Hôm nay,  

Cuộc Cờ Thế Giới

12/11/201500:00:00(Xem: 14778)

Trong thập niên 2000s Hoa Kỳ gõ cửa Âu Châu và Trung Quốc để yêu cầu chia xẽ gánh nặng lãnh đạo thế giới vì nó quá tốn kém tài nguyên và nhân lực. Âu Châu thì vị Chủ Tịch Liên Âu không có thực quyền nên không thể giúp, còn những nước có thực quyền như Đức, Pháp, Anh đều né tránh.

Trung Quốc thì thủ tướng Ôn Gia Bảo nói rằng TQ là một quốc gia đang phát triển, không phải là quốc gia đã phát triển nên không thể chia xẽ được.

TQ dưới thời Hồ Cẩm Đào-Ôn Gia Bảo theo chủ trương "xã hội hài hoà" (harmonious society) nên nghiêng về nội trị. Khi qua Tập Cận Bình-Lý Khắc Cường thì có chủ trương "giấc mơ Trung Quốc" (China's Dream) và nghiêng về bành trướng, phóng lực ra bên ngoài. Cho nên khi HK có một tổng thống "cái gì cũng liên minh liên kết hay làm chung với" trong mọi chuyện của thế giới, có khuynh huớng "lãnh đạo từ phía sau" thì đó là cơ hội cho TQ trừng lên mà không bị ai cản trở.

Chủ trương này của HK đưa đến sự cộng tác và tương nhượng TQ, còn hy sinh là các nước nhỏ, vì HK vẫn phải thủ lợi về kinh tế và trút bớt gánh nặng phải vừa dọn dẹp các bãi rác thế giới vừa bị chửi là đế quốc.

Nhiều người nghĩ rằng hiệp ước mậu dịch TPP là để bao vây kinh tế TQ, trong khi thực tế là để phục vụ lợi ích kinh tế của HK, nó nằm trong viễn kiến thế kỷ 21 là thế kỷ của Châu Á-Thái Bình Dương và sự giàu thịnh của HK trong thế kỷ 21 là ở vùng này.

HK không có ý ngăn TQ gia nhập TPP và TQ sẽ gia nhập trong tương lai khi sự gia nhập này không làm cho TQ quá tốn kém trong việc điều chỉnh để đạt tiêu chuẩn mà TPP đòi hỏi.

Báo Study Times được phát hành một tháng hai lần để phổ biến cho các sinh viên Trường Đảng Trung Quốc trong số ra ngày 25/10/2015 nhận xét Bắc Kinh sẽ tham gia Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương vào "thời điểm thuận lợi". - RFI 25/10/15

Trong hiện tại thì như ông Trương Kiến Bình thuộc Uỷ ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc nói: "Trung Quốc đã ký thỏa thuận tự do thương mại song phương với 2/3 các nước thành viên trong TPP. Bắc Kinh có thể cân bằng những tác động tiêu cực của TPP trong một chừng mực nào đó. " - VOA 7/10/15

Trung Quốc đã quyết định không tham gia TPP vì họ muốn theo đuổi những mục tiêu kinh tế của riêng họ. Tuy nhiên, các giới chức Mỹ cho biết TQ sẽ được đón nhận để trở thành một đối tác bất cứ khi nào họ nghĩ rằng đã tới lúc thích hợp để làm như vậy. Những người ủng hiệp ước không chống đối sự tham gia của Bắc Kinh. Họ nói nếu TQ tham gia hiệp ước, thì tiêu chuẩn thương mại công bằng hơn sẽ được áp dụng cho các nền kinh tế lớn nhất thế giới. - VOA 6/10/15

Thủ tướng Nhật Shinzo Abe hôm 6/10/15 tuyên bố thỏa thuận thương mại TPP sẽ có ý nghĩa chiến lược nếu Trung Quốc tham gia trong tương lai. Ông bày tỏ hy vọng TQ sẽ gia nhập hiệp định và nói rằng “Nó sẽ đóng góp vào an ninh của quốc gia chúng tôi và bình ổn khu vực ở châu Á-Thái Bình Dương, và sẽ có ý nghĩa chiến lược quan trọng nếu TQ gia nhập hệ thống trong tương lai". - BBC 6/10/15

Theo báo Economist 30/5/15 (http://t.co/cek065XGpw) các chuyên gia kinh tế Peter Petri, Michael Plummer và Fan Zhai, của viện nghiên cứu East-West Centre, tiên đoán rằng TPP sẽ nâng GDP của 12 nước lên $285 tỷ đôla hay chỉ 0.9% năm 2025. Còn các kinh tế gia Dan Ciuriak và Jingliang Xiao trong nghiên cứu cho viện C.D. Howe Institute của Canada thì tiên đoán chỉ tăng $74 tỷ GDP cho 12 nước năm 2035 hay 0.21% trên lằn tiên đoán căn bản.

Hầu như tất cả các nghiên cứu đều đồng ý rằng yếu điểm của TPP là không đủ lớn, nhất là việc không có TQ là một mất mát lớn. Nghiên cứu Petri kết luận rằng nếu có thêm TQ, và luật không quá cứng với quốc doanh cũng như sản phẩm trí tuệ thì TPP sẽ nâng lợi nhuận của 12 nước ban đầu lên $760 tỷ, hơn gấp đôi con số $285 tỷ.

HK trở nên đế quốc là do HK có máu xanh về kinh tế, cho nên TPP là để phục vụ kinh tế HK trong thế kỷ 21, chứ không phải để bao vây hay tấn công TQ bằng kinh tế.

Chính trị của HK là vệ tinh của kinh tế, cho nên nó sẽ thay đổi sao cho phù hợp với quyền lợi kinh tế của HK. Với quán tính này, cơ hội HK chiến tranh với một cường quốc quân sự dễ xảy ra hơn so với một cường quốc kinh tế. TQ biết rõ điều này để không gây chiến với HK, nhưng sẵn sàng cho chiến tranh cục bộ ở địa phương.

HK cần TQ chia xẽ các gánh nặng thế giới như biến đổi khí hậu, kiểm soát ô nhiễm, hạn chế việc phổ biến vũ khí hạt nhân, chống khủng bố, ngăn ngừa dịch bệnh, tham gia lính mũ xanh gìn giữ hoà bình Liên Hiệp Quốc, chống hải tặc ở vùng biển ngoài khơi vùng Sừng Phi châu, giúp chận đứng đà lây lan của dịch Ebola, xây dựng cơ sở hạ tầng ở các nước chậm tiến... cho nên sẵn sàng thương lượng và tương nhượng TQ những gì không lớn cho quyền lợi HK (nhưng lớn đối với các nước ở vùng miền trực tiếp liên quan).

Trong cuộc họp báo hồi đầu tháng 11/2015, Phó Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ đặc trách Đông Á Thái Bình Dương, bà Susan Thornton, nói: "...các quyền lợi của Hoa Kỳ và Trung Quốc ở Phi châu rất phù hợp với nhau. Cả hai nước chúng tôi đều muốn thấy phát triển kinh tế và ổn định chính trị và hoà bình ở châu lục này." Dựa trên các số liệu kinh tế, thì Trung Quốc đã giành được sự thắng thế HK ở Phi Châu. - VOA 11/11/15 (bit.ly/1M7jSsP)


Chủ tịch Uỷ ban Quân vụ Thượng viện Mỹ, nghị sĩ John McCain vừa yêu cầu bộ trưởng Quốc phòng Ashton Carter công bố rõ ràng các mục tiêu của chuyến tuần tra của khu trục hạm USS Lassen trong phạm vi 12 hải lý chung quanh Đá Subi hồi tháng 10/2015, vì thực tế không như những gì mà hành pháp loan báo. - RFI 11/11/15 (www.rfi.my/1kpDsrk)

Khi tiến vào bên trong vùng 12 hải lý quanh Đá Subi, khu trục hạm Lasen trong thực tế đã cố tránh những hành động có khả năng gây căng thẳng với TQ. Theo Reuters, một quan chức Mỹ giấu tên hôm 6/11/15 giải thích: "Chúng tôi muốn khẳng định quyền của mình theo luật pháp quốc tế, nhưng không đến mức chọc vào mắt Trung Quốc, hoặc vào chỗ nào đó có thể làm cho tình hình leo thang một cách không cần thiết". Nhân vật này nói cụ thể là tàu Lassen đã tắt hệ thống radar điều khiển hỏa lực và không tiến hành bất kỳ hoạt động quân sự nào trong thời gian đó, bao gồm cả việc cho trực thăng lên xuống hay tập huấn quân sự.

Theo nhiều chuyên gia, cách làm này có thể bị cho là mặc nhiên công nhận các yêu sách lãnh hải 12 hải lý chung quanh Subi và các đảo nhân tạo của TQ. Hạm trưởng của tàu Lassen, ông Robert C. Francis Jr, hôm 5/11 đã cho báo giới biết là tàu đã di chuyển ở khu vực cách Đá Subi từ 6 đến 7 hải lý (khoảng 11 kilomét), trong một hoạt động vừa là tuần tra bảo vệ quyền tự do hàng hải, vừa là "quá cảnh".

Theo các chuyên gia phân tích, chiếc Lassen đi chẳng khác gì việc theo đúng thủ tục "đi qua vô hại" (innocent passage), được áp dụng khi một chiến hạm tiến vào lãnh hải của một nước. Hành động như vậy của chiến hạm Mỹ sẽ củng cố thay vì thách thức yêu sách chủ quyền 12 hải lý của TQ.

Giáo sư Julian Ku về luật Hiến pháp tại Đại học Hofstra, trên blog Lawfare, cho rằng sở dĩ Hải quân Mỹ đã chọn hình thức tuần tra yếu nhất, đó là vì theo yêu cầu của Nhà Trắng.

Theo chuyên gia này, đây là một việc làm tai hại: "Khi hạn chế hoạt động của tàu USS Lassen ở mức đi qua vô hại, Mỹ đã mặc nhiên công nhận rằng TQ được quyền quy định vùng lãnh hải 12 hải lý xung quanh đảo nhân tạo là Subi". - RFI 8/11/15 (www.rfi.my/1ROJb4t)

Chính vì đi như vậy cho nên Hạm trường Francis nói ông không hề cảm thấy bị đe dọa và các binh sĩ hải quân Mỹ thường xuyên gọi điện cho phía TQ để nói chuyện thân mật với nhau. Ông thuật lại một cuộc nói chuyện “Này, thứ bảy này các anh làm gì. Tụi tôi ăn pizza và cánh gà. Còn các anh ăn gì? Chúng tôi cũng đang chuẩn bị mừng lễ Halloween.” Ông cũng cho biết lính TQ, nói tiếng Anh, đã kể chuyện về gia đình của họ và những nơi họ đã ghé qua; và trước khi ngưng bám theo tàu Mỹ, lính TQ đã chúc lính Mỹ “một hành trình tốt đẹp” và “hẹn gặp lại.” - VOA 7/11/15

Hôm 7/11/15 Hải quân HK và TQ đã cùng nhau tập trận chung trên Đại Tây Dương, ngoài khơi Florida, nhân dịp chiến hạm TQ ghé cảng Jacksonville ở Florida. Trong cùng thời điểm, theo AFP, tướng Phòng Phong Huy (Fang Fenghui), Tổng Tham mưu trưởng Quân đội TQ đã ghé Djibouti hội kiến với Tổng thống Ismail Omar Guelleh. Theo trang mạng chính thức của Quân đội TQ, ông Phòng Phong Huy đã nói với Tổng thống Djibouti rằng TQ sẵn sàng "đẩy mạnh công cuộc hợp tác thực tế giữa chính quyền và quân đội hai nước".

AFP nói rằng Quân đội TQ đang mở rộng tầm hoạt động ra quốc tế, và hồi tháng Năm 2015, Tổng thống Djibouti đã tiết lộ rằng "các cuộc thảo luận đang được tiến hành" với TQ về việc cho Bắc Kinh xây dựng một căn cứ quân sự ở quốc gia nhỏ bé vùng Sừng châu Phi này nhưng lại ở ngay lối vào Hồng Hải và qua đó là Kênh đào Suez. Tổng thống Djibouti đã khẳng định với AFP rằng sự hiện diện của Bắc Kinh sẽ được "hoan nghênh".

Việc TQ xây dựng hay quản lý các hải cảng quanh Ấn Độ Dương đã làm dấy lên lo ngại là TQ đang thiết lập "chuỗi ngọc trai" nhằm khống chế khu vực này. - RFI 10/11/15

TQ đang mạnh dạn trừng lên, HK đi vào Trường Sa một cách rón rén thì các nước khác kể cả Nhật, Úc, Ấn... làm sao dám đi vào, nói gì đến Phi hay VN. Trong tương lai TQ sẽ chiếm thêm các mõm đá còn vô chủ (khoảng 209 mõm) ở Trường Sa và tiếp tục xây thêm đảo nhân tạo, mỗi đảo có vùng nước 12 hải lý chủ quyền chung quanh, tổng hợp các vùng nước chủ quyền thì Trường Sa mất hết, Phi và VN chỉ còn nước bỏ đảo mà đi - trắng tay mất hết.

Bộ trưởng quốc phòng Carter nói việc tái cân bằng an ninh của Mỹ tại Thái Bình Dương không nhằm ngăn chặn bất cứ quốc gia nào: “HK muốn tất cả các nước có cơ hội lớn mạnh vì đây là điều tốt cho vùng này và tốt cho tất cả các nước chúng ta trong đó có Trung Quốc…" - VOA 8/11/15

Ở Phi Châu HK đã thua và chuyển hướng từ cạnh tranh qua hợp tác với TQ. Ở Châu Á-TBD, HK đang nhượng bộ chính trị trước chủ trương "Châu Á của người Á Châu" của TQ. Nhật tuy có quan tâm về Biển Đông, nhưng không nhiều như mọi người đã nghĩ, qua sự kiện tàu Lassen mà hai bộ trưởng quốc phòng và ngoại giao của Nhật dè dặt và tránh né lên tiếng. Còn lại là các quốc gia trong vùng phải biết tự lo.

Việt Nam có tự lo ???

Lê Minh Nguyên

11/11/2015

bit.ly/1SJTNlK

Có những tuần trôi qua lặng lẽ. Có những tuần giống như một chuyến tàu lượn siêu tốc, nó bắt hành khách phải ôm cùng lúc nhiều cảm xúc lẫn lộn, vừa có nỗi đau, có phẫn nộ, có sợ hãi và cả sự hoài nghi. Không cho một khoảnh khắc nào để thở. Đến cả những dây thần kinh thô ráp nhất của linh hồn cũng phải trỗi dậy, để hỏi thế nào là lòng trắc ẩn? Thế nào là lương tâm của loài người?
Trong hơn 2 năm tạm cư tại Hoa Kỳ, nhờ công việc, nên tôi được đi lại khá nhiều. Từ các tiểu bang bờ Đông xuống Florida. Tại bờ Tây, tôi được đi từ tiểu bang Washington xuống dọc đến San Diego, thành phố cực nam của tiểu bang California. Tại phía Nam nước Mỹ, tôi được đi băng ngang qua nhiều tiểu bang dọc theo biên giới Mexico, kể cả một số tiểu bang miền Trung nước Mỹ, trong đó có Arkansas – nơi tôi lái xe đến thăm gia đình Luật sư Võ An Đôn.
Theo kết quả khảo sát của Pew, mức độ tin tưởng vào ông Trump đã sụt giảm tại 16 trong số 24 quốc gia so với năm ngoái, và không có quốc gia nào được khảo sát ghi nhận sự gia tăng thái độ tích cực đối với vị tổng thống này. Chỉ 23% số người được hỏi cho biết họ tin tưởng ông Trump sẽ đưa ra những quyết định đúng đắn trong các vấn đề toàn cầu. Ông Wike cho biết những người được hỏi dành nhiều sự tin tưởng hơn cho Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron (43%), Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky (35%), Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (34%) và Tổng Thống Nga Vladimir Putin (31%). Chỉ có Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là nhận được mức độ tin tưởng thấp hơn ông Trump, ở mức 18%.
Các bậc quốc phụ Hoa Kỳ muốn thành lập một nền Cộng hòa chớ không phải một nền Dân chủ. Tuy nhiên, ngày nay, Hoa Kỳ là một quốc gia dân chủ hơn nhiều so với những mà gì các nhà cách mạng Mỹ muốn tưởng tượng trong những giấc mơ điên rồ nhất của họ – hoặc những cơn ác mộng. Đồng thời, có một vài nỗi sợ hãi tệ hại nhất liên hệ đến thuật ngữ "dân chủ" trong thời cách mạng Mỹ dường như đang xảy ra trong hiện tại. Ngay trong bài diễn văn từ biệt năm 1796 của George Washington, tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ, ông đã cảnh báo cho đồng bào về "những tác động tai hại của tinh thần đảng phái", mà nó có thể thúc đẩy cho người dân trong việc "tìm kiếm sự an toàn và yên tĩnh trong quyền lực tuyệt đối của cá nhân"...
Đối với đời người thì 250 năm đã dài gấp hai lần rưỡi tuổi thọ mà một con người có thể đạt đến nhiều nhất, nếu một người có thể sống tới 100 tuổi. Nhưng đối với một quốc gia thì 250 năm không phải là thời gian dài, bởi vì có những nước như Việt Nam có niên đại tồn tại lâu tới bốn, năm ngàn năm. Tuy nhiên, điều tôi muốn nói ở đây không phải là tuổi thọ dài hay ngắn của một quốc gia hay của nước Mỹ mà là trong suốt hai thế kỷ rưỡi đó đất nước này đã làm được gì có giá trị để đời và đã đánh mất thứ gì quý giá trong những điều cốt lõi làm nên một nước Mỹ thịnh trị hùng cứ một phương.
Con chó Taichito đã theo sát Aung San Suu Kyi suốt bao năm. Nhưng nó không được phép đi theo bà vào nhà giam khi quân đội lật đổ chính quyền của bà cách đây năm năm. Tháng trước, con chó tai cụp ấy chết tại nhà bà ở Yangon, thủ đô cũ, thọ 15 tuổi, vẫn như còn chờ bà trở về. Nó là món quà người con trai, Kim Aris, tặng mẹ khi bà ra khỏi nhà giam lần trước, năm 2010. “Tôi nghĩ đó là điều tốt nhất tôi từng tặng bà. Nó rất trung thành với bà,” ông Aris nói trong một cuộc phỏng vấn tại Luân Đôn.
Tôi cũng đã đến Mỹ như là một di dân tị nạn sau khi chính quyền Sài Gòn sụp đổ vào cuối tháng 4/1975, sống trong trại tị nạn Camp Pendleton cùng với hàng vạn người Việt khác sau khi rời bỏ quê hương trong hoảng loạn và lo sợ. Năm đó chẳng có lễ hội, chẳng có pháo hoa mừng Lễ Độc lập 4/7 trong trại vì mọi người ai cũng đang lo nghĩ khi nào sẽ được đi định cư, băn khoăn về tương lai trên đất mới sẽ làm gì để sống, có được tiếp tục đi học, người Việt có bị kỳ thị không. Lúc đó có tin loan truyền là bang California không muốn cho người Việt định cư nên không biết tương lai sẽ về đâu, gian truân ra sao. Người quen của tôi gặp nhau trong trại, có anh đi Seattle, bang Washington, có anh về Napa, ở miền bắc California hay có chị về Downey ở nam California. Bạn ở chung lều trại người đi bang Colorado, người về San Francisco, mấy anh lính hải quân ra tận hải đảo Hawaii. Nhìn quanh thấy người Việt được định cư khắp nơi trên nước Mỹ.
Có một sự khác biệt rất lớn giữa thế hệ Gen Z và một thế hệ người Mỹ đã quá chán nản với những con đường mòn rập khuôn, nỗi sợ hãi không dám “lệch đảng.” Ở Gen Z, họ có một nguồn năng lượng mà những chiếc ghế lâu năm ở Quốc Hội không thể có. Kết quả của bầu cử sơ bộ 2026 ở tiểu bang Colorado đã cho thấy khá rõ nét điều này. Một thế hệ Gen Z cho rằng "hệ thống đã đổ vỡ và chúng tôi nhận ra sẽ không có ai đến cứu chúng tôi ngoài chính chúng tôi.”Họ, là những người sinh trưởng trong gia đình di dân.
Mấy tuần đầu World Cup trên đất Mỹ là một chuyện lạ: giải đấu diễn ra đã vài tuần mà tên Donald Trump ít được nhắc đến. Người ta coi bóng, bàn luật, uống bia và cãi nhau, khán giả quốc tế thấy nước Mỹ tổ chức một kỳ bóng đá vui vẻ, tử tế. Ông tổng thống thì bận mừng 250 năm nước Mỹ, chưa để mắt vào sân bóng. Nhưng đâu dễ “too good to be true” như thế. Thẻ đỏ của Folarin Balogun xảy ra vài ngày trước, trong trận gặp Bosnia: anh tranh bóng với hậu vệ Tarik Muharemović. Xem nhanh, pha bóng chẳng có gì đặc biệt. Vào phòng VAR, quay chậm cho thấy mũi giày cà xuống sau ống chân, cổ chân xoắn lại. Trọng tài rút thẻ đỏ. Theo luật, thẻ đỏ ở World Cup thì trận sau nghỉ. Không kháng cáo, không ngoại lệ. Lẽ ra chuyện kết thúc ở đó.
Tổng thống Donald Trump đến Ankara với đe dọa hơn là củng cố quan hệ với NATO. Ông văng ra những điều khó nghe, sẽ rút quân Mỹ khỏi châu Âu nếu không chiếm được Greenland, vô cùng bất mãn vì các nước Âu châu không tham gia chiến tranh Iran, và tuyên bố cắt hết mậu dịch với Tây Ban Nha. Nhưng trước khi ra về, ông lại nói đến “tình bằng hữu to lớn” giữa các đồng minh.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.