Hôm nay,  

Đất Và Người

29/08/201900:00:00(Xem: 9524)

 Truyền thông và các chuyên gia bình chọn thế gian này có mười bãi biển đẹp nhất thế giới thì Florida chiếm hết ba, mảnh đất này sao mà may mắn thế nhỉ? Mà biển đẹp thật, đẹp đến mê hồn! Không biết là trời xanh chìm dưới làn nước biển hay nước biển hắt màu ngọc bích lên trên không trung? biển xanh màu ngọc bích, màu Phỉ Thúy, màu Lục Bảo… cát trắng mịnh như bột, muôn loài thuỷ tộc nhởn nhơ bơi lội giữa thiên đường.     Biển cố quận của mình cũng đẹp nhưng chỉ khác ở mức độ và cách đối xử của con người. Ở đấy người ta xà xẻo, bán mua, chia chác…bởi bọn phỉ quan-gian thương; ở đấy người ta xả rác vô tội vạ (Cố quận mình là một trong năm nước xả rác nhựa nhiều nhất thế giới, mỗi khi Liên Hiệp Quốc thống kê việc gì mà cố quận mình có tên trong ấy thì đều nằm ở hạng top cả: xả rác nhựa ô nhiễm nhất, vi phạm nhân quyền, cần quan tâm về vi phạm tôn giáo, tham nhũng, mất tự do báo chí-truyền thông…). Người cố quận hình như cũng chẳng cần biết người ngoài nói gì, miễn sao ta cứ sáng cà phê và chiều nhậu là ok rồi!  Người cố quận giờ chỉ có mỗi quan tâm là: làm tiền, làm tình và ăn nhậu!

 Người xưa bảo:” Ở đây đất hiểm bởi mình đức cao”- Trương Hán Siêu  nhưng xem ra ngày nay không còn đúng nữa ( chí ít là với cố quận mình) vì cũng đất ấy, non nước ấy… nhưng người xưa oanh liệt và hiển hách biết bao. Ba lần đánh cho quân Nguyên- Mông tan tác, ôm đầu máu chạy về cố quốc, ngaỳ nay thì … ai cũng thấy hết rồi đấy! Cũng người xưa bảo: đất rộng núi cao sinh người tài hoặc rồng không thể sinh ra nơi ao tù được! kể cũng có lý lắm thay. Những vùng đất mênh mông bao la ắt sẽ có những người khổng lồ. Đất Mông có Thành Cát Tư Hãn, Hy Lạp có Alexand đaị đế… Đaị bàng không thể đậu nơi rào giậu mồng tơi, thuồng luồng không thể nằm trong vũng chân trâu. Con người chen chúc nhau trong xóm làng nheo nhóc hay những phố phường chật hẹp, quanh năm suốt tháng trọn đời chỉ lo kèn cựa nhau, đấu đá nhau, tranh giành nhau từng tất đất, miếng ăn hay chút danh phận thì làm sao thành người lớn được! có những con tàu nằm trong bến tưởng chừng to lớn lắm, ấy vậy mà khi ra ngoaì đaị dương thì chẳng bằng chiếc lá tre lá trúc, có những xóm làng tưởng chừng như cả giang sơn nhưng bay lên cao nhìn xuống thì như những cái sa bàn trong lòng bàn tay. Từ trên cao nhìn xuống mới thấy sơn hà đaị địa mênh mông biết nhường nào, những rặng tuyết sơn tưởng chừng như bất tận. Tuổi của sơn hà đaị địa tuyết sơn kia tính bằng đơn vị triệu hay tỷ năm. vậy thì mạng sống của con người có đáng là bao? Con người cũng chỉ là một phần của đời sống trên thế gian này nhưng laị đang ra tay tàn haị cả thế gian này! Có những loài vật ở ngoài đaị dương như cá heo, cá voi, cua tuyết…chẳng haị ai thế mà con người đang sát haị chúng đến độ có thể tuyệt chủng, đáng sợ thay cái tâm của con người. Con người dùng cái trí của mình chế tạo ra những phương tiện máy móc, vật chất…để tiện lợi cho cuộc sống nhưng con người cũng dùng trí óc để chế tạo ra những thứ sát haị lẫn nhau và sát haị muôn loài.

 Xứ sở Cờ Hoa nay quả là đất lớn nên có những con người lớn quá sức, tầm nhìn và trí óc đều vượt lên trên, nhìn thật xa. Những người lớn của xứ Cờ Hoa chiếm gần hết những giải Nobel của thế gian này! khi thế giới còn lọc cọc xe ngựa, xe bò… thì người xứ Cờ Hoa đã chế xe hơi, nghĩ ra xa lộ; khi phần con laị của thế giới còn ngái ngủ thì người xứ Cờ Hoa đã vượt những quảng đường dài bằng mấy thế kỷ để mà phát triển. Chính trị minh bạch, khoa học tân tiến, xã hội văn minh, giáo dục nhân bản- hữu dụng, nghệ thuật khai phóng… Xứ sở Cờ Hoa dung chứa tất cả những nạn nhân của: tị nạn chính trị, bất đồng chính kiến, tôn giáo, sắc tộc, giới tính, thiên tai…và rồi bọn họ cũng sẽ trở thành công dân Cờ Hoa  (nếu họ muốn). Xứ sở này chấp nhận những cái khác biệt với mình từ quần áo, ăn uống, lối sống, ngôn ngữ, văn hoá…vì vậy mà trở nên hùng mạnh! xứ sở Cờ Hoa sẽ còn mạnh dài dài, chí ít cũng vài thế kỷ nữa. Xứ sở Cờ Hoa chẳng cần những câu khẩu hiệu đao to búa lớn, rỗng tuếch, sáo ngữ, cũng chẳng cần phải chưng hình ông kẹ bà chằng nào cả, cũng chẳng bắt buộc ai phải nhớ ơn ông cha dân mẹ nước.

 Xứ sở Cờ Hoa quân lực hùng cường, kinh tế giàu có, thiên nhiên bao la sung túc, đời sống phong lưu, khoa học kỹ thuật tân tiến, y khoa hiện đaị…nhưng vẫn nằm trong sự chi phối của nhân quả, vô thường…Dù hiện đaị thế nào cũng không thể thoát khỏi: sanh-lão-bệnh-tử. Y- dược vô cùng phát triển nhưng cũng chỉ có thể làm giảm đau hay tạm hoãn chết… trong một giai đoạn ngắn nào đó mà thôi! một khi quả đã chín muồi, mạng đã đến… thì không một ông bác sĩ hay khoa học gia nào có thể cưỡng mệnh được! y học và khoa học có thể mổ não, thay tim, lắp gan, lọc máu, gắn thêm phụ tùng lên người… nhưng chết vẫn cứ chết, bệnh vẫn cứ bệnh, già vẫn cứ già, khổ vẫn khổ thế thôi! Xứ sở Cờ Hoa dù giàu có, văn minh, đời sống phong lưu, vật chất phủ phê, mọi phương tiện rất dễ dàng thuận lợi… nhưng cũng không thể chữa được căn bệnh khổ của con người. Cái khổ vật chất xem ra còn dễ chữa chứ cái khổ tâm thần thì vô phương, dù có những bác sĩ tâm lý tài ba, những nhà khoa học thần kinh ưu tú… cũng cứ khổ như thường! Có những hoa hậu, người mẫu…đẹp như tiên nhưng họ vẫn khổ vì vẫn không hài lòng, vì thân vẫn là túi dơ, là thứ bất tịnh; những chất thải ra của họ cũng chẳng khác gì những thứ thải ra của những người xấu nhất trên thế gian này! người xứ giàu có, đời sống phong lưu có những cảm thọ sung sướng hơn hẳn những người ở xứ nghèo đói, hèn kém…nhưng chung quy vẫn khổ, cứ bám và chấp chặt vào cái thọ sướng ấy mà khổ ( cái thọ khổ thì khổ đã đành), cái thọ vui khi không đạt hay không còn nữa thì cả thân tâm phải mưu cầu bằng mọi giá, thế là khổ! Tâm người xứ giàu hay nghèo cũng thế thôi, sáng nắng chiều mưa, nay yêu mai ghét, thuận mình thì phải nghịch mình quấy, nay thế này mai thế kia…Tâm luôn thay đổi vì nó bị sáu trần thông qua sáu căn chi phối! pháp vô ngã, pháp xứ nào cũng vậy, cả thế gian này vốn vô ngã, cả cõi dục giới vốn vô ngã… mọi vật, mọi việc đều do nhân duyên giả hợp mà sinh ra, một khi duyên hết thì mọi thứ laị tan ra; duy có điều là chúng mình mạng ngắn, trí thiểu…không đủ thời gian và năng lực để nhìn thấy cái tan rã khi hết duyên của những pháp lớn như đaị thể sự còn mất của một quốc gia, sự hình thành hay hủy diệt của một thế giới… nhưng vẫn có thể thấy hàng ngày, hàng giờ, mọi lúc, mọi nơi…cái duyên hợp hình thành của một con người hay cái duyên hết tan hoại của một sinh mệnh!

 Xứ sở Cờ Hoa cũng thế thôi! Đã hình thành, đang trụ và rồi sẽ có ngày hoại và diệt. Trái đất này cũng thế, hệ ngân hà này cũng thế: sinh- trụ-dị-diệt; thành-baị-hoại-không. Cái vòng quay bất tận. Những người sống ở xứ sở này kể là có phước báu hơn những xứ nghèo đói, lạc hậu, bất công…Ngày ngày có hàng triệu người tìm đến đây nhưng cũng có người đạt được giấc mơ “Freedom Land” nhưng cũng có vô số người không thành vì kém phước, kém duyên. Có những người sinh ra ở đây, hoặc di cư đến đây nhưng laị hết phước nên cũng khổ không khác những kẻ khổ khác ở trên thế gian naỳ. Tỷ như: ăn xin, không nhà cữa, tù nhân…Có những người đến đây tức có một y báo tốt đẹp nhưng chánh báo vẫn không thay đổi, vẫn tham lam, trộm cắp, giết haị thú vật, ồn ào, xả rác, hành xử như ở xứ cũ đã ra đi… Đôi khi người ta ví Cờ Hoa như một cái lẩu thập cẩm quả không sai tí nào! Thánh- phàm đồng cư, sang-hèn đồng trú, trí- ngu đồng trụ, cao-thấp đồng hành, trước- sau đồng thọ…

 Lịch sử văn minh của loài người sớm thì như Ai Cập, Hy Lạp, La Mã…ở phương tây. Trung Hoa, Ấn Độ, Ba Tư…ở Phương Đông nhưng cũng tròm trèm trong vòng năm ngàn năm, giờ là dĩ vãng, là hoài niệm  nhưng ở xứ sở Cờ Hoa có một vật làm chứng nhân cho năm ngàm năm trôi qua vẫn đang sống khoẻ, sống mạnh đó là những cây Cù Tùng ở Cali. Chúng cao hơn trăm mét, tuổi năm ngàn năm. Chúng như những bảo vật của quốc gia, của thế gian này! Nối tiếp những nền văn minh xưa thì những thế kỷ phục hưng và cách mạng khoa học ở châu Âu, rồi tiếp đến sự hình thành của nền văn minh kỹ trị hiện nay của xứ sở Cờ Hoa. Ở đây cuộc sống tuy bận rộn nhưng không khắc nghiệt và nhiều âu lo như những xứ nghèo, lạc hậu khác; thời gian có vẻ như gấp gáp cũng vì phải di chuyển nhiều (di chuyển từ nơi ở đến nới làm, di chuyển nơi này đến nơi kia) vì đất quá rộng, đường xá tưởng chừng như bất tận, người xưa thường ví đường dài là thiên lý, thì ở đây phải nói là vạn lý cũng còn chưa tả nổi hệ thống xa lộ ngang dọc bốn phương trời! Mà lẽ tự nhiên thì chuyển động là sống mà dừng là chết, càng chuyển động càng phát triển, càng phát triển thì càng chuyển động! nhà Phật dùng bánh xe pháp luân để tượng trưng cho chuyển động. Mọi vật , mọi việc, mọi pháp… luôn chuyển động! không chuyển động là chết!

 Những ngày hè ở đây cũng nóng như nhiệt đới, người ta laị về với biển vẫy vùng trong làn nước mát trong xanh. Muà đông người ta chơi tuyết, mùa thu ngắm lá vàng rơi, mùa xuân xem hoa nở. Kể cũng có những phút giây hiện taị sung sướng, dù sung sướng trong cõi dục giới này! ở đây gần như đủ các loài hoa của thế gian này vì người ta giàu nên sưu tầm đem về cho xứ sở! chuyện mùa xuân muôn hoa nở làm chợt nhớ chuyện ngày xưa Võ tắc Thiên. Năm ấy bà cướp ngôi xưng Võ Hậu (cũng còn biết sợ, chưa dám xưng Võ Đế, danh xưng Tắc Thiên Hoàng Đế là sau khi chết người ta truy phong) muốn lễ đăng quang cuả mình thêm phần tráng lệ nên xuống chiếu buộc muôn hoa phải nở vào mùng một tết. Phần nhiều các loài hoa vâng lệnh, riêng chỉ có Mẫu Đơn cưỡng mệnh nên bị bà ta hạ thêm một chiếu khác đày Mẫu Đơn về Giang Nam. Võ Hậu daị dột, vô tình thả cá vào biển lớn. Về Giang Nam Mẫu Đơn càng đẹp hơn và phát triển mãnh liệt hơn, từ ấy Mẫu Đơn ở Giang Nam nổi tiếng nhất thiên hạ. Xứ Cờ Hoa không có vua hay hậu, cũng không có những ông kẹ mặc tình xung sát nên không thể có những cái lệnh ngang xương, vô lý…Người ta chỉ có thể bỏ của, bỏ công mà rước hoa về chứ không có lệnh đem hoa đến, đày hoa đi! Đất thế ấy, người thế kia. Đông chuyện quỡn, Tây lai rai… Ngaỳ tháng rồi cũng sẽ qua. Chuyện vu vơ cho mây trắng bay, cho người hữu duyên mua vui trong lúc vô tình.

 

Tiểu Lục Thần Phong

Ất Lăng thành, 28/5/19

Tôi có đứa em gái… không cùng cha mẹ, nhưng đủ thân để nhiều chuyện trong đời tôi nó biết trước người khác. Nó gọi tôi bằng chị, thỉnh thoảng ghé ăn cơm, vui vẻ và thân thiết. Cho tới một ngày, bạn tôi chuyển cho tôi một email chung, trong đó “em gái” gửi đi tố cáo tôi làm báo mà thiên lệch. Tờ báo cũng bị em buộc tội thiếu trung lập, không đáng tin cậy.Lời em tố đúng sai hoãn bàn, chỉ biết là sau đó, chúng tôi bị một số thân chủ, thân hữu tẩy chay. Nếu chuyện này xảy ra hồi tôi mới lò dò vào nghề, chắc tôi sẽ cuống lên: “Chết rồi, mình đã lỡ không trung lập ở chỗ nào? Làm báo mà bị chê là ‘take side’ kỳ quá.” Có thể tôi đã phải viết một bài thanh minh về sự khách quan để chứng minh mình hết mực công bằng với trai gái, chó mèo, đen trắng, các bên đồng đều.
Việc bà Lori Chavez-DeRemer tuyên bố từ chức Bộ trưởng Lao động trong nội các ông Donald Trump nhiệm kỳ hai đánh dấu nhân vật thứ ba rời ghế, và điểm chung đáng chú ý: cả ba đều là phụ nữ. Tên tuổi bà Chavez-DeRemer, thú thật, không mấy ai trong giới theo dõi chính trị Hoa Kỳ buộc phải thuộc nằm lòng, bởi suốt thời gian ngồi ghế bộ trưởng, bà ít được nhắc đến về công việc chuyên môn hơn là về những tiện nghi, đặc quyền mà chức vụ mang lại. Về khoản đó, người ta thấy bà không khác mấy với bà Kristi Noem trước đây – cùng một lớp người bước vào chính quyền với một kho tham vọng lẫn sở thích “hưởng lộc công”. Tòa Bạch Ốc thông báo vắn tắt: bà rời chính phủ để “nhận một chức vụ trong khu vực tư nhân” – thứ câu chữ đã trở thành lối nói quanh quen thuộc, từng được dùng cho cả bà Noem lẫn bà Pam Bondi khi hai người này bị gạt sang bên lề. Luật sư của bà cũng không quên lời tuyên bố “theo sách vở”: việc ra đi không dính dáng gì đến “vi phạm pháp luật”, chỉ là “quyết định cá nhân
Có vẻ như ngày Thứ Hai của tuần mới không phải là một “Good Day” cho Tổng thống Trump. Cuộc đàm phán vòng hai với Iran chưa biết sẽ ra sao. Iran vẫn “cứng cựa” không chịu cho Trump cái mà ông ta muốn: chiến thắng. Do đó, ông lại phải mượn Truth Social để tấn công vào những nơi mà ông ta cho là an toàn nhất và “đã” nhất. Bởi vì ít nhất họ cũng chấp nhận im lặng như đã từng trong suốt thời gian qua. Trong hai bài đăng trên mạng xã hội, Trump đã gay gắt chỉ trích các thành viên Đảng Dân Chủ, gọi họ là “TẤT CẢ ĐỀU LÀ KẺ PHẢN BỘI” cũng như giới truyền thông vì những lời phê bình và sự hoài nghi của họ đối với cách ông ta xử lý cuộc chiến tại Iran.
Có những hành động mà tần suất và cường độ kỳ lạ của nó tăng dần theo thời gian, tỷ lệ thuận với sự phá hủy xã hội và cả sinh mạng, nhưng cộng đồng chung quanh vẫn im lặng, thì vấn đề không còn ở người thể hiện nữa. Nó đã trở thành cáo buộc chung cho sự “im lặng của bầy cừu.” Những hành vi thất thường cùng các phát ngôn cực đoan, bạo lực, gần như không thể kiểm soát, của Donald Trump trong thời gian gần đây đã thổi bùng lên cuộc tranh luận dai dẳng. Những bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump ngày càng dài, tăm tối và lan man. Từ bài diễn văn thông điệp liên bang cho đến những lần trả lời báo giới. Trump có thể trôi từ chủ đề này sang chủ đề khác, từ nhập cư sang cối xay gió, cá mập, giá cổ phiếu, rồi đến câu chuyện cây bút Sharpie. Bất kỳ buổi họp báo nào, Trump cũng có thể trở thành “spotlight.”
Xin nói ngay cho khỏi mất công nghiêm mặt: đây không phải bài thần học, cũng chẳng phải sớ tâu lên Vatican, lại càng không phải bản tự kiểm của ban vận động tranh cử nào. Đây chỉ là một mẩu tạp ghi nhỏ, viết trong lúc thiên hạ đang cãi nhau đỏ mặt và người viết đang nghe một câu hát quen thuộc: Yêu tôi hay yêu đàn? Hay hợp thời hơn: Yêu Trump hay Yêu Ngài?
Theo một bài phân tích đăng trên The Conversation ngày 13 tháng 4 năm 2026, thất bại bầu cử của Viktor Orbán tại Hung Gia Lợi không chỉ khép lại 16 năm cầm quyền của một chính thể ngày càng thiên về độc đoán, mà còn vang dội ra ngoài biên giới nước này, từ Mạc Tư Khoa đến Hoa Thịnh Đốn, như một lời cảnh cáo đối với thứ chính trị đặt trên chia rẽ, bất mãn và chủ nghĩa dân tộc cực đoan.
Diễn biến chính trị gần đây tại Việt Nam đang đặt ra một vấn đề nền tảng của mọi nhà nước hiện đại, rằng quyền lực chính trị quyền lực đang được kiểm soát bằng cơ chế nào? Và liệu còn tồn tại bất kỳ không gian nào cho việc kiểm soát đó hay không? Sau Đại hội đảng Cộng Sản, việc Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư, rồi mới đây, tiếp tục được Quốc hội bầu kiêm nhiệm thêm chức vụ Chủ tịch nước, không đơn thuần là một sự sắp xếp nhân sự. Mà đây là một bước dịch chuyển mang tính nền tảng, làm thay đổi hoàn toàn cách thức vận hành quyền lực trong hệ thống chính trị Việt Nam theo chiều hướng đầy rủi ro. Nếu nhìn bề ngoài, đây có thể được diễn giải như một bước tăng hiệu quả lãnh đạo. Nhưng dưới lăng kính chính trị học, đó là một bước tiến rõ rệt của quá trình tập trung quyền lực. Khi hai vị trí vốn đại diện cho hai trục quyền lực, gồm đảng và nhà nước được hợp nhất vào một cá nhân, thì câu chuyện không còn là phân công nữa, mà là hội tụ quyền lực vào một điểm gần như tuyệt đối.
Tháng Tư đến, như sự chờ đợi hàng năm từ một thế giới đang oằn mình chống chọi với những vết thương do chiến tranh tàn khốc gây ra. Họ mong mỏi dù chỉ vài ngày, vài giờ ngắn ngủi, không có tiếng súng, bom rơi, đạn nổ, để thật sự được hít thở không khí hòa bình, nhất là vào dịp Lễ Phục Sinh – một mùa lễ tràn đầy thông điệp của hy vọng. Thế nhưng có những âm thanh lạc điệu, chói tai đã len lỏi vào niềm vui thiêng liêng nhất của người Kitô giáo vào buổi sáng ngày Chúa Nhật Phục Sinh, 5/4/2026. Âm thanh đó khiến bất kỳ ai nghe thấy cũng sững sờ.
Ngay trước khi tối hậu thư của Mỹ gởi cho Iran hết hạn, Mỹ và Iran đã đồng ý về một lệnh ngừng bắn tạm thời cùng kế hoạch đàm phán cho một hòa ước dài hạn. Công luận và giới chính trị trên toàn thế giới thở phào nhẹ nhõm khi một thảm họa nhân đạo quy mô lớn đã được tránh khỏi, và nền văn minh rực rỡ của Iran không bị phá hủy như những lời đe dọa trước đó. Một niềm hy vọng mong manh về hòa bình cho Iran đã được nhen nhúm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng không nên kỳ vọng quá mức...
Ngày xưa bên bờ sông Dịch Thủy nước Triệu, có một con bạng (sò) leo lên bờ mở to miệng nằm phơi nắng, con duật (cò) bay ngang liền sà xuống mổ lấy hạt ngọc trai. Con sò kẹp chặt lấy mỏ cò, đôi bên giằng co không ai chịu nhường ai. Đúng lúc ấy ngư ông đi qua, thản nhiên thò tay bắt cả hai vào rọ. Từ đó có câu “bạng duật tương trì, ngư ông đắc lợi”, nêu cảnh hai bên tranh chấp, tiêu diệt lẫn nhau, còn kẻ thứ ba ung dung thò tay hưởng lời. Trong cuộc chiến Iran hôm nay, Trump dùng sức mạnh hỏa lực và lời đe dọa tiêu diệt để ép đối phương, tưởng rằng chỉ cần ra tay siết cổ là có thể buộc thiên hạ phải khuất phục. Nhưng thế cục không vận hành đơn giản như vậy. Hai bên càng đối đầu, càng tự làm tổn hao sức lực, còn những nước đứng ngoài lại có cơ hội tranh thủ trục lợi. Người hiểu thời cuộc nhìn không khó đoán ra rằng trên bàn cờ này, bàn tay thứ ba đang chờ thâu tóm là ai.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.