Hôm nay,  

Một Thời Yêu Biển

10/05/201700:00:00(Xem: 12466)

Từ ngày nhập ngũ Khóa 11 SVSQ/HQ ( Đệ NHất Bảo Bình), chúng tôi được đưa vào thụ huấn tại TTHL/HQ Nha Trang tháng tám năm 1961 và ra trường vào tháng 3 năm 1963. Khoá 11 mang danh hiệu Bảo Bình (Aquarius) là chòm sao thứ 11 trên hoàng đạo tính từ điểm xuân phân Khi mặt trời đi qua chòm sao nầy, vào khoảng thời gian từ 21/1 đến 20/2 là lúc trời mưa nhiều, nước đổ trắng xóa. Một thần nữ đẹp, nóng bỏng không mảnh vải che thân giữa trời đông giá lạnh dùng bình tưới nước xuống trần gian là biểu tượng cho khóa 11 SVSQ/HQ Nha Trang.Theo thần thoại Hy Lạp, vị thần nữ đổ nước đã cưu mang và duy trì sự sống cho loài người.Do đó khóa 11 Đệ Nhất Bảo Bình có logo:

Từ đó các sinh viên sĩ quan hải quân sau khi ra trường phải xuống các chiến hạm hay các giang đoàn, duyên đoàn để sống và làm việc với nước trong sông hay trên biển như đã hứa với nữ thần Aquarius.

Do đó, tôi đã phục vụ từ lúc ra trường đến ngày mất nước trên biển với các chiến hạm HQ 02 với Hạm Trưởng Bùi Huy Phong (Khóa 6/ NT); HQ 327 với Hạm Trưởng Đoàn Danh Tài (khóa7/NT); HQ 404 với Hạm Trưởng Nguyễn Quang Dật (Khóa 3/ Brest) và Hạm Trưởng Võ Duy Ninh( Khóa 4/ Brest); HQ 2 với Hạm Trưởng Vũ Xuân An(Khóa 2/ Brest).

Sau đó tôi làm Hạm Trưởng liên tiếp các chiến hạm: HQ 608, HQ 331, HQ 403 và cuối cùng là Hộ Tống Hạm Kỳ Hòa HQ 09.Dưới thời các Tư Lệnh Hạm Đội Phó Đề Đốc Nguyễn Thanh Châu,HQ Tại Tá Nguyên Xuân Sơn, và sau cùng là HQ Đại Tá Phạm Mạnh Khuê.

Nhìn lại lịch sử, trai thời loạn hầu hết đều vào quân ngũ.Đầu thập niên 1960 khi những hoạt động của Cộng Sản miền Bắc được sự yểm trợ của khối Cộng Sản Nga-Tàu muốn thôn tính miền Nam. Do đó Hải, Lục, Không Quân là những chọn lựa ưu tiên của thế hệ trẻ lúc bấy giờ để bảo vệ miền Nam Việt Nam thân yêu. Riêng tôi vào Hải Quân ngoài bổn phận và trách nhiệm bảo vệ quê hương,bảo vệ lãnh hải còn là hoài bảo theo đuổi giấc mộng hải hồ.

Hồi đó, khi đọc các sách báo về các nơi xa lạ tôi có cảm tưởng phải đi biển mới đến được nhiều nơi trong nước cũng như ngoài nước. Có đi xa mới trau dồi kiến thức, yêu quê hương, mở rộng tầm nhìn. Hồi còn nhỏ đứng trước biển cứ mơ mình là thủy thủ. Khi xuống bến tàu,thấy con tàu sắp rời bến, nghe tiếng còi tàu và cột khói cao nhả khói lòng lại thấy nao nao. Tắm biển, nghe tiếng sóng vỗ về bờ cát trắng, nhìn xa con tàu nhỏ xíu ở phía chân trời xanh mà thương đời thủy thủ.

Khi đi biển mới thấy tình yêu trái đất, ngôi nhà chung của nhân loại.Nhờ đi biển HQ 404 tôi đã lên Hoàng Sa tiếp tế nhiều lần cho binh sĩ đang sống xa gia đình thiếu tốn mọi điều để bảo vệ đảo. Và cũng nhiều lần tham dự công tác dựng bia chủ quyền tại quần đảo Trường Sa sau đó cũng nhiều lần đưa tàu ra bảo vệ và tiếp tế nước uống và lương thực cho binh sĩ trú đóng các đảo ở Trường Sa.

blank
Phù hiệu SVSQHQ.

Trong những lần đi thực tập trên đệ thất hạm đội Hoa kỳ hay đi lãnh chiến hạm hay sửa chữa chiến hạm, tôi đã đến nhiều nơi như Hoa Kỳ, Honolulu, Guam, Philippines, Nhật Bản, Đài Loan, Hong Kong, Singapore…

Nhiều bến lạ, nhiều hải đảo đẹp và mộng mơ nhưng cũng nhiều xót xa vì xa gia đình, xa người thân, ngày đêm sống với con tàu trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.Có khi tàu gặp bão,người thủy thủ ói ra mật xanh mật vàng vẫn phải làm việc để giữ con tàu được bình an.

Vậy kẻ thù thường xuyên của người thủy thủ là thời tiết, sau đó mới là kẻ thù mà tổ quốc đã nhận diện. Trên chiến hạm kỹ luật rất nghiêm minh, không chấp nhận bất kỳ một sai phạm nào có thể gây tai hại cho sự an toàn của chiến hạm.Do đó các đoàn viên trên chiến hạm phải làm việc chung với nhau, hợp lực với người bên cạnh. Từ đó tình chiến hữu càng lúc càng gắn bó như anh em một nhà. Không thân thương sao được khi phải sống bên nhau nhiều ngày, nhiều tháng có khi nhiều năm và cùng ăn một thứ, uống một thứ và cùng thở một luồng không khí.

Biết bao chiến hạm đã hải hành trong cơn bão giữa trời biển bao la tưởng chừng như không sao thoát được.Đương đầu vởi cơn bão nhiều lúc thấy đứng tim vì con tàu đang hụp lặng dưới những đợt sóng cao như núi cố sức nhận chìm con tàu. Bao lần đối đầu với cơn sóng dữ, con tàu ví như chiếc lá đang hụp lặn trong nồi nứớc sôi. Đại dương nổi giận không chừa bất kỳ một con tàu nào, do đó hạm trưởng và thủy thủ đoàn phải giỏi và dũng cảm mới cứu được con tàu ra khỏi vùng mắt bão.

Chiến đấu với thiên nhiên cũng như chiển đấu với kẻ thù chung, chiến thuyền Việt Nam ngày xưa đều là thuyền buồn nhưng đã oanh liệt thắng quân xâm lượt phương Bắc với các trận hải chiến Chương Dương, Hàm Tử, Vân Đồn, Bạch Đằng…Bởi vua tôi đều một lòng, cảnh giác cao độ và quyết tâm sống mái với giặc.

Ngoài đánh giặc xâm lược phương Bắc,Thủy Quân Việt Nam còn bình Chiêm về phía Nam thời Lý Thánh Tôn. Cuộc hành quân bằng đường biển của Lý Thánh Tôn và Lý Thường Kiệt đã hoàn tất vào năm 1086. Đó là thành tích của Hải Quân Việt Nam ngày xưa.

Nhưng cũng có khi trời yên biển lặng. Buổi sáng bình minh rực rỡ với những bờ biển miền Trung chạy dài từ Đà Nẵng xuống tận Vũng Tàu. Từ chiến hạm nhìn vào bờ biển là những đường viền xanh ngắt song song cùng hàng dừa xanh đen xen kẻ những đồi cát trắng mênh mông

Rồi những hoàng hôn lộng lẫy với muôn triệu ánh đèn của ghe câu mực như sao đêm giăng trên biển lặng. Người thủy thủ lúc nầy là hoàng tử. Cũng có lúc ánh trăng xanh, mặt biển nhấp nhô bóng trăng trôi trên làn sóng bạc. Thật là tuyệt vời, người thủ thủ cô đơn trên đài chỉ huy nhìn biển trời mênh mông, lòng mênh mang và lân lân tưởng chừng như bay bỗng.

Ngày xưa, theo truyền thuyết tạo hóa muốn loài người sống trên đất, không phải sống trên mặt nước, người thủy thủ làm sai ý Trời nên phải bị phạt sống trọn đời trong nỗi cô đơn, và cô đơn ngay khi sống với người thân ruột thịt trong gia đình.Ngày xưa đi biển chỉ dành cho những ai yêu biển nên khi được về bến vài hôm thì người thủy thủ lại hướng lòng về những bến lạ, những người yêu xa, nhưng hình bóng cũ hay những bạn bè cùng hội cùng thuyền.Người đi biển ngày đó thích mạo hiểm và yêu thiên nhiên, chứ không vì niềm khát vọng làm giàu như ngày nay.

Trở lại sông, năm 1967 tôi về thay thể HQ Đại Úy Võ Hữu Danh (khóa 10) duyên đoàn trưởng duyên đoàn trưởng 37.Duyên đoàn đóng tại làng Tiệm Tôm, xã Tân Thủy thuộc quận Ba Tri tỉnh Kiến Hòa nay gọi là tỉnh Bến Tre.

Duyên đoàn 37 nằm cạnh duyên đòan 34 do HQ Đại Úy Dương Quang Sang (khóa 11) làm Duyên Đoàn Trưởng. Cả hai duyên đoàn đều trực thuộc Vùng 3 Duyên Hải Vũng Tàu. Dưới quyền các Tư Lệnh HQ Đại Tá Nguyễn Xuân Sơn, HQ Đại Tá Bùi Cửu Viên.

Mỗi duyên đoàn có một đại đội lính hải thuyền với nhiệm vụ tuần tiểu cửa sông Hàm Luông và bảo vệ an ninh các xã chung quanh như xã An Hòa Tây, xã Tân Thủy xã Bãi Ngao... Hai duyên đoàn nầy nằm cô lập trong vùng VC nên đời sống của gia đình quân nhân trong duyên đoàn rất khó khăn về mọi mặt nhất là các con em của gia đình binh sĩ trong duyên đoàn đều không có trường học. Tiếp tế lương thực phải đi bằng ghe về Vũng Tàu hoặc đi ghe ban đêm lên thị xã Bến Tre, ngoài ra không còn con đường nào khác. Mỗi duyên đoàn đều có hầm trú ẩn cá nhân và nhiều hầm trú ẩn tập thể dành cho nhiều gia đình ẩn núp khi địch tấn công hay pháo kích.

Thời đó liên duyên đoàn 34-37 luôn bị áp lực nặng nề bởi các đơn vị VC từ các mật khu Thạnh Phong, Thạnh Phú và mật khu Hốt Hỏa thuộc quận Bình Đại. Người lính hải thuyền ngày đó vừa tuần tiểu trên sông trên biển mà còn tác chiến trên bộ nữa.

Trên dòng sông Hàm Luông còn có các cù lao nổi tiếng như Cù Lao Ốc, Cù Lao Đất, Cù Lao Nhung… mà ghe tàu của duyên đoàn thường bị bắn sẻ hay bị phục kích.Nơi đây HQ 231 đã bị phục kích hằng cây số với B40 và pháo 57 ly của VC, kết quả chiến hạm bị thiệt hại nặng về cả chiến hạm lẫn nhân mạng, trong đó có hạm phó là HQ Đại Úy Võ Văn Quợt (khóa 11)tử trận.

Có những trận đánh kinh hồn như trận Bãi Ngao năm 1966 đã gây thiệt hại nặng nề cho hai duyên đoàn; những trận phục kích ở Cầu Dĩ; những trận pháo ban đêm vào duyên đoàn; những đặc công VC đánh ghe hải thuyền neo trên sông rạch vào ban đêm. Nhưng anh em hải thuyền phần đông là ngư dân địa phương rất thông thuộc địa hình, lại có sức chịu đựng và gan dạ nên đã đánh trả và gây cho địch nhiều thiệt hại.


Riêng Tết Mậu Thân 1968 Liên Duyên Đoàn 34-37 hành quân và bắt sống gần 100 tên địch sau đó những tù bình nầy được cho hồi chánh và về sum họp với gia đình.Cộng tác với tôi đắc lực thời đó có duyên đoàn phó HQ Trung úy Trần Thanh Tùng(khóa 13),sau đó là HQ Trung Úy Nguyễn Thành Tư(khóa 14).

Để đánh đổi với nhiệm vụ bảo vệ vùng cửa sông từ Cửa Đại, Cửa Tiểu, cửa Ba Lai, cửa Hàm Luông qua cửa Định An thuộc tỉnh Kiến Hòa, Liên Duyên Đoàn 34-37 trong những năm chiến đấu kiên cường đã có nhiều sĩ quan, hạ sĩ quan và binh sĩ hy sinh cùng một sỗ ghe thuyền bị thiệt hại nhưng phía VC cũng phải trả giá rất đắt. Đặc biệt năm 1966, duyên đòan trưởng Duyên Đoàn 37 là HQ Đại ÚY Nguyễn Đức Bổng (khóa 10) đã hy sinh trong một trận phục kích gần duyên đoàn.

Nhớ lại Tiệm Tôm là vùng đất cát, nước mặn quanh năm nhưng người dân ở đây rất hiền hòa, và người con gái ở đây rất đẹp nhờ có nước da trắng hồng, tóc đen dài đã làm say mê biết bao chàng trai lính biển. Đã có nhiều sĩ quan, hạ sĩ quan, binh sĩ trú đóng ở đây đã lấy vợ Tiệm Tôm. Lạ nữa, đã có một quyên đoàn trưởng (gốc nhảy dù) và một duyên đoàn phó thuộc duyên Đoàn 34 đã cưới hai chị em trong một gia đình, còn lính Hải Quân làm rễ Tiệm Tôm thì nhiều lắm.

Tiệm Tôm thời đó là làng đánh cá nằm cạnh cửa sông Hàm Luông với nhiều ngư dân đánh bắt tôm cá bằng ghe cào và nhiều hàng đáy dăng ngang cửa sông Hàm Luông. Những lúc được mùa tôm cá đầy ghe, dân làng phơi sấy tôm cá để đưa lên Sài Gòn bán.Do đó làng chài lưới nầy có tên Tiệm Tôm.

Sau gần hai năm sông biển, tôi được lên núi làm trung tâm trưởng Trung Tâm Kiểm Soát Vùng 3 Duyên Hải đóng tại đỉnh núi nhỏ thành phố Vũng Tàu, nằm trong khu nhà của Hải Đăng Vũng Tàu.

Nhân viên trung tâm khoảng 30 người phần đông là Giám Lộ và Vô Tuyến.Nhiệm vụ của trung tâm là điều hành các chiến hạm, ghe duyên đoàn kể cả các thương thuyền vào ra cửa sông Roài Rập, Long Tào và Cửa Tiểu.

blank
Hình bìa sách Dốc Biển của Hoàng Đình Báu.

Hồi đó Vũng Tàu quân Mỹ đóng rất đông nên có nhiều khách sạn, nhà hàng, vũ trường nhất là các quán bar ở Bãi Trước và Bãi Sau.Các thủy thủ từ các nơi về, từ các chiến hạm lên đã làm cho Vũng Tàu thành phố biển nhộn nhịp với màu trắng hải quân. Và rồi những người lính biển xa nhà nầy đã trở thành những người lính đa tình như trong bài hát “Anh Là Lính Đa Tình” của nhạc sĩ Y Vân:

Anh là lính đa tình
Tình non sông rất nặng
Tình hải hồ ôm mộng
Tình vũ trụ ngát xanh
Và mối tình sống êm đềm
Là tình riêng trong lòng
Anh yêu em.

Trở lại biển, Hộ Tống Hạm Kỳ Hòa HQ 09 vào những ngày cuối tháng 3 năm 1975. khi cộng sản Bắc Việt từ Huế tràn xuống đánh chiếm thành phố Đà Nẵng, Dân chúng và quân đội VNCH đã bỏ chạy ra biển để tìm về Sai Gòn. Chiến hạm đã cứu vớt hàng nghìn đồng bào ngoài cửa biển Đã Nẵng. Họ đã tháo chạy ra bằng đủ mọi phương tiện từ ghe nhỏ đển tàu thuyền lớn kể cả ghe thúng.

Có những câu chuyện do người trốn chạy VC kể lại rất cảm động, trung thực đến nỗi người nghe không thể cầm được nước mắt.Có những cụ già suốt nhiều ngày trên chiến hạm không chịu ăn uống, đôi mắt nhìn vào hư không chỉ vì chuyện quá đau thương, quá kinh hoàng xẩy ra cho gia đình trên đường chạy trốn..

Chiến hạm lại di chuyển xuống cù lao Chàm, đảo Lý Sơn, Quy Nhơn, Nha Trang đón thêm người tị nạn đưa về Cam Ranh để đồng bào đón xe về Sài Gòn. Chiến hạm lại trở ra Nha Trang đón hằng trăm đồng bào tại Cầu Đá rồi về ghé Mũi Né, Phan Thiết đón thêm đồng bào di tản từ Đà Lạt xuống để đưa về Vũng Tàu.

Những người di tản gồm đủ mọi thành phần quân cán chính VNCH và gia đình cũng như các ngư dân, thường dân bỏ chạy khi người cộng sản vô thần từ Bắc tràn xuống miền Nam.

Đây là một cuộc di tản đau thương và vĩ đại nhất chưa từng có trong lịch sử dân tộc Việt Nam.Tất cả người dân miền Nam đang sống trong ấm no,thanh bình nay liều mình bỏ tất cả để tìm tự do trong biển máu và nước mắt.

Nhìn lại trận hải chiến Hoàng Sa giữa Hải Quân Việtnam Cộng Hòa và Hải Quân Trung Quốc ngày 19 tháng 1 năm 1974 chỉ là sự xâm lược lãnh thổ giữa một nước mạnh và một nước yếu.

Sau cuộc chiến nầy Biển Đông đã thay đổi và các cuộc tranh chấp lãnh thỗ và lãnh hải xuất hiện khắp khu vực Thái Bình Dương từ Nhật Bản xuống Đài Loan, Việt Nam,Philippines, Nam Dương. Rồi ngày nay cục diện lại thay đổi, Biển Đông là sự đối đầu giữa Mỹ-Nhật cùng các nước đồng minh chống lại phe Trung Quốc- Nga. Biết đâu sự kiện nầy lại đưa đến một trận chiến thảm khốc của toàn cầu.

Vậy thì tiếng súng từ các chiến hạm VNCH trực xạ vào quân xâm lược Tàu ngày 19/1/1974 tại Hoàng Sa dù không thành công nhưng báo hiệu một nguy cơ cho hòa bình thế giới phát xuất từ Biển Đông.Vậy Hải Quân VNCH bám biển và đi ra biển khơi ngoài hải phận để chặn kẻ gian từ xa đến là một nhiệm vụ tất yếu của lịch sử mà bất cử Hải Quân nào cũng phải tuân theo.

Tôi cũng trãi qua 11 năm trong lao tù Cộng sản và đã ở các trại tù trong Nam như Long Giao, Suối Máu đến các trại ngoài Bắc như Hoàng Liên Sơn, Sơn La,Yên Bái, Nghệ Tĩnh, cuối cùng về trại Z 30 D Hàm Tân mới được thả năm 1982.

Ngày 7 tháng 5 năm 1983, tôi và cả nhà đi vượt biên.Bất hạnh, ghe bị VC bắn ngay tại cầu chữ Y, thuộc sông Sai Gòn. Bà xã tôi với 4 đứa con gái bị tử nạn cùng với 53 người trên ghe. Tôi và đứa con trai còn sống sót.Tôi bị bắt lại về tội vượt biên năm 1984 và bị nhốt tại Trại Số 4 Phan Đăng Lưu thuộc tỉnh Gia Đjnh 6 tháng, sau đó chúng đưa lên nhốt ở trại Chí Hòa một năm, cuối cùng ở trại lao động Tống Lê Chân thuộc tỉnh Bình Long gần 3 năm và đươc thả ra năm 1987.

Những năm sống lang thang ở Sài Gòn tôi làm nghề bán rượu dạo để sống qua ngày. Đến 24 tháng 11 năm 1991 tôi được qua Mỹ theo diện HO 9.

Đáp lời kêu gọi của cựu Đề Đốc Trần Văn Chơn,người anh cả của Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa. Những người lính biển năm xưa cùng phu nhân từ mọi quân trường, khắp năm châu bốn bể trở về đây, tại Thung Lũng Hoa Vàng để đàn anh đàn em gặp nhau trong tình huynh đệ chi binh. Đây là lần đầu tiên có Đại Hội Hải Quân/VNCH Toàn Cầu ngày 2 & 3 tháng 6 năm 2017 tại San Jose.

Chúng ta còn nhiều hậu duệ nối tiếp truyền thống của cha anh đã có mặt trong mọi quân binh chủng, có người đã lên cấp tướng trong quân lực Hoa Kỳ. Hâu duệ còn có mặt trong mọi lãnh vực khoa học, giáo dục, chính trị, kinh tế của đất nước Hợp Chủng Quốc Hoa kỳ. Các hậu duệ còn tham gia rất nhiều trong các sinh hoạt cộng đồng từ cấp địa phương đến cấp tiểu bang và liên bang. Hiện nay người Việt ở hải ngoại cũng đang yểm trợ các chương trình giúp thương phế binh VNCH tại quê nhà và cứu trợ dân oan, dân nghèo tại Việt Nam.

Cối cùng, trãi qua bao thăng trầm của thời cuộc, Hải Quân/VNCH vẫn giữ vững lý tưởng quốc gia và tình yêu quê hương.Một điều mong ước duy nhất của người thủy thủ năm xưa là Việt Nam sớm có thanh bình, thịnh vượng và tự do dân chủ. Đảng Cộng Sản Việt Nam hèn với giặc, ác với dân trong lúc 90 triệu dân Việt trong cũng như ngoài nước với truyền thống hào hùng của Quang Trung Nguyễn Huệ và Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn sẽ đập tan mọi ý đồ xâm lược của giăc Tàu cùng bè lũ bán nước Việt Cộng.

Nay, chúng ta gặp mặt nhau tại San Jose xin đốt những nén nhang lòng để tưởng nhớ đến những anh hùng tử sĩ đã vị quốc vong thân, tưởng nhớ đến các thuyền nhân,bộ nhân đã bỏ mình trên sông,trên biển.Chúng ta cũng xin gửi lời thăm hỏi những Niên Trưởng, Niên Đệ những bạn bè không đến tham dự được vì bất cứ lý do nào. Rồi chúng ta đây mỗi người mỗi ngã nhưng trong lòng vẫn còn chất chứa biết bao ưu tư như sóng gió đại dương.Nhưng dù trong hoàng cảnh nào, chúng ta đều có thể tự hào Hải Quân/VNCH là những người trọn tình trọn nghĩa với Tổ Quốc và Đại Dương, như biển rộng sông dài.

Trước khi chia tay với bao niềm thương nỗi nhớ, xin mượn 4 câu thơ của nhà thơ Quang Dũng nói về “Kẻ ở người đi”:

Mai chị về em gửi gì không
Mai chị về nhớ má em hồng
Đường đi không gió lòng sao lạnh
Bụi vướng ngang đầu mong nhớ mong.

Tam Giang Hoàng Đình Báu

Bản tin có tựa đề "Trump Eyes 250 Pardons to Celebrate America's 250th Birthday" trên tờ Wall Street Journal hôm nay, thứ Tư, 13/5, là một dòng chữ không thể bỏ qua. Nó không phải là một niềm vui để san sẻ với người được ân xá. Nó là câu chuyện về công lý hay công bằng. Nó là một câu chuyện về quyền lực, về tiền bạc, và về ai được gì trong thế giới của chúng ta. Nó là một câu chuyện mà chúng ta, những người đã đang bị chính quyền lừa dối, những người đã mất tiền của mình vào các tượng đài, phòng khiêu vũ, các chuyến đi đánh golf hàng tuần, cần phải chú ý đến.
Vào ngày 28/4/2026, một sự kiện hiếm hoi đã diễn ra bên trong Quốc Hội Hoa Kỳ. Vua Charles III của Vương quốc Anh đã có bài diễn văn trước phiên họp lưỡng viện Quốc Hội, trở thành vị quân vương Anh thứ hai trong lịch sử làm điều này. Vua Charles III mở đầu bài diễn văn bằng sự hài hước và khiêm tốn, sự kết hợp mà những người quyền lực hiếm khi làm được. Ông thừa nhận mối căng thẳng lịch sử giữa Anh và Mỹ, rồi cười nhẹ khi nhắc rằng ông là hậu duệ đời thứ sáu của Vua George III, vị quân vương mà các nhà sáng lập Hoa Kỳ đã nổi dậy chống lại.
Chủ Nhật đối với tôi là một thứ giao kèo âm thầm với chính mình. Đó là ngày ráng thu mình trong bốn bức tường nhà, không hội hè, không sự vụ, không để thiên hạ lôi đi đâu. Buổi sáng cà-phê với chính mình, rồi ra vườn lom khom nhổ cỏ, tưới rau, ngó xem có thêm cái chồi non lá mới nào. Rồi trở vào bàn mở computer gõ bài cho mục “Trước Thời Cuộc” mỗi tuần. Sáng nay cũng vậy, chỉ khác ở chỗ khi màn hình sáng lên, tôi thấy cái đầu mình… đuối. Không phải vì hết chuyện để nói. Thời buổi này đề tài dư thừa. Chỉ là cái đầu dường như do dự, ngần ngại. Nó muốn quay trở ra vườn hơn là bước vào cái thế giới bất an đang chờ trên màn hình.
Ngày 29–4–2026, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ ban hành một phán quyết được coi là bước ngoặt, cho phép thu hẹp quyền lực lá phiếu của các nhóm thiểu số tại Hoa Kỳ, khi tuyên bố một đơn vị bầu cử đa số da đen ở Louisiana là “gerrymander vi hiến” và đồng thời thay đổi cách hiểu Đạo Luật Quyền Bầu Cử (Voting Rights Act – VRA). Với tỷ số 6–3, đa số bảo thủ trong tòa cho rằng bang Louisiana đã vi phạm luật khi vẽ thêm đơn vị quốc hội thứ nhì có đa số cử tri da đen. Thẩm phán Samuel Alito, viết thay cho đa số, khẳng định tòa vẫn duy trì một trụ cột của Đạo Luật Quyền Bầu Cử là điều khoản 2, vốn cấm mọi “thực hành hay thủ tục bầu cử mang tính kỳ thị dựa vào chủng tộc, màu da hoặc các nhóm thiểu số ngôn ngữ” được liệt kê trong đạo luật.
Trong thời gian gần đây, khi có dịp đi tham quan ở vùng quê của Maryland, Virginia, và Pennsylvania, tôi nhận ra một điều mà một số sách báo đã mô tả. Đó là cảnh nông dân Mỹ bỏ hoang ruộng đồng mà không trồng trọt hoa mầu trong năm 2026.
Từ năm 1946 trở đi, tình hình chính trị Việt Nam bước vào một giai đoạn vô cùng khó khăn và phức tạp. Chính quyền Cách mạng vừa mới thành lập phải đối mặt với nhiệm vụ bảo vệ nền độc lập dân tộc và đồng thời xây dựng đất nước. Miền Bắc đang chịu nạn đói hoành hành, ngân khố quốc gia kiệt quệ, trình độ dân trí thấp với hơn 90% dân số mù chữ. Tất cả những vấn đề này đòi hỏi phải được giải quyết khẩn cấp...
Nàng nhắm mắt. Thở thật sâu, thật chậm. Hai bàn tay nắm chặt. Nàng cảm giác hai thái dương đang giựt run bần bật. Những sợi gân xanh đang đổ dồn hết ra ngoài da thịt. Nàng cố tự trấn an. Ôi, lạy Chúa tôi. Người đã dạy những lúc như thế nào phải làm sao? Nàng không nhớ. Lâu lắm rồi, nàng có cầm đến cuốn Kinh Thánh đâu mà nhớ. Nàng tự nhủ, “lâu đến nỗi chắc Chúa cũng bỏ mình đi rồi.” Nàng không thể giữ bình tĩnh được nữa. Những năm tháng im lặng, nhẫn nhịn, chịu đựng. Tất cả phải chấm dứt. Chấm dứt ngay hôm nay. Nàng đã làm theo tất cả những gì họ muốn. Họ muốn nàng nói, nàng không im lặng. Họ muốn nàng im lặng, nàng không bao giờ nói. Họ muốn nàng nói gì, nàng đọc đúng kịch bản. Bây giờ, họ muốn nàng giận? Được, thì nàng sẽ giận. Cơn giận của nàng lúc này sẽ thêm phần rùng rợn
Trong một thế giới nhiều bất trắc, những điều quen thuộc thường đem lại cảm giác yên ổn. Tại một quán cháo bình dân ở Hồng Kông, thực khách có thể trả tiền bằng đô-la Hồng Kông, bằng đồng nhân dân tệ, hoặc bằng đồng e-CNY, tức đồng nhân dân tệ kỹ thuật số do Ngân hàng Trung ương Trung Quốc phát hành. Dù người quản lý quán cho biết chưa từng thấy ai thật sự dùng đồng e-CNY để trả tiền, hiện đã có hơn 5,000 cơ sở tại Hồng Kông chấp nhận loại tiền mới này.
Trong lời phát biểu về Phật Giáo và Dân Chủ tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn vào tháng 4 năm 1993, đức Đạt Lai Lạt Ma nói rằng, “Bạo lực, dù được sử dụng mạnh bạo cách nào cũng không bao giờ khuất phục được khát vọng căn bản của con người đối với tự do.”Quả thật vậy, nếu không có tự do thì con người trở thành nô lệ. Chính vì thế, từ ngàn xưa, con người đã không ngừng đi tìm và tranh đấu cho tự do: tự do để thoát khỏi sự nô lệ bản năng của thú tính; tự do để giải thoát mọi khổ đau từ thân xác đến tinh thần; tự do để giải phóng mọi áp bức từ các thế lực hà chính. Nửa thế kỷ trước, người Việt Nam cũng đã liều chết để vượt biên hay vượt biển đi tìm tự do. May mắn thay cho những người còn sống sót đã đến được các nước tự do trên thế giới, trong đó có Hoa Kỳ, một đất nước mà những người tị nạn và những kẻ di dân xem là biểu tượng sáng chói của tự do. Người viết bài này cũng nằm trong số những người có được may mắn ấy, may mắn thoát khỏi nhà tù lớn để đến một đất nước tự do.
Thông minh! Sáng tạo! Máu lửa! Nghệ thuật! Vui nhộn! Thẩm mỹ... Rất nhiều tính từ để có thể mô tả về các phim Lego Movie do trí tuệ nhân tạo (AI) làm ra đang phủ đầy các mạng xã hội TikTok, X, Instagram, Bluesky hơn tháng qua. Chủ nhân của những video này là nhóm Explosive Media, chưa đến 10 thanh niên ở độ tuổi đôi mươi, từ Iran. Mỗi video của Explosive Media đón nhận hàng triệu lượt xem cùng vô số bình luận. Các danh khoản mạng xã hội của chính phủ Iran chia sẻ lại. Nhóm biểu tình "No Kings" ở Hoa Kỳ sử dụng để phản đối chiến tranh. Thông điệp chính trị truyền tải trong các video này mang tính trực diện và đậm chất hoạt hình – đúng tính chất là những nhân vật Lego vuông vức nhưng sống động và đầy cá tính.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.