Tùy bút:
Dù gần cuối tháng Ba mới chính thức bước vào Spring, nhưng đối với tôi, khi hết tháng Hai cũng là hết mùa đông giá lạnh. Nhiều người nói Canada mùa đông dài sáu tháng là... nói thách quá, thực ra chỉ là bốn tháng, từ tháng Mười Một đến tháng Hai mà thôi. Dẫu rằng qua tháng Ba hay tháng Tư, trời buồn trời vẫn đổ cơn… tuyết, nhưng nhiệt độ đã ấm, tuyết sẽ mau tan, kể cả những đám tuyết "lì lợm" từ mùa đông còn nằm trên vỉa hè cũng bắt đầu tan chảy, và tôi gọi tháng Ba là Mùa Tuyết Tan.
Mấy đứa bạn của tôi bảo, nghe có vẻ lãng mạn thơ mộng lắm, nhưng thực tế thì hỡi ôi, tuyết tan thành từng vũng nước, rồi hòa với bụi bặm đường phố, tạo thành những vũng sình, chạy xe trên đường dễ bị văng tung tóe, phải mang xe đi rửa chớ đẹp đẽ gì cái Mùa Tuyết Tan!
Thây kệ, tôi vẫn thấy Mùa Tuyết Tan đáng yêu. Buổi sáng thức dậy mở cửa, hít thở không khí trong veo của nắng rực vàng, gió lay nhẹ những cành cây khô đang bắt đầu chớm nụ, tuyết tan chảy thành dòng nước trôi xuống ống thoát nước bên hông nhà nghe như âm thanh của suối róc rách, rộn ràng vui tai.
Dù sao, những người chê bai mùa tuyết tan là mùa sình lầy cũng phải công nhận đó là mùa vui, vì sau mấy tháng đông dài lạnh lẽo, lại được tung tăng ra ngoài. Nhưng mùa tuyết tan năm nay còn đặc biệt hơn, vui hơn vạn lần, vì hai năm qua bị chôn chân trong nhà do Covid, nay lại có thêm tin vui nới lỏng giãn cách khắp nơi, cuộc sống đang hồi sinh, hỏi sao không hoan hỉ?
Nên tôi cũng hào hứng trổ tài bếp núc, nấu nồi bánh canh. Nhà có sẵn giò heo, xương heo, củ cải cà rốt, chỉ còn thiếu broccoli cho đủ ba màu. Trước khi đi lễ nhà thờ, tôi nhắn chồng đang vẫn còn ở chỗ làm:
– Chút anh về nhà chớ ăn bánh canh liền nhe, chờ em mang broccoli về cho đầy đủ.
Tôi chạy xe trên đường khô ráo, ở các con đường nhỏ thì còn chút sình lầy ẩm ướt, chớ các con đường lớn đã sạch trơn. Tự dưng tôi muốn cám ơn mùa đông, vì nhờ nó mà chúng ta mới thấy các mùa khác tuyệt vời, giống như Vũ nhạc sĩ có ghi: “Có dầm dề mưa tuyết, mới vui ngày nắng về, có một đời khóc than, mới hiểu đời đá vàng”, và mới đây trong trận tuyết lịch sử của Texas cũng đã có nhiều người thề hứa từ nay sẽ không bao giờ than vãn cái nóng chảy mỡ của Texas nữa đó sao!
Vào nhà thờ, mùa này dù không còn giới hạn số người tham dự, nhưng thành phố vẫn yêu cầu đeo khẩu trang và lễ cũng nhanh gọn. Đang là Mùa Chay chuẩn bị đón Lễ Phục Sinh, bài Thánh Vịnh kể lại câu chuyện Cựu Ước, khi dân Do Thái bị Thiên Chúa trừng phạt, phải lưu đày qua Babylon, và họ đã thức tỉnh, khóc than nhớ thương quê nhà Sion: “Trên bờ sông Babylon/ Tôi ngồi khóc nức nở/ Bên nhành cây dương liễu/ Tôi tạm gác cây đàn”.
Câu Thánh Vịnh này Mùa Chay nào tôi chẳng nghe, mà sao lần này lòng tôi thổn thức lạ kỳ. Chẳng lẽ mùa dịch u ám đã làm trái tim tôi nhạy cảm hơn, tâm hồn tôi “mong manh dễ vỡ” hơn? Mà cũng có thể Mùa Tuyết Tan khiến tôi cởi mở cõi lòng “dễ khóc dễ tin theo” như thời ấu thơ? Tôi nôn nao, mong giờ lễ qua mau, sẽ chạy đi mua broccoli để còn về nhà viết vài vần thơ về “Babylon River” khi cảm xúc còn ngập tràn.
Lễ xong, tôi bước nhanh ra cửa nhà thờ thì gặp anh ca trưởng của ca đoàn. Lâu quá không nói chuyện vì lâu nay đi lễ phải đeo khẩu trang, ngồi cách xa nhau, chẳng ai nhìn ai rồi tan hàng thiệt lẹ, nên hôm nay trời tuyết tan nắng đẹp, ai cũng hớn hở tươi cười, hai anh em dừng lại tán dóc chuyện linh tinh, hẹn nhóm đánh golf sớm tụ tập ra sân (anh ấy và Cha xứ là bạn chơi golf của chồng tôi). Xong tôi lên xe chạy ra chợ, định tiến thẳng vào khu rau quả thì ngay cửa ra vào là quầy mít trái, có hai chị quen trong nhà thờ đang đứng đó, thấy tôi họ vẫy rối rít:
– Loan ơi, mít hôm nay on sale, $1.28 môt pound.
– Dạ thôi chị! Nhà em chỉ có em và thằng con trai ăn mít, còn ông xã và con gái em ăn vào là bị ngứa cổ họng.
– Thì mua về gỡ múi ra để trong tủ lạnh ăn dần, mấy trái này thơm ngon, lâu lâu mới sale đó cưng!
Chị kia cũng phụ hoạ theo:
– Bữa nay trời đẹp mà về sớm làm gì, ở nhà cả hai năm nay chưa ngán sao!
Làm sao tôi nỡ từ chối lời mời ngọt ngào như… mít của các chị, hơn nữa, hồi tôi còn làm trong ban Đặc San Giáng Sinh của giáo xứ, hai chị này đã nhiều lần “cứu bồ”, giúp tôi tìm bài vở cũng như là mạnh thường quân ủng hộ tài chánh, cho nên đây là dịp để tôi đền ơn họ:
– Vậy mấy chị lựa giùm em một trái nhỏ thôi nghen.
Hai chị nhanh nhẩu vừa lựa vừa giảng giải cho tôi biết loại nào ngon, vừa luôn tay nắn bóp hết trái này đến trái khác, thế là ba chị em bàn chuyện “mít” cho đến khi mỗi người có một trái trên xe đẩy. Tôi tính bước đi thì hai chị chuyển qua đề tài... sầu riêng, một chị bảo ăn mít nhiều cỡ nào cũng thoải mái, mà ăn sầu riêng thì không quen vì cái mùi khó chịu, chị kia liền quảng cáo chợ bên kia đường có sầu riêng đông lạnh ngon thần sầu, ăn thử đi mới thấy mùi sầu riêng thơm hơn mùi mít. Tôi không dám hé môi góp một lời nào, sợ các chị lại chuyển qua đề tài măng cụt, mãng cầu, chôm chôm, v.v… thì chắc đến khuya tôi mới ra khỏi chợ. May quá, xong chuyện sầu riêng, hai chị vui vẻ chia tay mỗi người một ngả trong chợ. Tôi chạy bay qua vơ vội broccoli rồi vội vã ra quầy tính tiền, hy vọng về kịp làm bữa bánh canh cho cả nhà. Đang đứng xếp hàng thì nghe tiếng phía sau quầy nước tương:
– Chào cô Loan!
Đó là anh bạn ngày xưa dạy Việt ngữ chung tại Hội Người Việt. Tôi quay qua mỉm cười, anh ấy tiếp:
– Tôi đang cần mua nước tương, cô xài loại nào ngon, giúp tôi với!
– Lộn người rồi anh ơi, em chẳng hề biết gì về nước tương hay xì dầu. Ngay cả thịt thà cá mắm, em cần thì cứ vào mua, chớ hỏi em loại nào on sale, giá cả ra sao, em biết chết liền, vì chợ búa cơm nước không phải là... sở trường của em.
Thấy anh ấy hơi buồn và “cô đơn” (anh mới góa vợ vài năm nay) tội quá, tôi bước tới, hai anh em lại bàn chuyện... nước tương. Anh ấy săm soi từng chai, nếu Made in China hoặc Made in VietNam thì khỏi mua, rồi xem thành phần của từng loại nước tương khác của Philippines, Taiwan, Pháp, Thuỵ Sĩ. Tôi đề nghị anh mua một chai mà tôi hay xài, và tôi cũng mua một chai để làm tin dù ở nhà vẫn còn nước tương.
Cuối cùng, tôi cũng được bước ra khỏi chợ, lái xe về nhà. Lúc lên xe mới chợt nhớ có đặt mua bánh ú của một chị trong ca đoàn làm, hẹn nhau tan lễ lấy bánh ngoài bãi đậu xe nhà thờ mà nãy giờ mải lo với những “bận rộn” bất ngờ nên quên mất. Lục giỏ tìm cái phone mới thấy cả chục cuộc “missed calls”, vì tôi tắt điện thoại trong giờ lễ mà quên chưa mở lại. Tôi liền gọi xin lỗi chị ấy, chị bảo đã về nhà, nhưng trời đẹp quá nên hai vợ chồng chị đi dạo ngoài hồ nước gần nhà, chị kêu tôi chạy ra cây xăng gần đó ngồi đợi chồng chị mang bánh ra giao. Thôi thì đành phải chuộc lỗi, đã ủng hộ mua bánh thì phải ủng hộ cho trót, đâu thể ủng hộ nửa vời, ráng chạy thêm một vòng xe để lấy mớ bánh ú.
Về đến nhà, trời sập tối, chồng con tôi đang ăn trái cây tráng miệng trên lầu và xem tivi. Cũng may, chồng tôi thuộc loại dễ chịu trong chuyện ăn uống, còn hai đứa nhỏ sanh trưởng bên đây nên chúng ăn các món Việt kiểu nào cũng được, chúng không “ke”. Tôi mệt nhoài, khiêng trái mít vào góc bếp, bóc cái bánh ú ăn cho lẹ làng.
Vậy là chẳng có tô bánh canh giò heo rau củ ba màu, và cảm hứng cho bài thơ “Babylon” cũng tan biến.
Chỉ vì… Edmonton Mùa Tuyết Tan!
– Kim Loan
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình