-DẪN NHẬP:
Cách đây khoảng gần hai năm tôi đã viết một bài về có tửa đề tương tự khi thấy VN vừa hết bị đe đoạ bởi dịch SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome), nối tiếp bởi dịch Cúm gà hay Cúm gia cầm H5N1 và một chút bệnh lở mồm long móng ở trâu bò heo tại vài nơi miền Trung, cũng như bị Mỹ sử ép trong vụ khiếu kiện bán phá giá hàng xuất khẩu là cá ba xa hay cá da trơn chi đó.
Trong mấy ngày hôm nay tôi thấy VN đang áp dụng những biện pháp khẩn cấp để ngăn chặn mối đe doạ thế kỷ là đại dịch Cúm ở người (Human Influenza Pandemic) dẫn xuất từ dịch cúm gà hay cúm gia cầm (Avian Flu Epidemic) H5N1.
Theo dõi trên báo mạng VN Express trong hai ngày thứ tư 9-11 và thứ năm 10-11 chúng ta thấy lần lượt những tựa đề đáng buồn, như : Dịch cúm gia cầm đang phát triển mạnh; Việt Nam đang ở ngưỡng cửa đại dịch cúm.
Chính quyền Việt Nam đang rộn ràng bước vào trận địa chống nguy cơ bộc phát đại dịch cúm ở người. Thủ tướng Phan Văn Khải gửi công điện tới tấp đi khắp nơi trong nước để chỉ đạo chặt chẽ và kiểm soát việc phòng chống. Lại đặc biệt cử các phó thủ tướng như ông Vũ Khoan đi Bắc Ninh, Phạm Gia Khiêm đi Hà Nội, Nguyễn Tấn Dũng vào thành Hồ.
Trong một cuộc họp ông bộ trưởng Cao Đức Phát thuộc bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn khẳng định: “Chính phủ, Ban Chỉ đạo quốc gia Phòng chống dịch cúm gia cầm đều cho rằng chúng ta làm chưa tương xứng với yêu cầu cấp bách của tình hình dịch, các giải pháp chống đại dịch cúm chưa đồng bộ, thiếu quyết liệt.”
Ông Phát còn gợi ý cho cán bộ tỉnh Hải Dương: “Nếu lực lượng quá mỏng, cán bộ thú y, dân quân điạ phương không làm xuể thì Sở (Nông Nghiệp và Phá triển nông thôn) cần đề nghị với chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh huy động cả công an, quân đội vào phòng chống dịch. Chính phủ đã chỉ đạo như vậy rồi.”
Ông Phát nhấn mạnh, những công việc đòi hỏi chuyên môn về thú y, thì khi nguy cấp sẽ huy động cả sinh viên ngành thú y, chăn nuôi của các trường đại học, trung học chuyên nghiệp vào công tác phòng chống dịch!
Chưa hết, ông Phát nói tách bạch, về nhân sự hay kinh phí nếu thấy còn thiếu, cứ mạnh dạn đề nghị bổ sung. Và ông kết thúc hội nghị bằng dẩn chứng tuyên bố mới nhất của phó thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng với câu nói: “Nếu cần sẽ điều chỉnh cả kế hoạch ngân sách, thậm chí dừng cả công trình trọng điểm vào phòng chống dịch.”
[Nhân đây cũng xin nói thêm, Nguyễn Tấn Dũng là một ngôi sao đang lên (a rising star, un étoile montant) kể từ khi VN ko được vào WTO và Hồ Cẩm Đào chính thức thăm viếng VN trong ba ngày vào cuối tháng 10 và đầu tháng 11 vừa qua. Ông phó thủ tướng này đang là ứng viên sáng giá vào các chức vụ cao hơn trong guồng máy đảng và nhà nước CS, thí dụ chức thủ tướng hay tổng bí thư. Do vậy ông cần ghi được nhiều thành tích trong dịp may hiếm có này trước các ông như Vũ Khoan, Phạm Gia Khiêm, Nguyễn Khoa Điềm ...
Ông Bùi Tín “rền rỉ” về ông Dũng trong bài viết tháng 11 năm nay dưới tựa đề “Nguy cơ và sự thức tỉnh: “Cho nên phó thủ tướng thường trực Nguyễn Tấn Dũng, người chịu trách nhiệm chính về công nghiệp, dầu khí, giao thông, xây dựng - toàn là những ngành bê bối nhất, chuyên ném tỷ tỷ tiền quốc gia qua cửa sổ, chui vào túi lũ lĩ tham quan ô lại, sắp lên thay ông Khải làm thủ tướng; không phải vì có tài, chẳng phải vì có đức, chỉ vì ông lọt được vào đôi mắt nâu của ‘’hoàng đế đỏ’’ Hồ Cẩm Đào. Đây là lời bàn ở vỉa hè Hà Nội mấy ngày qua. Nghe mà đau và nhục tột cùng cho đất nước.”
Trong một bài khác ông nhà báo họ Bùi còn khôi hài đen, nếu như cứ làm thất thoát ngân qũi một tỉ phải chịu một roi quắn đít vào mông, có lẽ Nguyễn phó thủ tướng sẽ nát bấy hai cái mông thịt mất !!!]
Có hai điểm chính ghi nhận được:
1- nguy cơ đại dịch cúm ở người rất lớn;
2- toàn bộ nhà nước CSVN đang lên cơn sốt phòng chống dịch bộc phát.
Đây là sự thật không chối cãi. Đảng và nhà nước CSVN lần này đã rút được nhiều kinh nghiệm trong công tác phòng chống dịch SARS năm 2003 và Cúm gia cầm H5N1 trong hai năm 2004-2005, nên họ đã không dám “làm chơi ăn thật” nữa.
Công bằng nhận xét tôi cho đó là một điểm son, cho dù đó chỉ là cung cách “mất bò mới lo rào chuồng” cố hữu. Dù bị choáng váng trước các thiên tai bão lụt, động đất ... cùng với bao nhiêu nỗ lực vận động, sửa đổi lẫn hy vọng xin được vào WTO bị phá sản vào giờ phút chót, chưa kẻ những rắc rối về vụ bắt giữ ngư dân Việt bởi hải quân Trung Hoa CS, Mỹ tiếp tục làm khó dễ việc xuất khẩu thủy sản ..., nhưng các quan chức cao cấp VN vẫn tiếp tục lần bước men theo giòng chính nhân loại.
Nếu so sánh với các chính quyền lân bang, như Thái, Indo (Nam Dương), Trung Hoa lục địa trong công tác phòng chống dịch bệnh trên, các quan chức y tế quốc tế đã ghi nhận những thiện chỉ và cải tiến đáng kể của VN.
NGHĨ GÌ " LÀM GÌ """:
*** Toàn thể người Việt trong và ngoài nước thử đặt giả thuyết, nếu như đại dịch xấy ra trong nay mai, cộng đồng thế giới nói chung và nước Việt ta nói riêng sẽ đi về đâu"""
Tôi đã méo mó nghề nghiệp khi đặt ra câu hỏi không được vui vẻ, có thể nói là “xúi quẩy”, ở đây, vì thiết nghỉ “phòng bệnh hơn chữa bệnh” !
Vâng, chúng ta phải nghĩ gì, làm gì trước những tình hình xấu xa và tồi tệ nhất này""""
*** Cá nhân tôi xin có một đôi lời thô thiển như sau:
1/ theo đánh giá của một chuyên gia cao cấp về cúm gia cầm của Tổ chức Y tế thế giới (WHO: World Health Organization; OMS: L’Organisation Mondiale de la Santé) cho hay, con số người chết có thể từ 5-150 triệu.
Tiến sĩ David Nabarro vừa được WHO bổ nhiệm vào vị trí phụ trách điều phối các hoạt động phòng chống dịch cúm gia cầm bùng phát ở khu vực Á châu tiết lộ, sức tàn phá của đại dịch ví như sự kết hợp của hiện tượng trái đất nóng lên và dịch bệnh HIV/Aids với tốc độ gấp 10 lần hơn như hiện nay.
Ông còn khẳng định, số ca tử vong sẽ phụ thuộc vào các nơi dịch khởi phát, tốc độ phát hiện dịch, và cách đối phó của các chính quyền liên hệ.
Tóm tắt, VN nằm trong khu vực có nguy cơ rất cao và với tình trạng cơ hữu hiện nay VN khó lòng chống trả có hiệu quả. Con số nạn nhân sẽ rất cao.
2/ theo tài liệu của CDC (Centers for Disease Control and Prevention) của Mỹ có nói: Past Influenza pandemics have led to high levels of illness, death, social disruption, and economic loss.
Hàng chữ thật vô tình, vô cùng ngắn gọn trên khiến tôi rợn tóc gáy, thiếu điều té nhào xuống đất, khi nghĩ đến các đồng bào thân thương quốc nội đang nhởn nhơ không biết “gươm đao đang kề cổ”, “đạn đã lên nòng”, cũng như thông cảm cho mối lo toan của những kẻ thù không đợi trời chung với mình trong nước.
Bài viết thống kê sơ sơ cho thấy:
- Cúm Tây Ban Nha (Spanish Flu) 1918-19 do Influenza virus A (subtype H1N1) khi thành đại dịch gây tử vong khoảng 50 triệu người trên toàn thế giới. Riêng ở Mỹ trên nửa triệu;
- Cúm Á Châu (Asian Flu) 1957-58 do Influenza A (subtype H2N2) gây chết 70 .000 dân Mỹ, lây lan từ Trung Hoa vào cuối năm 1957.
- Cúm Hương Cảng (Hong Kong Flu) 1968-69 do virus A, H3N2, làm 34.000 người Mỹ thiệt mạng oan uổng. Nguồn gốc từ HK bộc phát vào đầu năm 1968 và lan vào Mỹ vào cuối năm đó. Hiện chủng loại virus này vẫn còn lưu hành trong nhân loại
*** Sẽ có người lý luận, biết trước làm chi cho thêm mệt, trước sau cũng ... theo ông bà ông vải. Thà không biết cứ nhởn nhơ vui sống, còn hơn là sống trong hồi hộp lo sợ căng thẳng đứt tim mạch chết sớm hơn và mau hơn nữa. Cũng có kẻ còn điên rồ nghĩ là, càng hay như thế dân chúng sẽ nổi loạn, lật đổ cái chế độ bất nhân và bất tài đi cho mau.
Với họ, tôi xin có câu giải đáp thật thẳng thắng như sau:
1/ Họ giống CS ở chỗ “điếc không sợ súng”, “chưa thấy quan tài chưa đổ lệ”. CS nay đã biết giác ngộ, tìm thấy chân lý; còn họ như con đà điểu dúi đầu vào cát khi nguy biến, nhưng lúc bình thường lại ra bộ “hung hăng con bọ xít”, hay có nhũng lời “bàn ngang cung” nghe chối tai không chịu nổi. Tôi liệt họ vào những kẻ ngu lâu khó cải tạo và từ chối đối thoại ngay lập tức.
2/ Một khi có đại dịch sẽ có những hoảng loạn trong xã hội khó kiểm soát vô cùng. Lấy thí dụ ngay tại nước Mỹ khi bị hai cơn bão lớn (typhoon: đại phong; hurrican; tempête) tàn phá sẽ thấy ngay các điều trên. Chính quyền Mỹ đã phải áp dụng những biện pháp khẩn cấp, ban cho cảnh sát và lực lượng an ninh phòng vệ quốc gia (National Guard) những quyền hành rộng rãi hơn.
Tại nước Pháp, vừa qua khi có những bất ổn xã hội lan rộng, chính quyền có khuynh hướng áp dụng những biện pháp cứng rắn. Chính dân chúng và người đứng ngoài cũng thấy đó là điều nên và phải làm, để mau chóng vãn hội trật tự công cộng, trấn áp ngay tức khắc những kẻ gây rối, thừa nước đục thả câu.
Nhà nước Việt Nam cũng sẽ không thoát khỏi cái vòng lẩn quẩn ấy, mất an ninh sẽ gia tăng các biện pháp cứng rắn mất dân chủ, vừa nhằm vãn hồi trật tự công cộng, vừa bảo vệ chế độ độc tài đảng trị và các cơ chế thiếu dân chủ sẵn có của nó.
Tình trạng trên càng lâu dài, càng sâu rộng, khả năng trở về khởi điểm của cái chế độ độc tài trên càng cao. Vả chăng ai cũng thấy rõ, độc tài độc đảng còn hơn nội chiến loạn sứ quân. Dù sao đi nữa, tiến trình dân chủ hoá rõ ràng là chịu những thiệt hại khôn lường.
Trong tình trạng đó khó mà có khả năng một cuộc cách mạng nhung, hay một lực lượng dân chủ có đủ nhân vật lực để đập tan cái chế độ hiện hữu. Đó là chuyện mò trăng đáy nước, đơm đó ngọn tre. Nhất là trong hiện tình Việt Nam.
3/ Một điều cần lưu ý, tâm lý của người dân, nhất là trong vùng bị nạn, trong cơn hoảng loạn sẽ hướng về cõi siêu hình, cụ thể là thượng đế, mà đại diện trần thế là các giáo hội các tôn giáo lớn nhỏ.
Câu hỏi đặt ra, liệu các lực lượng tôn giáo trong nước có khả năng đáp ứng với tình thế chăng """ Họ có nghĩ đến dân đến nước trước tiên, hay thừa nước đục thả câu, hoặc chỉ nghĩ đến tôn giáo của họ thôi """
Kinh nghiệm của tôi lúc sống trong thời đệ nhất và đệ nhị Cộng hòa ở miền Nam trước 1975 đã làm tôi nhiều lúc ngậm ngùi. Thú thực vì tình hình còn rất tế nhị trong lúc này, tôi không dám trình bày những ý nghĩ thầm kín của mình ở đây, xin thông cảm.
Kết luận tạm:
Thông thường một bài viết phải có một kết luận chứ không nên bỏ ngỏ. Tôi chỉ là một con chim báo bão, chỉ biết kêu lên thật to những hiểm nguy đang chực chờ. Mong được nghe cao kiến của các thức giả gần xa.
Vả lại chuyện quốc gia đại sự, càng cần sự đóng góp thật nghiêm chỉnh của tất cả mọi người. Xin mời.
Amsterdam, 13 tháng 11 năm 2005
Lại Mạnh Cường
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình