Chắc chắn, nước Mỹ chưa bao giờ đối diện với cuộc tấn công vào lương tri, bẻ gãy thành trì đạo đức, phá hủy nền móng nhân bản đến tận đáy như lúc này. (Minh họa: Việt Báo)
Sổ tay nghiên cứu của các chuyên gia tâm lý học hôm nay sẽ có thêm một ghi chú mới, tàn nhẫn hơn, kinh tởm hơn. Và chắc chắn nó chưa phải là tận cùng, của tổng thống nước Mỹ – Trump.
Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế. Tiêu đề ngắn gọn, đơn giản của New York Times ngày 11 Tháng Chín, 2001: Nước Mỹ Bị Tấn Công – đủ để nói lên sự hỗn loạn của một cường quốc thế giới vào buổi sáng hôm đó. Tổng thống Bush đã nói gì? “Các khủng bố có thể làm rung chuyển nền móng của những tòa nhà cao nhất của chúng ta, nhưng chúng không thể chạm tới nền tảng của nước Mỹ. Những hành động này đã phá hủy các cột thép, nhưng chúng không thể làm suy yếu ý chí kiên cường của người Mỹ.”
Biết là so sánh khập khiễng, nhưng nhắc đến sự kiện 911 chỉ để muốn nói, nước Mỹ chưa phải chưa trải qua những thời khắc bi kịch, bàng hoàng.
Nhưng chắc chắn, nước Mỹ chưa bao giờ đối diện với cuộc tấn công vào lương tri, bẻ gãy thành trì đạo đức, phá hủy nền móng nhân bản đến tận đáy như lúc này.
Sáng nay, tổng thống thứ 47 đã sử dụng “quyền lực phát ngôn”, lợi dung vụ sát hại vợ chồng đạo diễn Rob Reiner và vợ của ông, Michele Reiner, để tô son trét phấn vào chiếc long bào chính trị của mình. Giữa lúc người mộ điệu, giới điện ảnh kịch trường bàng hoàng trước cái chết đầy bạo lực của vợ chồng Rob Reiner, có những lời chia buồn, tưởng nhớ chưa kịp đưa ra, thì Trump đã gửi đến người vừa khuất một điếu văn dài không thể tàn nhẫn hơn.
“Một sự việc rất đáng buồn đã xảy ra đêm qua ở Hollywood. Rob Reiner, đạo diễn phim và ngôi sao hài kịch tài năng nhưng đầy đau khổ và luôn vật lộn với cuộc sống, và vợ ông ta, Michele, đã qua đời cùng với vợ mình, được cho là do sự tức giận mà ông gây ra cho người khác bởi căn bệnh tâm thần nghiêm trọng, không thể chữa khỏi, được gọi là hội chứng rối loạn tâm thần vì bị ám ảnh bởi Trump (TRUMP DERANGEMENT SYNDROME), đôi khi được gọi tắt là TDS. Ông ta nổi tiếng là đã làm cho mọi người phát điên vì nỗi ám ảnh dữ dội về Tổng thống Donald J. Trump.”
Trump kết thúc bằng câu: “Cầu mong Rob và Michele yên nghỉ!”
Đó là một câu kết mà bất kỳ ai là một con người cũng thốt lên khi biết có một người vừa nằm xuống. Nhưng trong ngữ cảnh mà Trump đã viết ra trong toàn nội dung trên Truth Social Media, đó là một câu đáng khinh bỉ. Nó có vẻ chỉ còn thiếu một “icon” nháy mắt kế bên thì tròn nghĩa.
Bài đăng đó hoàn toàn đúng theo tiêu chuẩn của Trump.
Khi Donald Trump đang tải điếu văn ấy, không một chứng cứ nào từ cơ quan công lực, giới chức điều tra, nói rằng cái chết của vợ chồng ông Reiner liên quan đến quan điểm chính trị của ông. Sau đó, cảnh sát đã bắt giữ con trai út của gia đình Reiner, người từng công khai nói về những ngày tháng anh ta vật lộn với chứng nghiện ngập và tình trạng vô gia cư. Điều này càng khiến những lời viết của Trump trở nên vô minh hơn.
Tổng thống muốn thể hiện điều gì qua những ngôn từ bất an và bất nhẫn như thế? Hay muốn cho thấy nếu chống ông, bất đồng với ông, không cùng một mặt trận với ông, thì sẽ kết thúc như thế? Hay ông muốn cảnh báo nếu chống đối ông sẽ có nguy cơ bị giết? Hay căn bệnh ái kỷ lại bùng lên mãnh liệt trước cái chết của một người đã mạnh mẽ chỉ trích ông? Hay đơn giản là Trump quá tàn nhẫn?
Dân Biểu Thomas Massie viết trên X: “Bất kể bạn cảm thấy thế nào về Rob Reiner, đây là những lời lẽ không phù hợp và thiếu tôn trọng đối với một người vừa bị sát hại dã man. Tôi đoán các đồng nghiệp thuộc đảng Cộng Hòa được dân bầu của tôi, phó tổng thống và nhân viên Tò a Bạch Ốc sẽ phớt lờ điều này vì họ sợ hãi. Tôi thách thức bất cứ ai bảo vệ điều này.”
Dân biểu Mike Lawler, đảng Cộng Hòa, New York lên tiếng trên X: “Bản tuyên ngôn đó sai rồi. Bất kể quan điểm chính trị của mỗi người là gì, không ai đáng phải chịu bạo lực, huống chi lại là từ chính con trai của mình. Đây là một thảm kịch khủng khiếp, đáng lẽ phải nhận được sự cảm thông và lòng trắc ẩn từ tất cả mọi người trong đất nước chúng ta, chấm hết.”
Dân biểu Cộng Hòa khác của Hạ Viện, Marjorie Taylor Greene của Georgia có vẻ cũng không thể “nuốt nổi” những ngôn ngữ của tổng thống. Bà Greene viết trên X: “Rob Reiner và vợ ông đã chết một cách bi thảm dưới tay chính con trai ruột của họ, người được cho là nghiện ma túy và vướng mắc các vấn đề khác. Những người con còn lại của họ đang vô cùng đau buồn và đau khổ.
Đây là một bi kịch gia đình, không liên quan đến chính trị hay kẻ thù chính trị.”
Nhà hoạt động bảo thủ như Robby Starbuck, sản xuất phim và cũng là người đi đầu trong việc phản đối các chính sách đa dạng, công bằng và hòa nhập của các tập đoàn và chính phủ, đã hồi đáp bình luận của Trump: “Những gì xảy ra đêm qua với Rob Reiner và vợ ông ấy là một vụ thảm sát dã man, cướp đi sinh mạng của hai con người. Tôi không quan tâm đến quan điểm chính trị của họ hay họ nghĩ gì về Trump, không một người dân tuân thủ pháp luật nào xứng đáng phải chịu đựng điều này. Chúng ta nên cầu nguyện và gửi lời chia buồn đến những người thân yêu của họ, chứ không nên biến chuyện này thành vấn đề chính trị.”
Ngày Charlie Kirk bị ám sát, chính quyền của tổng thống đã ban bố lệnh bắt giữ bất kỳ ai bày tỏ thái độ “phản nghịch” trước cái chết của Kirk. Bộ Tư Pháp của tổng thống đã hoạt động rất năng nổ và tích cực, cáo buộc tội tất những phát ngôn họ cho là thù hận, và sa thải những người đó ngay lập tức. Cho dù chỉ là trích lại nguyên văn một lời nói của Kirk, người đó cũng bị nghỉ việc. Không khó để tìm đọc những câu chuyện này.
Tiêu chuẩn này không áp dụng cho tổng thống. Mặc dù, ngay cả chính những người ủng hộ trung thành trong đảng với Trump cũng không thể im lặng trước những lời bình luận đó.
Chiều Thứ Hai 15 Tháng Mười Hai, tại Tòa Bạch Ốc, khi phóng viên hỏi Trump liệu ông ta sẽ vẫn để bình luận của mình trơ gan cùng tuế nguyệt sau những phản ứng trái chiều từ chính những người đồng đảng?
Trump trả lời: “Tôi hoàn toàn không phải là người hâm mộ ông ta. Theo tôi, ông ta là một người điên rồ, đặc biệt là về vấn đề liên quan đến Trump... Tôi hoàn toàn không thích Rob Reiner dưới bất kỳ hình thức nào. Tôi nghĩ ông ta rất có hại cho đất nước chúng ta.”
Và không có phóng viên nào đặt câu hỏi kế tiếp. Có nghĩa rằng, Trump đã một lần nữa, vào chiều Thứ Hai, dùng quyền lực tối thượng của tổng thống để phát ngôn trước công chúng về cái chết của một người dân chưa bao giờ ủng hộ bất kỳ chính sách nào của ông. Dĩ nhiên, đó là lời phát ngôn của một lương tâm rách nát.
Kalynh Ngô
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình