Ngày 2/4/2026, “trái cam” Pam Bondi thật sự “rơi khỏi cành công lý.”
Donald Trump sa thải nữ bộ trưởng tư pháp, trao chìa khóa Bộ Tư Pháp (DOJ) – một trong những định chế quyền lực nhất đất nước này – cho người luật sư riêng của mình. Người đàn ông từng ngồi bên cạnh Trump trong phòng xử án, chứng kiến thân chủ bị kết tội 34 tội danh hình sự mà vẫn bước ra khỏi tòa với đầu ngẩng cao, giờ đây là quan chức hành pháp cao nhất của Hoa Kỳ.
Đó là Todd Blanche. Và kể từ ngày nhậm chức đến nay, ông ta đã không ngừng chứng minh rằng những người hoài nghi về ông đã nhìn đúng.
Những Tấm Bằng, Đó Là Thật
Todd Blanche sinh ra ở vùng ngoại ô Denver, con trai của một cầu thủ khúc côn cầu người Canada và một y tá. Không có nền tảng gia đình quyền quý, không quen biết để mai mối vào trường luật danh tiếng. Blanche theo học Brooklyn Law School vào buổi tối, trong khi ban ngày làm thư ký pháp lý tại Văn Phòng Công Tố Manhattan, và tốt nghiệp với danh hiệu xuất sắc.
Đây không phải tiểu sử của người trôi dạt theo dòng nước. Đây là tiểu sử của người biết bơi ngược dòng.
Sau khi làm thư ký cho các thẩm phán liên bang, Blanche trải qua tám năm trong tư cách công tố viên liên bang tại Văn Phòng Công Tố Nam New York, một trong những văn phòng khắt khe và danh tiếng nhất nước Mỹ. Hai trong số những năm đó, ông đứng đầu bộ phận tội phạm bạo lực, giám sát khoảng hai chục công tố viên, xử lý những vụ án giết người, bắt cóc, và các trọng tội liên bang khác.
Và đây là điều mà nền tảng đó đáng lẽ phải có nghĩa: một người với kinh nghiệm ở tòa án, người đã từng đối mặt với tội ác thật sự, người đã từng đứng trước bàn dân thiên hạ để buộc tội những kẻ phạm pháp, lẽ ra phải hiểu Bộ Tư Pháp tồn tại để làm gì. Lẽ ra phải hiểu sự khác biệt giữa tấm khiên luật pháp của kẻ quyền thế và công cụ bình đẳng cho mọi người.
Chọn Thân Chủ Hơn Sự Nghiệp
Năm 2023, Blanche đưa ra một quyết định, định hình lại toàn bộ sự nghiệp của ông ta. Ông từ bỏ chức danh cộng sự tại công ty luật, gửi một email ngắn cho đồng nghiệp, và ký tên nhận bào chữa cho Donald Trump – một cựu tổng thống đang đối mặt với cáo buộc hình sự trong ba vụ án tại ba tòa khác nhau.
Trong email chia tay ấy, Todd Blanche viết rằng đây là "một cơ hội không thể bỏ lỡ.”
Trong hai vụ án liên bang do công tố viên đặc biệt Jack Smith khởi tố, một về cuộc bầu cử năm 2020, một về các tài liệu mật, đội ngũ do Blanche dẫn đầu đã xây dựng chiến lược pháp lý xoay quanh một chiến lược: kéo dài thời gian, đến khi không còn cần thiết nữa.
Vụ tiền bịt miệng thì đi đến phán quyết. Donald Trump bị kết tội trên tất cả 34 tội danh. Nhìn theo nghĩa pháp lý thông thường, đó là thất bại. Nhưng trong bức tranh lớn hơn, Blanche giúp cho thân chủ tự do, ngoài vòng lao lý, và đủ tư cách tranh cử tổng thống.
Trump bị kết án và vẫn được bầu làm tổng thống. Đó là “điểm son” của Todd Blanche trong mắt Trump. Blanche bước ra khỏi phòng xử với tay trắng về mặt hồ sơ, nhưng thẳng bước vào một ghế trong nội các chính phủ.
Có lẽ ít người biết một chi tiết, trước khi nhận Trump làm thân chủ, Blanche là thành viên đảng Dân Chủ. Về sau, ông đổi đảng sang Cộng Hòa. Tự thân quyết định đó nói lên tất cả. Todd Blanche không phải người theo chủ nghĩa lý tưởng. Ông ta là luật sư – là người chọn thân chủ. Và trong việc chọn thân chủ đặc biệt này, ông ta đã chọn bên.
Không có gì minh họa rõ hơn cho tình thế của Blanche bằng câu chuyện hồ sơ Epstein. Theo một số người, chính là lý do ông ta có được chức vụ hiện tại.
Khi còn là thứ trưởng Tư Pháp, Blanche đứng ra giám sát việc công bố các tài liệu liên quan đến Jeffrey Epstein, kẻ lạm dụng tình dục đã chết trong trại giam liên bang. Sau khi Quốc Hội thông qua Đạo Luật Minh Bạch Hồ Sơ Epstein, ông trở thành gương mặt công khai của nỗ lực giải mật.
Tại cuộc họp báo hồi tháng 1/2026, ông khẳng định: bộ tư pháp sẵn sàng truy tố bất kỳ ai nếu có bằng chứng. Không có danh sách bí mật nào được che giấu.
Khi cựu bộ trưởng Pamdi bị “đẩy xuống gầm xe buýt” và Blanche bước vào ghế bộ trưởng, giọng điệu của ông đột ngột thay đổi. Chỉ vài giờ sau khi nhậm chức, ông đã phát tín hiệu muốn khép lại tất cả. "Theo tôi, trong chừng mực mà hồ sơ Epstein là một phần của năm qua tại bộ tư pháp này, thì nó không nên là một phần của bất cứ điều gì về phía trước."
Cựu công tố viên liên bang Cynthia Rocah nói với NBC News rằng Blanche đã "cho thấy, trong vai trò thứ trưởng, ông ta sẵn sàng hành xử như luật sư bào chữa riêng cho Donald Trump hơn là một quan chức tư pháp bảo vệ nhân viên của mình, tìm kiếm công lý và gìn giữ pháp quyền." Bà bổ sung, không úp mở: "Tôi không kỳ vọng gì khác hơn từ ông ta ở vị trí cao hơn này."
Stacey Young, cựu quan chức DOJ và người sáng lập nhóm Justice Connection, chuyên theo dõi những thay đổi trong bộ máy tư pháp dưới thời Trump, nói Blanche "chưa bao giờ ngừng coi bản thân là luật sư riêng của Donald Trump," và đã dùng chức vụ của mình "để sa thải bất hợp pháp các nhân viên kỳ cựu, bôi nhọ những người tố cáo, và tấn công ngành tư pháp." Kết luận của bà ngắn gọn và thẳng thắn: "Hết lần này đến lần khác, ông ta đã chứng tỏ ngôi sao dẫn đường của mình là lòng trung thành với tổng thống, không phải là pháp quyền."
Todd Blanche Phục Vụ Ai?
Nếu ai đó còn hoài nghi, thì hai tháng vừa qua đã dứt khoát trả lời câu hỏi Blanche là ai và ông ta đang phục vụ cho ai.
Chỉ ít ngày sau khi nhậm chức, Todd Blanche xuất hiện tại hội nghị CPAC ở Texas, nơi ông khoe rằng FBI đã "dọn sạch nhà," sa thải tất cả những ai từng tham gia điều tra tổng thống. Ông ta đứng trước đám đông cổ vũ và mô tả công cuộc tái cơ cấu lực lượng thi hành pháp luật ấy như thể đó là thành tích đáng tự hào, hoàn toàn không lo ngại về tính độc lập của FBI.
Đặc biệt, không có gì phơi bày rõ bản chất của Blanche trong vai trò bộ trưởng bằng những gì diễn ra ở Capitol Hill ngày 19/5. Ông ta ra điều trần trước Uỷ Ban Phân Bổ Ngân Sách Thượng Viện. Một ngày trước đó, DOJ công bố thành lập một quỹ gần $1.8 tỷ tiền thuế, gọi là "Quỹ Chống Vũ Khí Hóa," để đền bù cho những ai tự nhận là nạn nhân của sự truy tố thiên vị dưới thời chính quyền Biden.
Quỹ này được tạo ra không thông qua Quốc Hội. Nó là sản phẩm của một thỏa thuận dàn xếp giữa chính phủ liên bang và chính Trump, người đã kiện Sở Thuế Vụ IRS về vụ rò rỉ hồ sơ thuế của ông. Để đổi lấy việc Trump rút đơn kiện, IRS đồng ý không truy cứu thuế đối với Trump, gia đình ông, và các doanh nghiệp của ông.
Tại phiên điều trần, Blanche gọi đây là "quy trình hợp pháp để những nạn nhân của sự vũ khí hóa được lắng nghe và tìm kiếm sự bồi thường." Khi bị hỏi liệu những người tấn công cảnh sát tại Capitol ngày 6/1 có đủ điều kiện nhận tiền không, ông ta từ chối trả lời dứt khoát. Khi bị hỏi liệu các nhà tài trợ cho chiến dịch tranh cử của Trump có bị loại trừ không, ông ta cũng từ chối trả lời. Câu trả lời duy nhất ông đưa ra là: "Bất kỳ ai cũng có thể nộp đơn."
"Tôi sung sướng khi được làm việc cho Tổng Thống Trump," Blanche nói tại một cuộc họp báo ở DOJ hồi đầu tháng 4. "Đây là vinh dự lớn nhất trong cuộc đời tôi." Và nếu Trump quyết định không giữ ông lại, ông sẽ nói: "Cảm ơn rất nhiều. Tôi yêu ông, thưa tổng thống."
Đó là câu nói của một người phụng sự. Không phải câu nói của người nắm giữ luật pháp.
Có một phiên bản trong câu chuyện của Todd Blanche mà ta thật sự phải kính nể. Một cậu bé từ Colorado, tự mình vật lộn qua trường luật ban đêm, truy tố tội phạm nguy hiểm suốt một thập kỷ, xây dựng sự nghiệp bằng mồ hôi và sự sắc sảo. Phiên bản đó của Blanche là thật. Nó nằm trong hồ sơ của ông.
Nhưng ở Blanche còn có một phiên bản khác. Đó là phiên bản của người đang ngồi trong Văn Phòng Bộ Trưởng Tư Pháp Hoa Kỳ ngày hôm nay.
Bộ Trưởng Tư Pháp Hoa Kỳ có trách nhiệm phục vụ nhân dân Mỹ, không phải tổng thống, không phải đảng phái, không phải cựu thân chủ. Ranh giới đó luôn có phần lý tưởng hóa, nhưng khoảng cách giữa lý tưởng và thực tế chưa bao giờ lộ liễu và được thừa nhận công khai đến như vậy.
Đối chiếu lại hồ sơ sự nghiệp của Todd Blanche, ông ta là người thông minh, là luật sư tài năng. Ông ta đã đạt được không ít những bằng cấp của mình. Nhưng ông ta cũng là một người nhìn vai trò của mình qua lăng kính của thân chủ nổi tiếng nhất, mà thân chủ đó giờ đây chính là ông chủ của ông.
Con dấu của Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ có khẩu hiệu bằng tiếng Latin khắc trên đó: Qui Pro Domina Justitia Sequitur – "Người Truy Tố Nhân Danh Nữ Thần Công Lý.” Hai tháng kể từ ngày Todd Blanche ngồi vào chiếc ghế đó, câu hỏi không còn là liệu ông ta có phục vụ công lý hay không. Câu hỏi là liệu ông ta có còn nhớ rằng mình đáng lẽ phải làm vậy như hay không?
Kalynh Ngô
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình