Hôm nay,  

Tháng Ba Ở San Jose

4/30/201300:00:00(View: 7484)

Giao Chỉ

Cựu chiến sĩ Hoa Kỳ hồi hương
Nếu cựu chiến sĩ Việt Nam cộng hòa còn nhớ mãi tháng 4- 1975 thì cựu chiến sĩ Hoa Kỳ cũng còn ghi nhớ tháng 3- 1973.
Trên toàn quốc nước Mỹ, các phân hội Viet Vet ghi dấu 29 tháng 3-1973 là ngày những người lính Mỹ bắt đầu rút quân khỏi Việt Nam. Thời kỳ đó, 40 năm về trước hiệp định Paris k?ý ngày 27 tháng 1-1973. Tiếp theo là 2 bên trao trả tù binh và những đơn vị Mỹ đầu tiên hồi hương.
Trên chuyến bay qua Thái bình Dương, những anh lính trẻ đã nhận được sự khuyến cáo đau thương nhất của đời lính là thay quần áo để mặc đồ dân sự khi phi cơ đáp xuống San Francisco.
Phe phản chiến có thể biểu tình nhục mạ. Trên đường về nhà hay chuyển tiếp các chuyến bay vào nội địa sẽ phải tiếp nhận những ánh mắt khinh rẻ của đồng hương. Đừng bao giờ mơ tưởng đến những vòng hoa chiến thắng choàng lên vai người anh hùng trở về trong vinh quang.
Chiến tranh Việt Nam là một sự thất bại của Hoa Kỳ ngay cả trong ngày trở về tháng 3 -1973. Hai năm sau vào tháng 3-1975 trở thành tháng 3 gẫy súng của anh chàng sĩ quan thủy quân lục chiến Cao xuân Huy. Ông Huy sau khi gẫy súng, tù đầy sau cùng được tự do để kể lại câu chuyện bi thảm tháng ba 75, nay cũng trở thành người thiên cổ.
Người cựu chiến binh Hoa kỳ và người cựu chiến binh VNCH mỗi anh đều có những niềm đau riêng.
Bức tường tưởng niệm tại San Jose.
Bốn thập niên về trước, miền bắc California là cửa ngõ của con đường đến với chiến tranh Việt Nam. Phi trường quân sự Travis và cả phi trường dân sự San Francisco hoạt động ngày đêm đưa những người lính trẻ đi vào chiến tranh.
Quân cảng Oakland hoạt động 7 ngày 24 giờ để tiếp vận quân dụng. Vịnh Cựu kim Sơn cũng là cái nôi của phản chiến. Những chàng trai 20 tuổi không có nhiều lựa chọn. Hoặc là đốt thẻ trưng binh trốn qua Canada hay là lên đường không kèn không trống.
Thành phố San Jose tuy không phải là địa bàn trực tiếp của phản chiến nhưng cũng là phần đất của Bay Area nên đã bị ảnh hưởng.
Trong chiến cuộc Việt Nam, San Jose ngày xưa là một thị trấn quê mùa nhưng cũng đã có hàng ngàn người ra đi và 142 chàng trai trẻ trở về trên hòm gỗ cài hoa. Vào thời đó các gia đình tử sĩ âm thầm nhận di hài của người thân và ôm niềm đau thương khôn nguôi.

Và niềm đau mất mát đó lại được ghi nhận sâu đậm thêm 2 năm sau khi miền Nam thất thủ 1975 để chứng tỏ dường như cái chết của con em họ chẳng đem lại điều gì chứng minh nước Mỹ thành công trong công cuộc bảo vệ tự do ở Đông Nam Á.
Sau khi chịu đựng niềm khắc khoải 40 năm, cuối tuần qua tại San Jose một bức tường tưởng niệm lần đầu tiên tại vùng Vịnh được khánh thành. Bức tường đá đen đặt cạnh vận động trường Arina mang tên hãng HP. Trên bức tường khắc tên 142 chiến binh, những đứa con trai của San Jose đã hy sinh tại Việt Nam. Tên, ngày sanh, ngày chết. Tựa đề của bức tường này là Sons of San Jose. Hơn 500 người đã đến dự lễ tưởng niệm cho một công trình hết sức ý nghĩa của 1 nhóm 5 người Mỹ làm việc suốt 5 năm qua. Khởi sự vận động quyên góp từ tháng 02-2008 và hoàn tất tháng 2-2013. Đứng đầu tổ chức xây dựng là một cựu chiến binh cùng với vợ đã có sáng kiến. Ông cũng là người tích cực thực hiện niềm ước mong làm điều gì cho chiến hữu chết tại Việt Nam. Ba thành viên còn lại cũng đều là cựu chiến binh. Không anh nào có chức tước quan trọng. Tất cả chỉ là binh sĩ và hạ sĩ quan. Sau khi ở VN về, những người lính này cùng trở lại đại học và hiện đã thành đạt, có công việc, có gia đình. Rất may mắn là họ không phải đứng đường với bảng Việt Vet homeless.
Buổi trưa thứ bảy 30 tháng 3-2013 các cựu chiến binh Hoa Kỳ tại Việt Nam có cơ hội nhỏ lệ muộn màng để khóc cho 142 đứa con của San Jose đã hy sinh. Trong danh sách yểm trợ cho bức tường có tên một hội đoàn và một cá nhân. Cả hai tên đều nhân danh trường võ khoa Thủ Đức. Có thể quá ít ỏi nhưng có còn hơn không. Vào buổi lễ tưởng niệm, chỉ có hơn 10 cựu sinh viên sỹ quan Thủ Đức tham dự và một vài người Việt Nam. So với hơn 100 ngàn dân Việt tại vùng San Jose, sự hưởng ứng của cộng đồng chúng ta xem chừng quá ít. Rõ ràng là chưa xứng đáng với nước Mỹ chấp nhận 1,700,000 dân Việt, chưa xứng đáng với 58,000 lính Mỹ hy sinh, và chưa xứng đáng với 142 đứa con của San Jose đã chết trong chiến tranh Việt Nam.
Có lẽ cũng cần xem lại mối duyên tình của cựu chiến binh Mỹ và đồng hương và cựu quân nhân Việt Nam tại phần đất tự do và đầy triển vọng này. Nhưng muộn còn hơn không. Xin hãy đến thăm viếng và đặt một bông hoa vàng Việt Nam dưới chân bức tường vào mỗi sáng chủ nhật.

Dĩ nhiên, mỗi người Mỹ hôm nay sẽ có cách riêng để hiểu và thể hiện lòng yêu nước của mình. Lễ Độc Lập năm nay còn đánh dấu cột mốc 250 năm ngày một bản Tuyên ngôn đặt nền cho nước Mỹ ra đời – vì vậy, hai chữ “lòng yêu nước” lại trở thành khẩu hiệu đầu môi. Nhưng giữa pháo bông và diễu hành, giữa những lá cờ bay trên sân vận động và những đứa trẻ từ chối hát quốc ca, người Mỹ nói chung, và người Mỹ gốc Việt nói riêng thật sự nghĩ gì về lòng ái quốc?
Ngày 4 Tháng Bảy năm nay, Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ tròn 250 tuổi. Đó là một con số thiêng liêng. Một phần tư thiên niên kỷ. Người Mỹ nào cũng hiểu rằng ngày 4 Tháng Bảy mang ý nghĩa lớn lao hơn nhiều so với cá nhân của mỗi người, ở một góc độ nào đó. Đó là dịp để tôn vinh nền dân chủ và vai trò công dân – ai cũng bình đẳng trong nền dân chủ ấy. George Washington thấu hiểu sâu sắc điều này. Trong bản di chúc của mình, ông tự mô tả bản thân là “một công dân Hoa Kỳ, và từng là tổng thống của quốc gia này.” Ông trân trọng danh phận công dân Mỹ, một danh xưng mà chính ông cùng các nhà cách mạng Mỹ khác đã góp phần tạo dựng, và coi trọng vị thế đó hơn cả vinh dự nhất thời của chức vụ tổng thống. Trong Tuyên Ngôn Độc Lập, Abraham Lincoln từng nói rằng mọi quan điểm chính trị của ông đều "bắt nguồn từ những tư tưởng được thể hiện trong Tuyên Ngôn Độc Lập.” Ông tin tưởng tuyệt đối sứ mệnh của nước Mỹ là trút bỏ "gánh nặng khỏi đôi vai mọi người.”
Trong chính trị đương đại, có hai mô hình dân chủ chân chính. Đó là tổng thống chế như tại Hoa Kỳ và những nền dân chủ chịu ảnh hưởng Hoa Kỳ như Brasil, Argentina, hay quốc hội chế (hoặc đại nghị chế) tại Anh Quốc và những nền dân chủ chịu ảnh hưởng Anh Quốc như Canada, Úc.
Cách đây mười năm, ngày 23 tháng 6 năm 2016, với khẩu hiệu chủ đạo “Người dân phải giành lại quyền kiểm soát”, phe vận động Brexit đã muốn giành lại quyền tự chủ mà theo họ đã bị Liên minh châu Âu (EU) tước đoạt, đồng thời kiểm soát chặt chẽ hơn biên giới của nước Anh...
Sự khác biệt giữa chủ nghĩa xã hội dân chủ và chủ nghĩa cộng sản là một hệ thống giữ gìn dân chủ và một hệ thống hủy diệt dân chủ. Chủ nghĩa cộng sản, như đã thực sự được dựng lên trong suốt thế kỷ 20, nghĩa là sự cai trị độc đảng, việc xóa bỏ sở hữu tư nhân, một nền kinh tế chỉ huy, và sự trấn áp bất đồng chính kiến cùng tôn giáo. Chủ nghĩa xã hội dân chủ nghĩa là thắng cử, mở rộng nhà nước phúc lợi, và chấp nhận – theo đúng định nghĩa – rằng bạn có thể bị phế truất bằng lá phiếu. Cái thứ nhất chấm dứt dân chủ, cái thứ hai phụ thuộc vào dân chủ. Toàn bộ ý nghĩa của chữ dân chủ, được thêm vào một cách có chủ ý từ một thế kỷ trước, chính là để đánh dấu bức tường ngăn cách đó.
Trong một cuộc hỏi đáp về thỏa thuận Iran, Tổng thống Donald Trump được hỏi một câu rất căn bản: ông có đưa văn kiện này ra Quốc hội hay không? Câu trả lời: “Chưa từng nghĩ tới. Nhưng sẽ làm.” Chính vế đầu mới đáng nói.Trong một nền dân chủ hiến định, Quốc hội không phải là điều “nghĩ tới sau”. Nhất là với những quyết định liên quan đến chiến tranh, hòa bình và đối ngoại — những lĩnh vực mà Hiến pháp không trao trọn cho một cá nhân.
Phó Tổng thống Hoa Kỳ JD Vance hôm nay Chủ nhật đến Thụy Sĩ để mở màn vòng thương thuyết với các giới chức cao cấp của Iran, với kỳ vọng nối dài một thỏa ước đình chiến hãy còn mong manh, nhằm chặn lại cuộc chiến đang làm đảo lộn trật tự Trung Đông. Cuộc họp bốn bên giữa Hoa Kỳ, Iran, Pakistan và Qatar tại Geneva được xem như cơ hội hiếm hoi để cứu vãn hòa bình trên giấy, trong khi ngoài chiến trường, tiếng súng và những toan tính quyền lực vẫn chưa chịu lắng. Trong khi giới thương thuyết ngồi lại ở Geneva, những con số dưới đây cho thấy cái giá thực sự của cuộc chiến đối với các bên tham chiến, với cả vùng, và với phần còn lại của thế giới.
Năm 1948, trên đảo Jura, Scotland, George Orwell viết lời sau đây trong kiệt tác 1984: “Cho dù anh có viết ‘ĐẢ ĐẢO ANH CẢ’ hay không viết, cũng chẳng thay đổi được gì. Cho dù anh có tiếp tục ghi chép, hay bỏ dở cuốn nhật ký, cũng chẳng thay đổi được gì. Cảnh sát Tư Tưởng sớm muộn gì cũng sẽ tóm anh…”
Từ lâu, giới lãnh đạo Nga vẫn tự hào rằng nước này tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong đời sống chính trị quốc tế. Niềm tin đó dựa trên những lý do như vị thế thành viên thường trực tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, tư cách cường quốc hạt nhân và ảnh hưởng đáng kể đối với các nước thuộc Xô Viết cũ. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, thực tế chuyển biến đã làm lung lay các kỳ vọng đó...
Nếu đến hôm nay người ta vẫn phải thí điểm những “phường xã hội chủ nghĩa”, thì điều đó chính là bằng chứng rõ ràng nhất rằng công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội tại Việt Nam chưa từng đạt được mục tiêu đã đề ra. Lịch sử có thể khoan dung với những sai lầm. Nhưng lịch sử sẽ không tha thứ cho việc kéo dài một sai lầm suốt nhiều thế hệ mà vẫn từ chối thừa nhận nó.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.