Hôm nay,  

Cao Thủ Tứ Sắc

19/06/202600:00:00(Xem: 892)

tu-sac-2
Hình ChatGPT
  
Như tên gọi, tứ sắc gồm những quân bài có tên: tướng, sĩ, tượng, xe, pháo, mã, và chốt. Mỗi thứ có bốn màu: vàng, đỏ, xanh, trắng, mỗi màu có 4 con. Như vậy mỗi bộ tứ sắc có 112 quân bài và bốn người chơi. Đây là môn bài dân gian rất phổ biến, nhất là ở Huế, nhưng lại là một trong những môn khó chơi nhất vì rất nhiều quy luật tỷ mĩ không thể kể hết ở đây.

Phải đủ bốn người mới đủ để gầy sòng tứ sắc.Thời đó ở vùng quê VN dĩ nhiên chưa có điện thoại, cell phone thuận tiện gọi tiếng là có như bây giờ, vì vậy muốn ráp sòng việc đầu tiên phải có người chạy từ đầu đến cuối xóm, đến từng nhà rủ rê hẹn hò. Nhà ông tôi luôn là địa điểm lý tưởng nhất để gầy sòng vì có phòng khách rộng rãi mát mẻ, và nhất là có hai người làm túc trực để sai bảo. Đang chơi ai cần ly nước chè, hay vấn giùm điếu thuốc Cẩm Lệ, vv… đều được phục vụ chu đáo.

Trải chiếu: Không rõ những nơi khác thế nào, nhưng người Huế thích ngồi chơi dưới đất, vì vậy phải có người… trải chiếu. Ngặt nỗi như một định mệnh nào đó, người trải chiếu hôm đó thường sẽ thua. Ông tôi là chủ nhà nhưng không bao giờ chịu trải chiếu. Để không ai chịu thiệt, tôi luôn được chọn làm nhiệm vụ thiêng liêng này.

Nhưng đó chỉ mới khởi đầu. Một cuộc tứ sắc là một thế chiến với rất nhiều hỷ nộ ái ố mà tôi có nhiệm vụ phân giải. Đơn cử một vài diễn biến thông thường nhất:

Chia bài: Luật tứ sắc ai tới ván trước phải chia bài cho mọi người ván sau. Đây không phải việc dễ dàng với những ôn mệ tuổi già mắt kém. Chia cho bốn người, mỗi người hai mươi cây (nhà cái thì hăm mốt). Chia phải  đúng, ai thừa hay thiếu một cây phải xóa bài chia lại, tốn thêm nhiều thì giờ. Chưa hết, mấy mệ đa số nhỏ người tay ngắn, chia bài phải cực nhọc mới rướng tới người đối diện, lại thêm lớn tuổi bàn tay không vững vàng nên lúc chia thỉnh thoảng vụng về làm rớt bài xuống chiếu là chuyện thường. Nhiêu khê vậy đó thì tiếc chi không chi cho thằng nhóc tui vài đồng là hắn lãnh nhiệm vụ chia bài giùm. Bảo đảm chính xác trăm phần trăm, gọn gàng và mau lẹ. Các ôn mệ mặc tình chơi liền tay, không cần ngưng nghĩ.

Bốn người trong sòng kể cả ông nội tôi, mấy người kia cũng sàng sàng sáu bảy mươi cả rồi, ngồi tý là có người muốn… ra ngoài. Các vị đã già cả, mấy nhà xí ngày xưa ở quê đều ở ngoài vườn sau và khá xa, đi đến, xong việc, và trở lại tốn một thời gian không ít trong khi cuộc chiến đang hồi hấp dẫn, không lẽ ngưng lại ngồi chờ? Mà đâu chỉ một người? Cả bốn người đều lần lượt phải ra ngoài, như vậy thời gian sát phạt thì ít, mà chờ nhau mới nhiều.

No problem. Không sao hết. Các ông bà chú bác không phải chờ đợi gì cả bởi vì đã có nhóc tui thế chỗ chơi giùm cho vài ván. Đúng vậy, sau bao ngày ngồi chầu rìa học hỏi, và nhứt là chắc có thiên phú cờ bạc nên chẳng mấy chốc tôi đã thành một cao thủ tứ sắc không thua kém ai, và rất công bằng với tất cả mọi người. Mỗi lần thế chỗ cho ai là chơi hết mình, không hề có chuyện nhân nhượng hay thiên vị ai, nhất là rất có tinh thần trách nhiệm, chơi đàng hoàng tính từng nước một như đang chơi tiền của mình vậy. Có lần tôi thế chỗ bà kia ngồi tay trên ông nội đánh rát quá làm ông than:“Cha mi. Có phải tiền mi mô mà mi đánh dữ rứa?” Đó, ngay cả ông nội mà tôi cũng không hề nương tay chút nào nũa là!

Ngoài việc thế chỗ chơi giùm vài ván, tôi còn nhiệm vụ khác không kém phần quan trọng, đó là được mấy ông bà tin cậy cho làm trọng tài phân xử:

Như đã nhắc đến ở trên, tứ sắc là môn bài khó chơi vì luật lệ, cao thấp hơn thua nhau rắc rối vô cùng. Cùng là rác lẽ phải đánh ra, nhưng con nặng con nhẹ khác nhau. Con gối đầu, con trong bụng cũng phải tính nặng nhẹ. Đánh ra không đúng luật, để người khác tới, phải đền cho cả làng. Biết vậy, nhưng cao thủ tứ sắc vẫn sẵn sàng chơi phá luật để tranh lợi thế giành phần thắng. Có câu “Không vào hang cọp sao bắt được cọp con” là vậy. Xui xẻo bị cọp vồ thì chịu. Chơi tứ sắc cao thấp là ở đây.

Mấy cụ nhà mình coi vậy chứ bướng lắm. Đánh quân bài không đúng bị người khác tới, đền rõ ràng mà vẫn cứ cãi bướng. Thực ra không phải mấy cụ muốn bướng mà vì lớn tuổi nên mù mờ lẫn lộn. Hơn nữa luật tứ sắc nhiều khi có thể sửa đổi chút ít tùy sòng, nhưng phải giao trước mới được. Mấy cụ hay cãi “Tui chơi chỗ tê như ri không đền”. OK, sòng đằng tê không đền,nhưng sòng ni… thì đền mệ ơi, vì chưa giao. Trong trường hợp này, tôi là trọng tài công bình, thiết diện vô tư như Bao Công. Tôi xử thua là thua, đền là đền, không ai cãi hết.



Qua Mỹ, tôi cũng có vài dịp điều binh khiển tướng như ngày xưa, chủ yếu là hầu tiếp mấy vị cao niên tiền bối cho họ vui, không tính ăn thua gì cả, nhưng cũng có một lần làm nhớ hoài.

Bữa đó nhân ngày Tết tôi đến nhà cô bạn gái người Huế mới quen chơi, gặp lúc nhà cô đang có 3 tay tứ sắc đang ngồi chờ người thứ 4 tới đủ bộ ráp sòng, nhưng người đó điện thoại nói xe hư không đi được. Có khổ không. Chỉ ba tay đâu thể lập sòng dù cơn ghiền đang đến? Lớ ngớ thế nào tôi vô tình nói mình cũng biết chơi. Vậy là họ mừng như bắt được vàng, nài nỉ tôi ráp sòng cho đủ số bốn người. Mình đang cua con cháu họ, đâu dám chối từ! Vả lại nàng cũng… gật đầu OK, còn lý do gì từ chối nữa.

Cao thủ tứ sắc một thời vậy mà bữa đó thua te tua!

Mèn ơi, cao thủ tới đâu mà bắt ván nào cũng cỡ chục con rác thì có Độc Cô Cầu Bại của ông Kim Dung cũng… đứt chến, nói gì tôi.

Hmmm…!

Tại sao gọi “đứt chến”?

Mỗi sòng tứ sắc khi mới nhập cuộc, không phải ai muốn ngồi đâu thì ngồi, mà phải bốc thăm, trúng màu nào phải ngồi vị trí màu đó, không được tranh cãi. Nhưng vấn đề là gặp chỗ xui xẻo không lẽ cứ bắt một người phải ngồi một chỗ cố định suốt cuộc chơi hay sao? Bất công. Cho nên mới có danh từ “chến” ra đời.

Chến là bốn người bắt đầu chơi cùng bỏ ra một số tiền như nhau gọi là “đậu chến”. Chơi đến khi một người bị thua hết số tiền bỏ ra đó thì gọi là “đứt chến”. Chến bài kết thúc.

Chến kết thúc nhưng cuộc chơi dĩ nhiên vẫn tiếp diễn, bắt đầu đậu chến mới, bốn người lại bốc thăm chọn chỗ lại. Việc này như đã nói ở trên, để người nào đó bốc thăm nhằm chỗ xui xẻo chến trước có cơ hội đổi chỗ khác. Còn nếu đã bốc thăm lại mà vẫn cứ phải bị ngồi chỗ cũ thì đúng là… ý trời.

Như vậy một buổi họp mặt tứ sắc có thể có nhiều chến tùy theo chơi lâu hay mau, và chỗ ngồi cũng thay đổi liên tục. Đứt một chến chưa chắc đã thua bởi vì có thể gỡ lại những chến sau. 

Bữa đó tôi nhớ đứt liên tiếp hai chến.dù đã đổi chỗ..

Thua cháy túi, nhưng ra về tự an ủi thôi thì đen bạc đỏ tình!

Ai ngờ tình cũng… đứt chến nốt!

Mấy tháng sau không biết vì duyên cớ chi tôi và nàng Huế cũng chia tay. Ta nói khi vận đen đến thì tình tiền gì cũng theo làn gió cuốn bay xa.
 
ThaiNC 

Tháng tư ngửa mặt nhìn trời | Nhớ xem hồng nhạn đã rơi phương nào | Cánh chim gãy sợi tóc đau | Con đò chở khẳm nỗi sầu lưu vong.
Tôi mất ý thức về phương hướng. Không gian chỉ còn một chiều, phía trước, phía sau. Phía sau là quê nhà, phía trước là sự chọn lựa. Biển xanh như ngọc khi chúng tôi ra đến hải phận quốc tế. Nó chờ chúng tôi ở đó, hiện hữu ngay cả trước đại dương. Hải phận quốc tế là một huyền thoại. Ai cũng nhắc đến, nhưng không ai biết nó là gì. Ra đến hải phận quốc tế, thì con người không thuộc về đất nước của mình nữa, mà thuộc về cộng đồng thế giới, thích chưa? Lúc ấy trời đất cảm nhau mà biến hóa, từ một sinh hai, từ hai sinh bốn, từ bốn sinh tám. Cứ thế liên miên, bất tuyệt, mọi vật sinh trưởng, người với đất với trời là một. Tồn tại ung dung, có sanh có diệt mà không sanh diệt.
Và nếu bài viết này góp được một phần nhỏ bé vào việc hàn gắn những vết thương âm thầm ấy, thì nó đã làm tròn sứ mệnh của nó.
Năm mươi năm trước những đám mây đen đã bay qua đời... Những vầng mây hải đảo tiếp tục bay theo chiều đếm của 50 mùa xuân, mây bay trên đầu và mây bay trong ký ức. Như một chiều cuối tháng tư Phú Quốc, những đám mây đen nặng chì, chồm xuống màu biển thẫm. Nắng hấp hối núp sau mây vạch từng tia quái gở xuống lòng vịnh...
Cùng trên một con đường, nhà tôi cạnh nhà Thức, cách 2 căn nữa là nhà Vân Ù và tiếp theo là nhà Liên. Bốn đứa chúng tôi chơi thân nhau từ bé và cùng lứa tuổi. Trước 1975 đoạn đường này, nhà nào cũng có cửa hàng buôn bán. Bố mẹ Thức bán quán giải khát giống như nhà tôi, sau 1975 chuyển sang bán bún riêu trước cửa nhà, Thức có hai người chị là giáo viên. Nhà Vân Ù đâu kém gì, trước 1975 là một depot lớn chuyên bán bia, nước ngọt, nước đá, mỗi ngày xe hãng BGI đến giao hàng chục két bia hàng chục cây nước đá, những cây đá này chất đầy trong một cái tủ lớn và ủ trấu, sẽ bỏ mối và bán lẻ cho khách hàng. Người ta gọi bố mẹ Vân Ù bằng cái tên nghề nghiệp "Ông bà Đề Pô".
Ngôi nhà của Anne rất đẹp. Ý tôi muốn nói là chiếc giày. Đó là một ngôi nhà lý tưởng. Những người nào chưa bao giờ nhìn thấy nó sẽ không thể tin được rằng một chiếc giày có thể đẹp đến thế, tức là một ngôi nhà có thể đẹp đến thế. Thực ra, nhu cầu của con người rất giản dị, Anne thầm nghĩ. Bạn không cần phải có lầu cao cửa rộng, không cần phải có nhiều trang sức và tiền bạc lắm. Bạn chỉ cần có một đời sống đầy đủ, thức ăn, áo mặc, chỗ ngủ, vài cuốn tiểu thuyết và truyện ngắn và nhạc Trịnh hay Taylor Swift bên cạnh. Một chiếc giày hoàn toàn có thể phục vụ cho những mục đích đó.
Năm 1956, một phụ nữ trẻ qua đời trên bàn sinh ở Bệnh Viện Trung Ương Huế. Đứa bé mồ côi được các soeur tại Cô Nhi Viện Tây Lục đem về nuôi, đặt tên là Th. Sau này, anh Th nghe các soeur kể rằng cha anh là một “ông Tây nhà đèn” đã hồi hương từ trước khi mẹ anh biết có thai. Dù được các soeur thương yêu và dạy học, cậu bé Th thích phiêu lưu hơn chữ nghĩa nên đã bỏ ra đời kiếm sống bằng nghề đánh giày từ năm mười ba tuổi. Trong thời gian kiếm ăn trên khắp các nẻo đường, cậu đã ngưỡng mộ hình ảnh oai hùng của các anh lính VNCH. Vì thế, khi vừa đủ mười tám tuổi, anh Th tình nguyện nhập ngũ. Sau ba tháng huấn luyện ở trung tâm Giạ Lê, Thừa Thiên, Huế, anh đã chính thức trở thành Binh Nhì của Đại Đội Trinh Sát thuộc Sư Đoàn 1.
Theo tín ngưỡng cổ của người Miến Điện, mỗi cây lớn đều trú ngụ một vị thần gọi là Nat. Trước khi chặt cây, người đó phải xin phép thần cây. Một ngày nọ, một người tiều phu đã bỏ qua quy tắc này. Anh chặt một cây mà không hề báo trước. Thần linh Nāt sống trong cây cảm thấy vô cùng phẫn nộ và quyết định trả thù. ( In old Burmese belief, every large tree shelters a spirit called a Nat. Before anyone cuts a tree, they must ask the spirit for permission. One day, a woodcutter ignored this rule. He chopped down a tree without a word of warning. The Nat who lived inside felt deeply offended and decided to take revenge.)
Anh đã đến căn nhà cũ, 76 Bạch Đằng. Đứng bên kia đường, đối diện, nhìn nhà mình. Mái tóc phai màu, mất thăng bằng, sụp xuống mé phải, cài một cần ăng-ten cong vẹo như chiếc lược hàng nội. Đôi cánh cửa sổ bụi như ghèn bỏ thí trên đôi mắt phụ nữ không buồn trang điểm nữa. Thềm xi măng trước cửa nứt nẻ — nơi mẹ anh thường dội nước những trưa hè cho bớt hơi nóng bốc nực phòng khách. Anh đã gõ cửa nhà mình, lịch sự, như khách. Không ai mở. Cả xóm không còn ai quen. Anh đứng một lúc rồi đi, cảm giác mình là con ma vô hình lục lọi trong nghĩa địa giữa mùa cúng vàng mã.
Đêm không ngủ được, Khoa nằm nhìn trần nhà.Không có lý do gì. Đó mới là vấn đề.Người ta mất ngủ vì lo lắng, vì đau, vì hối hận, những thứ đó anh hiểu. Nhưng Khoa nằm trong phòng máy lạnh mười bảy độ, nệm tốt, gối mềm, và não cứ chạy như một cái máy không có nút tắt mà không sản xuất ra thứ gì cụ thể. Chỉ là... nhiều loại hình ảnh, câu hỏi, câu trả lời nửa chừng, nhảy vọt từ nơi này sang nơi kia, từ người này sang người nọ… một loại trật tự hỗn loạn của người không biết mình đang nghĩ gì. Chợt Anh dừng lại ở khuôn mặt của Linh.
Đến cuối chợ là gian hàng ăn, đập vào mắt tôi là xe hủ tíu mì của một người Tàu rất đông khách. Ông chủ vừa làm hủ tíu vừa rao hàng bằng 3 tiếng Việt-Cam-Tàu. Tôi đã thưởng thức tô hủ tíu Nam Vang ngay giữa lòng Nam Vang (tên cũ của Phnom Penh), một tô hủ tíu ngon đến nhớ đời. Trên đường về, chúng tôi đi qua những con đường rất đẹp, có hàng cây cao bóng mát, có những quán cafe vỉa hè, và đâu đó vang lên những bài hát “nhạc Vàng” của Sài Gòn, mới thấy dân Việt sinh sống nơi đây rất đông.
Đại Tá Hoàng Cơ Lân có tiếng là một cấp chỉ huy trong sạch, thanh liêm và ngay thẳng. Tại Trường Quân Y, Ông giúp cải tổ lại kỷ luật và quân phong của các sinh viên sĩ quan Quân Y hiện dịch, ra chỉ thị các sinh viên phải vào ngủ trong trại, ngoại trừ khi phải trực gác ở bệnh viện, phục hồi duyệt binh và chào cờ VNCH mỗi sáng thứ Hai tại Vũ Đình Trường, những sinh viên hiện dịch bị rớt 1 niên học YK bị cho ra khỏi trường Quân Y. Và có lẽ quan trọng nhất là không còn có chuyện những bác sĩ tốt nghiệp Hiện Dịch hay Trưng Tập thuộc thành phần COCC đã có nhiệm sở của mình trước khi danh sách các đơn vị do Cục Quân Y được phổ biến chính thức tại Trường Quân Y để toàn thể các Quân Y Nha Dược sĩ của toàn khóa chọn cùng một lúc.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.