Hôm nay,  

Trang Đất Việt: Tỉnh Bình Thuận

09/01/201400:00:00(Xem: 6237)
TỈNH BÌNH THUẬN

Tỉnh Bình Thuận, diện tích: 7.850 km vuông. Dân số năm 2011 là 1.180.300 người, mật độ 151 người/km vuông. Sắc dân: Kinh, Chàm, Ra Glai, Hoa, Cơ Ho... Gồm có: Thành phố Phan Thiết, thị xã La Gi và 8 huyện: Tuy Phong, Bắc Bình, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam, Hàm Tân, Đức Linh, Tánh Linh, huyện đảo Phú Quí. Tỉnh lỵ ở thành phố Phan Thiết. Thành phố Phan Thiết cách thành phố Sài Gòn 185 km. Tỉnh Bình Thuận ở cực nam của miền Trung, bắc giáp Lâm Đồng, Ninh Thuận, tây giáp Đồng Nai, tây nam giáp Bà Rịa-Vũng Tàu, nam và đông giáp biển Đông (192 km). Nhiệt độ trung bình 26,5 độ C.

Các sông lớn chảy qua tỉnh Bình Thuận: La Ngà, Sông Quao, Sông Công, Sông Dinh.

Lịch sử tỉnh Bình Thuận: Năm 1653, chúa Nguyễn Phúc Tần đánh chiếm đất Phan Lang (sau này gọi Phan Rang), để lại đất phía Tây cho Chiêm Thành. Năm 1692, chúa Nguyễn Phúc Chu, lấy luôn đất còn lại đặt tên là Thuận Phủ, rồi đổi thành Thuận Thành trấn. Đến thời vua Minh Mạng đổi lại Bình Thuận phủ. Năm 1927, đổi Bình Thuận phủ thành tỉnh Bình Thuận. Năm 1976, Bình Thuận sáp nhập với Bình Tuy và Ninh Thuận thành tỉnh Thuận Hải. Tháng 4-1992, Thuận Hải lại tách ra hai tỉnh riêng: Bình Thuận và Ninh Thuận.

Giao thông: Bình Thuận, đường biển có cảng Phú Quý và cảng Phan Thiết. Đường hàng không có sân bay Phan Thiết. Đường sắt Bắc-Nam qua tỉnh với chiều dài 190 km. Đường bộ, quốc lộ 1A (chiều dài qua tỉnh là 178 km). Quốc lộ 55, đi Bà Rịa-Vũng Tàu. Quốc lộ 28, từ thành phố Phan Thiết đi huyện Di Linh và một số huyện thuộc Lâm Đồng.

Về di tích, lễ hội, Bình Thuận có nhiều chùa tháp trang nghiêm. Lễ hội Katê của dân tộc Chăm, xiển dương thần linh, anh hùng dân tộc, tổ tiên, và cũng là dịp gặp gỡ người quen.

Nhà lưu giữ bảo vật Vương quốc Chăm của bà Nguyễn Thị Thềm ở huyện Bắc Bình, bà là hậu duệ của vua Chăm, bà sưu tập được khoảng 100 di vật giá trị: Vương miện, áo bào, mũ, hia... của các vua Chăm.

Nước khoáng Vĩnh Hảo: Tương truyền, vào thế kỷ 13, người Chăm đã dùng nước khoáng của một suối nước để rửa tượng thánh và chữa khỏi bệnh phong cho vua Chế Mân. Công chúa Huyền Trân, cũng là hoàng hậu của vua Chế Mân thấy sự màu nhiệm của suối nước, nên đặt tên suối này là Vĩnh Hảo, nghĩa là “đời đời tốt đẹp”. Đến nay, nước khoáng Vĩnh Hảo đã cung cấp nước cho nhiều nơi và rất nổi tiếng.

Tỉnh Bình Thuận phát triển công nghiệp về chế biến gỗ, có hải sản rất dồi dào, nước mắm Phan Thiết rất nổi tiếng. Bình Thuận đang phát triển trồng cây thanh long và cây cao su. Nhưng diện tích trồng cây điều lại sụt giảm. Về cát thủy tinh: các mỏ ở Hàm Thuận Bắc, Bắc Bình và Hàm Tân với trữ lượng dồi dào, đã sản xuất thuỷ tinh có phẩm chất cao, chế ra kính xây dựng, gạch thủy tinh. Đá granit cũng có trữ lượng phong phú ở nhiều nơi. Về dầu khí, tỉnh Bình Thuận có nhiều mỏ dầu có trữ lượng lớn đã được phát hiện ở ngoài biển khơi, cách đất liền khoảng 50-70 km: Các mỏ dầu Rạng Đông, Sư Tử Đen và Rubi đang khai thác.


Phong cảnh Bình Thuận: Chùa Hang (Chùa Cổ Thạch) ở huyện Tuy Phong, do thiền sư Bảo Tạng lập ở trong hang lớn, mé chùa là bãi đá nhiều màu sắc rực rỡ. Bình Thuận có nhiều bãi biển đẹp: Huyện Tuy Phong, gần Cà Ná (Ninh Thuận) có bãi biển dài tới 50 km, trông rất thơ mộng. Mũi Né, cách Phan Thiết 22 km về phía đông bắc, bãi biển dài khoảng 10 km, cát trắng, nước trong. Bãi biển Đồi Dương mát mẻ, nên thơ.Lầu Ông Hoàng là một di tích, nằm trên một ngọn đồi rất đẹp ở Bà Nài phường Phú Hải thuộc Phan Thiết, do ông hoàng Pháp là Ferdinand d’Orléans, Công tước De Montpensier, cháu nội vua Louis Philippe I của Pháp. Vào năm 1911, Công tước De Montpensier qua Việt Nam du lịch và săn bắn. Nhìn thấy phong cảnh nơi đây hữu tình, đã bỏ ra một số tiền lớn để xây một tòa biệt thự nghỉ mát. Địa danh này cũng gắn liền với cuộc đời đầy gian nan và lãng mạn của thi sĩ Hàn Mặc Tử.

Huyện đảo Phú Quí cách Phan Thiết 100 km (56 hải lý), diện tích 32 km vuông, là cụm đảo có 9 hòn: Hòn Tranh, Hòn Đen, Hòn Trứng... trên đảo có chùa: Linh Quang, Cao Cát, không khí luôn mát mẻ, cát mịn, nước trong, cảnh mỹ miều. Ngoài khơi có hòn Lao Câu thuộc huyện Tuy Phong, cách bờ 7 km, diện tích khoảng 10.000 mét vuông, trên đảo có những khối đá trông ly kỳ, với thảm cỏ xanh mượt mà. Bình Thuận còn những thắng cảnh khác: Hồ Biển Lạc, khu nghỉ mát Novotel Ocean Dunes.

Bình Thuận là một tỉnh gần thành phố Sài Gòn, lại ở ven biển, khí hậu quanh năm ấm áp, có nhiều bãi biển còn hoang sơ và thơ mộng, giao thông tiện lợi, nên Bình Thuận sẽ phát triển thành một trong những trung tâm du lịch nhộn nhịp.

Biển khơi Bình Thuận mênh mông
Núi sông xinh xắn, ruộng đồng thênh thang

Cảm tác: Non nước Bình Thuận
.
Đất đai Bình Thuận rộng thênh thang
Di tích xa xưa những tháp Chàm
Ninh Thuận láng giềng nơi hướng bắc
Biển Đông giáp giới phía đông nam
.
Gỗ cây Bình Thuận khá dồi dào
Mắm muối, cá tôm, có biết bao!
Kinh tế vững vàng, người tấp nập
Giao thông rộng rãi, chợ xôn xao
.
Người Chăm lễ hội rộn ràng thay!
Kèn trống sửa sang suốt mấy ngày
Van vái lâm râm, xin xỏ lộc
Cầu nguyền khấn khứa, ước ao may
.
Chùa Hang tịch mịch, chẳng xa xôi
Lặng lẽ cửa thiền, ở một nơi
Bãi đá muôn màu, san sát nước
Lao Câu một đảo, mịt mù khơi
.
Bến bờ Vĩnh Hảo, đẹp như tranh
Nước khoáng trong veo, hoa điểm cành
Cát trắng, trắng tinh, nà nuột trắng
Nước xanh, xanh lẻo, lạ lùng xanh
.
Xa xăm Phú Quí ngó lờ mờ
Cụm đảo chín hòn, sóng nhấp nhô
Riêng rẽ Linh Quang chùa tịch mịch
Vấn vương Bình Thuận cảnh nên thơ!

Nguyễn Lộc Yên

In Trang
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

Có những tuần trôi qua lặng lẽ. Có những tuần giống như một chuyến tàu lượn siêu tốc, nó bắt hành khách phải ôm cùng lúc nhiều cảm xúc lẫn lộn, vừa có nỗi đau, có phẫn nộ, có sợ hãi và cả sự hoài nghi. Không cho một khoảnh khắc nào để thở. Đến cả những dây thần kinh thô ráp nhất của linh hồn cũng phải trỗi dậy, để hỏi thế nào là lòng trắc ẩn? Thế nào là lương tâm của loài người?

Trong hơn 2 năm tạm cư tại Hoa Kỳ, nhờ công việc, nên tôi được đi lại khá nhiều. Từ các tiểu bang bờ Đông xuống Florida. Tại bờ Tây, tôi được đi từ tiểu bang Washington xuống dọc đến San Diego, thành phố cực nam của tiểu bang California. Tại phía Nam nước Mỹ, tôi được đi băng ngang qua nhiều tiểu bang dọc theo biên giới Mexico, kể cả một số tiểu bang miền Trung nước Mỹ, trong đó có Arkansas – nơi tôi lái xe đến thăm gia đình Luật sư Võ An Đôn.

Theo kết quả khảo sát của Pew, mức độ tin tưởng vào ông Trump đã sụt giảm tại 16 trong số 24 quốc gia so với năm ngoái, và không có quốc gia nào được khảo sát ghi nhận sự gia tăng thái độ tích cực đối với vị tổng thống này. Chỉ 23% số người được hỏi cho biết họ tin tưởng ông Trump sẽ đưa ra những quyết định đúng đắn trong các vấn đề toàn cầu. Ông Wike cho biết những người được hỏi dành nhiều sự tin tưởng hơn cho Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron (43%), Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky (35%), Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (34%) và Tổng Thống Nga Vladimir Putin (31%). Chỉ có Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là nhận được mức độ tin tưởng thấp hơn ông Trump, ở mức 18%.

Các bậc quốc phụ Hoa Kỳ muốn thành lập một nền Cộng hòa chớ không phải một nền Dân chủ. Tuy nhiên, ngày nay, Hoa Kỳ là một quốc gia dân chủ hơn nhiều so với những mà gì các nhà cách mạng Mỹ muốn tưởng tượng trong những giấc mơ điên rồ nhất của họ – hoặc những cơn ác mộng. Đồng thời, có một vài nỗi sợ hãi tệ hại nhất liên hệ đến thuật ngữ "dân chủ" trong thời cách mạng Mỹ dường như đang xảy ra trong hiện tại. Ngay trong bài diễn văn từ biệt năm 1796 của George Washington, tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ, ông đã cảnh báo cho đồng bào về "những tác động tai hại của tinh thần đảng phái", mà nó có thể thúc đẩy cho người dân trong việc "tìm kiếm sự an toàn và yên tĩnh trong quyền lực tuyệt đối của cá nhân"...

Đối với đời người thì 250 năm đã dài gấp hai lần rưỡi tuổi thọ mà một con người có thể đạt đến nhiều nhất, nếu một người có thể sống tới 100 tuổi. Nhưng đối với một quốc gia thì 250 năm không phải là thời gian dài, bởi vì có những nước như Việt Nam có niên đại tồn tại lâu tới bốn, năm ngàn năm. Tuy nhiên, điều tôi muốn nói ở đây không phải là tuổi thọ dài hay ngắn của một quốc gia hay của nước Mỹ mà là trong suốt hai thế kỷ rưỡi đó đất nước này đã làm được gì có giá trị để đời và đã đánh mất thứ gì quý giá trong những điều cốt lõi làm nên một nước Mỹ thịnh trị hùng cứ một phương.

Con chó Taichito đã theo sát Aung San Suu Kyi suốt bao năm. Nhưng nó không được phép đi theo bà vào nhà giam khi quân đội lật đổ chính quyền của bà cách đây năm năm. Tháng trước, con chó tai cụp ấy chết tại nhà bà ở Yangon, thủ đô cũ, thọ 15 tuổi, vẫn như còn chờ bà trở về. Nó là món quà người con trai, Kim Aris, tặng mẹ khi bà ra khỏi nhà giam lần trước, năm 2010. “Tôi nghĩ đó là điều tốt nhất tôi từng tặng bà. Nó rất trung thành với bà,” ông Aris nói trong một cuộc phỏng vấn tại Luân Đôn.

Tôi cũng đã đến Mỹ như là một di dân tị nạn sau khi chính quyền Sài Gòn sụp đổ vào cuối tháng 4/1975, sống trong trại tị nạn Camp Pendleton cùng với hàng vạn người Việt khác sau khi rời bỏ quê hương trong hoảng loạn và lo sợ. Năm đó chẳng có lễ hội, chẳng có pháo hoa mừng Lễ Độc lập 4/7 trong trại vì mọi người ai cũng đang lo nghĩ khi nào sẽ được đi định cư, băn khoăn về tương lai trên đất mới sẽ làm gì để sống, có được tiếp tục đi học, người Việt có bị kỳ thị không. Lúc đó có tin loan truyền là bang California không muốn cho người Việt định cư nên không biết tương lai sẽ về đâu, gian truân ra sao. Người quen của tôi gặp nhau trong trại, có anh đi Seattle, bang Washington, có anh về Napa, ở miền bắc California hay có chị về Downey ở nam California. Bạn ở chung lều trại người đi bang Colorado, người về San Francisco, mấy anh lính hải quân ra tận hải đảo Hawaii. Nhìn quanh thấy người Việt được định cư khắp nơi trên nước Mỹ.

Có một sự khác biệt rất lớn giữa thế hệ Gen Z và một thế hệ người Mỹ đã quá chán nản với những con đường mòn rập khuôn, nỗi sợ hãi không dám “lệch đảng.” Ở Gen Z, họ có một nguồn năng lượng mà những chiếc ghế lâu năm ở Quốc Hội không thể có. Kết quả của bầu cử sơ bộ 2026 ở tiểu bang Colorado đã cho thấy khá rõ nét điều này. Một thế hệ Gen Z cho rằng "hệ thống đã đổ vỡ và chúng tôi nhận ra sẽ không có ai đến cứu chúng tôi ngoài chính chúng tôi.”Họ, là những người sinh trưởng trong gia đình di dân.

Mấy tuần đầu World Cup trên đất Mỹ là một chuyện lạ: giải đấu diễn ra đã vài tuần mà tên Donald Trump ít được nhắc đến. Người ta coi bóng, bàn luật, uống bia và cãi nhau, khán giả quốc tế thấy nước Mỹ tổ chức một kỳ bóng đá vui vẻ, tử tế. Ông tổng thống thì bận mừng 250 năm nước Mỹ, chưa để mắt vào sân bóng. Nhưng đâu dễ “too good to be true” như thế. Thẻ đỏ của Folarin Balogun xảy ra vài ngày trước, trong trận gặp Bosnia: anh tranh bóng với hậu vệ Tarik Muharemović. Xem nhanh, pha bóng chẳng có gì đặc biệt. Vào phòng VAR, quay chậm cho thấy mũi giày cà xuống sau ống chân, cổ chân xoắn lại. Trọng tài rút thẻ đỏ. Theo luật, thẻ đỏ ở World Cup thì trận sau nghỉ. Không kháng cáo, không ngoại lệ. Lẽ ra chuyện kết thúc ở đó.

Tổng thống Donald Trump đến Ankara với đe dọa hơn là củng cố quan hệ với NATO. Ông văng ra những điều khó nghe, sẽ rút quân Mỹ khỏi châu Âu nếu không chiếm được Greenland, vô cùng bất mãn vì các nước Âu châu không tham gia chiến tranh Iran, và tuyên bố cắt hết mậu dịch với Tây Ban Nha. Nhưng trước khi ra về, ông lại nói đến “tình bằng hữu to lớn” giữa các đồng minh.
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.