Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3597)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Lễ Tưởng niệm (Memorial Day) vốn dĩ mang lại cảm giác như một vòng đua chiến thắng để bước vào mùa hè: bình xăng đầy ắp, thùng giữ nhiệt chất đầy đồ ăn thức uống, vali đã nằm gọn trong cốp xe. Tuy nhiên, năm nay, cảm giác đó lại là một cú sốc về giá cả.
Theo bản tin NBC News: Tòa án Tối cao đã bác bỏ vụ kiện liên quan đến giấy phép lái xe cấp cho người nhập cư không có giấy tờ hợp pháp. Vào hôm thứ Ba 26/5/2026, Tòa án Tối cao đã bác bỏ một vụ kiện vốn ít có cơ hội thành công, trong đó tiểu bang Florida tìm cách khởi kiện các tiểu bang California và Washington vì cáo buộc cho phép những người nhập cảnh trái phép vào quốc gia này được cấp giấy phép lái xe tải thương mại.
Phật Giáo là tôn giáo thân thiện và bao dung nhất với những người giới tính thứ ba hay giới tính không rõ ràng, gọi tắt là LGBT+ (đồng tính nữ hay nam, song tính, chuyển giới, bất định tính, vô tính...). Đơn giản vì Phật tử nhìn thấu suốt và thấy rõ không hề có cái gì gọi là tôi hay giới tính của tôi, hay bất kỳ nhãn hiệu nào, dù là nam hay nữ, Tây hay Tàu, Ta hay Nhật, Bắc hay Nam. Khi thấy thân và tâm đều là không, thì sẽ thấy không có cái gì để kỳ thị hay thân thiện, mà hiển lộ chỉ là một tâm bình đẳng, một tâm từ bi sinh khởi khi thấy các chúng sinh tội nghiệp đang bị lôi cuốn, bị chấp trước. Do vậy, mà gọi là thân thiện và bao dung.
TNS Andy Kim Bị Xịt Hơi Cay Bên Ngoài Cơ Sở Giam Giữ Của ICE Phép Thử Kế Tiếp Cho Trump Tại Texas: Cornyn Vs Paxton Hôm Nay Trump Lại Đi Khám Sức Khỏe Tòa Chặn Kế Hoạch Của Cộng Hòa Chia Lại Bản Đồ Bầu Cử Ở Alabama Các Thượng Nghị Sĩ Cảnh Báo Về Bất Đồng Giữa Trump Và GOP USDA Cảnh Báo Về Loại Thịt Bò Bán Tại Các Nhà Hàng Kebab Shop Thị Trường Toàn Cầu Phản Ứng Trước Cuộc Chiến Iran Bắc Hàn Phóng Hỏa Tiễn Đạn Đạo Và Các Vũ Khí Khác Lào: Chiến Dịch Tìm Kiếm Dân Làng Trong Hang Ngập Nước Vẫn Đang Diễn Ra Các Nước Nhóm Quad Công Bố Những Sáng Kiến Mới Tại Khu Vực Châu Á Thái Bình Dương
Cư dân và các doanh nghiệp được phép trở về nhà tại khu vực phía bắc thành phố Westminster. WESTMINSTER, Calif. – Lệnh sơ tán bắt buộc tại một số khu vực thuộc Thành Phố Westminster đã được Sở Cứu Hỏa Quận Cam dỡ bỏ. Vào thời điểm hiện tại, cư dân và các cơ sở kinh doanh đã được phép quay trở lại những khu vực từng phải sơ tán tại Westminster, và các tuyến đường cũng đã được mở lại. Cư dân và các cơ sở kinh doanh tại Westminster đã phải di dời kể từ cuối buổi sáng thứ Sáu, do một sự cố liên quan đến việc rò rỉ vật liệu độc hại diễn ra tại Thành Phố Garden Grove. Như đã thông báo trong cuộc họp báo lúc 6 giờ tối nay, Sở Cứu Hỏa Quận Cam đã xác định rằng việc cư dân và các cơ sở kinh doanh quay trở lại những khu vực từng phải sơ tán tại Westminster là hoàn toàn an toàn.
Iran: nhiều tiếng nổ ở thành phố cảng Bandar Abbas, nhưng tình hình trong tầm kiểm soát. - Trump lặp lại: uranium đã làm giàu của Iran phải bị tiêu hủy. - Iran: xin đưa uranium sang TQ
Cứ mỗi thứ Hai cuối tháng Năm, nước Mỹ dừng lại, một nhịp. Không phải dừng theo nghĩa đen. Trên đường phố, dòng xe vẫn lưu thông. Hàng quán vẫn mở cửa. Các khu mua sắm vẫn tấp nập. Chỉ có trường học, công sở, được nghỉ theo luật liên bang. Nhưng có một sự dừng lại khác, lặng lẽ hơn, nằm ở phía bên trong lồng ngực của những người hiểu được ngày này là gì. Cờ được kéo xuống nửa cột, trong nửa ngày. Những hàng mộ bia trắng trải dài trên bãi cỏ xanh mướt của Nghĩa Trang Quốc Gia Arlington, điểm tô thêm những lá quốc kỳ trước mỗi tảng bia trắng. Đều tăm tắp đến ám ảnh, và đẹp đến nao lòng. Trời hay đổ mưa vào ngày này hằng năm.
Năng lượng mặt trời (điện mặt trời) là hình thức sản xuất điện có chi phí lắp đặt rẻ nhất tại hầu hết các khu vực trên thế giới. Thuế quan do các công ty nhập cảng tại Hoa Kỳ chi trả, và họ sẽ chuyển các khoản chi phí này sang cho người tiêu dùng. Và việc những người không phải công dân đi bỏ phiếu là điều cực kỳ hiếm gặp. Ba tuyên bố vừa dẫn này đều là những sự thật khách quan. Bạn có thể kiểm chứng chúng bằng cách tham khảo các nghiên cứu khoa học, lắng nghe ý kiến ​​của các chuyên gia, hoặc đơn giản là đọc tin tức từ các cơ quan báo chí đáng tin cậy.
- Quy định mới về thủ tục thẻ xanh sẽ buộc 1 triệu người rời Mỹ để về quê hương mà nộp đơn. Nếu bạn đang xin thẻ xanh, thì đừng về, hãy hội ý luật sư vì có thể sẽ bị hủy hồ sơ. - Garden Grove: bồn hóa chất nứt, giảm nguy cơ nổ bình, nhưng sáng Thứ Hai vẫn giữ lệnh di tản, công ty GKN bị kiện. - Đức Giáo Hoàng Leo XIV xin lỗi và xin tha thứ vì các giáo hoàng quá khứ từ thế kỷ 15 đã hợp thức hóa việc xâm lược và "nô lệ hóa dân ngoại đạo". - Đức Giáo Hoàng: lý thuyết "chiến tranh chính nghĩa" đã lỗi thời, bây giờ là phải đối thoại, ngoại giao và tha thứ.
Theo Cơ Quan Cứu Hỏa Quận Cam (OCFA), cập nhật lúc 8 giờ 03 sáng cho biết mối đe dọa nổ lớn nay không còn nữa. Đại úy Nick Garton cho hay trước đó áp suất trong bồn gia tăng đến mức có thể gây hiện tượng nổ lớn kiểu BLEVE bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, các toán công tác vào đêm qua phát hiện vết nứt trên bồn đã giúp xả bớt áp suất, do đó khả năng phát nổ nay hoàn toàn được loại trừ — một tin được xem là rất khả quan. Nhiệt độ trong bồn, đo được vào đêm qua, ở mức 93 độ và đang có khuynh hướng giảm. Nhà chức trách cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát trong suốt ngày. Dù vậy, lệnh di tản vẫn còn hiệu lực. Giới chức nhấn mạnh cần bảo đảm an toàn tuyệt đối trước khi cho cư dân hồi gia, nhất là khi nhiệt độ có thể tăng trở lại theo sức nóng ban ngày.
Toán cứu hỏa cho biết đã phát giác một đường nứt trên thành bồn, có thể giúp xả bớt áp suất trong bồn chứa khoảng 7.000 gallon methyl methacrylate đang quá nhiệt; Thống đốc Gavin Newsom đã chính thức yêu cầu Tổng thống Donald Trump ban bố tình trạng khẩn cấp liên bang, trong lúc hàng chục ngàn cư dân quanh khu Little Saigon tiếp tục sống cảnh di tản.
Hai cư dân của Garden Grove vào tối Thứ Bảy, 23/5, đã nộp đơn kiện tập thể chống lại công ty GKN Aerospace trong lúc hàng chục ngàn cư dân Nam California vẫn phải rời khỏi nhà vì một bồn chứa hóa chất không ổn định tại cơ sở của công ty ở Garden Grove. Lực lượng khẩn cấp đang cố ngăn chặn điều mà giới chức cảnh báo có thể trở thành một vụ tràn hóa chất độc hại lớn hoặc một vụ nổ.
- Mở lại eo biển Hormuz, miễn phí quá cảnh qua eo biển trong 60 ngày để bàn thêm về hạt nhân, Iran hứa không làm vũ khí hạt nhân và sẽ pha loãng uranium về dưới mức 20% với quốc tế giám sát, Mỹ sẽ trả lại Iran một số tiền đã siết - Phải đến quý I hoặc quý II của năm 2027 lượng dầu qua eo biển Hormuz mới bình thường như trước chiến trang, sẽ tốn 58 tỷ USD để sửa chữa các cơ sở năng lượng khu vực
Hiện nay, hơn 500.000 người thị thực tạm thời/năm nộp đơn xin thẻ xanh. Trong năm vừa qua, Mỹ lặng lẽ cắt 1/2 số lượng thẻ xanh cấp ra. GS Kanstroom: Trump muốn giảm số lượng thẻ xanh. Hội nhà thờ World Relief: nhiều gia đình sẽ ly tán, về nước làm thẻ xanh có thể mất cả thập niên.
Nhà Trắng muốn cắt bỏ các khoản ngân sách hỗ trợ nhà ở. Đảng Cộng hòa kiên quyết phản đối. Các nhà lập pháp thuộc Đảng Cộng hòa đang công khai chỉ trích các đề xuất của Nhà Trắng về việc bãi bỏ những chương trình liên bang hỗ trợ xây dựng và cải tạo nhà ở cho người Mỹ có thu nhập thấp, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới đang bị chi phối bởi những bức xúc liên quan đến khả năng chi trả cho nhà ở. Bản dự thảo ngân sách do Tổng thống Donald Trump đề xuất vào tháng trước đã gợi ý cắt giảm hoàn toàn các khoản ngân sách dành cho nhà ở và phát triển cộng đồng
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.