"Năm nay thời tiết Cali có nhiều thay đổi về nắng mưa khác thường… Đặc biệt
có những ngày đêm nóng bức, lạnh lẽo kỳ lạ... Mùa Hè, nhiệt độ có khi lên cao,
mọi người lo sợ và bàn nhau về tin... vài ngày nữa sẽ đón nhận một thiên tai khủng
khiếp! "sẽ có động đất lớn"! Thời gian cứ thế như ngựa chạy tên bay
qua khung cửa sổ, cuộc sống cứ bình thản trôi qua, khác với bao lo âu toan tính
của con người... Rồi bước vào mấy tháng cuối năm, trên Internet lại rộ lên những
tin tức cuối tháng 12 sẽ có ba ngày tối đen như mực- Ngày tận thế!. Tâm thầm nhủ
lo âu và đi vào suy tư...
...Bản đồ Cali với những đường nức kéo dài trên vùng đất thân yêu của người dân cứ mãi rình rập & đe dọa đời sống trong các rung chuyển nhè nhẹ... Trước đây nhiều năm, nhiều lần dân Cali cũng đã đón nhận những tin tức như vậy nên rồi cũng quen đi trong tâm tư mọi người theo năm tháng hững hờ trôi...
"Tìm đâu một vùng đất thích hợp cho đồng hương tỵ nạn Việt Nam tại Mỹ tốt hơn Cali ?! " Tâm bâng khuâng suy tính...
Thật vậy, khí hậu ở đây quá tốt, nhất là với các vị cao niên, bệnh tật. Cali. quanh năm nắng ấm, có lạnh cũng chỉ se se thôi! Muốn hứng gió biển, chơi đùa với cát trắng, leo núi, tản bộ trong rừng cây mát dịu, nhìn ngắm hoa lá cây cỏ, hay ngồi bên bờ hồ nhìn lá vàng rơi để tìm nguồn thi hứng... chỉ trong vòng chưa đầy mấy chục phút là thả hồn với mộng ước mới vừa nhen nhúm... Mọi người có thể ngắm tuyết rơi vào mùa đông ở "Bích Be", hái trái cây trong những vườn cây trái bạc ngàn, đi trong rừng hoa đủ màu sắc thơm ngát rung rinh trước cơn gió Xuân nhè nhẹ thổi qua... Thức ăn thì tràn đầy, đủ loại lại rẻ và hợp với khẩu vị người Á đông... Đây lại là một tiểu Saìgon với tiếng mẹ đẻ thông dụng, không khiến các cụ già phải lúng túng uốn lưỡi năm bảy lần với người bản xứ khiến họ phải bở ngỡ bỏ đi trong sự ngơ ngác của người mới hỏi chuyện... Ở đây khí hậu không khắc nghiệt với mưa gió bão bùng, tuyết lạnh thấu xương, sập nhà sập cửa...Với nắng cháy mưa chan lột da xẻ thịt kẻ nghèo khổ thiếu phương tiện... Cali. chỉ phải tội sẽ đón nhận một thiên tai khủng khiếp - động đất - có khi xóa tên trên bảng đồ nước Mỹ hay tách ra trôi bập bềnh trên biển cả mênh mông... Nhưng thôi có người có ta, hơi đâu mà lo sợ cho mệt! Phó mặc cho định mệnh an bài! Sống trong hủ, đến số trời gọi thì ra đi thôi! Lâu rồi có người nghe tin sắp động đất đã vội vã mang cả gia đình sang tiểu bang khác. Nhưng số trời đã định Cali. vẫn bình chân như vại, trong khi họ bị tai nạn thảm khốc trên đường di chuyển, tức tưởi xuôi tay về lòng đất Mẹ!...
"Thôi thì mình vui vẻ đón nhận số mạng! Vui sống những gì trong tầm tay... Bỏ ngoài tai những tin tức xấu cũng như suy nghĩ của mình từ trước..."
...Cuộc đời con người là những chuỗi dài âu lo từ nhỏ đến lớn...và những nỗi sợ hãi không tên ấy cứ đeo đẳng dằn vặt kiếp làm người...
Khi còn nhỏ phần đông trẻ được ăn ngũ đầy đủ, vòi vĩnh với cha mẹ, anh chị em và người thân trong gia đình đủ điều... Ở tuổi học trò với bao bận rộn trong việc học hành, có khi không được vui chơi trọn vẹn, hồn nhiên giải trí... sợ ở lại lớp, lại phải vượt qua những kỳ thi với bao lo sợ... lo sợ bị thi rớt, sợ bị điểm thấp, sợ bị thầy cô giáo, cha mẹ gia đình khiển trách, cấm đoán... chúng bạn lại nhạo bán chê cười… Trước mắt chỉ có chuyện học hành, thi cử mà quên đi những chuyện khác xung quanh...
Khi ra làm việc thì bị bao nhiêu là áp lực trong công việc hàng ngày, không biết bao phiền toái phải gánh chịu... không như ý trong khi chọn việc để sinh nhai, khi thì lo mất việc, không làm vừa lòng chủ giao phó, nổ lực làm việc không được đền đáp xứng đáng, ê chề... Công việc làm ăn có hồi gặp khó khăn, nhiêu khê. Nếu không ổn định thì lại lo nghĩ về tài sản nhà cửa, đời sống gia đình vợ con có bấp bênh, đội nón ra đi không đây? Suy nghĩ và suy nghĩ...
Khi tuổi xuân, lắm người tình duyên cũng lận đận không như mong ước, dỡ khóc dỡ cười, đau khổ triền miên... Cũng có khi gặp người yêu toại ý, rồi lập gia đình, có con và tưởng chừng như đã vượt qua những nỗi lo sợ của thời trẻ con. Hạnh phúc cũng qua mau, bất đồng ý kiến xuất hiện... Rồi lo sợ vẫn lo sợ... Lo sợ bị phản bội, con không đủ sức khỏe, con bệnh tật, hư đốn xấu xa...chỉ vì muốn mình là sở hữu chúng vĩnh viễn; không muốn bị mất chúng…
Khi tuổi cao niên, sau bao tháng ngày sợ hãi, lo lắng chai lì, thoạt trông xem như bình an và chấp nhận. Nhưng trong tâm thức, một nỗi lo âu, sợ hãi vẫn ám ảnh...không còn là nỗi lo liên quan đến "cơm áo, gạo tiền" như trước đây, nhưng lại sợ bị lãng quên những công trạng của thời trai trẻ; những thành quả đã góp cho đời sẽ bị mất dấu tích, nuối tiếc quá khứ... Lại lo sợ cho tương lai, cho con cháu, sự già nua, bệnh tật ào ào đến... Sợ bệnh tật, chết chóc... Mặc dầu giờ có tiền của, nhưng bây giờ ăn không thấy ngon, mắt mờ, chân yếu tay run, giấc ngủ chập chờn... Lại lo nghĩ cho con cái với cái vòng lẫn quẫn " Sinh, Lão, Bệnh, Tử !..." Tất cả là những chuỗi lo âu của đời sống con người, trong cái thế " đứng núi này, trông núi nọ "...
Tóm lại chỉ vì còn lo nghĩ về tương lai, muốn làm chủ lấy tương lai, còn sống trong sợ hãi và đời con người xem chừng như cứ bị bao trùm hết nỗi lo sợ này đến nỗi lo sợ khác: Nỗi lo sợ của đứa trẻ mới bước vào đời, nỗi lo sợ của người lớn về tương lai, và nỗi lo sợ của vị cao niên về quá khứ của mình bị đánh mất, tai ương chết chóc... Vậy nỗi lo sợ ấy đến từ đâu, và lý do gì mà ta lo sợ?...
Hãy nhìn kỹ xem... nếu không có sinh, làm sao có tử. Trên thân thể con người, những bộ phận khác nhau đang dần dần suy thoái đi. Tóc ngày nào còn đen nhánh rồi đổi muối tiêu, trắng bạc rụng rơi! Da sẻ có còn hồng hào, mịn màng như ngày nào, hay nay đã đổi đồi mồi nhăn nheo? Mắt khi xưa sáng, bây giờ mờ yếu đi. Răng khi mới mọc trắng khỏe nhai gì cũng được, đến khi già chúng lung lay rơi rụng, có khi phải trồng răng giả! Mắt, tai, mũi, lưỡi dần dần mất hết tinh anh và mất hết cảm giác của thời niêu thiếu...
Thật vậy tất cả những gì đang hiện hữu, bản chất đây rồi sẽ không còn nữa. Không những con người, sức khỏe, gia đình con cái, địa vị danh vọng tiền tài, nhà cửa cũng xa rời vòng tay đang nắm giữ... Cũng không thể nào tin cậy vào thế giới này được! Đó cũng chỉ là một vòng xoay vô tận của những xao động và phiền não, của lạc thú và niềm đau.... Người nghèo không được yên ổn, kẻ giầu sang cũng vậy! Người lớn không thấy an lạc, trẻ con cũng không an tâm, người ít học không thấy sung sướng, người học nhiều cũng vậy. Không có sự an lạc ở đâu cả!
Suy gẫm thấu đáo ta có thể nhận thức rằng, hoàn cảnh "đáng sợ" không thực sự đáng sợ như ta tưởng, nhưng điều làm ta lo sợ chính là ta lo sợ điều chưa xảy ra! Chúng ta thường sợ điều chưa xảy đến hơn là điều đã xảy đến... Thôi thì trút đi bao gánh nặng cho tâm hồn thanh thản... Vui những gì của hiện tại, những cái gì đang có trong tầm tay, đừng mơ ước những gì vượt khả năng của mình vì "càng cao danh vọng, càng nhiều gian nan!" Cái gì đến nó sẽ đến...
Cửa sổ cuộc đời thoáng bóng câu!
Vì đâu cứ chuốc nỗi u sầu?
Sao không tự tạo niềm vui nhỉ?!
Một kiếp con người chẳng có lâu?!...
Nguyễn Ninh Thuận
...Bản đồ Cali với những đường nức kéo dài trên vùng đất thân yêu của người dân cứ mãi rình rập & đe dọa đời sống trong các rung chuyển nhè nhẹ... Trước đây nhiều năm, nhiều lần dân Cali cũng đã đón nhận những tin tức như vậy nên rồi cũng quen đi trong tâm tư mọi người theo năm tháng hững hờ trôi...
"Tìm đâu một vùng đất thích hợp cho đồng hương tỵ nạn Việt Nam tại Mỹ tốt hơn Cali ?! " Tâm bâng khuâng suy tính...
Thật vậy, khí hậu ở đây quá tốt, nhất là với các vị cao niên, bệnh tật. Cali. quanh năm nắng ấm, có lạnh cũng chỉ se se thôi! Muốn hứng gió biển, chơi đùa với cát trắng, leo núi, tản bộ trong rừng cây mát dịu, nhìn ngắm hoa lá cây cỏ, hay ngồi bên bờ hồ nhìn lá vàng rơi để tìm nguồn thi hứng... chỉ trong vòng chưa đầy mấy chục phút là thả hồn với mộng ước mới vừa nhen nhúm... Mọi người có thể ngắm tuyết rơi vào mùa đông ở "Bích Be", hái trái cây trong những vườn cây trái bạc ngàn, đi trong rừng hoa đủ màu sắc thơm ngát rung rinh trước cơn gió Xuân nhè nhẹ thổi qua... Thức ăn thì tràn đầy, đủ loại lại rẻ và hợp với khẩu vị người Á đông... Đây lại là một tiểu Saìgon với tiếng mẹ đẻ thông dụng, không khiến các cụ già phải lúng túng uốn lưỡi năm bảy lần với người bản xứ khiến họ phải bở ngỡ bỏ đi trong sự ngơ ngác của người mới hỏi chuyện... Ở đây khí hậu không khắc nghiệt với mưa gió bão bùng, tuyết lạnh thấu xương, sập nhà sập cửa...Với nắng cháy mưa chan lột da xẻ thịt kẻ nghèo khổ thiếu phương tiện... Cali. chỉ phải tội sẽ đón nhận một thiên tai khủng khiếp - động đất - có khi xóa tên trên bảng đồ nước Mỹ hay tách ra trôi bập bềnh trên biển cả mênh mông... Nhưng thôi có người có ta, hơi đâu mà lo sợ cho mệt! Phó mặc cho định mệnh an bài! Sống trong hủ, đến số trời gọi thì ra đi thôi! Lâu rồi có người nghe tin sắp động đất đã vội vã mang cả gia đình sang tiểu bang khác. Nhưng số trời đã định Cali. vẫn bình chân như vại, trong khi họ bị tai nạn thảm khốc trên đường di chuyển, tức tưởi xuôi tay về lòng đất Mẹ!...
"Thôi thì mình vui vẻ đón nhận số mạng! Vui sống những gì trong tầm tay... Bỏ ngoài tai những tin tức xấu cũng như suy nghĩ của mình từ trước..."
...Cuộc đời con người là những chuỗi dài âu lo từ nhỏ đến lớn...và những nỗi sợ hãi không tên ấy cứ đeo đẳng dằn vặt kiếp làm người...
Khi còn nhỏ phần đông trẻ được ăn ngũ đầy đủ, vòi vĩnh với cha mẹ, anh chị em và người thân trong gia đình đủ điều... Ở tuổi học trò với bao bận rộn trong việc học hành, có khi không được vui chơi trọn vẹn, hồn nhiên giải trí... sợ ở lại lớp, lại phải vượt qua những kỳ thi với bao lo sợ... lo sợ bị thi rớt, sợ bị điểm thấp, sợ bị thầy cô giáo, cha mẹ gia đình khiển trách, cấm đoán... chúng bạn lại nhạo bán chê cười… Trước mắt chỉ có chuyện học hành, thi cử mà quên đi những chuyện khác xung quanh...
Khi ra làm việc thì bị bao nhiêu là áp lực trong công việc hàng ngày, không biết bao phiền toái phải gánh chịu... không như ý trong khi chọn việc để sinh nhai, khi thì lo mất việc, không làm vừa lòng chủ giao phó, nổ lực làm việc không được đền đáp xứng đáng, ê chề... Công việc làm ăn có hồi gặp khó khăn, nhiêu khê. Nếu không ổn định thì lại lo nghĩ về tài sản nhà cửa, đời sống gia đình vợ con có bấp bênh, đội nón ra đi không đây? Suy nghĩ và suy nghĩ...
Khi tuổi xuân, lắm người tình duyên cũng lận đận không như mong ước, dỡ khóc dỡ cười, đau khổ triền miên... Cũng có khi gặp người yêu toại ý, rồi lập gia đình, có con và tưởng chừng như đã vượt qua những nỗi lo sợ của thời trẻ con. Hạnh phúc cũng qua mau, bất đồng ý kiến xuất hiện... Rồi lo sợ vẫn lo sợ... Lo sợ bị phản bội, con không đủ sức khỏe, con bệnh tật, hư đốn xấu xa...chỉ vì muốn mình là sở hữu chúng vĩnh viễn; không muốn bị mất chúng…
Khi tuổi cao niên, sau bao tháng ngày sợ hãi, lo lắng chai lì, thoạt trông xem như bình an và chấp nhận. Nhưng trong tâm thức, một nỗi lo âu, sợ hãi vẫn ám ảnh...không còn là nỗi lo liên quan đến "cơm áo, gạo tiền" như trước đây, nhưng lại sợ bị lãng quên những công trạng của thời trai trẻ; những thành quả đã góp cho đời sẽ bị mất dấu tích, nuối tiếc quá khứ... Lại lo sợ cho tương lai, cho con cháu, sự già nua, bệnh tật ào ào đến... Sợ bệnh tật, chết chóc... Mặc dầu giờ có tiền của, nhưng bây giờ ăn không thấy ngon, mắt mờ, chân yếu tay run, giấc ngủ chập chờn... Lại lo nghĩ cho con cái với cái vòng lẫn quẫn " Sinh, Lão, Bệnh, Tử !..." Tất cả là những chuỗi lo âu của đời sống con người, trong cái thế " đứng núi này, trông núi nọ "...
Tóm lại chỉ vì còn lo nghĩ về tương lai, muốn làm chủ lấy tương lai, còn sống trong sợ hãi và đời con người xem chừng như cứ bị bao trùm hết nỗi lo sợ này đến nỗi lo sợ khác: Nỗi lo sợ của đứa trẻ mới bước vào đời, nỗi lo sợ của người lớn về tương lai, và nỗi lo sợ của vị cao niên về quá khứ của mình bị đánh mất, tai ương chết chóc... Vậy nỗi lo sợ ấy đến từ đâu, và lý do gì mà ta lo sợ?...
Hãy nhìn kỹ xem... nếu không có sinh, làm sao có tử. Trên thân thể con người, những bộ phận khác nhau đang dần dần suy thoái đi. Tóc ngày nào còn đen nhánh rồi đổi muối tiêu, trắng bạc rụng rơi! Da sẻ có còn hồng hào, mịn màng như ngày nào, hay nay đã đổi đồi mồi nhăn nheo? Mắt khi xưa sáng, bây giờ mờ yếu đi. Răng khi mới mọc trắng khỏe nhai gì cũng được, đến khi già chúng lung lay rơi rụng, có khi phải trồng răng giả! Mắt, tai, mũi, lưỡi dần dần mất hết tinh anh và mất hết cảm giác của thời niêu thiếu...
Thật vậy tất cả những gì đang hiện hữu, bản chất đây rồi sẽ không còn nữa. Không những con người, sức khỏe, gia đình con cái, địa vị danh vọng tiền tài, nhà cửa cũng xa rời vòng tay đang nắm giữ... Cũng không thể nào tin cậy vào thế giới này được! Đó cũng chỉ là một vòng xoay vô tận của những xao động và phiền não, của lạc thú và niềm đau.... Người nghèo không được yên ổn, kẻ giầu sang cũng vậy! Người lớn không thấy an lạc, trẻ con cũng không an tâm, người ít học không thấy sung sướng, người học nhiều cũng vậy. Không có sự an lạc ở đâu cả!
Suy gẫm thấu đáo ta có thể nhận thức rằng, hoàn cảnh "đáng sợ" không thực sự đáng sợ như ta tưởng, nhưng điều làm ta lo sợ chính là ta lo sợ điều chưa xảy ra! Chúng ta thường sợ điều chưa xảy đến hơn là điều đã xảy đến... Thôi thì trút đi bao gánh nặng cho tâm hồn thanh thản... Vui những gì của hiện tại, những cái gì đang có trong tầm tay, đừng mơ ước những gì vượt khả năng của mình vì "càng cao danh vọng, càng nhiều gian nan!" Cái gì đến nó sẽ đến...
Cửa sổ cuộc đời thoáng bóng câu!
Vì đâu cứ chuốc nỗi u sầu?
Sao không tự tạo niềm vui nhỉ?!
Một kiếp con người chẳng có lâu?!...
Nguyễn Ninh Thuận
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình