Hôm nay,  

“Hôm Nay Tôi Đi Học”

8/23/202400:00:00(View: 2924)

Ann-Phong
Minh họa: Tranh trên đá - của họa sĩ Ann Phong
 
Lật bật đã tới tháng 9 mùa tựu trường. Lòng nao nao nhớ thời học sinh nhỏ nhít đất thần kinh xưa. Ở Huế, mùa tựu trường cũng tưng bừng rộn rịp như bất cứ nơi nào khác trên đất quê nhà. Cũng bâng khuâng luyến tiếc những ngày hè tươi đẹp chóng qua. Cũng nao nức trở lại trường lớp gặp bạn thầy cũ, mới. Có khác chăng mặt mũi mấy cô mấy cậu học trò đều phảng phất một vẻ nghiêm trọng. Làm như mình đã trưởng thành tới nơi!
    
Mùa thu mùa tựu trường ở Huế trời bắt đầu se lạnh. Một chút mặt trời trong hơi thở sương mù lãng đãng. Đâu đây phảng phất một vài hình ảnh đẹp. Từng đoàn học sinh nam đồng phục quần xanh sơ mi trắng, nữ áo trắng dài trinh nguyên lũ lượt tung tăng đạp xe nối đuôi nhau qua cầu. Gió hình như quấn quít thêm. Che nửa mặt người nón bài thơ và gót hồng rợp bến sông. Đi dưới tàng cây long não biếc xanh ngọc tiếng nói cười rộn rã. Những ánh mắt trao nụ cười bẽn lẽn. Trong nắng trong gió.
    
Không hiểu tại sao mỗi khi nhắc tới mùa tựu trường tôi lại liên tưởng đến câu thơ của cố thi sĩ Thanh Tâm Tuyền :
 
                                           Tôi chờ đợi
                                          lớn lên cùng giông bão
                                         Hôm nay tuổi nhỏ khóc trên vai
 
    
Mặc dù nhà thơ không chủ tâm viết về cái buổi đầu đời cắp sách đi học đó, nhưng sức tương phản dữ dội của câu thơ đã khắc đậm nét biết bao ảnh hình.
    
Ơi tuổi ấu thơ đã khóc nhè những giọt lệ đầu nơi nao? Trên đôi vai nào? Trên vai mình hay trên vai dịu mềm của chị, của mẹ hiền? Có khi mưa ngoài trời là giọt nước mắt em – đã nương theo vào đời làm từng nỗi ưu phiền(*) . Chờ đợi nỗi ưu phiền. Lớn lên. “ Thuở chờ đợi thời gian ghê gớm quá !”. Ai đã viết câu thơ này nhỉ? Cái khoảnh khắc đợi chờ nào mà chẳng rụng rời khiếp đảm. Đợi phút lâm chung. Hay giờ sinh ly tử biệt? Đợi chờ Một- Điều- Gì- Không- Thể- Biết đổ ập xuống đời ta. Ôi đợi chờ cuộc đời mai hậu sẽ không còn phẳng phiu nếp áo trinh nguyên. Dông bão đến . Dông bão ập xuống không hề dự báo tương lai. Dông bão cuốn hút. Xóa nhòa tất cả. Xóa nhòa dấu vết của niềm thiết tha trìu mến ngày đầu theo chân mẹ đến trường. Của hôm nay tôi đi học .
     
Bạn cũng như tôi, chúng ta hẵn đã có một thời tuổi nhỏ êm đềm. Thời trẻ thơ vời vợi trong vòng tay đầm ấm gia đình. Thời của những ngày đầu năm quần là áo lượt tung tăng đầu ngõ với tờ bạc mừng tuổi trên tay còn thơm mùi mực. Nhớ tuổi nào ngô nghê lạc mẹ níu áo người ta khóc ròng giữa chợ . Nhớ thời nào của ý nghĩ trong veo, của quyên ca dế gáy và nhạc khúc rạng rỡ dưới đèn trăng . In hình đâu đó tôi đã hồi tưởng :
 
                            Nấc lên một tấc lòng xa vắng
                             tay nắm vòng múa quanh đèn giăng
                             nghiêng tuổi thơ vời vợi
                             con cá chép lên bờ
                             những chiếc vảy long lanh ánh bạc
                             me cười ngấn cổ cao che kín khuy hàn ngự
                             tháng chưa già đã lạnh
                             mắt nội lim dim hương trà mạn tiết
                              bé như hạt cườm chuỗi đeo
                              bé tèo teo con giống . . .
                        (**)
    
Những năm dài tha phương đã làm cùn nhụt trong tôi cái cảm thức nao nao và cõi lòng nô nức chờ đợi mùa tựu trường cùng những ngày vui hội hè lễ tết. Phương chi giờ đây trong nhà chỉ có “ người già ” mà không còn “ em bé “. Chỉ còn hai mái đầu bạc thui thủi nhìn nhau, lủi thủi đi về. Hỡi ơi gia đình phân tán. Tình quyến luyến thân tộc bỗng chốc lấn cấn và nhạt nhẽo làm sao! Còn chi cái hương vị đậm đà của những bữa ăn cùng, của miếng ngọt bùi chia sẻ.
        
Mùa tựu trường ! Mùa tựu trường ! Tiếng trống tùng bi li đánh lạc mất ngòi bút lá tre, bình mực tím và nụ cười duyên răng khểnh cô em bạn cùng đường. Giờ đây chỉ còn máy vi tính, điện thoại di động , giày nón thể thao lên đường nhập học . Buồn ơi đời tha phương . Tiếc nhớ khôn cùng . Năm nào còn làm thơ hoài vọng cố hương!  Ôi, năm nào :
 
                               Nhớ quá chiều năm xưa áo mới
                              Xuân hành rạng rỡ chị cùng em
                              Chị còn giữ lại vành khăn ấm ?
                              Em áo tha hương đã bạc sờn
                         (***)
    
Bạn ơi! Manh áo nào còn giữ lại được vết mực ố hoen đầu đời?
 
HOÀNG XUÂN SƠN
Tháng tám không sáu
 
(*) Ca từ Trịnh Công Sơn – Ru Đời Đi Nhé
(**) Trích Đêm Thu – Thơ Hoàng Xuân Sơn
(***) Trích Thư Xuân Gửi Chị - Thơ HXS

Mỗi năm nhân loại xếp hạng lại bảy kỳ quan trên thế giới. Bảy Kỳ Quan của nhân loại được kê khai ra phải đạt được những tiêu chuẩn: Đẹp, lạ, có di tích lịch sử, vẻ đẹp tồn tại của thiên nhiên hoặc một kỳ công của con người. Thí dụ bảy kỳ quan dưới đây: Núi Hy Mã Lạp Sơn: Taj Maha (Kiến trúc nổi tiếng thuộc Agra-India,) Grand Canyon- Mỹ, Kênh Đào Panama, Tòa Cao Ốc Empire State Building(102 từng ở NY; xây1930-1931), Nhà Thờ St. Peter Basilica (Rome),Vạn Lý Trường Thành (Trung Quốc.) Những kỳ quan này thu hút cả thế giới, thu hút những người muốn chinh phục thiên nhiên (Hy Mã Lạp Sơn). Những khách du lịch muốn được xem tận mắt những kỳ công của nhân loại (Empire State Building; Agra-India) Muốn mở lại những trang lịch sử của nhân loại trên những di tích phế, hưng( như Vạn lý Trường Thành; St. Peter Basilica)
Dù trận đấu chưa diễn ra, họ đã biến phòng ăn chật hẹp thành một lễ hội đường phố thu nhỏ. Họ mang theo tinh thần hoang dại, rực lửa, giăng cờ, ca hát và hò reo cổ vũ vô cùng náo nhiệt. Nhìn nhóm Brasil nhuộm vàng cả một góc phòng, tôi hiểu rằng họ có thể chia rẽ vì nhiều thứ, nhưng khi khoác lên mình màu áo biểu tượng quê hương, họ là một thể thống nhất.
Như tên gọi, tứ sắc gồm những quân bài có tên: tướng, sĩ, tượng, xe, pháo, mã, và chốt. Mỗi thứ có bốn màu: vàng, đỏ, xanh, trắng, mỗi màu có 4 con. Như vậy mỗi bộ tứ sắc có 112 quân bài và bốn người chơi. Đây là môn bài dân gian rất phổ biến, nhất là ở Huế, nhưng lại là một trong những môn khó chơi nhất vì rất nhiều quy luật tỷ mĩ không thể kể hết ở đây. Phải đủ bốn người mới đủ để gầy sòng tứ sắc.Thời đó ở vùng quê VN dĩ nhiên chưa có điện thoại, cell phone thuận tiện gọi tiếng là có như bây giờ, vì vậy muốn ráp sòng việc đầu tiên phải có người chạy từ đầu đến cuối xóm, đến từng nhà rủ rê hẹn hò. Nhà ông tôi luôn là địa điểm lý tưởng nhất để gầy sòng vì có phòng khách rộng rãi mát mẻ, và nhất là có hai người làm túc trực để sai bảo. Đang chơi ai cần ly nước chè, hay vấn giùm điếu thuốc Cẩm Lệ, vv… đều được phục vụ chu đáo.
Năm giờ sáng. Bàn viết vẫn trống. Tôi nhìn tờ giấy trắng dưới ánh đèn vàng như nhìn vào miệng hố sâu. Ngoài cửa sổ, Manhattan vẫn chưa tỉnh hẳn. Từ căn studio tầng sáu này, tôi nghe thấy tiếng xe rác nghiến bánh trên phố Mott, ai đó la hét bằng tiếng Quảng Đông ở góc phố. Ba mươi hai tuổi. Sáu năm bỏ luật khoa. Bốn năm làm phụ bếp để trả tiền thuê. Hai năm gửi truyện không ai nhận.
Có nhiều lần bà giải thích với các cháu là mình phải tự mình niệm phật, như tự độ cho mình, lúc còn có thể hiểu kẻo khi già yếu quá, lưỡi líu lại, không nói thành tiếng nữa chúng tôi nắm tay già nua của bà thưa rằng khi bà yếu quá dĩ nhiên tụi cháu niệm phật dùm bà hoặc sẽ có ban độ niệm tiếp tục bà đừng lo lắng…Bà tôi cười hiền: mình lo cho mình yên trí hơn người khác làm dùm mình… vả lại ban hộ niệm có tới niệm phật giúp, thì mình cũng may ra có 2,3 phần cứu rỗi… còn lại 7,8 phần là công đức phước đức của người niệm… bà còn lý giải xa hơn: các con ơi, cây sẽ đổ nằm về phía nó đã chọn nghiêng. Bà tôi cũng lý giải xa xôi bóng bẩy mà có lúc chúng tôi chỉ có thể hiểu lơ mơ lờ mờ…
Những nét vẽ ngoằn ngoèo, bí ẩn, màu vàng nâu đậm trên hai cánh tay trần của những cô bạn người Ả Rập mỗi khi họ về nước thăm gia đình và quay trở lại sở làm, những nét vẽ huyền bí ấy cứ thu hút ánh mắt tôi, tự hỏi không biết những hình vẽ ấy thể hiện điều gì, hay chỉ là nghệ thuật thôi? Ghislaine, cô bạn thân người Ả Rập làm cùng phòng giải thích: Mỗi người có một tên khác nhau, người vẽ sẽ dựa vào tên, ngày sinh và tính cách của mình mà vẽ, mỗi kiểu đều khác nhau, biểu tượng cho niềm vui, tình yêu, sự sung túc và câu chúc phúc cho người đó, ví dụ hình vẽ tròn, mandala nói lên sự trọn vẹn; những nét vẽ vươn lên như những sợi dây leo, ý nói hy vọng, phát triển đến sự thành công; vẽ con mắt, hình học là sự trừ khử những điều xấu, xui xẻo của cuộc đời. Hình vẽ ấy được gọi là Henna, người phụ nữ Ả Rập rất tin vào nét vẽ bói toán Henna này như bùa hộ mệnh của mình, không những là nét đẹp văn hóa, tín ngưỡng mà còn là thời trang nữa.
Trong tĩnh lặng của bóng đêm, tôi tỉnh dậy. Tôi đi qua phòng ngủ của chồng, tôi thấy anh trăn trở trong giấc ngủ, hơi thở nặng nề. Tội nghiệp anh, mấy hôm nay bơ phờ, đầu óc thất tán, ai bảo ăn thì ăn, bảo làm thì làm. Chẳng biết mình ăn gì và làm gì. Tôi đứng lặng nhìn anh một lúc, mái tóc thưa thớt, bạc như những sợi cước; trên khuôn mặt quen thuộc, những vết gấp của thời gian chồng lên nhau, anh thật sự đã già lắm rồi. Tôi cúi xuống, kéo chiếc chăn lên ngực anh, đặt nhẹ trên trán anh một nụ hôn, an ủi.
Rất nhiều lần, mình đã nghĩ các chú kiến này chỉ có thể là các ông tiên, bà tiên hay những “quân lính” cực kỳ tinh vi từ Vũ Trụ mới có thể “linh” như vậy. Càng thêm thương họ và biết ơn Vũ Trụ khi cho các chú kiến xuất hiện trên cõi đời, để chúng phải luôn dõi theo chúng ta từng bước và “nhặt” sạch những gì chúng ta đã vung vải, không để phí phạm bất cứ một thứ gì!
Tất cả mười đứa con đều được Mạ thương đặc biệt. Con đầu, con út tất nhiên được thương thật nhiều. Con lập gia đình trễ, hoặc có con muộn, con qua Đức chậm phải chịu phận uống nước đục, con qua Đức sớm phải xa Ba Mạ khi tuổi vừa xong trung học, con trực tiếp chăm sóc Ba Mạ… Tất cả đều có lý do để được Mạ thương thật nhiều. Riêng tôi, chẳng có lý do nào rõ ràng, nhưng tôi vẫn cảm thấy tình thương vô bờ của Mạ. Mạ thương mỗi đứa con đặc biệt, đơn giản vì bầy con là con của Mạ. Tôi cảm động rưng rưng khi anh cả nhắc chuyện ngày xưa. Anh kể, lúc tôi còn bé, Mạ thương tôi lạ lùng. Cứ trước khi đặt tôi vào trong nôi để ngủ, Mạ hun tôi không biết bao nhiêu lần. Mạ vừa ru, vừa hò: “À ơi, ru con, con ngủ cho muồi…” Tiếng hò ru con của Mạ cứ theo anh, văng vẳng trong tai mỗi khi anh nghĩ đến Mạ. Lúc đó, dù còn quá nhỏ, nhưng những lời ru ngọt ngào của Mạ đã khắc sâu vào tâm khảm tôi. Ba kể, Mạ hay nựng nịu hai đứa út song sinh, nói, ai đem núi vàng tới, Mạ cũng không đổi hai cục cưng của Mạ.
Xế trưa và cơn buồn ngủ, chập chờn tình xa mộng mị trong giọng khàn khánh ly làm sao em biết đời sống buồn tênh... ngày tháng nào đã ra đi khi ta còn ngồi lại, như gọi từng phiến buồn rơi rất đều...
Sau nhà vợ chồng tôi có khu vườn nhỏ, cây to cây bé chen chúc vào nhau với các tàng cây đủ cao để tách thành một vòm trời riêng biệt và hoa trái tạo hương sắc quanh năm. Khách đến ai cũng thích ngồi, ai cũng khen khu vườn ấm áp. Cả chim chóc cũng kéo đến ríu rít hằng ngày. Dù sao chúng tôi vẫn yêu nhất mùa xuân, những búp lá nụ hoa căng tràn sức sống, như yêu tuổi dậy thì của chúng tôi đã bung nở giữa Sài Gòn.
VIETNAMESE REFUGEES CAMP là tấm bảng treo trước cổng trại Palawan. Bên ngoài không khác mấy trại tập trung Tuy Phong ở Phan Thiết nơi giam giữ sĩ quan Cộng hòa cấp úy, nơi gia đình tôi bị bắt giam ba tháng vì tội vượt biên. Không khác, cũng lớp lớp kẽm gai, bao cát, vọng gác với rào chắn. Chung quanh không nhà dân, không bản làng, ngút ngắt rừng xanh với một quán nước duy nhất lợp lá dừa đối diện cổng trại. Bên trong một bên là bãi đất trống sát rừng, một bên là ba gian barracks bằng gỗ ván ép che mái tôn kéo dài ra đến bãi cát đầy đá ngầm. Trại tỵ nạn Palawan lọt thỏm cuối mũi đất nhô ra biển giữa rừng quây kẽm gai, sức chứa năm ngàn người.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.