuy nhiên, ngày nay, Hoa Kỳ là một quốc gia dân chủ hơn nhiều so với những mà gì các nhà cách mạng Mỹ muốn tưởng tượng trong những giấc mơ điên rồ nhất của họ – hoặc những cơn ác mộng. Đồng thời, có một vài nỗi sợ hãi tệ hại nhất liên hệ đến thuật ngữ "dân chủ" trong thời cách mạng Mỹ dường như đang xảy ra trong hiện tại. Ngay trong bài diễn văn từ biệt năm 1796 của George Washington, tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ, ông đã cảnh báo cho đồng bào về "những tác động tai hại của tinh thần đảng phái", mà nó có thể thúc đẩy cho người dân trong việc "tìm kiếm sự an toàn và yên tĩnh trong quyền lực tuyệt đối của cá nhân"...
Đối với đời người thì 250 năm đã dài gấp hai lần rưỡi tuổi thọ mà một con người có thể đạt đến nhiều nhất, nếu một người có thể sống tới 100 tuổi. Nhưng đối với một quốc gia thì 250 năm không phải là thời gian dài, bởi vì có những nước như Việt Nam có niên đại tồn tại lâu tới bốn, năm ngàn năm. Tuy nhiên, điều tôi muốn nói ở đây không phải là tuổi thọ dài hay ngắn của một quốc gia hay của nước Mỹ mà là trong suốt hai thế kỷ rưỡi đó đất nước này đã làm được gì có giá trị để đời và đã đánh mất thứ gì quý giá trong những điều cốt lõi làm nên một nước Mỹ thịnh trị hùng cứ một phương.
Con chó Taichito đã theo sát Aung San Suu Kyi suốt bao năm. Nhưng nó không được phép đi theo bà vào nhà giam khi quân đội lật đổ chính quyền của bà cách đây năm năm. Tháng trước, con chó tai cụp ấy chết tại nhà bà ở Yangon, thủ đô cũ, thọ 15 tuổi, vẫn như còn chờ bà trở về. Nó là món quà người con trai, Kim Aris, tặng mẹ khi bà ra khỏi nhà giam lần trước, năm 2010. “Tôi nghĩ đó là điều tốt nhất tôi từng tặng bà. Nó rất trung thành với bà,” ông Aris nói trong một cuộc phỏng vấn tại Luân Đôn.
Tôi cũng đã đến Mỹ như là một di dân tị nạn sau khi chính quyền Sài Gòn sụp đổ vào cuối tháng 4/1975, sống trong trại tị nạn Camp Pendleton cùng với hàng vạn người Việt khác sau khi rời bỏ quê hương trong hoảng loạn và lo sợ. Năm đó chẳng có lễ hội, chẳng có pháo hoa mừng Lễ Độc lập 4/7 trong trại vì mọi người ai cũng đang lo nghĩ khi nào sẽ được đi định cư, băn khoăn về tương lai trên đất mới sẽ làm gì để sống, có được tiếp tục đi học, người Việt có bị kỳ thị không. Lúc đó có tin loan truyền là bang California không muốn cho người Việt định cư nên không biết tương lai sẽ về đâu, gian truân ra sao. Người quen của tôi gặp nhau trong trại, có anh đi Seattle, bang Washington, có anh về Napa, ở miền bắc California hay có chị về Downey ở nam California. Bạn ở chung lều trại người đi bang Colorado, người về San Francisco, mấy anh lính hải quân ra tận hải đảo Hawaii. Nhìn quanh thấy người Việt được định cư khắp nơi trên nước Mỹ.
Có một sự khác biệt rất lớn giữa thế hệ Gen Z và một thế hệ người Mỹ đã quá chán nản với những con đường mòn rập khuôn, nỗi sợ hãi không dám “lệch đảng.” Ở Gen Z, họ có một nguồn năng lượng mà những chiếc ghế lâu năm ở Quốc Hội không thể có. Kết quả của bầu cử sơ bộ 2026 ở tiểu bang Colorado đã cho thấy khá rõ nét điều này. Một thế hệ Gen Z cho rằng "hệ thống đã đổ vỡ và chúng tôi nhận ra sẽ không có ai đến cứu chúng tôi ngoài chính chúng tôi.”Họ, là những người sinh trưởng trong gia đình di dân.
Mấy tuần đầu World Cup trên đất Mỹ là một chuyện lạ: giải đấu diễn ra đã vài tuần mà tên Donald Trump ít được nhắc đến. Người ta coi bóng, bàn luật, uống bia và cãi nhau, khán giả quốc tế thấy nước Mỹ tổ chức một kỳ bóng đá vui vẻ, tử tế. Ông tổng thống thì bận mừng 250 năm nước Mỹ, chưa để mắt vào sân bóng. Nhưng đâu dễ “too good to be true” như thế. Thẻ đỏ của Folarin Balogun xảy ra vài ngày trước, trong trận gặp Bosnia: anh tranh bóng với hậu vệ Tarik Muharemović. Xem nhanh, pha bóng chẳng có gì đặc biệt. Vào phòng VAR, quay chậm cho thấy mũi giày cà xuống sau ống chân, cổ chân xoắn lại. Trọng tài rút thẻ đỏ. Theo luật, thẻ đỏ ở World Cup thì trận sau nghỉ. Không kháng cáo, không ngoại lệ. Lẽ ra chuyện kết thúc ở đó.
Tổng thống Donald Trump đến Ankara với đe dọa hơn là củng cố quan hệ với NATO. Ông văng ra những điều khó nghe, sẽ rút quân Mỹ khỏi châu Âu nếu không chiếm được Greenland, vô cùng bất mãn vì các nước Âu châu không tham gia chiến tranh Iran, và tuyên bố cắt hết mậu dịch với Tây Ban Nha. Nhưng trước khi ra về, ông lại nói đến “tình bằng hữu to lớn” giữa các đồng minh.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.