Hôm nay,  

Thanksgiving (Lễ Tạ Ơn)

20/11/201200:00:00(Xem: 8965)
Vào khoảng thế kỷ 17, một tộc người Anh, bị Hoàng đế nước Anh, bắt họ phải cải đạo để theo tôn giáo của nhà vua. Họ không đồng ý, nên bị bắt giam. Sau khi giam một thời gian, nhà vua hỏi lần nữa, họ vẫn cương quyết không cải đạo. Nhà vua bảo: “Nếu họ không cải đạo, thì phải rời khỏi nước Anh”.

Có 35 người theo đạo Tin Lành đã bị vua đuổi ra khỏi xứ. Họ hợp thành nhóm hành hương (Pilgrim), rồi rời Anh quốc đến Leyden, Hòa Lan, tìm được tàu để vượt Đại Tây dương, đi tìm vùng đất hứa. Ngày 16-9-1620, tàu Mayflower khởi hành có trọng tải khoảng 180 tấn, chiều dài 28m, rộng 8m, sâu 3,5 đến 4m. Tàu có hai buồm vuông trên cột buồm và cột chính. Tàu Mayflower gồm có 102 người Anh di cư, trong đó có 31 trẻ em, do thuyền trưởng Christopher Jones (1570-1622) cùng với thủy thủ đoàn khoảng 25-30 người.

Cuộc hành trình lênh đênh trên biển 65 ngày đêm, vượt qua 2750 hải lý (1 hải lý=1km852), tàu Mayflower bị gió bão rất gian nan. Một hành khách và một thủy thủ bị chết vì bệnh, bà Elizabeth Hopkins sinh con trai đặt tên là Oceanus. Họ muốn đến Jamestown, Virgina, nhưng tàu Mayflower bị bão dạt lên phía Bắc và đến Cape Cod Bay ngày 21-11-1620, đây là bờ biển chưa ai đặt chân tới (sau này là Massachusetts).

Ngày 15-12-1620, tàu Mayflower di chuyển đến Plymouth Rock. Thời gian 6 tháng ở nơi đây, suốt mùa đông người di dân vẫn ở trên tàu Mayflower, vì bị thiếu thốn đủ thứ và thời tiết khắc nghiệt, đã gây tử vong khoảng một nửa số người trong số 102 người hành hương, còn sống chỉ có 53 người. Trước hoàn cảnh nguy khốn, thì họ may mắn được thổ dân da Đỏ (Native Indians) nơi đây, đã cho họ bí rợ, thịt gà, giúp cho họ sống. Đến mùa xuân, họ tự xây dựng những lều trại. Thổ dân da Đỏ chỉ họ cách trồng trọt ngô khoai và săn bắt cá, chim. Mùa gặt năm 1621, di dân gặt hái được nông phẩm dồi dào. “Ăn trái nhớ kẻ trồng cây”, William Bradford cùng di dân đã tổ chức lễ Thanksgiving đầu tiên vào tháng 11 năm 1621. Họ mời 91 người thổ dân da đỏ, đã giúp họ trong những ngày đầu khó khăn trên đất Mỹ được sống còn. Từ đó trở đi Thanksgiving thành một tập quán của Hoa Kỳ. Thanksgiving mang ý nghĩa đặc biệt là một truyền thống từ những nhà lập quốc cho đến các người định cư lập nghiệp trên đất nước này.


Đến thời Tổng thống Washington George (1732-1799) đã chọn ngày 26-11-1789, cử hành lễ Thanksgiving cho toàn quốc, nhưng các tiểu bang thường chọn ngày lễ Thanksgiving riêng cho tiểu bang mình. Một trong những người có công trong việc thúc đẩy thành hình ngày lễ Thanksgiving là bà Sarah Josepha Hale; vào năm 1837, bà Sarah là chủ bút báo phụ nữ nổi tiếng “Godeys Ladys Book”. Bà đã viết nhiều lá thư gởi đến các nghị sĩ Quốc hội và những người có thế lực lúc bấy giờ, vận động ngày Thanksgiving vào quốc lễ. Đến năm 1863, Tổng thống Abraham Lincoln (1809-1865) chọn ngày thứ Năm cuối cùng của tháng 11, là ngày lễ Thanksgiving cho toàn quốc Hoa Kỳ và giữ cho đến ngày nay.

Bữa tiệc ngày Thanksgiving, thường có gà Tây quay vàng, bí rợ (thức ăn chính mà người da Đỏ đã mang tới cho di dân), các thứ rau như đậu que, khoai lang, bắp... Thường được nấu nướng theo lối cổ truyền, rau xà lách và bánh nhân bí ngô và mứt dâu tây (crawberry). Bánh nhân bí đỏ và bánh nhân hạt pecan, là loại bánh cổ truyền đặc thù của người Mỹ.

Năm 1630, có thêm 17 tàu chở người di dân đến đất mới trù phú này. Đến 250 năm sau, các thuyền buồm tiếp tục vượt Đại Tây dương, đó là những cuộc di dân lớn nhất trong lịch sử thế giới, với khoảng 11.000.000 người đã đến đất Mỹ.

Sau biến cố ngày 30-4-1975, ở Việt Nam, cả triệu người Việt phải rời quê hương, lúc ấy có khác nào những người di dân (hành hương) đầu tiên đến đất nước Hoa Kỳ.

Ngày nay, có 8 quốc gia trên thế giới đã chính thức tổ chức Thanksgiving: Hoa Kỳ, Canada, Argentina, Brazil, Nhật, Đại Hàn, Liberia và Thụy Sĩ.

Nguyễn Lộc Yên

In Trang
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

Tuần qua nhiều nơi trên nước Mỹ đã tổ chức lễ tưởng niệm 25 năm vụ khủng bố tấn công vào lãnh thổ Hoa Kỳ ngày 11/9/2001. Đó là một dấu mốc lịch sử khó quên của nước Mỹ. Những ai nay trên 30 tuổi, chắc hẳn không quên những hình ảnh kinh hoàng của buổi sáng hôm đó ở New York khi tháp đôi của World Trade Center sụp đổ. Nước Mỹ rơi vào hoang mang, lo sợ không biết chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo. Một cuộc tấn công khủng bố vào giữa lòng nước Mỹ đã gây tử vong cho 2977 người trong khoảng một giờ đồng hồ là một Trân Châu Cảng khác cho nước Mỹ.

Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.

Quyền lực có thể đẩy sử gia ra khỏi cửa, tháo gỡ triển lãm, xé sách, bắt tô vẽ quá khứ theo ý mình. Nhưng rồi cũng có ngày chính bàn tay thò vào sửa lịch sử ấy được lịch sử đóng khung và ghi lại, nguyên vẹn một bàn tay... thúi.

“Tầm quan trọng của Phật giáo cho thời đại của chúng ta” là bản Việt dịch từ nguyên tác Đức ngữ Die Bedeutung des Buddhismus für unsere Zeit do Nhà xuất bản Osla Schloss Verlag München – Neubiberg ấn hành lần thứ 2 năm 1924. Qua bài viềt, tác gỉả đề cao Phật giáo là liều thuốc duy nhất vô cùng hiệu quả để chống lại tình trạng mất phương hướng tinh thần và nhu cầu xã hội của thời hiện đại. Ông chỉ ra rằng nền văn hóa xã hội phương Tây gặp phải những mâu thuẫn nghiêm trọng và không có một giải pháp thoả đáng vì tin tưởng mù quáng vào Thiên Chúa giáo cũng như chủ nghĩa duy vật...

Người đàn ông đang lái xe chở nhóm công nhân đến công trường, bỗng bị một chiếc xe không biển số bám sát phía sau. Vài phút sau, ông bị bắn chết ngay trên tay lái. Sáu ngày sau, một thanh niên 25 tuổi bị chặn xe trên đường đi làm. Năm phát đạn liên tiếp bắn xuyên vào xe; một viên trúng ngay giữa đầu. Anh chết tại chỗ. Không phiên tòa. Không bồi thẩm đoàn. Không cơ hội biện hộ. Chỉ một quyết định sống chết, được những kẻ bịt mặt đưa ra trong tích tắc. Nếu độc giả cho rằng đây là chuyện xảy ra tại Việt Nam hay ở một xứ sở nơi băng đảng lộng hành, xin nghĩ lại. Đây là nước Mỹ. Năm 2026.

Từ khi ông Donald Trump trở lại giữ chức Tổng Thống Hoa Kỳ, chánh sách mậu dịch của Hoa Thịnh Đốn đổi khác nhiều. Chính phủ Mỹ lấy thuế khóa làm một phương tiện để vừa bảo hộ kỹ nghệ trong nước, vừa gây sức ép với những nước cùng mình giao thương. Thuế khi tăng, khi giảm; việc thương thuyết hôm trước còn thuận, hôm sau đã có thể trở mặt. Thoạt trông, ấy chỉ là chuyện mua bán giữa Hoa Kỳ với từng nước. Nhưng xét cho kỹ, mỗi phen Hoa Thịnh Đốn dựng thêm một hàng rào thuế khóa, Bắc Kinh lại có thêm một dịp để mở đường giao thương với những nước muốn tìm nơi khác mà nương tựa.

Đó là một trong những sự thật dịu dàng nhất của kiếp người, rằng chúng ta, một phần nào đó, là kết quả từ của những người đã dạy dỗ mình, ‘nhất tự vi sư, bán tự vi sư’. Donald Trump cũng có một người thầy theo nghĩa như thế. Từ năm 2016, truyền thông Mỹ đã lần tìm ra người thầy này của Trump: Roy Cohn, và gọi ông ta là “một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên Minh Châu Âu, người từng cố vấn cho Donald Trump.”

Tính đến thời điểm hiện tại của tài khóa 2026 (tháng 10, 2025 – tháng 9, 2026), thiếu hụt ngân sách liên bang Hoa Kỳ đã lên tới khoảng 1.8 nghìn tỷ USD, trong đó mức thiếu hụt của riêng tháng 7 là 432 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 3, 2021. Medicare tăng mạnh đã góp phần đẩy tổng con số lên cao, trong khi chính quyền vay nợ vẫn là một yếu tố đóng góp đáng kể. Tình trạng này đã đẩy tổng nợ quốc gia lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chi phí lãi vay ròng gia tăng, các khoản chi cho chương trình phúc lợi bắt buộc và tác động từ các đạo luật chi tiêu mới được ban hành. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office - CBO) dự đoán thâm hụt ngân sách cả tài khóa 2026 sẽ ở mức gần 1.9 nghìn tỷ USD.

Tổng Thống Donald Trump vừa đưa cuộc chiến thuế quan với Canada sang một vòng mới, áp thuế 50% lên khoảng $20 tỷ hàng nhập cảng từ nước láng giềng phía bắc, chỉ hơn hai tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trên lý thuyết, đây là một đòn đánh vào Canada. Trong thực tế, nó cũng là một sắc thuế đánh vào kỹ nghệ Hoa Kỳ. Lý do khá rõ: sau nhiều thập niên tự do mậu dịch, hai nền kinh tế Hoa Kỳ và Canada đã đan vào nhau từ dầu thô, điện lực, thép, nhôm cho tới xe hơi và linh kiện. Đánh thuế một mắt xích ở Canada, nhiều khi chính hãng xưởng Mỹ lại là nơi gánh thêm phí tổn.

Mysticism: Christian and Buddhist là một trong những công trình tiêu biểu của Suzuki trong lĩnh vực nghiên cứu và đối thoại liên tôn. Tác phẩm được Nhà xuất bản George Allen & Unwin (London) ấn hành năm 1957 và được dịch giả Như Hạnh chuyển ngữ sang tiếng Việt với nhan đề Huyền học đạo Phật và Thiên Chúa giáo, do Nhà xuất bản Kinh Thi xuất bản năm 1974.
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.