Hôm nay,  

Đốt Nhà và Chữa Lửa

12/07/201400:00:00(Xem: 12819)
...Putin hâm nóng hồ sơ Trung Đông để các nước Tây phương gọi nhau đi chữa lửa.

Những ai đang gây ra đám cháy tại Gaza?

Giữa những biến động dồn dập từ Tây qua Đông, và mới nhất là việc một ngân hàng Bồ Đào Nha bị nguy cơ vỡ nợ, vụ khủng hoảng trên Dải Gaza có thể chỉ là một phiền phức nhỏ nên ít được thế giới chú ý. Nhưng khi lực lượng Hamas của dân Palestine tại Gaza và chính quyền Israel của người Do Thái tới tấp bắn hỏa tiễn mù trời thì ta cũng nên tự hỏi là từ đâu mà ra?

Và ai có lợi khi nổi lửa giữa các thùng thuốc nổ của Trung Đông?

Mọi chuyện có thể khởi đầu cách nay đúng một tháng trước, vào ngày 12 Tháng Sáu, khi ba thiếu nhi Do Thái bị bắt cóc tại Hebron trong vùng Tây ngạn sông Jordan, khu vực vẫn được gọi tắt là "West Bank". Sau đó, nhà chức trách Israel tìm ra thi thể của ba em nhỏ, bị vùi nông sau khi bị hạ sát một cách vội vã. Một số người Do Thái quá khích lập tức trả đũa, bắt cóc và thiêu sống một em nhỏ Palestine tại miền Đông của thành phố Jerusalem cũng trong vùng West Bank.

Dù Chính quyền Israel công khai lên án hành động trả thù này và bắt được một số nghi can người Do Thái, sự thể đã vượt tầm tay mọi người.

Truyền thông cánh tả Tây phương lẫn Do Thái đều lên án việc đốt sống em nhỏ Mohammad Abu Khdair và việc Chính quyền của Thủ tướng Binyamin Netanyahu có phản ứng dữ dội với lực lượng Hamas trên Dải Gaza. Đây là lẽ thường của những người chỉ nhìn bằng một mắt.

Vấn đề là từ đâu lại có vụ bắt cóc và sát hại ba thiếu nhi Do Thái để khói lửa bỗng dưng bùng nổ?

Khi vụ bắt cóc và tàn sát xảy ra, có năm tổ chức Á Rập Hồi giáo nhận công trạng, rồi nhập nhằng chối bay trong các tuyên ngôn mâu thuẫn. Lực lượng thứ sáu là Hamas thì phủ nhận trách nhiệm nhưng kêu gọi nổi dậy lần nữa vào ngày 23 khi nhà chức trách Israel kết án Hamas và mở cuộc truy lùng thủ phạm tại vùng Hebron. Rồi chiến cuộc bùng nổ khi từ Dải Gaza Hamas phóng hỏa tiễn vào các khu dân cư Do Thái và bị Chính quyền Israel trả đũa bằng pháo binh, không quân và cả hải quân từ ngoài khơi Địa Trung Hải....

Năm tổ chức Á Rập Hồi giáo đó là 1) phân cục Dawlat al-Islam tại Hebron của lực lượng "Quốc gia Hồi giáo tại Iraq và Đông phương (Islamic State of Iraq and the Levant, ISIL); 2) một nhóm Palestine mới tinh tự xưng là Tiểu đoàn Giải phóng Hebron (Liberators' Battalion of Hebron); rồi 3) một nhóm xưng tên là Lữ đoàn Thánh chiến Toàn cầu (Brigades of Global Jihad); 4) lực lượng liên hệ đến tổ chức Fatah tại vùng Tây ngạn là Lữ đoàn Tuẫn đạo Al Aqsa (Al Aqsa Martyrs' Brigade) thì chối rồi nhận và lại chối; 5) sau cùng là Lữ đoàn Hezbollah (Hezbollah Brigades), một lực lượng võ trang Hồi giáo thoát thai từ tổ chức Hezbollah tại Lebanon do Iran và Syria yểm trợ.

Chi tiết lạ là ba em nhỏ Do Thái bị bắt cóc và hạ sát một cách hấp tấp vụng về, điện thoại di động còn mở, nên có cái vẻ thiếu chuyên nghiệp của tay mơ. Khi nội vụ bùng nổ thì năm tổ chức hư thực kể trên đều nhận thành tích mà thật ra chưa chắc. Lực lượng võ trang Hamas bèn ăn theo để khỏi lỡ chuyến tuyên truyền.

Nhưng chính là tính chất tài tử của vụ bắt cóc và giết người mới khiến người ta tự hỏi là thế lực mờ ám nào đã giở trò khiêu khích mà lại khéo giấu tay sau khi cố tình ném đá rất vụng?

Cộng đồng Palestine có hai tổ chức đấu tranh là Fatah tại vùng Tây ngạn và Hamas tại Dải Gaza. Tổ chức Fatah có chính danh hơn vì lập ra chính quyền được quốc tế công nhận do ông Mahmoud Abbas lãnh đạo, nhưng bị Hamas đả kích là đầu hàng kẻ thù Do Thái vì có lập trường tương đối ôn hòa. Từ hai năm nay, hai tổ chức này đang xúc tiến hợp tác để có tiếng nói chung.

Vụ bắt cóc xảy ra tại Hebron trên vùng Tây ngạn, mà không nhất thiết đã do tổ chức Fatah thực hiện. Khi năm sáu tổ chức Á Rập Hồi giáo đều nhận công trạng, họ tạo ra nhiễu âm khiến thiên hạ khó biết ai là kẻ châm lửa để gây ra đám cháy. Phong trào Thánh chiến Hồi giáo? Hay lực lượng dân quân Palestine chống dân Do Thái? Hay các nhóm khủng bố lẻ tẻ đang muốn nổi danh bằng cách tấn công Chính quyền Israel?

Ba Chính quyền ở xa có thể biết được câu trả lời.

Chính quyền Israel muốn phân hóa đối thủ trong liên minh Fatah-Hamas và tập trung nỗ lực vào lực lượng quá khích nhất là Hamas. Y như tổ chức Hezbollah, Hamas được Iran yểm trợ qua ngả Syria, và chính Iran có thể đưa người vào vùng Tây ngạn để quậy phá nội tình Israel và giải vây cho Hamas. Ngoài Israel và Inran, quốc gia thứ ba chính là Liên bang Nga.

Có lẽ Israel thấy ra điều ấy nên hôm 21 Tháng Sáu đã lục soát trụ sở của một cơ quan truyền thông Nga tại thị trấn Ramallah trong vùng Tây ngạn. Liên bang Nga của Vladimir Putin hâm nóng hồ sơ Trung Đông để các nước Tây phương gọi nhau đi chữa lửa. Putin nói những gì với Chủ tịch Mahmoud Abbas của Palestine vào ngày 26 vừa qua tại Moscow? Người ta khó biết chuyện này và có nơi biết được thì lại làm thinh: Chính quyền Mỹ.

Bây giờ, khi mọi chuyện bùng nổ thì thế giới mới kinh ngạc về hỏa lực của Hamas qua trận đấu pháo trên dải Gaza.

Lực lượng Hamas dùng hai loại hỏa tiễn có khả năng từ Dải Gaza bắn vào các thành phố lớn nhất của Israel, kể cả Haifa ở cực Bắc, Jerusalem tại hướng Đông và thủ đô Tel Aviv của Do Thái ở ven bờ Địa Trung Hải. Trong dân số tám triệu người Do Thái của quốc gia Israel, có năm triệu người đang nằm dưới tầm pháo kích của Hamas, với hỏa tiễn Fajr5 có tầm xa là 75 cây số và hỏa tiễn Khaibar-1 có tầm xa gấp đôi, tới 160 cây số. Nghĩa là trong các lực lượng cứ gọi là khủng bố Hồi giáo, Hamas được trang bị loại võ khí bắn xa nhất, những hoả tiễn dài hơn sáu thước, nặng cả tấn, với đầu đạn gần một tạ!

May là loại võ khí này ít chính xác và khó lọt qua lá chắn phòng thủ của Israel nên có mức sát thương rất thấp. Nhưng tác động tâm lý – định nghĩa của khủng bố - thì rất cao. Khi truy nguyên xuất xứ của loại võ khí khủng bố, như hỏa tiễn Khaibar-1 được Hamas sử dụng lần đầu vào hôm mùng sáu vừa qua, người ta thấy ra một chuỗi ma quỷ.

Đây là hỏa tiễn của Iran, chế tạo từ kỹ thuật do Trung Quốc cung cấp, để có thể chở qua Hồng hải vào xứ Sudan, rồi được Syria ráp chế và sản xuất. Từ đó mới qua biển hay bán đảo Sinai rồi từ các địa đạo trên Giải Gaza bắn vào Israel....

Người ta quen nghĩ rằng Hoa Kỳ là quốc gia xuất cảng võ khí nhiều nhất và vì vậy, Mỹ ưa gây loạn để bán võ khí cho ngần ấy phe tham chiến.

Thật ra, Hoa Kỳ là một xứ dân chủ có pháp quyền, chỉ bán võ khí cho các quốc gia với sự chấp thuận của Quốc hội. Và với khả năng kiểm soát việc chuyển giao và sử dụng. Tai nạn "trao súng cho giặc" là điều có thể xảy ra, nhưng hãn hữu và trước sau gì thì cũng bị Quốc hội đàn hặc hay báo chí phanh phui. Ngược lại, các chế độ hung đồ như Trung Quốc, Liên bang Nga hay Iran và Syria thì chẳng mấy bận tâm về chuyện pháp lý hay đạo lý như vậy. Họ phổ biến võ khí như bán xăng cho bọn khủng bố đốt nhà, dù đốt nhà vì lý do dân tộc hay tôn giáo.

Và họ ngồi xem đội chữa lửa quốc tế là Hoa Kỳ xoay trở ra sao.... Khốn nỗi, đội trưởng Barack Obama lại bận chuyện khác ở nhà, và nói chuyện hợp tác với Trung Quốc, Nga và Iran để tìm sự ổn định cho thế giới. Hèn gì, Israel ra đòn rất nặng - và có khi phải đào hầm vào Gaza đi tìm kẻ "túng hỏa". Anh ngữ gọi là "arsonist", những kẻ cố tình gây ra đám cháy, để trục lợi.

Có những tuần trôi qua lặng lẽ. Có những tuần giống như một chuyến tàu lượn siêu tốc, nó bắt hành khách phải ôm cùng lúc nhiều cảm xúc lẫn lộn, vừa có nỗi đau, có phẫn nộ, có sợ hãi và cả sự hoài nghi. Không cho một khoảnh khắc nào để thở. Đến cả những dây thần kinh thô ráp nhất của linh hồn cũng phải trỗi dậy, để hỏi thế nào là lòng trắc ẩn? Thế nào là lương tâm của loài người?
Trong hơn 2 năm tạm cư tại Hoa Kỳ, nhờ công việc, nên tôi được đi lại khá nhiều. Từ các tiểu bang bờ Đông xuống Florida. Tại bờ Tây, tôi được đi từ tiểu bang Washington xuống dọc đến San Diego, thành phố cực nam của tiểu bang California. Tại phía Nam nước Mỹ, tôi được đi băng ngang qua nhiều tiểu bang dọc theo biên giới Mexico, kể cả một số tiểu bang miền Trung nước Mỹ, trong đó có Arkansas – nơi tôi lái xe đến thăm gia đình Luật sư Võ An Đôn.
Theo kết quả khảo sát của Pew, mức độ tin tưởng vào ông Trump đã sụt giảm tại 16 trong số 24 quốc gia so với năm ngoái, và không có quốc gia nào được khảo sát ghi nhận sự gia tăng thái độ tích cực đối với vị tổng thống này. Chỉ 23% số người được hỏi cho biết họ tin tưởng ông Trump sẽ đưa ra những quyết định đúng đắn trong các vấn đề toàn cầu. Ông Wike cho biết những người được hỏi dành nhiều sự tin tưởng hơn cho Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron (43%), Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky (35%), Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (34%) và Tổng Thống Nga Vladimir Putin (31%). Chỉ có Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là nhận được mức độ tin tưởng thấp hơn ông Trump, ở mức 18%.
Các bậc quốc phụ Hoa Kỳ muốn thành lập một nền Cộng hòa chớ không phải một nền Dân chủ. Tuy nhiên, ngày nay, Hoa Kỳ là một quốc gia dân chủ hơn nhiều so với những mà gì các nhà cách mạng Mỹ muốn tưởng tượng trong những giấc mơ điên rồ nhất của họ – hoặc những cơn ác mộng. Đồng thời, có một vài nỗi sợ hãi tệ hại nhất liên hệ đến thuật ngữ "dân chủ" trong thời cách mạng Mỹ dường như đang xảy ra trong hiện tại. Ngay trong bài diễn văn từ biệt năm 1796 của George Washington, tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ, ông đã cảnh báo cho đồng bào về "những tác động tai hại của tinh thần đảng phái", mà nó có thể thúc đẩy cho người dân trong việc "tìm kiếm sự an toàn và yên tĩnh trong quyền lực tuyệt đối của cá nhân"...
Đối với đời người thì 250 năm đã dài gấp hai lần rưỡi tuổi thọ mà một con người có thể đạt đến nhiều nhất, nếu một người có thể sống tới 100 tuổi. Nhưng đối với một quốc gia thì 250 năm không phải là thời gian dài, bởi vì có những nước như Việt Nam có niên đại tồn tại lâu tới bốn, năm ngàn năm. Tuy nhiên, điều tôi muốn nói ở đây không phải là tuổi thọ dài hay ngắn của một quốc gia hay của nước Mỹ mà là trong suốt hai thế kỷ rưỡi đó đất nước này đã làm được gì có giá trị để đời và đã đánh mất thứ gì quý giá trong những điều cốt lõi làm nên một nước Mỹ thịnh trị hùng cứ một phương.
Con chó Taichito đã theo sát Aung San Suu Kyi suốt bao năm. Nhưng nó không được phép đi theo bà vào nhà giam khi quân đội lật đổ chính quyền của bà cách đây năm năm. Tháng trước, con chó tai cụp ấy chết tại nhà bà ở Yangon, thủ đô cũ, thọ 15 tuổi, vẫn như còn chờ bà trở về. Nó là món quà người con trai, Kim Aris, tặng mẹ khi bà ra khỏi nhà giam lần trước, năm 2010. “Tôi nghĩ đó là điều tốt nhất tôi từng tặng bà. Nó rất trung thành với bà,” ông Aris nói trong một cuộc phỏng vấn tại Luân Đôn.
Tôi cũng đã đến Mỹ như là một di dân tị nạn sau khi chính quyền Sài Gòn sụp đổ vào cuối tháng 4/1975, sống trong trại tị nạn Camp Pendleton cùng với hàng vạn người Việt khác sau khi rời bỏ quê hương trong hoảng loạn và lo sợ. Năm đó chẳng có lễ hội, chẳng có pháo hoa mừng Lễ Độc lập 4/7 trong trại vì mọi người ai cũng đang lo nghĩ khi nào sẽ được đi định cư, băn khoăn về tương lai trên đất mới sẽ làm gì để sống, có được tiếp tục đi học, người Việt có bị kỳ thị không. Lúc đó có tin loan truyền là bang California không muốn cho người Việt định cư nên không biết tương lai sẽ về đâu, gian truân ra sao. Người quen của tôi gặp nhau trong trại, có anh đi Seattle, bang Washington, có anh về Napa, ở miền bắc California hay có chị về Downey ở nam California. Bạn ở chung lều trại người đi bang Colorado, người về San Francisco, mấy anh lính hải quân ra tận hải đảo Hawaii. Nhìn quanh thấy người Việt được định cư khắp nơi trên nước Mỹ.
Có một sự khác biệt rất lớn giữa thế hệ Gen Z và một thế hệ người Mỹ đã quá chán nản với những con đường mòn rập khuôn, nỗi sợ hãi không dám “lệch đảng.” Ở Gen Z, họ có một nguồn năng lượng mà những chiếc ghế lâu năm ở Quốc Hội không thể có. Kết quả của bầu cử sơ bộ 2026 ở tiểu bang Colorado đã cho thấy khá rõ nét điều này. Một thế hệ Gen Z cho rằng "hệ thống đã đổ vỡ và chúng tôi nhận ra sẽ không có ai đến cứu chúng tôi ngoài chính chúng tôi.”Họ, là những người sinh trưởng trong gia đình di dân.
Mấy tuần đầu World Cup trên đất Mỹ là một chuyện lạ: giải đấu diễn ra đã vài tuần mà tên Donald Trump ít được nhắc đến. Người ta coi bóng, bàn luật, uống bia và cãi nhau, khán giả quốc tế thấy nước Mỹ tổ chức một kỳ bóng đá vui vẻ, tử tế. Ông tổng thống thì bận mừng 250 năm nước Mỹ, chưa để mắt vào sân bóng. Nhưng đâu dễ “too good to be true” như thế. Thẻ đỏ của Folarin Balogun xảy ra vài ngày trước, trong trận gặp Bosnia: anh tranh bóng với hậu vệ Tarik Muharemović. Xem nhanh, pha bóng chẳng có gì đặc biệt. Vào phòng VAR, quay chậm cho thấy mũi giày cà xuống sau ống chân, cổ chân xoắn lại. Trọng tài rút thẻ đỏ. Theo luật, thẻ đỏ ở World Cup thì trận sau nghỉ. Không kháng cáo, không ngoại lệ. Lẽ ra chuyện kết thúc ở đó.
Tổng thống Donald Trump đến Ankara với đe dọa hơn là củng cố quan hệ với NATO. Ông văng ra những điều khó nghe, sẽ rút quân Mỹ khỏi châu Âu nếu không chiếm được Greenland, vô cùng bất mãn vì các nước Âu châu không tham gia chiến tranh Iran, và tuyên bố cắt hết mậu dịch với Tây Ban Nha. Nhưng trước khi ra về, ông lại nói đến “tình bằng hữu to lớn” giữa các đồng minh.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.