Hôm nay,  

Trang Đất Việt: Tỉnh Sơn La

19/07/201300:00:00(Xem: 6034)
TỈNH SƠN LA

Tỉnh Sơn La có diện tích 14.150 km vuông, dân số năm 2011 là 1.119.400 người, mật độ 79 người/km vuông. Sắc dân: Thái, Kinh, H Mông, Thái, Mường, Dao. Gồm có: Thị xã Sơn La và 10 huyện: Quỳnh Nhai, Mường La, Thuận Châu, Phù Yên, Bắc Yên, Mai Sơn, Sông Mã, Yên Châu, Mộc Châu, Sốp Cộp. Tỉnh lỵ ở thị xã Sơn La. Sơn La phía Bắc giáp Lào Cai, Yên Bái, Tây giáp Điện Biên, nam giáp nước Lào, đông giáp Phú Thọ, Hoà Bình, đông nam giáp Thanh Hoá. Nhiệt độ trung bình 21 độ. Tỉnh Sơn La ở miền thượng du Bắc Việt, nhiều rừng núi, lâm sản dồi dào, nghề nông và chăn nuôi phát đạt.

Lịch sử tỉnh Sơn La: Vùng đất Sơn La ngày nay, trước kia là lãnh thổ của vương quốc Bồn Man. Năm 1479, thời vua Lê Thánh Tông, vùng đất này chính thức sáp nhập vào lãnh thổ Đại Việt, thuộc xứ Hưng Hóa. Vùng đất Bồn Man ngày nay còn tồn tại ở các nơi: Tương Dương, Kỳ Sơn thuộc Nghệ An. Quan Hoa, Quan Sơn, Mường Lát thuộc Thanh Hóa. Tỉnh Hủa Phan thuộc Lào; còn phần lớn thuộc về Sơn La. Năm 1886: thành lập châu Sơn La. Ngày 27-2-1892, thành lập tiểu quân khu Vạn Bú. Ngày 10-10-1895, thành lập tỉnh Vạn Bú. Ngày 23-8-1904, đổi tên Vạn Bú thành tỉnh Sơn La.

Sơn La là tỉnh có nhiều dân tộc thiểu số, nên lễ hội đa dạng, lễ hái Hoa Ban của dân tộc Thái vào khoảng tháng 2 âm lịch, hoa ban bắt đầu rộ nở, mọi nhà đi hái hoa để cầu mưa thuận gió hoà, đời sống bình yên. Trai gái tranh nhau hái hoa là dịp trao đổi tâm tình.

Trò chơi “Tung Còn” của dân tộc Tày tổ chức sau tết âm lịch, trái “còn” được khâu nhiều múi vải, màu sắc sặc sỡ, bên trong nhồi hạt bông và lúa, lựa chỗ đất rộng rãi, trồng một cây tre cao khoảng 5m đến 6m, trên ngọn tre có một vòng tròn bằng tre, đường kính độ 4 tấc, được quấn giấy đỏ, các cô thiếu nữ (khi xưa là các Mỵ nương, Công chúa) cầm rua quả còn thi nhau ném qua vòng, những rua ngũ sắc xập xoè, trông đẹp mắt, khán giả hò reo rộn ràng, các chàng trai hát tỏ tình, hát giao duyên thật nhộn nhịp.


Sơn La có nhiều đồng cỏ, lớn nhất là đồng cỏ ở cao nguyên Mộc Châu có chiều dài 80 km, rộng 25 km, diện tích của đồng cỏ trên 14.000 ha, trông rộng bát ngát, xanh tốt mượt mà. Sơn La trồng nhiều cây chè, nhà máy chè Mộc Châu, biến chế các loại chè nổi tiếng. Nơi đây có nhiều thứ cây ăn quả và đàn bò đông đúc mập mạp. Yên Châu có đủ các cây ăn quả: chuối, đào, mận, nhãn, mít...

Hang Thẩm Tét Toòng, thuộc thị xã Sơn La, hang đá sâu vào thân núi khoảng 150m, lòng hang có khe nước trong trẻo. Hang Thẩm Ké, thuộc thị xã Sơn La, trong hang có bia văn của Lê Thái Tông.

Sơn La còn nhiều nơi nổi tiếng như: Chùa Chiền Viện, suối nước nóng Bản Mòng rất nên thơ.
.
Sơn La rừng núi mênh mông
Trâu bò mập mạp, ruộng đồng tốt tươi
.
Cảm tác: Non nước Sơn La

Sơn La tây bắc giáp Lai Châu
Ranh giới tây nam, cận nước Lào
Khe suối rì rào, thung lũng thấp
Đá hoa chen chúc, núi đồi cao
.
Sơn La lâm sản, núi rừng nhiều
Cây gỗ ngút ngàn, đứng phẳng phiu
Đường sá khó khăn, chưa rộng rãi
Bán buôn rộn rịp, hết tiêu điều
.
Ruộng nương canh cải, khá nghề nông
Gia súc, chăn nuôi, bát ngát đồng
Thảm cỏ thênh thang, mềm mại lá
Trâu bò mập mạp, mịn màng lông
.
Thượng du lễ hội cũng như ai
Xúm xít trẻ già, đủ gái trai
Lễ hái hoa, xôn xao thử sức
Trò tung còn, náo nức so tài
.
Mộc Châu đồng cỏ mượt mà xanh
Đông đúc đàn bò, gặm quẩn quanh
Mướt mượt rừng chè, mầm nảy lộc
Tốt tươi cây cối, quả cong cành
.
Yên Châu hoa quả sởn sơ trông
Đào mận thanh thao, tươi tốt trồng
Xoài chín Yên Châu, ngon ngọt miệng
Sơn La non nước, thiết tha lòng

Nguyễn Lộc Yên

In Trang
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

Dĩ nhiên, mỗi người Mỹ hôm nay sẽ có cách riêng để hiểu và thể hiện lòng yêu nước của mình. Lễ Độc Lập năm nay còn đánh dấu cột mốc 250 năm ngày một bản Tuyên ngôn đặt nền cho nước Mỹ ra đời – vì vậy, hai chữ “lòng yêu nước” lại trở thành khẩu hiệu đầu môi. Nhưng giữa pháo bông và diễu hành, giữa những lá cờ bay trên sân vận động và những đứa trẻ từ chối hát quốc ca, người Mỹ nói chung, và người Mỹ gốc Việt nói riêng thật sự nghĩ gì về lòng ái quốc?

Ngày 4 Tháng Bảy năm nay, Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ tròn 250 tuổi. Đó là một con số thiêng liêng. Một phần tư thiên niên kỷ. Người Mỹ nào cũng hiểu rằng ngày 4 Tháng Bảy mang ý nghĩa lớn lao hơn nhiều so với cá nhân của mỗi người, ở một góc độ nào đó. Đó là dịp để tôn vinh nền dân chủ và vai trò công dân – ai cũng bình đẳng trong nền dân chủ ấy. George Washington thấu hiểu sâu sắc điều này. Trong bản di chúc của mình, ông tự mô tả bản thân là “một công dân Hoa Kỳ, và từng là tổng thống của quốc gia này.” Ông trân trọng danh phận công dân Mỹ, một danh xưng mà chính ông cùng các nhà cách mạng Mỹ khác đã góp phần tạo dựng, và coi trọng vị thế đó hơn cả vinh dự nhất thời của chức vụ tổng thống. Trong Tuyên Ngôn Độc Lập, Abraham Lincoln từng nói rằng mọi quan điểm chính trị của ông đều "bắt nguồn từ những tư tưởng được thể hiện trong Tuyên Ngôn Độc Lập.” Ông tin tưởng tuyệt đối sứ mệnh của nước Mỹ là trút bỏ "gánh nặng khỏi đôi vai mọi người.”

Trong chính trị đương đại, có hai mô hình dân chủ chân chính. Đó là tổng thống chế như tại Hoa Kỳ và những nền dân chủ chịu ảnh hưởng Hoa Kỳ như Brasil, Argentina, hay quốc hội chế (hoặc đại nghị chế) tại Anh Quốc và những nền dân chủ chịu ảnh hưởng Anh Quốc như Canada, Úc.

Cách đây mười năm, ngày 23 tháng 6 năm 2016, với khẩu hiệu chủ đạo “Người dân phải giành lại quyền kiểm soát”, phe vận động Brexit đã muốn giành lại quyền tự chủ mà theo họ đã bị Liên minh châu Âu (EU) tước đoạt, đồng thời kiểm soát chặt chẽ hơn biên giới của nước Anh...

Sự khác biệt giữa chủ nghĩa xã hội dân chủ và chủ nghĩa cộng sản là một hệ thống giữ gìn dân chủ và một hệ thống hủy diệt dân chủ. Chủ nghĩa cộng sản, như đã thực sự được dựng lên trong suốt thế kỷ 20, nghĩa là sự cai trị độc đảng, việc xóa bỏ sở hữu tư nhân, một nền kinh tế chỉ huy, và sự trấn áp bất đồng chính kiến cùng tôn giáo. Chủ nghĩa xã hội dân chủ nghĩa là thắng cử, mở rộng nhà nước phúc lợi, và chấp nhận – theo đúng định nghĩa – rằng bạn có thể bị phế truất bằng lá phiếu. Cái thứ nhất chấm dứt dân chủ, cái thứ hai phụ thuộc vào dân chủ. Toàn bộ ý nghĩa của chữ dân chủ, được thêm vào một cách có chủ ý từ một thế kỷ trước, chính là để đánh dấu bức tường ngăn cách đó.

Trong một cuộc hỏi đáp về thỏa thuận Iran, Tổng thống Donald Trump được hỏi một câu rất căn bản: ông có đưa văn kiện này ra Quốc hội hay không? Câu trả lời: “Chưa từng nghĩ tới. Nhưng sẽ làm.” Chính vế đầu mới đáng nói.Trong một nền dân chủ hiến định, Quốc hội không phải là điều “nghĩ tới sau”. Nhất là với những quyết định liên quan đến chiến tranh, hòa bình và đối ngoại — những lĩnh vực mà Hiến pháp không trao trọn cho một cá nhân.

Phó Tổng thống Hoa Kỳ JD Vance hôm nay Chủ nhật đến Thụy Sĩ để mở màn vòng thương thuyết với các giới chức cao cấp của Iran, với kỳ vọng nối dài một thỏa ước đình chiến hãy còn mong manh, nhằm chặn lại cuộc chiến đang làm đảo lộn trật tự Trung Đông. Cuộc họp bốn bên giữa Hoa Kỳ, Iran, Pakistan và Qatar tại Geneva được xem như cơ hội hiếm hoi để cứu vãn hòa bình trên giấy, trong khi ngoài chiến trường, tiếng súng và những toan tính quyền lực vẫn chưa chịu lắng. Trong khi giới thương thuyết ngồi lại ở Geneva, những con số dưới đây cho thấy cái giá thực sự của cuộc chiến đối với các bên tham chiến, với cả vùng, và với phần còn lại của thế giới.

Năm 1948, trên đảo Jura, Scotland, George Orwell viết lời sau đây trong kiệt tác 1984: “Cho dù anh có viết ‘ĐẢ ĐẢO ANH CẢ’ hay không viết, cũng chẳng thay đổi được gì. Cho dù anh có tiếp tục ghi chép, hay bỏ dở cuốn nhật ký, cũng chẳng thay đổi được gì. Cảnh sát Tư Tưởng sớm muộn gì cũng sẽ tóm anh…”

Từ lâu, giới lãnh đạo Nga vẫn tự hào rằng nước này tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong đời sống chính trị quốc tế. Niềm tin đó dựa trên những lý do như vị thế thành viên thường trực tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, tư cách cường quốc hạt nhân và ảnh hưởng đáng kể đối với các nước thuộc Xô Viết cũ. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, thực tế chuyển biến đã làm lung lay các kỳ vọng đó...

Nếu đến hôm nay người ta vẫn phải thí điểm những “phường xã hội chủ nghĩa”, thì điều đó chính là bằng chứng rõ ràng nhất rằng công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội tại Việt Nam chưa từng đạt được mục tiêu đã đề ra. Lịch sử có thể khoan dung với những sai lầm. Nhưng lịch sử sẽ không tha thứ cho việc kéo dài một sai lầm suốt nhiều thế hệ mà vẫn từ chối thừa nhận nó.
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.