Hôm nay,  

Paris: Mùa Hè Đỏ Lửa(*)

26/07/201400:02:00(Xem: 15006)
Mùa Hè đỏ lửa, dỉ nhiên, không phải là Mùa Hè đỏ lửa ở Quảng trị năm 1972 của nhà văn Phan Nhật Nam. Mà mùa Hè ở đây, ở xứ Pháp. Cũng khói lửa đỏ rực trời từ Paris tới nhiều thành phố lớn trên gần khắp nước Pháp. Nhưng không phải do chiến tranh vì từ sau thế chiến, Pháp là một nước thanh bình. Khói lửa do thanh niên "rệp" hồi giáo đốt phá xe, cửa hàng, thùng rác,... chào mừng kết quả trận banh. Tiếp theo, khói lửa bốc lên nữa, từ sau World Cup, do những người Palestine, cũng hồi giáo, gây ra không chỉ nhằm chống Do thái tại Pháp, mà còn nhằm chống lại những định chế cộng hòa và bản sắc dân tộc pháp.

Hôm tuần rồi, người Palestine ở Pháp xin phép biểu tình chống Do thái bị Chánh quyền từ chối. Lập tức, họ tự động xuống đường biểu tình trong Paris, ở các tinh lớn như Lyon, Marseille, Lille, và khắp ngoại ô phía Bắc Paris, nơi có đông người hồi giáo sanh sống. Họ cho rằng Chánh phủ Pháp bất công nên họ tự làm công lý cho xã hội Pháp. Thế là khói lửa thêm một dịp nữa bốc lên ngộp trời. Không khác ở xứ Nam kỳ thời kháng chiến, người dân vì lòng yêu nước nhiệt thành, tự tay mình cầm đuốc đưa lên châm ngọn lửa vào ngôi nhà của mình để hưởng ứng tiêu thổ kháng chiến.

Để xoa dịu những người bạo động, Chánh quyền Pháp đã chấp thuận cho phép họ biểu tình trong Paris vào ngày tưần này.

Mùa hè đỏ lửa

Trong Paris, hôm thứ bảy rồi, sau khi xin phép biểu tình ủng hộ Palestine bị từ chối, các tổ chức người Palestine, người á-rặp họp nhau xuống đường biểu tình khu Barbès của Quận XVIII Paris, đốt xe, cửa hàng, thùng rác, … gây ra cảnh hổn loạn như chiến tranh.

Ở thành phố Sarcelles, ngoại ô Đông-Bắc cách Paris 15 km, nơi có nhiều người Do thái sanh sống, cũng những người á-rặp, Palestine, biểu tình, đốt phá cửa hàng trên Đại lộ 8 Mai 1945, con đường chánh của thành phố và khu thương xá tọa lạc trên cùng đại lộ.

Thật ra, có những người biểu tình thật sự để bày tỏ quan điểm của họ ủng hộ Palestine trước áp lực bành trướng của Do thái. Những người chủ trương bạo loạn lúc nào cũng sẳn sàng lợi dụng biểu tình tạo tình trạng bất ổn xã hội cho mục tiêu chánh trị riêng của họ. Chánh phủ Pháp đang lo sợ một sự liên kết giửa hai phe “Tổ chức chống phát-xít” (Antifa = Antifascisme) và “Tây á-rặp”. Tây á-rặp là những người á-rặp có quốc tịch Pháp vẫn giữ quốc tịch gốc á-rặp. Đây là một liên kết vô cùng nguy hiểm. Thanh niên Tây á-rặp từ ít lâu nay đi qua Trung đông, ở các nước hồi giáo, thụ huấn chánh trị, kỷ thuật làm khủng bố và trở về xứ Pháp chờ cơ hội sẽ làm khủng bố. Chánh quyền Pháp vửa phá vở kế hoặch của những người này lợi dụng mùa hè, Paris có đông du khách, đặt chất nổ phá tháp Eiffel, Bảo tàng viện Louvre, Nhà thờ Đức-Bà, những chổ có đông du khách để nhằm vừa phá hoại kinh tế, vừa phá vở những nơi tiêu biểu nền văn hóa thiên chúa giáo của Pháp.

Tại trung tâm thành phố Lyon, 800 ngưòi á-rặp hồi giáo hợp với năm mươi người chống phát-xít đốt phá mọi thứ bày ra trước mắt: xe cộ, cửa hàng, vài cơ quan chánh quyền thành phố. Chánh quyền lo sợ sự liên kết rất nguy hiểm này. Hôm nay, sự liên kết chỉ mới ở địa phương nhưng mai này có gì ngăn cảng nó sẽ không tiến lên qui mô quốc gia? Sẽ phản ứng về những vấn đề xã hội và chánh trị của Pháp. Nói là liên kết để chống phát-xít, tức chống cánh chánh trị cực hữu, nhưng trên thực tế, đó là liên kết giữa các phần tử cực tả trong đó có cả những phần tử bạo loạn phá hoại. Chúng sẽ nhơn danh chống phát-xít mà trúc thù hận lên nước Pháp do bất mãn đời sống xã hội, vừa phục hận cái quá khứ dân bị trị dưới thời thực dân pháp.

blank
Một góc Paris.

Năm 1990, chống phát-xít là chống Mặt trận Dân tộc (FN) của Jean-Maris Le Pen vì ông này hô hào “ Nước Pháp của người Pháp” nhưng ngày nay, lại nhằm chống những cơ chế nước Pháp. Nên nhớ ngày nay, ở Pháp, một chánh khách người Pháp nào nói câu “nước Pháp của Người Pháp” công khai sẽ bị qui tội “kỳ thị chủng tộc”. Báo chí khuynh tả sẽ làm rùm beng lên. Phải hiểu nước Pháp là “Cộng hòa”, tức ý muốn noí là của mọi người. Chớ không có nghĩa Cộng hòa là của mọi người dân Pháp nữa.

Những nhóm nhỏ thanh niên phi châu như Ducky Boys, les Ruđy Fox hoặc Red Warriors không có mục tiêu nào khác hơn là nhằm chống phe cực hữu vì cho rằng phe này chủ trương chống hồi giáo và bảo vệ bản sắc dân tộc pháp. Chúng nghĩ rằng không được Chánh phủ pháp bảo vệ nên phải tự lo. Do đó, khi có cơ hội, những nhóm liên kết này sẽ làm bạo loạn trên đường phố và cả ở đồng quê để thu nạp thêm những phần tử bất mản khác trong những năm tới. Tinh thần cực đoan chống phát-xít đã trở thành một thứ ý hệ qua thời gian xuống đường đập phá, đốt xe, đốt nhà, đốt cửa hàng. Hiện tượng bạo loạn lại được Đảng Chống Tư bản mới (NPA = Nouveau Parti Anti-capitaliste) ủng hộ. Anh Cựu Tổng Bí thư, vốn là anh phát thư của Bưu điện, tên Besancenot, cổ vũ những thanh niên đập phá mạnh thêm, nhắm vào bọn tư bản. Mà tư bản ở những khu bốc lửa chỉ là những tiệm hàng xén, nhà thuôc tây, cà-phê, tiệm bán quần áo, …

Những ngưòi biểu tình bạo động, đốt phá, không bị pháp luật trừng trị đúng mức vì chánh quyền sợ bị mang tiếng bài ngoại, kỳ thị chủng tộc. Cũng do cái quá khứ thực dân còn đè nặng tâm thức nước Pháp. Do đó, “chống kỳ thị chủng tộc - Racìsme”, “chống cực hữu” kiểu đảng NPA (chống tư bản), theo nhiều người nhận thức, đã trở thành một thứ chủ nghĩa cộng sản của thế kỷ XXI.

Tình trạng bạo loạn ngày nay của nước Pháp mà Chánh phủ không thể cải thiện, nhứt là Chánh phủ xã hội, do chủ trương từ năm 1981 nặng vì lá phiếu cử tri. Tổng thống Giscard dEstaing cho phép thanh niên 18 tuổi bỏ phiếu. Thế là thanh niên, sinh viên, tả phái dồn phiếu cho Ông Mitterrand thắng cử. Làm Tổng thống, Ông Mitterrand cho phép 600 000 người đa số phi châu và bắc phi ở lậu trên đất Pháp từ lâu được điều chỉnh, kẻ nhập ngay pháp tịch. Phong trào Le Pen xuất hìện hoạt động với khẩu hiệu “Nước Pháp của Người Pháp”. Để ngăn chặn sự lớn mạnh của tổ chức Le Pen, TT Mitterrand bèn cho tiền anh chàng sinh viên đảng viên xã hội lai phi châu đen tên Harlem Désir đứng ra tổ chức SOS Racisme. Sau này, Ông Harlem Désir lên làm Tổng Bí thư đảng Xã hội và vào Chánh phủ của Ông Tổng thống Hollande.

Hiện tượng xã hội pháp bạo loạn ngày nay không gì khác hơn là hậu quả đương nhiên của chánh trị vì lá phiếu trước kia!

Cũng một chuyện mùa Hè của Âu châu

Trước khi xảy ra mùa Hè đỏ lửa ở Pháp, tại một thành phố nhỏ ở Đức, về miền nam, ngoại ô cách thành phố Stuttgart chừng 42 km, xảy ra một chuyện đáng cười nhưng rất thú vị liên quan tới một công dân của siêu cường Huê kỳ. Báo chí Đức và tiếp theo, nhiều báo chí Âu châu đều lần lượt đăng tải tin tai nạn vui và hi hữu cớ một không hai của sinh viên người Mỹ.

Thuật lại chuyện vui này để làm quà bạn đọc lúc đi nghỉ hè hay nghỉ mùa đông vì hai mùa đều có ngày nghỉ cho người làm vìệc lảnh lương.

Một cậu sinh viên muốn đùa vui trước bạn bè bèn thử đút chơn vào “cái hóc” của pho tượng bằng cẩm thạch nặng 32 tấn, tạc bộ phận phụ nữ với nét trừu tượng nhưng nhìn vào, ai cũng có thể nhận ra đó là nơi mà “Bác quốc đại trượng phu giai do thử đồ xuất” (**) hết cả. Khi bạn bè thấy bạn của mình không còn cười được nữa vì không thể tự rút chơn ra được, bèn kêu cứu cấp. Thế là 22 nhơn vìên cứu hỏa chạy tới khẩn cấp. Họ hợp nhau và mất khá nhiều thì giờ mới giải thoát được nạn nhơn khỏi cài “hóc không chỉ của riêng Bắc quốc Đại trượng phu, mà còn là nguồn gốc nhơn loại”.

Sở dĩ phải điều động tới 22 nhơn viên cứu hỏa vì nhằm bảo vệ tác phẩm nghệ thuật trị giá 120 000 euros của nhà điêu khắc Fernando de la Jara, người pê-ru (Nam mỹ). Và bức tượng vĩ đại ấy có tên là The Chacan-Pi (Làm tình) tọa lạc trong công viên trước Viện Vi tùng và siêu vi khuẩn học thuộc Viện Đại Học Turbingen từ năm 2001. Nhơn viên cứu hỏa cho biết đây là tai nạn xảy ra lần đầu tiên. Có lẻ vì sinh viên người Mỹ chơi đùa nhằm ngày linh nên bị kẹt chơn sâu trong đó mà không thể tự rút ra được. Nhưng may mắn là nạn nhơn rút được chơn ra mà không bị thương tích gì cả.

Không biết thành công này là nhờ ở tài cứu cấp của 22 nhơn viên cứu hỏa hay nhờ “cái đó” là thứ hiền lành?

Turbingen, nơi xảy ra tai nạn đệ nhứt thế gian, là một thành phố văn hoá còn giử những nét thời trung cổ của Đức. Dân tình ở đây sống rất hạnh phúc. Đó là một thành phố đại học có tiếng của Đức. Turbingen có 87 000 dân mà hết 20 000 là sinh viên. Kết nghĩa với thành phố Aix-Provence của Pháp từ 5 năm nay. Aix cũng là thành phố Đại học có tiếng ở Miền nam nước Pháp.

Năm nay, đi chơi hè, bạn đọc nên ghé qua hai nơi này viếng thăm một lần cho biết. Khi tới Turbingen, nhớ đừng bắt chước anh sinh viên người Mỹ!

(*) Tựa quyển tiểu thuyết của Phan Nhật Nam xuất bản ở Sài gòn trước 1975.

(**) Bà Đoàn thị Điểm đáp lạii câu đối của quan Tàu muốn làm nhục phụ nữ Vìệt nam.

Nguyễn Thị Cỏ May

Tháng Tư đến, như sự chờ đợi hàng năm từ một thế giới đang oằn mình chống chọi với những vết thương do chiến tranh tàn khốc gây ra. Họ mong mỏi dù chỉ vài ngày, vài giờ ngắn ngủi, không có tiếng súng, bom rơi, đạn nổ, để thật sự được hít thở không khí hòa bình, nhất là vào dịp Lễ Phục Sinh – một mùa lễ tràn đầy thông điệp của hy vọng. Thế nhưng có những âm thanh lạc điệu, chói tai đã len lỏi vào niềm vui thiêng liêng nhất của người Kitô giáo vào buổi sáng ngày Chúa Nhật Phục Sinh, 5/4/2026. Âm thanh đó khiến bất kỳ ai nghe thấy cũng sững sờ.
Ngay trước khi tối hậu thư của Mỹ gởi cho Iran hết hạn, Mỹ và Iran đã đồng ý về một lệnh ngừng bắn tạm thời cùng kế hoạch đàm phán cho một hòa ước dài hạn. Công luận và giới chính trị trên toàn thế giới thở phào nhẹ nhõm khi một thảm họa nhân đạo quy mô lớn đã được tránh khỏi, và nền văn minh rực rỡ của Iran không bị phá hủy như những lời đe dọa trước đó. Một niềm hy vọng mong manh về hòa bình cho Iran đã được nhen nhúm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng không nên kỳ vọng quá mức...
Ngày xưa bên bờ sông Dịch Thủy nước Triệu, có một con bạng (sò) leo lên bờ mở to miệng nằm phơi nắng, con duật (cò) bay ngang liền sà xuống mổ lấy hạt ngọc trai. Con sò kẹp chặt lấy mỏ cò, đôi bên giằng co không ai chịu nhường ai. Đúng lúc ấy ngư ông đi qua, thản nhiên thò tay bắt cả hai vào rọ. Từ đó có câu “bạng duật tương trì, ngư ông đắc lợi”, nêu cảnh hai bên tranh chấp, tiêu diệt lẫn nhau, còn kẻ thứ ba ung dung thò tay hưởng lời. Trong cuộc chiến Iran hôm nay, Trump dùng sức mạnh hỏa lực và lời đe dọa tiêu diệt để ép đối phương, tưởng rằng chỉ cần ra tay siết cổ là có thể buộc thiên hạ phải khuất phục. Nhưng thế cục không vận hành đơn giản như vậy. Hai bên càng đối đầu, càng tự làm tổn hao sức lực, còn những nước đứng ngoài lại có cơ hội tranh thủ trục lợi. Người hiểu thời cuộc nhìn không khó đoán ra rằng trên bàn cờ này, bàn tay thứ ba đang chờ thâu tóm là ai.
Ngưng bắn, dĩ nhiên, vẫn hơn là không ngưng bắn. Phải nói điều này trước, và nói cho rõ. Bom đã thôi rơi xuống Iran. Tàu bè lại qua lại. Những người lẽ ra phải chết thì còn sống. Ai từng có mặt trong một vùng chiến sự đều biết: khi súng im tiếng, bầu trời không còn gào thét, chim lại bay, trẻ con lại nói ngoài đường, thì đó là một điều gần như thiêng liêng. Nhưng ngưng bắn không phải hòa bình. Và cuộc ngưng bắn này, nếu giữ được, có thể đã phải mua bằng một giá chiến lược rất đắt. Nếu mục tiêu chính của cuộc chiến là chấm dứt, hay ít ra làm suy yếu hẳn mối đe dọa từ chế độ Iran, thì sự thật khó nghe nhất lại là sự thật đơn giản nhất: Iran vẫn còn số uranium có độ tinh khiết rất cao. Và Iran cũng đã cho thấy họ có thể biến eo biển Hormuz, một trong những thủy lộ quan trọng nhất thế giới, thành một món hàng mặc cả mà không ai có thể làm ngơ.
Kể từ ngày 28/2, Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công Iran và ngày càng gia tăng cường độ với mục tiêu nhằm kết thúc chiến sự càng sớm càng tốt, đồng thời làm suy yếu hoặc lật đổ chế độ thần quyền. Hai mục tiêu chính được Trump công bố là phá hủy chương trình vũ khí hạt nhân và chấm dứt sự cai trị của giới giáo sĩ Hồi giáo...
Tình hình giữa Hoa Kỳ và Iran vào tháng 4 năm 2026 cho thấy sự tương tác phức tạp giữa các áp lực quân sự, ngoại giao và chính trị trong nước. Trong những tuần gần đây, đã xảy ra việc cách chức các lãnh đạo quân sự cấp cao của Mỹ — bao gồm Tổng Tham mưu trưởng Lục quân, Tướng Randy George, cùng hai vị tướng khác — như một phần của cuộc cải tổ rộng lớn ảnh hưởng đến hơn một chục sĩ quan cấp cao. Đồng thời, Tổng thống Donald Trump đã sử dụng những lời lẽ ngày càng thô tục và mang tính khiêu khích đối với Iran. Tổng thể, những diễn biến này phản ánh một chiến lược rộng hơn, trong đó đàm phán cưỡng ép đã chạm đến giới hạn, khiến khả năng leo thang quân sự và chuẩn bị cho các chiến dịch trên bộ quy mô hạn chế trở nên ngày càng cao.
Ngày 28 tháng 2 năm 2026, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố mục tiêu của Washington là chấm dứt chế độ thần quyền tại Iran và buộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng (Islamic Revolutionary Guard Corps, IRGC) đầu hàng; nếu không, Hoa Kỳ sẽ sử dụng vũ lực, đồng thời chấm dứt mọi nỗ lực đàm phán liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran.
Có lẽ không bao giờ Melania Trump, người từng là Melanija Knavs, rồi Melania Knauss, trước khi trở thành Đệ Nhất Phu Nhân Melania Trump, tưởng tượng được là sẽ có ngày đó. Ngày bà điều hợp một hội nghị thượng đỉnh giáo dục toàn cầu, và nói về… giáo dục. Vì sao thì, chẳng cần phải nói rõ. Có những chuyện khi người ta đã muốn che giấu, thì nếu có đưa ra bằng chứng, họ cũng có trăm ngàn cách phản biện. Huống chi, đó là Melania Trump. Nhưng có một điều, không nói không được. Nghĩ là nói giùm bà đệ nhất phu nhân, cũng được. Hay trừu tượng hơn, nói giùm nhân loại vậy. Đó là, bà đã mạnh dạn, dũng cảm, đứng trước toàn thế giới, và nói về…Plato.
Giữa một thế giới đã quá quen với những lời ngụy biện, câu nói của Đức Giáo hoàng Leo XIV trong Thánh lễ Chúa Nhật Lễ Lá tại Quảng trường Thánh Phêrô vang lên như một sự thật không thể né tránh: “Chúa Giêsu là Vua Hòa Bình, không ai có thể nhân danh Ngài để biện minh cho chiến tranh.” Đó không chỉ là một câu trong bài giảng lễ. Đó là tiếng nói của lương tri, cất lên đúng lúc chiến tranh lan rộng, khi thế giới bị kéo vào những xung đột dữ dội, ngôn ngữ quyền lực trở nên thô bạo, và nhân tính bị thử thách đến tận cùng.
Từ thương trường bước vào chính trường, Donald Trump mang theo cùng một thứ nhãn hiệu: tên ông. Trong thời làm ăn, đó là thương hiệu. Nó in lên cao ốc, chai rượu, thịt bít-tết. Đó là lối tiếp thị của một nhà buôn, ồn ào nhưng vẫn còn nằm trong khuôn khổ tư doanh. Nhưng khi người mang thương hiệu ấy đã thành nguyên thủ quốc gia, câu chuyện đổi tính chất. Nó không còn là quảng cáo nữa. Nó là dấu hiệu về quyền lực và về cách người cầm quyền nhìn quốc gia. Trong nhiệm kỳ thứ hai, tên Trump không chỉ là chữ trên tài sản riêng. Nó bước vào cơ quan công quyền: tòa nhà liên bang mang tên ông, băng-rôn treo mặt ông, chương trình của chính phủ in chữ ký ông, phi trường đổi sang tên ông. Tên một người đang dần đi vào các biểu tượng của quốc gia. Đó là điều mà một nền cộng hòa phải cảnh giác.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.