Hôm nay,  

Trang Đất Việt: Tỉnh Hà Tĩnh

10/24/201300:00:00(View: 5581)
TỈNH HÀ TĨNH

Tỉnh Hà Tĩnh, diện tích 6.060 km vuông. Dân số năm 2011 là 1.306.400 người, mật độ 205 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, Thái, Mường. Gồm có: thành phố Hà Tĩnh, thị xã Hồng Lĩnh và 10 huyện: Hương Sơn, Đức Thọ, Nghi Xuân, Can Lộc, Hương Khê, Lộc Hà, Thạch Hà, Cẩm Xuyên, Kỳ Anh, Vũ Quang. Tỉnh lỵ ở thành phố Hà Tĩnh. Tỉnh Hà Tĩnh, bắc giáp Nghệ An, tây giáp nước Lào, nam giáp Quảng Bình, đông giáp biển Đông (137 km), Hà Tĩnh có 14 sông lớn nhỏ. Nhiệt độ trung bình 23 độ C. Giữa Hà Tỉnh và Quảng Bình có Đèo Ngang làm ranh giới, do núi Hoành Sơn, từ Trường Sơn đâm ra sát biển tạo thành, phong cảnh tươi tốt, bên sóng nước dạt dào. Tỉnh Hà Tĩnh giao thông tiện lợi, thủy sản dồi dào, kinh tế tiến triển.

Lịch sử tỉnh Hà Tĩnh: Vùng đất Hà Tĩnh vào thời xưa (Hùng Vương) thuộc bộ Cửu Đức (tỉnh Hà Tĩnh hình thành giống tỉnh Nghệ An). Năm 1802, thời Gia Long gọi là Nghệ An trấn. Năm 1831, vua Minh Mạng chia Nghệ An thành 2 tỉnh: Nghệ An (phía bắc sông Lam); Hà Tĩnh (phía nam sông Lam). Năm 1976, sáp nhập hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh thành tỉnh Nghệ Tĩnh. Năm 1991, tỉnh Nghệ Tỉnh lại tách ra thành tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh như ngày nay.

Tỉnh Hà Tĩnh thuần phong mỹ tục được bảo tồn, có nhiều văn hoá lễ hội đặc sắc: Lễ hội Chùa Hương Tích ngày 18-2 (ÂL). Lễ hội Xuân Điển tưởng nhớ thần Tam Lang, có công trừ ngoại xâm, tổ chức từ ngày 4 đến ngày 8 tháng giêng (ÂL).

Di tích và đền Thờ: Đền Cả ở huyện Can Lộc, thờ Lý Nhật Quang (con Lý Thái Tổ), ông đã cùng Lý Đạo Thành, Lý Thái giúp dân chúng thành lập một số làng mạc ở đây. Mộ Phan Đình Phùng ở huyện Đức Thọ, ông là anh hùng chống Pháp. Đền Thờ Đặng Tất và Đặng Dung ở huyện Cam Lộc, ghi nhớ công ơn hai vị Tướng đã can trường chống quân Minh xâm lăng. Đền thờ Nguyễn Biểu ở huyện Đức Thọ, tưởng nhớ người anh hùng, khi đi sứ đã mắng tướng giặc Minh. Di tích lưu niệm Lê Hữu Trác ở huyện Hương Sơn. Di tích lưu niệm Nguyễn Du ở làng Tiên Điền. Di tích lưu niệm Nguyễn Công Trứ, làng Tuy Viễn.


Tỉnh Hà Tỉnh có chùa Hương Tích, Chân Tiên đều cổ kính. Đặc biệt Tượng Sơn Tự, trước mặt chùa có sông Ngàn Phố, sau lưng có núi Voi, chùa do hiền mẫu Lê Hữu Trác xây dựng vào thời Hậu Lê, chính điện thờ phật Thích Ca, bên trái thờ tổ tiên dòng họ ngoại, bên phải thờ tổ tiên dòng họ bên nội Lê Hữu Trác.

Khu rừng Vũ Quang, có diện tích 56.000 ha, rừng có nhiều động vật quí hiếm. Nơi đây là chiến khu của Phan Đình Phùng chống Pháp khi xưa. Bãi biển Xuân Thành cát mịn màng, nhìn xa xa là núi Hồng Lĩnh, gồm có 99 ngọn núi trông thấp thoáng, ngày xưa đại thi hào Tố Như Nguyễn Du thường ngắm cảnh nơi đây.

Nước non Hà Tĩnh đẹp xinh
Danh nhân đông đúc, đượm tình núi sông
.
Cảm tác: Non nước Hà Tĩnh
Nước non Hà Tĩnh núi liền sông
Nam giáp Quảng Bình, thoai thoải đồng
Xứ Nghệ bao la, nơi hướng bắc
Biển khơi thăm thẳm, ở phương đông
.
Giao thông thủy bộ, dễ dàng đi
Thủy sản biển sông, chẳng thiếu gì
Kinh tế khó khăn, đang tiến triển
Thuần phong sáng sủa, được duy trì
.
Tượng Sơn Tự, cảnh sắc trong lành
Hiền mẫu Lãn Ông, xây dựng thành
Hải Thượng danh y, lừng lẫy đức
Tiếng tăm đạo hạnh, vẻ vang danh
.
Vũ Quang đẹp đẽ, lá chen hoa
Xưa chốn chiến khu giữ nước nhà
Động đậy, sương mai ngời lấp lánh
Xập xoè, cánh bướm lướt là đà
.
Núi san sát biển, tạo Đèo Ngang
Ấn tích khó quên giữa thế gian
Lảnh lót chim ca, vang góc núi
Rì rào sóng vỗ, vọng đầu hang
.
Xuân Thành bãi biển, rộng mênh mông
Xinh xắn biển khơi, bọt phập phồng
Hồng Lĩnh, Tố Như chan chứa ý
Nước non Hà Tĩnh, thiết tha lòng


Nguyễn Lộc Yên

Bản tin có tựa đề "Trump Eyes 250 Pardons to Celebrate America's 250th Birthday" trên tờ Wall Street Journal hôm nay, thứ Tư, 13/5, là một dòng chữ không thể bỏ qua. Nó không phải là một niềm vui để san sẻ với người được ân xá. Nó là câu chuyện về công lý hay công bằng. Nó là một câu chuyện về quyền lực, về tiền bạc, và về ai được gì trong thế giới của chúng ta. Nó là một câu chuyện mà chúng ta, những người đã đang bị chính quyền lừa dối, những người đã mất tiền của mình vào các tượng đài, phòng khiêu vũ, các chuyến đi đánh golf hàng tuần, cần phải chú ý đến.
Vào ngày 28/4/2026, một sự kiện hiếm hoi đã diễn ra bên trong Quốc Hội Hoa Kỳ. Vua Charles III của Vương quốc Anh đã có bài diễn văn trước phiên họp lưỡng viện Quốc Hội, trở thành vị quân vương Anh thứ hai trong lịch sử làm điều này. Vua Charles III mở đầu bài diễn văn bằng sự hài hước và khiêm tốn, sự kết hợp mà những người quyền lực hiếm khi làm được. Ông thừa nhận mối căng thẳng lịch sử giữa Anh và Mỹ, rồi cười nhẹ khi nhắc rằng ông là hậu duệ đời thứ sáu của Vua George III, vị quân vương mà các nhà sáng lập Hoa Kỳ đã nổi dậy chống lại.
Chủ Nhật đối với tôi là một thứ giao kèo âm thầm với chính mình. Đó là ngày ráng thu mình trong bốn bức tường nhà, không hội hè, không sự vụ, không để thiên hạ lôi đi đâu. Buổi sáng cà-phê với chính mình, rồi ra vườn lom khom nhổ cỏ, tưới rau, ngó xem có thêm cái chồi non lá mới nào. Rồi trở vào bàn mở computer gõ bài cho mục “Trước Thời Cuộc” mỗi tuần. Sáng nay cũng vậy, chỉ khác ở chỗ khi màn hình sáng lên, tôi thấy cái đầu mình… đuối. Không phải vì hết chuyện để nói. Thời buổi này đề tài dư thừa. Chỉ là cái đầu dường như do dự, ngần ngại. Nó muốn quay trở ra vườn hơn là bước vào cái thế giới bất an đang chờ trên màn hình.
Ngày 29–4–2026, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ ban hành một phán quyết được coi là bước ngoặt, cho phép thu hẹp quyền lực lá phiếu của các nhóm thiểu số tại Hoa Kỳ, khi tuyên bố một đơn vị bầu cử đa số da đen ở Louisiana là “gerrymander vi hiến” và đồng thời thay đổi cách hiểu Đạo Luật Quyền Bầu Cử (Voting Rights Act – VRA). Với tỷ số 6–3, đa số bảo thủ trong tòa cho rằng bang Louisiana đã vi phạm luật khi vẽ thêm đơn vị quốc hội thứ nhì có đa số cử tri da đen. Thẩm phán Samuel Alito, viết thay cho đa số, khẳng định tòa vẫn duy trì một trụ cột của Đạo Luật Quyền Bầu Cử là điều khoản 2, vốn cấm mọi “thực hành hay thủ tục bầu cử mang tính kỳ thị dựa vào chủng tộc, màu da hoặc các nhóm thiểu số ngôn ngữ” được liệt kê trong đạo luật.
Trong thời gian gần đây, khi có dịp đi tham quan ở vùng quê của Maryland, Virginia, và Pennsylvania, tôi nhận ra một điều mà một số sách báo đã mô tả. Đó là cảnh nông dân Mỹ bỏ hoang ruộng đồng mà không trồng trọt hoa mầu trong năm 2026.
Từ năm 1946 trở đi, tình hình chính trị Việt Nam bước vào một giai đoạn vô cùng khó khăn và phức tạp. Chính quyền Cách mạng vừa mới thành lập phải đối mặt với nhiệm vụ bảo vệ nền độc lập dân tộc và đồng thời xây dựng đất nước. Miền Bắc đang chịu nạn đói hoành hành, ngân khố quốc gia kiệt quệ, trình độ dân trí thấp với hơn 90% dân số mù chữ. Tất cả những vấn đề này đòi hỏi phải được giải quyết khẩn cấp...
Nàng nhắm mắt. Thở thật sâu, thật chậm. Hai bàn tay nắm chặt. Nàng cảm giác hai thái dương đang giựt run bần bật. Những sợi gân xanh đang đổ dồn hết ra ngoài da thịt. Nàng cố tự trấn an. Ôi, lạy Chúa tôi. Người đã dạy những lúc như thế nào phải làm sao? Nàng không nhớ. Lâu lắm rồi, nàng có cầm đến cuốn Kinh Thánh đâu mà nhớ. Nàng tự nhủ, “lâu đến nỗi chắc Chúa cũng bỏ mình đi rồi.” Nàng không thể giữ bình tĩnh được nữa. Những năm tháng im lặng, nhẫn nhịn, chịu đựng. Tất cả phải chấm dứt. Chấm dứt ngay hôm nay. Nàng đã làm theo tất cả những gì họ muốn. Họ muốn nàng nói, nàng không im lặng. Họ muốn nàng im lặng, nàng không bao giờ nói. Họ muốn nàng nói gì, nàng đọc đúng kịch bản. Bây giờ, họ muốn nàng giận? Được, thì nàng sẽ giận. Cơn giận của nàng lúc này sẽ thêm phần rùng rợn
Trong một thế giới nhiều bất trắc, những điều quen thuộc thường đem lại cảm giác yên ổn. Tại một quán cháo bình dân ở Hồng Kông, thực khách có thể trả tiền bằng đô-la Hồng Kông, bằng đồng nhân dân tệ, hoặc bằng đồng e-CNY, tức đồng nhân dân tệ kỹ thuật số do Ngân hàng Trung ương Trung Quốc phát hành. Dù người quản lý quán cho biết chưa từng thấy ai thật sự dùng đồng e-CNY để trả tiền, hiện đã có hơn 5,000 cơ sở tại Hồng Kông chấp nhận loại tiền mới này.
Trong lời phát biểu về Phật Giáo và Dân Chủ tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn vào tháng 4 năm 1993, đức Đạt Lai Lạt Ma nói rằng, “Bạo lực, dù được sử dụng mạnh bạo cách nào cũng không bao giờ khuất phục được khát vọng căn bản của con người đối với tự do.”Quả thật vậy, nếu không có tự do thì con người trở thành nô lệ. Chính vì thế, từ ngàn xưa, con người đã không ngừng đi tìm và tranh đấu cho tự do: tự do để thoát khỏi sự nô lệ bản năng của thú tính; tự do để giải thoát mọi khổ đau từ thân xác đến tinh thần; tự do để giải phóng mọi áp bức từ các thế lực hà chính. Nửa thế kỷ trước, người Việt Nam cũng đã liều chết để vượt biên hay vượt biển đi tìm tự do. May mắn thay cho những người còn sống sót đã đến được các nước tự do trên thế giới, trong đó có Hoa Kỳ, một đất nước mà những người tị nạn và những kẻ di dân xem là biểu tượng sáng chói của tự do. Người viết bài này cũng nằm trong số những người có được may mắn ấy, may mắn thoát khỏi nhà tù lớn để đến một đất nước tự do.
Thông minh! Sáng tạo! Máu lửa! Nghệ thuật! Vui nhộn! Thẩm mỹ... Rất nhiều tính từ để có thể mô tả về các phim Lego Movie do trí tuệ nhân tạo (AI) làm ra đang phủ đầy các mạng xã hội TikTok, X, Instagram, Bluesky hơn tháng qua. Chủ nhân của những video này là nhóm Explosive Media, chưa đến 10 thanh niên ở độ tuổi đôi mươi, từ Iran. Mỗi video của Explosive Media đón nhận hàng triệu lượt xem cùng vô số bình luận. Các danh khoản mạng xã hội của chính phủ Iran chia sẻ lại. Nhóm biểu tình "No Kings" ở Hoa Kỳ sử dụng để phản đối chiến tranh. Thông điệp chính trị truyền tải trong các video này mang tính trực diện và đậm chất hoạt hình – đúng tính chất là những nhân vật Lego vuông vức nhưng sống động và đầy cá tính.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.