Hôm nay,  

Ngoại Giao Panda

12/04/201300:00:00(Xem: 8301)
Năm 1971 nền ngoại giao bóng bàn giữa Hoa Kỳ và Trung quốc mở màn. Ngày 6/4/1971 đoàn lực sĩ bóng bàn Hoa Kỳ đang tham dự giải bóng bàn quốc tế lần thứ 31 tại Tokyo được phái đoàn lực sĩ Trung quốc ngỏ lời mời thăm viếng thân hữu Trung quốc. Bốn ngày sau, phái đoàn Hoa Kỳ gồm 9 lực sĩ bóng bàn và 6 viên chức từ đất Hồng Kông bước vào lục địa Trung quốc lấy máy bay đi Bắc Kinh. Đó là 15 người Mỹ đầu tiên đến lục địa Trung quốc kể từ năm 1949 khi Mao tiến quân vào Bắc Kinh và tuyên bố thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung quốc. Chuyến đi của đoàn lực sĩ bóng bàn được gọi là “nền ngoại giao bóng bàn” mở màn cho mối quan hệ giữa Trung quốc và Hoa Kỳ là một công tác ngoại giao ngoạn mục và thành công.

Theo chân Hoa Kỳ, tuy không ngoạn mục bằng, ngày 25/3/2013 chiếc chuyên cơ của công ty FedEx chở hai cô chú Panda, Da Mao và Er Shun từ Thành Đô, Trung quốc đáp xuống phi trường Pearson, Toronto trong tỉnh Quebec, Canada mở màn cho nền ngoại giao Panda. Chuyến bay là kết quả của công tác ngoại giao do đích thân thủ tướng Canada Stephen Harper và vợ thực hiện khi hai ông bà công du Trung quốc năm ngoái. Trung quốc đồng ý cho Canada thuê một cặp Panda trong 10 năm. Cô Panda 5 tuổi Er Shun và chú Panda Da Mao 4 tuổi làm bạn trai của Er Shun.

Sẽ không có chuyện thuê Panda nếu trong chuyến công tác của thủ tướng Stephen Harper trong tháng 12/2012 không có việc Canada đồng ý bán công ty khai thác dầu khí Nexem Inc. trụ sở đặt tại Calgary với giá 15.1 tỉ mỹ kim cho công ty China National Offshore Oil Company. Biết dư luận dân chúng và quốc hội Canada sẽ phản đối việc chuyển nhượng này, thủ tướng Harper tính trước và dùng nước cờ “ngọai giao Panda”. Việc thuê hai cô chú Panda cốt để cho dân chúng và báo chí Canada náo nức tạm quên vụ chuyển nhượng công ty dầu khí. Và quả vậy, tin tức tại Canada tràn ngập hình ảnh tiếp đón Da Mon và Er Shun khi chiếc chuyên cơ của công ty FedEx đáp xuống phi trường Toronto ngày 25/3 vừa qua.

Canada thuê hai cô chú Panda với giá 1 triệu mỹ kim một năm, xem như tiền Canada trợ cấp cho cơ sở nghiên cứu và bảo tồn giống Panda tại Trung quốc. Không nói ra, nhưng giới phụ trách ngành du lịch biết rằng sự hiện diện của Da Mao và Er Shun tại sở thú Toronto trong 5 năm đầu (2013 – 2017) và tại sở thú Calgary 5 năm sau (2018-2022) sẽ thu hút du khách từ Hoa Kỳ cùng với tiền lệ phí xem Panda sẽ dễ dàng bù 10 triệu mỹ kim vào ngân sách Canada.

Hôm 25/3, tại Toronto, khi chiếc chuyên cơ được đặt tên là Panda Express của công ty FedEx đáp xuống, một đội nhân viên của FedEx đã túc trực lo việc đưa hai cô chú Panda rời chuyên cơ. Thủ tướng Stephen Harper, đại sứ Zhang Junsai, và một ban nhạc của học khu Ottawa chờ sẵn. Thủ tướng Harper nói: “Không phải lúc nào cũng có dịp đi đón Panda”. Đại sứ Trung quốc tại Canada Zhang Junsai phụ họa: “ Hai năm trước khi tôi đến Canada nhậm chức chỉ là một cái tin bên lề. Hôm nay long trọng đón Panda thế này, chứng tỏ quan hệ ngoại giao giữa hai quốc gia đã bước một bước khá xa.” Người Trung quốc vốn có tài khôi hài.

Chuyến bay dài 12.000 km từ Thành đô trong tỉnh Tứ Xuyên Trung quốc đến không làm cho chú Da Mao khó chịu. Đứng trong chiếc phòng di chuyển được bằng Plexiglas chú quan sát quan khách đón chú một cách thích thú.Trong khi đó “long thể” cô Er Shun bất an nên người ta che kín chiếc phòng của cô. Ngoài phi hành đoàn trên chuyên cơ của hãng FedEx còn có hai nhân viên y tế và một bác sĩ thú y chuyên ngành săn sóc Panda và chất đầy cam, táo, nước uống và nhất là lá tre. Lá tre là thức ăn hợp khẩu nhất của Panda. Hãng FedEx trang trải mọi chi phí chuyên chở.

Sau một tháng cách li để nhân viên sở thú Toronto theo dõi sức khỏe và sự thích ứng môi trường mới của hai cô chú Panda, từ tháng 5/2013 du khách có thể vào xem Da Mao và Er Shun.

Panda là một loại thú hiếm. Theo hội Panda Quốc tế (Panda International) hiện trên thế giới có 1600 con Panda còn sống ngoài thiên nhiên và 325 con được nuôi, đa số tại Trung quốc. Panda ít sinh nở khi được nuôi. Cặp Da Mao và Er Shun là cặp Panda có nhiều triển vọng sinh con đẻ cái trong thời gian 10 năm tạm trú tại Canada. Thời gian ở Canada, lá tre cho hai cô chú Panda sẽ được chở thẳng từ tỉnh Tứ Xuyên tới.

Panda dáng hiền lành mềm mại và là nguồn cảm hứng cho bất cứ ai thấy chúng, nhất là người Tây phương vốn yêu thú vật. Nếu đã yêu thích chó và mèo thì không ai có thể không chiêm ngưỡng Panda đến độ sùng bái!

Bộ lông Panda chỉ có hai màu đen như mun quanh chân và mắt, phần còn lại của thân thể trắng như tuyết. Các nhà sinh vật học giải thích rằng bộ lông Panda chỉ có hai màu trắng và đen là để thích ứng với môi trường núi đá và tuyết là nơi Panda sinh sống hằng triệu năm qua.

Nhưng truyền thuyết của Trung quốc thích tin rằng nguyên thủy lông Panda tuyền trắng. Một ngày kia một cô bé xinh đẹp vì cứu một chú Panda mà bị một con báo hung dữ cắn chết. Chú Panda cảm động vì ơn cứu tử đã nhúng chân vào tro và khóc than cô bé. Chân và viền mắt Panda trở thành màu đen.

Cô Panda nổi tiếng thế giới là cô Minh Minh của Trung quốc qua đời tháng 5/2011 sống 34 năm tuổi. Trong thời gian sống Minh Minh du hành qua London, Dublin và Thành Đô sau khi về hưởng tuổi già tại sở thú Xiangjiang tại tỉnh Quảng Đông.

Ngoài lá tre, Panda thích quậy nước tìm thức ăn dưới đáy áo hồ và uống nước. Sinh ra Panda sống với Mẹ trong 3 năm. Sau đó thích sống riêng biệt một mình trong rừng tre, chỉ đi ra ngoài vào mùa xuân để tìm bạn giải quyết nhu cầu sinh lý và sinh nở để tồn tại.

Người Trung quốc biết dùng Panda làm vũ khí ngoại giao từ đời nhà Đường trong thế kỷ thứ 7. Một vị vua Đường đã gởi tặng hoàng đế Nhật một cặp Panda. Năm 1972 Mao Trạch Đông tặng tổng thống Nixon hai con.

Thủ tướng Stephen Harper may mắn hơn thủ tướng Pierre Trudeau. Năm 1973 thủ tướng Trudeau tặng Bắc Kinh một cặp hải ly (beaver) có bộ lông nàu nâu tuyền tuyệt đẹp, hy vọng Trung quốc đáp lễ bằng Panda. Nhưng Trung quốc chỉ tặng lại một con lương bự thôi! Năm 1985 Trung quốc cho sở thú Toronto mượn cặp Panda Quinn Quinn và Sha Yan trong 3 tháng, giúp ngành du lịch Canada tăng thu khá nhiều.

Cho đến nay các sáng kiến ngoại giao đều đến từ Trung quốc. Sau ngoại giao bóng bàn (ping pong diplomacy) với Hoa Kỳ, ngoại giao Panda (Panda diplomacy) với Canada, người ta chờ đợi ngoại giao tàu chiến (gunboat diplomacy) với Việt Nam.

Vụ này sẽ làm thế giới nhức đầu nhất!
Trần Bình Nam
Apr. 11, 2013
[email protected]
www.tranbinhnam.com

Dĩ nhiên, mỗi người Mỹ hôm nay sẽ có cách riêng để hiểu và thể hiện lòng yêu nước của mình. Lễ Độc Lập năm nay còn đánh dấu cột mốc 250 năm ngày một bản Tuyên ngôn đặt nền cho nước Mỹ ra đời – vì vậy, hai chữ “lòng yêu nước” lại trở thành khẩu hiệu đầu môi. Nhưng giữa pháo bông và diễu hành, giữa những lá cờ bay trên sân vận động và những đứa trẻ từ chối hát quốc ca, người Mỹ nói chung, và người Mỹ gốc Việt nói riêng thật sự nghĩ gì về lòng ái quốc?
Ngày 4 Tháng Bảy năm nay, Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ tròn 250 tuổi. Đó là một con số thiêng liêng. Một phần tư thiên niên kỷ. Người Mỹ nào cũng hiểu rằng ngày 4 Tháng Bảy mang ý nghĩa lớn lao hơn nhiều so với cá nhân của mỗi người, ở một góc độ nào đó. Đó là dịp để tôn vinh nền dân chủ và vai trò công dân – ai cũng bình đẳng trong nền dân chủ ấy. George Washington thấu hiểu sâu sắc điều này. Trong bản di chúc của mình, ông tự mô tả bản thân là “một công dân Hoa Kỳ, và từng là tổng thống của quốc gia này.” Ông trân trọng danh phận công dân Mỹ, một danh xưng mà chính ông cùng các nhà cách mạng Mỹ khác đã góp phần tạo dựng, và coi trọng vị thế đó hơn cả vinh dự nhất thời của chức vụ tổng thống. Trong Tuyên Ngôn Độc Lập, Abraham Lincoln từng nói rằng mọi quan điểm chính trị của ông đều "bắt nguồn từ những tư tưởng được thể hiện trong Tuyên Ngôn Độc Lập.” Ông tin tưởng tuyệt đối sứ mệnh của nước Mỹ là trút bỏ "gánh nặng khỏi đôi vai mọi người.”
Trong chính trị đương đại, có hai mô hình dân chủ chân chính. Đó là tổng thống chế như tại Hoa Kỳ và những nền dân chủ chịu ảnh hưởng Hoa Kỳ như Brasil, Argentina, hay quốc hội chế (hoặc đại nghị chế) tại Anh Quốc và những nền dân chủ chịu ảnh hưởng Anh Quốc như Canada, Úc.
Cách đây mười năm, ngày 23 tháng 6 năm 2016, với khẩu hiệu chủ đạo “Người dân phải giành lại quyền kiểm soát”, phe vận động Brexit đã muốn giành lại quyền tự chủ mà theo họ đã bị Liên minh châu Âu (EU) tước đoạt, đồng thời kiểm soát chặt chẽ hơn biên giới của nước Anh...
Sự khác biệt giữa chủ nghĩa xã hội dân chủ và chủ nghĩa cộng sản là một hệ thống giữ gìn dân chủ và một hệ thống hủy diệt dân chủ. Chủ nghĩa cộng sản, như đã thực sự được dựng lên trong suốt thế kỷ 20, nghĩa là sự cai trị độc đảng, việc xóa bỏ sở hữu tư nhân, một nền kinh tế chỉ huy, và sự trấn áp bất đồng chính kiến cùng tôn giáo. Chủ nghĩa xã hội dân chủ nghĩa là thắng cử, mở rộng nhà nước phúc lợi, và chấp nhận – theo đúng định nghĩa – rằng bạn có thể bị phế truất bằng lá phiếu. Cái thứ nhất chấm dứt dân chủ, cái thứ hai phụ thuộc vào dân chủ. Toàn bộ ý nghĩa của chữ dân chủ, được thêm vào một cách có chủ ý từ một thế kỷ trước, chính là để đánh dấu bức tường ngăn cách đó.
Trong một cuộc hỏi đáp về thỏa thuận Iran, Tổng thống Donald Trump được hỏi một câu rất căn bản: ông có đưa văn kiện này ra Quốc hội hay không? Câu trả lời: “Chưa từng nghĩ tới. Nhưng sẽ làm.” Chính vế đầu mới đáng nói.Trong một nền dân chủ hiến định, Quốc hội không phải là điều “nghĩ tới sau”. Nhất là với những quyết định liên quan đến chiến tranh, hòa bình và đối ngoại — những lĩnh vực mà Hiến pháp không trao trọn cho một cá nhân.
Phó Tổng thống Hoa Kỳ JD Vance hôm nay Chủ nhật đến Thụy Sĩ để mở màn vòng thương thuyết với các giới chức cao cấp của Iran, với kỳ vọng nối dài một thỏa ước đình chiến hãy còn mong manh, nhằm chặn lại cuộc chiến đang làm đảo lộn trật tự Trung Đông. Cuộc họp bốn bên giữa Hoa Kỳ, Iran, Pakistan và Qatar tại Geneva được xem như cơ hội hiếm hoi để cứu vãn hòa bình trên giấy, trong khi ngoài chiến trường, tiếng súng và những toan tính quyền lực vẫn chưa chịu lắng. Trong khi giới thương thuyết ngồi lại ở Geneva, những con số dưới đây cho thấy cái giá thực sự của cuộc chiến đối với các bên tham chiến, với cả vùng, và với phần còn lại của thế giới.
Năm 1948, trên đảo Jura, Scotland, George Orwell viết lời sau đây trong kiệt tác 1984: “Cho dù anh có viết ‘ĐẢ ĐẢO ANH CẢ’ hay không viết, cũng chẳng thay đổi được gì. Cho dù anh có tiếp tục ghi chép, hay bỏ dở cuốn nhật ký, cũng chẳng thay đổi được gì. Cảnh sát Tư Tưởng sớm muộn gì cũng sẽ tóm anh…”
Từ lâu, giới lãnh đạo Nga vẫn tự hào rằng nước này tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong đời sống chính trị quốc tế. Niềm tin đó dựa trên những lý do như vị thế thành viên thường trực tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, tư cách cường quốc hạt nhân và ảnh hưởng đáng kể đối với các nước thuộc Xô Viết cũ. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, thực tế chuyển biến đã làm lung lay các kỳ vọng đó...
Nếu đến hôm nay người ta vẫn phải thí điểm những “phường xã hội chủ nghĩa”, thì điều đó chính là bằng chứng rõ ràng nhất rằng công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội tại Việt Nam chưa từng đạt được mục tiêu đã đề ra. Lịch sử có thể khoan dung với những sai lầm. Nhưng lịch sử sẽ không tha thứ cho việc kéo dài một sai lầm suốt nhiều thế hệ mà vẫn từ chối thừa nhận nó.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.