Hôm nay,  

Ngàn Năm Chôn Cất Đất Thăng Long

02/10/201000:00:00(Xem: 12375)

Ngàn Năm Chôn Cất Đất Thăng Long

Nguyễn Xuân Nghĩa

Rồng kia ai biến thành giun"
"Tạo hoá gây chi cuộc hý trường...", ngày xưa bà Huyện Thanh Quan có than như vậy trong bài Thăng Long Thành Hoài Cổ. Nếu có phải chứng kiến chuyện đời nay, có lẽ nữ sĩ tài hoa của chúng ta đã viết khác. Hoặc bẻ bút không viết gì nữa.
Rồi có khi tự hỏi "chuyện gì đã xảy ra mà làm xứ sở lụn bại đến như vậy""
Câu hỏi cũng là thắc mắc của cả nước khi nhìn thấy việc Đảng và Nhà nước Cộng sản tổ chức các sinh hoạt kỷ niệm ngàn năm Thăng Long.
Ôi, Thăng Long!
Chúng ta đều biết là vào năm Canh Tuất 1010, vua Lý Thái Tổ quyết định dời đô từ Hoa Lư lên thành Đại La, kinh đô cũ của nước Vạn Xuân thời Lý Nam Đế. Và đổi tên thành ra Thăng Long.
Rồi lật bất cứ một cuốn sử nào, ta cũng biết Lý Thái Tổ ban chiếu dời đô vào Tháng Bảy âm lịch năm Canh Tuất đó. Nếu có quy ra dương lịch thì quyết định dời đô nhằm vào Tháng Tám. Với người cộng sản "bình thường" - xin thứ lỗi cho hai chữ phản nghĩa này - thì Đảng và Nhà nước Cộng sản có thể cho tổ chức "lễ hội" vào Tháng Tám 2010, khởi sự từ ngày 19 thiêng liêng của họ và kết thúc trong huy hoàng vào ngày "Quốc khánh" mùng hai Tháng Chín. Trước ngày làm giỗ Hồ Chí Minh!
Từ cả ngàn năm nay, ai cũng biết coi lịch về Thăng Long và người cộng sản hiển nhiên cũng biết dùng lịch để tuyên truyền. Huống hồ tuyên truyền về ngàn năm Thăng Long để đưa đảng vào vị trí lịch sử, ngang tầm các triệu đại huy hoàng của đất nước.
Vì vậy, từ nhiều năm trước rồi, nếu họ có chọn thời điểm kỷ niệm ngàn năm Thăng Long vào Tháng Tám thì cũng là chuyện bình thường.
Không bình thường là khi cho khai mạc vào mùng một Tháng 10 và kết thúc vào ngày 10 Tháng 10. Mở đầu là ngày thành lập Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa - Trung Cộng - vào năm 1949. Kết thúc là ngày "Song Thập", thành lập Trung Hoa Dân Quốc vào năm 1911. Đảng và Nhà nước Cộng sản muốn dân ta kỷ niệm cái gì vào dịp này"
Từ bên trong ra tới bên ngoài, nhiều người đã nêu lên câu hỏi đó.
Mà nào chỉ có vậy!
***
Hãy nói về Thăng Long chốn cũ.
Năm 2002, Nhà nước Cộng sản cho gọi thầu xây cất trụ sở Quốc hội và Hội trường của Đảng tại khu Ba Đình. Khi đào móng trên con đường họ đổi tên là Trần Phú thì phát giác được di tích của cổ thành Thăng Long ở bên dưới. Đào thêm thì tìm được hơn bốn triệu di vật và năm tầng văn hoá lớp lớp chồng lên nhau. Thời ấy, người ta đã nói tới một... điềm lành cho Đảng vì "các cụ hiện ra".
Việt Báo Xuân Giáp Thân 2004 đã trình bày một số hình ảnh và chi tiết về biến cố hy hữu này. "Một công trình đầu tiên, có tầm cỡ và giá trị nhất được tìm thấy từ trước đến nay ở Việt Nam", theo lời giới khảo cổ trong nước.
Nhưng Việt Báo Xuân 2004 cũng cảnh báo ở trang 12: "Các cụ hiện ra rồi.... đi chỗ khác chơi".
Quả nhiên như vậy.
Sau khi tẩu tán cổ vật, người ta tiếp tục dự án xây cất trước sự bàng hoàng, rồi yếu vớt vát của các sử gia Hà Nội: "Quả là đáng tiếc, nhưng Quốc hội bảo xây thì phải xây. Vả lại, đứng về mặt kiến trúc thì khu vực ấy không có giá trị gì lớn!" Khi sử gia lại luận về kiến trúc để chạy tội thì ta biết là có cái gì đó không ổn! Nhưng thôi, nặng lời với họ làm chi"
Thế rồi, trong một chủ điểm là ngàn năm Thăng Long, vào đầu năm nay, Việt Báo Xuân Canh Dần 2010 lại nhắc nhở vì thầm mong là để kỷ niệm biến cố ngàn năm, khu cổ thành ấy còn được cứu vãn, ít ra một phần. Và mở ra cho dân chúng thăm viếng tìm hiểu trong những ngày "lễ hội". May ra ta sẽ thấy được sự biến thiên của Thăng Long qua các thời đại Lý, Trần, Lê, Nguyễn...


Mơ ước hão huyền!
Kỷ niệm ngàn năm Thăng Long, khu di tích cổ đã bị rút ruột vẫn bị vùi nông. Không thấy sử gia hay nhà khảo cổ nào trong nước lên tiếng về sự vắng mặt lẫy lừng này. Việt Báo Xuân Canh Dần đã khóc ngàn năm Thăng Long với bài "Ngàn Năm Ngàn Chữ" ở trang 19. Và ai oán kết luận:
"Các cụ hiện ra" - Xê ra các cụ! Triều đình cứ cho xây lăng tầm đền đài xã hội chủ nghĩa lên trên. Rồi ca tụng Thăng Long theo nhịp phèng la Trung Quốc."
***
Danh bất hư truyền!
Quả là có ca tụng ngàn năm Thăng Long trong dịp lễ hội. Hội là trò chơi của dân, lễ là nghi thức của đảng. Nhưng quả là lễ và hội đã thống nhất "trong tiếng phèng la Trung Quốc."
Chuyện "Ngàn năm chôn cất đất Thăng Long" đã bắt đầu.
Cái đinh của lễ hội là bộ phim truyền hình 19 tập đã thành cái đinh được đóng lên đầu cả nước. Phim "Lý Công Uẩn, Đường Tới Thăng Long" chỉ là một ấn bản rẻ tiền của Tầu. Từ nội dung, hình thức tới ẩn ý thì rất xứng với tên gọi "Cường Tần Du Giang Nam".
Tốn cả chục triệu đô la để thổi lên một quái thai như vậy, ai là người có trách nhiệm"
Nghĩ lại thì việc tổ chức sinh hoạt kỷ niệm ngàn năm Thăng Long tất nhiên phải do cấp lãnh đạo trong bộ Chính trị quyết định và trong Hội đồng Chính phủ thực hiện, với sự phối hợp của nhiều cơ quan phủ bộ ở dưới. Chúng ta đều có thể chờ đợi một sự hợp lý đó, y như khi Trung Quốc tổ chức Thế vận hội Bắc Kinh 2008. Nghĩa là vì mục tiêu tuyên truyền và tẩy não thì phải kỹ lưỡng trong từng khái niệm và chặt chẽ trong từng giai đoạn tiến hành.
Ngàn năm mới có một lần mà!
Thế thì vì sao lãnh đạo Hà Nội lại nhân cơ hội phơi bày ra sự ghẻ lở của chế độ ở mọi tầng mọi cấp như vậy" Người dân trong nước có một lý giải đáng chú ý: trong từng dự án lớn nhỏ, mỗi cơ quan, đảng viên hay cán bộ lại cấu một mảng bỏ túi, còn lại thì... Tổ quốc lo. Nôm na là kệ cha các cụ.
Mà nào chỉ có ở Hà Nội"
Trong năm nay, chế độ đánh dấu kỳ tích ngàn năm mới thấy một lần ở một chuỗi ung nhọt. Dự án Dung Quất hay Bốc Xít đều khựng. Dự án vĩ cuồng về đường xe lửa cao tốc Bắc Nam là một trò cười. Tập đoàn Vinashin là một bi kịch tốn kém. Tình trạng môi sinh bị hủy hoại khiến dân tình vén quần bước qua sông Hồng, hoặc đu dây qua sông để đi học là những sự quái đản khó hiểu. Và không thể chấp nhận được.
Thế rồi người ta đốt bốn tỷ - tiền đô - như pháo bông để ca tụng ngàn năm Thăng Long.
***
Một cái đồng hồ chết vẫn có thể chỉ đúng giờ, 12 tiếng một lần.
Đảng Cộng Sản Việt Nam đang khoe thời khắc ấy của của đồng hồ trên tay. Trong thời khoảng ngàn năm, họ cũng có được một năm khoa trương. Nhưng lại tạo ra một huyền thoại mới. "Ngàn năm lẻ một Thăng Long". Cái Thăng Long đơn lẻ ấy chính là của đảng. Đảng đã chôn cất ngàn năm Thăng Long thật và cho dân xì xụp lễ cái phần Thăng Long giả.
Con rồng đã được đảng biến thành con giun.
Nhưng, nói vậy khí oan. Trong mọi chuyện nhơ nhớp đã gây ra, có một việc họ vẫn tận tụy thi hành, chu đáo thực hiện: đó là thần phục Trung Quốc. Đất đai rừng biền gì thì cũng đã dâng, chí đến lịch sử của ta cũng được từng bước Hán hóa.
Đâm ra, kỷ niệm ngàn năm Thăng Long, ngôi sao vàng trên lá quốc kỳ cộng sản Hà Nội đã "thăng" vào lá cờ ngũ tinh của phương Bắc. Thành một ngôi sao chầu thứ năm.

Có những tuần trôi qua lặng lẽ. Có những tuần giống như một chuyến tàu lượn siêu tốc, nó bắt hành khách phải ôm cùng lúc nhiều cảm xúc lẫn lộn, vừa có nỗi đau, có phẫn nộ, có sợ hãi và cả sự hoài nghi. Không cho một khoảnh khắc nào để thở. Đến cả những dây thần kinh thô ráp nhất của linh hồn cũng phải trỗi dậy, để hỏi thế nào là lòng trắc ẩn? Thế nào là lương tâm của loài người?
Trong hơn 2 năm tạm cư tại Hoa Kỳ, nhờ công việc, nên tôi được đi lại khá nhiều. Từ các tiểu bang bờ Đông xuống Florida. Tại bờ Tây, tôi được đi từ tiểu bang Washington xuống dọc đến San Diego, thành phố cực nam của tiểu bang California. Tại phía Nam nước Mỹ, tôi được đi băng ngang qua nhiều tiểu bang dọc theo biên giới Mexico, kể cả một số tiểu bang miền Trung nước Mỹ, trong đó có Arkansas – nơi tôi lái xe đến thăm gia đình Luật sư Võ An Đôn.
Theo kết quả khảo sát của Pew, mức độ tin tưởng vào ông Trump đã sụt giảm tại 16 trong số 24 quốc gia so với năm ngoái, và không có quốc gia nào được khảo sát ghi nhận sự gia tăng thái độ tích cực đối với vị tổng thống này. Chỉ 23% số người được hỏi cho biết họ tin tưởng ông Trump sẽ đưa ra những quyết định đúng đắn trong các vấn đề toàn cầu. Ông Wike cho biết những người được hỏi dành nhiều sự tin tưởng hơn cho Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron (43%), Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky (35%), Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (34%) và Tổng Thống Nga Vladimir Putin (31%). Chỉ có Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu là nhận được mức độ tin tưởng thấp hơn ông Trump, ở mức 18%.
Các bậc quốc phụ Hoa Kỳ muốn thành lập một nền Cộng hòa chớ không phải một nền Dân chủ. Tuy nhiên, ngày nay, Hoa Kỳ là một quốc gia dân chủ hơn nhiều so với những mà gì các nhà cách mạng Mỹ muốn tưởng tượng trong những giấc mơ điên rồ nhất của họ – hoặc những cơn ác mộng. Đồng thời, có một vài nỗi sợ hãi tệ hại nhất liên hệ đến thuật ngữ "dân chủ" trong thời cách mạng Mỹ dường như đang xảy ra trong hiện tại. Ngay trong bài diễn văn từ biệt năm 1796 của George Washington, tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ, ông đã cảnh báo cho đồng bào về "những tác động tai hại của tinh thần đảng phái", mà nó có thể thúc đẩy cho người dân trong việc "tìm kiếm sự an toàn và yên tĩnh trong quyền lực tuyệt đối của cá nhân"...
Đối với đời người thì 250 năm đã dài gấp hai lần rưỡi tuổi thọ mà một con người có thể đạt đến nhiều nhất, nếu một người có thể sống tới 100 tuổi. Nhưng đối với một quốc gia thì 250 năm không phải là thời gian dài, bởi vì có những nước như Việt Nam có niên đại tồn tại lâu tới bốn, năm ngàn năm. Tuy nhiên, điều tôi muốn nói ở đây không phải là tuổi thọ dài hay ngắn của một quốc gia hay của nước Mỹ mà là trong suốt hai thế kỷ rưỡi đó đất nước này đã làm được gì có giá trị để đời và đã đánh mất thứ gì quý giá trong những điều cốt lõi làm nên một nước Mỹ thịnh trị hùng cứ một phương.
Con chó Taichito đã theo sát Aung San Suu Kyi suốt bao năm. Nhưng nó không được phép đi theo bà vào nhà giam khi quân đội lật đổ chính quyền của bà cách đây năm năm. Tháng trước, con chó tai cụp ấy chết tại nhà bà ở Yangon, thủ đô cũ, thọ 15 tuổi, vẫn như còn chờ bà trở về. Nó là món quà người con trai, Kim Aris, tặng mẹ khi bà ra khỏi nhà giam lần trước, năm 2010. “Tôi nghĩ đó là điều tốt nhất tôi từng tặng bà. Nó rất trung thành với bà,” ông Aris nói trong một cuộc phỏng vấn tại Luân Đôn.
Tôi cũng đã đến Mỹ như là một di dân tị nạn sau khi chính quyền Sài Gòn sụp đổ vào cuối tháng 4/1975, sống trong trại tị nạn Camp Pendleton cùng với hàng vạn người Việt khác sau khi rời bỏ quê hương trong hoảng loạn và lo sợ. Năm đó chẳng có lễ hội, chẳng có pháo hoa mừng Lễ Độc lập 4/7 trong trại vì mọi người ai cũng đang lo nghĩ khi nào sẽ được đi định cư, băn khoăn về tương lai trên đất mới sẽ làm gì để sống, có được tiếp tục đi học, người Việt có bị kỳ thị không. Lúc đó có tin loan truyền là bang California không muốn cho người Việt định cư nên không biết tương lai sẽ về đâu, gian truân ra sao. Người quen của tôi gặp nhau trong trại, có anh đi Seattle, bang Washington, có anh về Napa, ở miền bắc California hay có chị về Downey ở nam California. Bạn ở chung lều trại người đi bang Colorado, người về San Francisco, mấy anh lính hải quân ra tận hải đảo Hawaii. Nhìn quanh thấy người Việt được định cư khắp nơi trên nước Mỹ.
Có một sự khác biệt rất lớn giữa thế hệ Gen Z và một thế hệ người Mỹ đã quá chán nản với những con đường mòn rập khuôn, nỗi sợ hãi không dám “lệch đảng.” Ở Gen Z, họ có một nguồn năng lượng mà những chiếc ghế lâu năm ở Quốc Hội không thể có. Kết quả của bầu cử sơ bộ 2026 ở tiểu bang Colorado đã cho thấy khá rõ nét điều này. Một thế hệ Gen Z cho rằng "hệ thống đã đổ vỡ và chúng tôi nhận ra sẽ không có ai đến cứu chúng tôi ngoài chính chúng tôi.”Họ, là những người sinh trưởng trong gia đình di dân.
Mấy tuần đầu World Cup trên đất Mỹ là một chuyện lạ: giải đấu diễn ra đã vài tuần mà tên Donald Trump ít được nhắc đến. Người ta coi bóng, bàn luật, uống bia và cãi nhau, khán giả quốc tế thấy nước Mỹ tổ chức một kỳ bóng đá vui vẻ, tử tế. Ông tổng thống thì bận mừng 250 năm nước Mỹ, chưa để mắt vào sân bóng. Nhưng đâu dễ “too good to be true” như thế. Thẻ đỏ của Folarin Balogun xảy ra vài ngày trước, trong trận gặp Bosnia: anh tranh bóng với hậu vệ Tarik Muharemović. Xem nhanh, pha bóng chẳng có gì đặc biệt. Vào phòng VAR, quay chậm cho thấy mũi giày cà xuống sau ống chân, cổ chân xoắn lại. Trọng tài rút thẻ đỏ. Theo luật, thẻ đỏ ở World Cup thì trận sau nghỉ. Không kháng cáo, không ngoại lệ. Lẽ ra chuyện kết thúc ở đó.
Tổng thống Donald Trump đến Ankara với đe dọa hơn là củng cố quan hệ với NATO. Ông văng ra những điều khó nghe, sẽ rút quân Mỹ khỏi châu Âu nếu không chiếm được Greenland, vô cùng bất mãn vì các nước Âu châu không tham gia chiến tranh Iran, và tuyên bố cắt hết mậu dịch với Tây Ban Nha. Nhưng trước khi ra về, ông lại nói đến “tình bằng hữu to lớn” giữa các đồng minh.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.