Hôm nay,  

Một Buổi Chiều Nghet Thở

13/10/201812:57:23(Xem: 5299)
Thang Do

Thành viên của PIVOT, Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến

 
(Lời Tòa Soạn: Tác giả bài viết là ông Thắng Đỗ, hành nghề Kiến Trúc Sư tại San Jose. Bài này nêu lên nỗi quan ngại chung của tất cả các bậc phụ huynh đối với tệ nạn bạo lực súng tại trường học.)

.

Tôi còn nhớ rất rõ buổi chiều hôm ấy. Điện thoại cầm tay để trên bàn rẹt rẹt mấy tiếng to. Không phải là tiếng rung của ai đó gọi, mà cũng không phải tin nhắn bình thường. Tôi mở điện thoại, thấy một tin khẩn từ sở cảnh sát quận hạt: “trường Redwood đang bị phong tỏa – lockdown”. Suy nghĩ đầu tiên của tôi cho rằng chỉ là một báo động nhầm như vẫn thỉnh thoảng xảy ra. Chừng một phút sau, điện thoại rẹt rẹt lần nữa: tin báo từ học khu, trường bị phong tỏa do tình nghi có người mang vũ khí vào trường. Con tôi đang có lớp nhạc sau giờ học ở đấy. Thông cáo yêu cầu phụ huynh không vào trường, mà chỉ đậu xe bên kia đường để chờ tin. Đang dự buổi họp, tôi đứng lên, đi ngang phía sau nguời chủ tọa để nói nhỏ tôi có việc gấp cần đi.

Trên xe, radio đang tường thuật về một tay súng xâm nhập vào trường học. Xướng ngôn viên không nói tên trường, nên tôi đinh ninh họ đang nói về trường của con tôi. Vợ tôi vừa gửi tin nhắn, tôi vừa lái vừa đọc vội: cô đã đến bãi đậu xe bên kia đường chờ. Vẫn theo dõi nghe đài, vài phút sau tôi biết là họ đang nói về một trường hợp khác bên tiểu bang South Carolina, mà nạn nhân là ba học sinh trung học và một giáo viên. Hung thủ là một học sinh khác, đã bắn cha chết ở nhà trước khi vào trường. Tôi nhẹ người, nhưng đồng thời thương cảm các nạn nhân radio đang tường thuật.

Ở trước trường, tôi thấy tình hình khá nghiêm trọng. Cảnh sát đã chặn đường để lùa xe sang trường đại học cộng đồng kế bên. Xe cảnh sát chớp đèn đậu khắp nơi, nhiều cảnh sát núp sau cửa xe đã mở, giương súng trường hướng về các tòa nhà của trường học, y như cảnh trong phim. Thấy thấp thoáng có cảnh sát đi dọc theo hành lang bên ngoài các lớp học.

Rất nhiều phụ huynh đã đậu xe và tụ tập dưới hàng cây dọc theo đường. Tôi hỏi vài người là tình hình thế nào. Họ trả lời chỉ nghe có người mang vũ khí vào trường, và cảnh sát nói là phải chờ thông cáo mới.

Lát sau, tôi bắt đầu an tâm hơn khi thấy cảnh sát đi lại tự do trong sân trường. Rồi một cảnh sát sang bên này đường, nói lớn lên: “đã giải tỏa, có thể sang trường đón con em”. Chúng tôi ùa sang, bên kia trẻ con cũng túa ra từ các ngôi nhà trong trường học. Vợ tôi ôm chầm lấy con khi gặp nó trong đám đông. Con liến thoắng kể cô giáo lấy bàn ghế chận ở cửa, học sinh và cô giáo trốn sau bàn của cô giáo và trong góc phòng. Hóa ra, ai đó trong trường thấy người lạ đi vào, mang theo một vật dài giống như súng trường. Vì đã có các vụ thảm sát trong trường học gần đây, họ lập tức báo cảnh sát.

Đây không phải là lần duy nhất chúng tôi hoảng sợ thế, và chắc chắn không phải lần cuối cùng. Chúng tôi may mắn; đó chỉ là một báo động sai. Nhưng phụ huynh của các nạn nhân bên North Carolina không may mắn như chúng tôi, và khi chở con về nhà, sự tang thương của họ ám ảnh tôi.

Sự kiện súng ống tràn lan trên đất Mỹ là một tệ nạn lớn. Không thể nào tưởng tượng rằng ở xứ sở văn minh này, phụ huynh thỉnh thoảng bị thót tim mỗi lần nghe tin về bạo động súng trên truyền hình hay truyền thanh.

Tại sao lại thế? Câu trả lời giản dị là NRA, Hội Súng Quốc Gia.

NRA là hội của những người sở hữu hay chơi súng, được thành lập ngót 150 năm nay. Trong thời gian đầu, sứ mạng của họ là giúp hội viên trao đổi tin tức và kiến thức về vũ khí, nhất là dạy cách sử dụng súng an toàn. Nhưng khoảng mấy thập niên nay, hội đã lớn mạnh hơn nhiều do đầu tư của các công ty sản xuất vũ khí, chẳng hạn như công ty Beretta, một công ty Ý nổi tiếng với nhiều loại vũ khí và đạn dược. Với số tiền ủng hộ rất lớn này, NRA góp vào quỹ tranh cử của các chính trị gia để “mua” họ, và qua đó, lũng đoạn hệ thống luật pháp của cả liên bang lẫn các tiểu bang. Một trong những “thành công” rực rỡ của họ là đã khiến Quốc Hội thông qua luật cấm chính phủ liên bang không được nghiên cứu về hậu quả của sự bạo động bằng súng. Hầu hết các chính trị gia nhận tiền của NRA thuộc về đảng Cộng Hòa, tuy trong đó cũng có một số chính trị gia Dân Chủ từ các tiểu bang bảo thủ (còn gọi là tiểu bang đỏ). Do nhận tiền, họ ra sức bảo vệ quyền lợi của các nhà sản xuất súng đạn. Hội NRA rất giỏi trong lãnh vực tuyên truyền. Các lập luận tưởng như vô lý, chẳng hạn như: “không phải súng giết người, mà là người giết người. Nếu cấm súng, hung thủ vẫn có thể giết người bằng phương tiện khác …”, nhưng lại được một phần không nhỏ của công chúng tin.

Ông Robert Mueller, công tố viên đặc biệt của chính phủ liên bang đang điều tra về quan hệ giữa Nga và ủy ban tranh cử của ông Trump, đã truy tố một số quan chức Nga trong việc họ ủng hộ tiền bạc cho NRA và qua đó lũng đoạn cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016. Quan hệ của họ và Nga thế nào, chúng ta chưa hoàn toàn hiểu, nhưng thành tích cản trở bất cứ nỗ lực kiểm soát súng đạn nào của hội NRA thì đã rất rõ ràng.

Một vài con số để thấy sự tràn lan súng đạn có hại thế nào cho nước Mỹ, nhất là khi so sánh với thế giới. Từ năm 1999 khi vụ thảm sát ở trường Columbine xảy ra, đã hơn 187.000 học sinh tại 193 trường tiểu và trung học đã phải chứng kiến cảnh bắn nhau ở trường học. Trong ba tháng đầu của năm 2018 đã có ba vụ bắn nhau tại trường, cao hơn số trung bình là 10 vụ một năm vào thời gian trước đây. Ít nhất 130 học sinh, giáo viên, nhân viên và phụ huynh đã bị giết, và 254 người bị thương tích. Xác suất một người ở Mỹ tử vong do súng cao gấp 10 lần các nước tiên tiến trên thế giới. Xác suất bị giết bằng súng cao gấp 25 lần 22 quốc gia có thu nhập đầu người cao nhất. Súng đạn giết chúng ta nhiều hơn là bảo vệ chúng ta là điều đã được chứng minh qua các thống kê. Nhưng hội NRA lập luận ngược lại, và tìm đủ cách để che dấu các dữ kiện về súng đạn để không đến với công chúng.

Chúng ta, các phụ huynh, các ông bà, bất cứ ai quan tâm đến trẻ em và đến sự đe dọa của súng đạn trên nước Mỹ, đều cần chú ý vào vấn đề này. Hãy đi bầu tháng 11 này và hãy bầu cho những ứng cử viên dám chống lại hội NRA. Chúng ta cần khôi phục lại một nước Mỹ an toàn cho con em.

Có những tuần trôi qua lặng lẽ. Có những tuần giống như một chuyến tàu lượn siêu tốc, nó bắt hành khách phải ôm cùng lúc nhiều cảm xúc lẫn lộn, vừa có nỗi đau, có phẫn nộ, có sợ hãi và cả sự hoài nghi. Không cho một khoảnh khắc nào để thở. Đến cả những dây thần kinh thô ráp nhất của linh hồn cũng phải trỗi dậy, để hỏi thế nào là lòng trắc ẩn? Thế nào là lương tâm của loài người?
Trong hơn 2 năm tạm cư tại Hoa Kỳ, nhờ công việc, nên tôi được đi lại khá nhiều. Từ các tiểu bang bờ Đông xuống Florida. Tại bờ Tây, tôi được đi từ tiểu bang Washington xuống dọc đến San Diego, thành phố cực nam của tiểu bang California. Tại phía Nam nước Mỹ, tôi được đi băng ngang qua nhiều tiểu bang dọc theo biên giới Mexico, kể cả một số tiểu bang miền Trung nước Mỹ, trong đó có Arkansas – nơi tôi lái xe đến thăm gia đình Luật sư Võ An Đôn.
Theo kết quả khảo sát của Pew, mức độ tin tưởng vào ông Trump đã sụt giảm tại 16 trong số 24 quốc gia so với năm ngoái, và không có quốc gia nào được khảo sát ghi nhận sự gia tăng thái độ tích cực đối với vị tổng thống này. Chỉ 23% số người được hỏi cho biết họ tin tưởng ông Trump sẽ đưa ra những quyết định đúng đắn trong các vấn đề toàn cầu. Ông Wike cho biết những người được hỏi dành nhiều sự tin tưởng hơn cho Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron (43%), Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky (35%), Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (34%) và Tổng Thống Nga Vladimir Putin (31%). Chỉ có Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là nhận được mức độ tin tưởng thấp hơn ông Trump, ở mức 18%.
Các bậc quốc phụ Hoa Kỳ muốn thành lập một nền Cộng hòa chớ không phải một nền Dân chủ. Tuy nhiên, ngày nay, Hoa Kỳ là một quốc gia dân chủ hơn nhiều so với những mà gì các nhà cách mạng Mỹ muốn tưởng tượng trong những giấc mơ điên rồ nhất của họ – hoặc những cơn ác mộng. Đồng thời, có một vài nỗi sợ hãi tệ hại nhất liên hệ đến thuật ngữ "dân chủ" trong thời cách mạng Mỹ dường như đang xảy ra trong hiện tại. Ngay trong bài diễn văn từ biệt năm 1796 của George Washington, tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ, ông đã cảnh báo cho đồng bào về "những tác động tai hại của tinh thần đảng phái", mà nó có thể thúc đẩy cho người dân trong việc "tìm kiếm sự an toàn và yên tĩnh trong quyền lực tuyệt đối của cá nhân"...
Đối với đời người thì 250 năm đã dài gấp hai lần rưỡi tuổi thọ mà một con người có thể đạt đến nhiều nhất, nếu một người có thể sống tới 100 tuổi. Nhưng đối với một quốc gia thì 250 năm không phải là thời gian dài, bởi vì có những nước như Việt Nam có niên đại tồn tại lâu tới bốn, năm ngàn năm. Tuy nhiên, điều tôi muốn nói ở đây không phải là tuổi thọ dài hay ngắn của một quốc gia hay của nước Mỹ mà là trong suốt hai thế kỷ rưỡi đó đất nước này đã làm được gì có giá trị để đời và đã đánh mất thứ gì quý giá trong những điều cốt lõi làm nên một nước Mỹ thịnh trị hùng cứ một phương.
Con chó Taichito đã theo sát Aung San Suu Kyi suốt bao năm. Nhưng nó không được phép đi theo bà vào nhà giam khi quân đội lật đổ chính quyền của bà cách đây năm năm. Tháng trước, con chó tai cụp ấy chết tại nhà bà ở Yangon, thủ đô cũ, thọ 15 tuổi, vẫn như còn chờ bà trở về. Nó là món quà người con trai, Kim Aris, tặng mẹ khi bà ra khỏi nhà giam lần trước, năm 2010. “Tôi nghĩ đó là điều tốt nhất tôi từng tặng bà. Nó rất trung thành với bà,” ông Aris nói trong một cuộc phỏng vấn tại Luân Đôn.
Tôi cũng đã đến Mỹ như là một di dân tị nạn sau khi chính quyền Sài Gòn sụp đổ vào cuối tháng 4/1975, sống trong trại tị nạn Camp Pendleton cùng với hàng vạn người Việt khác sau khi rời bỏ quê hương trong hoảng loạn và lo sợ. Năm đó chẳng có lễ hội, chẳng có pháo hoa mừng Lễ Độc lập 4/7 trong trại vì mọi người ai cũng đang lo nghĩ khi nào sẽ được đi định cư, băn khoăn về tương lai trên đất mới sẽ làm gì để sống, có được tiếp tục đi học, người Việt có bị kỳ thị không. Lúc đó có tin loan truyền là bang California không muốn cho người Việt định cư nên không biết tương lai sẽ về đâu, gian truân ra sao. Người quen của tôi gặp nhau trong trại, có anh đi Seattle, bang Washington, có anh về Napa, ở miền bắc California hay có chị về Downey ở nam California. Bạn ở chung lều trại người đi bang Colorado, người về San Francisco, mấy anh lính hải quân ra tận hải đảo Hawaii. Nhìn quanh thấy người Việt được định cư khắp nơi trên nước Mỹ.
Có một sự khác biệt rất lớn giữa thế hệ Gen Z và một thế hệ người Mỹ đã quá chán nản với những con đường mòn rập khuôn, nỗi sợ hãi không dám “lệch đảng.” Ở Gen Z, họ có một nguồn năng lượng mà những chiếc ghế lâu năm ở Quốc Hội không thể có. Kết quả của bầu cử sơ bộ 2026 ở tiểu bang Colorado đã cho thấy khá rõ nét điều này. Một thế hệ Gen Z cho rằng "hệ thống đã đổ vỡ và chúng tôi nhận ra sẽ không có ai đến cứu chúng tôi ngoài chính chúng tôi.”Họ, là những người sinh trưởng trong gia đình di dân.
Mấy tuần đầu World Cup trên đất Mỹ là một chuyện lạ: giải đấu diễn ra đã vài tuần mà tên Donald Trump ít được nhắc đến. Người ta coi bóng, bàn luật, uống bia và cãi nhau, khán giả quốc tế thấy nước Mỹ tổ chức một kỳ bóng đá vui vẻ, tử tế. Ông tổng thống thì bận mừng 250 năm nước Mỹ, chưa để mắt vào sân bóng. Nhưng đâu dễ “too good to be true” như thế. Thẻ đỏ của Folarin Balogun xảy ra vài ngày trước, trong trận gặp Bosnia: anh tranh bóng với hậu vệ Tarik Muharemović. Xem nhanh, pha bóng chẳng có gì đặc biệt. Vào phòng VAR, quay chậm cho thấy mũi giày cà xuống sau ống chân, cổ chân xoắn lại. Trọng tài rút thẻ đỏ. Theo luật, thẻ đỏ ở World Cup thì trận sau nghỉ. Không kháng cáo, không ngoại lệ. Lẽ ra chuyện kết thúc ở đó.
Tổng thống Donald Trump đến Ankara với đe dọa hơn là củng cố quan hệ với NATO. Ông văng ra những điều khó nghe, sẽ rút quân Mỹ khỏi châu Âu nếu không chiếm được Greenland, vô cùng bất mãn vì các nước Âu châu không tham gia chiến tranh Iran, và tuyên bố cắt hết mậu dịch với Tây Ban Nha. Nhưng trước khi ra về, ông lại nói đến “tình bằng hữu to lớn” giữa các đồng minh.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.