Này em, hẳn em còn nhớ những vần thơ của Rabidranath Tagore anh chép
tặng em thời niên thiếu; một Tâm Tình Hiến Dâng, một Tặng Vật như
ngày ấy chúng mình trao nhau. Và sáng nay, khi những tiếng chim thôi
xôn xao trước hiên nhà gợi nhớ Strays Bird - Những con chim bay lạc thật
đẹp:
Stray birds of summer come to my window
to sing and fly away.
And yellow leaves of autumn,
which have no songs,
flutter and fall there with a sigh.
Những con chim mùa hè bay lạc
đến cửa sổ tôi
để hót lên rồi lại bay đi.
Còn những chiếc lá thu vàng
không lời ca tiếng hát,
chỉ run rẩy và thở dài rơi xuống.
Những chiếc lá thu vàng như tiễn đưa một mùa hè nóng bức, như lo âu một mùa đông băng giá chưa đến, mà thảng thốt một tiếng thu làm đắm say, lay lắt lòng mình. Những chiếc lá thu sáng nay và vần thơ đó theo giai điệu tuyệt vời man mác của Autumn Leaves trở về. Từ những chiếc lá khô Les Feuilles Mortes của Jacques Prévert.
Ôi, anh mong rằng em vẫn còn nhớ
Những ngày hạnh phúc khi chúng mình vẫn còn làm bạn.
Thời ấy cuộc đời đẹp hơn
Và Mặt Trời rực rỡ hơn giờ đây.
Những chiếc lá khô vun lại thành từng xẻng.
Em thấy đấy, anh nào có quên…
Những chiếc lá khô vun lại thành từng xẻng.
Những ký ức, những luyến tiếc cũng vậy.
Và những cơn gió từ phương Bắc mang chúng đi
Trong màn đêm lạnh lẽo của quên lãng.
Em thấy đấy, anh nào có quên
Khúc ca mà em vẫn thường hát cho anh.
Những nuối tiếc vắng xa một tình yêu, khi mùa vàng héo hon, khi gió bắc se lạnh, khi sóng biển mùa hè đã qua xóa đi dấu tình ngày nao sắt son. Không tan tác tuyệt vọng, không vĩnh viễn xa mùa, khi Johnny Mercer viết lời tiếng Anh cho bài "Autumn leaves" thì vẫn giữ được cái ý chia lìa như trong bài thơ của Prévert, sự ngăn cách vẫn có thể mới chỉ là một sự tạm biệt, sự ngăn cách vẫn hoài vọng một niềm yêu mượt mà thủy chung không mộng mị. Chỉ là nỗi nhớ miên man và nhẹ nhàng như gió thu, đưa giai điệu chậm buồn thật đẹp của Joseph Kosma trở thành ca khúc mùa thu đẹp nhất.
The falling leaves drift by the window
The autumn leaves of red and gold
I see your lips, the summer kisses
The sun-burned hands I used to hold
.
Since you went away the days grow long
And soon I'll hear old winter's song
But I miss you most of all my darling
When autumn leaves start to fall
Lá rơi từng chiếc bên song
Những chiếc lá úa mùa thu đỏ vàng
Nhớ môi em, nụ hôn hè
Và tay rám nắng, nâng niu một thời
.
Từ em xa khuất ngày dài
Bài ca đông cũ sớm về trong anh
Nhưng lòng nhớ nhất mình em
Khi những chiếc lá mùa thu lìa cành.
Phải không em khi ngày của tháng Mười ngắn hơn, nắng thưa hơn bên bờ giậu cũ. Nhưng lại quá dài khi ta xa nhau. Những chiếc lá uá ngập bước chân ngày, vỡ giòn dưới gót chân thưa, nghe như đốt trong lòng một ngọn lửa vàng thu. Anh không còn trẻ để đợi chờ một mùa tình đến muộn, để đuổi bắt em quanh cây phong già, để ngã cùng em trên đống lá khô, nghe tháng Năm trôi vào tháng Chín thật nhanh như câu hát của Frank Sinatra:
Oh it’s a long long while from May to December
But the days grow short when you reach September
When the autumn weather turns the leaves to flame
One hasn’t got time for the waiting game. (September Song)
Anh không còn trẻ mãi để đợi tình em khi mùa thu về. Như câu thơ ai đó năm nào, không nhớ trọn:
Khi em lớn thì tôi đã già cỗi
Tóc còn đen nhưng hồn đã trắng phau
Tim còn đập nhưng lòng đà mệt mỏi
Biết đường tình ta có đuổi kịp nhau.
Phải chăng em khi mùa thu đời người là lúc anh qua tuổi năm mươi. Đã chín chắn để thấy cây đời mình đến lúc thay áo vàng, tạm biệt một mùa hè ân ái tuổi hoa để chuẩn bị cho một mùa đông già cỗi. Trong Hán tự, chữ sầu có chữ thu nằm trên chữ tâm. Có trái sầu rụng rơi khi thu về trên tâm cảnh đời mình? Cớ sao người Mỹ gọi mùa thu là fall? Mùa vàng rơi hay tiếng lá rơi, giọt mưa rơi rả ríc hay nắng nhạt thưa rơi. Ngọn gió mát nhẹ rơi hay tiếng đập cánh của con chim bay lạc vào khung cửa vắng...Rơi theo tiếng thì thầm của lòng khi con đường đời mỗi ngày hai buổi đi - về, chợt một sáng thay lá vàng và nghe thấp thoáng một mùa đông giá rét nhiều dự báo những hư hao.
Đời của lá có như đời anh. Lắm lần đem diệp lục tố phơi giữa mặt trời ngày. Đem màu xanh của tuổi xuân làm nên cây trái ngọt cho con, đem bóng mát của tình mình che chở cho em những ngày gian khổ. Anh có như tiếng ve kia nhiều năm ăn năn trong lòng đất, đợi một mùa hè cất tiếng hát ca, rồi giã biệt theo cành phượng đỏ...
Không còn thấy những chiếc lá ngô đồng rơi trong công viên dọc bờ sông Hương, những chiếc lá me lay bay chiều thu Sài Gòn, những chiếc lá thông úa rơi ngập Thung Lũng Tình Yêu và cành liểu rũ ven hồ ngày nọ. Nhưng anh vẫn thấy lòng ngập đầy thu trước sân với cội phong già. Em không còn đó như tiếng cười đã giấu vào kẽ lá. Nụ hôn nào đó lẩn khuất trong gió nhẹ. Những đống lá vàng cao dần theo ngày thu, dù anh đã quét, như quét tình nhau đến bao lần:
Lá thu vàng mấy độ
Anh quét bấy nhiêu lần
Áo em vàng một độ
Anh quét hoài không xong
Thì em, xin những tiếng đập khô khan của cánh chim bay lạc vào khung cửa sổ sáng nay, những tiếng thu hoài niệm. Xin những bài ca mùa đông cũ khoan về; hãy cứ để những chiếc lá thu rơi đầy ngỏ vắng. Anh sẽ vốc đầy tay những mùa vàng rơi và thả ca khúc Lá Thu gởi vào ngày cho em! Như con chim bay lạc kia không màng tìm chốn đậu, bên đời hiu quạnh. Khi mùa vàng rơi, nhiều như lá thu buồn không đợi nhau rụng bay. Như anh và em.
Tháng mười 2013
Sean Bảo
www.baosinh.com| Tùy Bút site
www.sean-bao.com| SB Graphic Design
Stray birds of summer come to my window
to sing and fly away.
And yellow leaves of autumn,
which have no songs,
flutter and fall there with a sigh.
Những con chim mùa hè bay lạc
đến cửa sổ tôi
để hót lên rồi lại bay đi.
Còn những chiếc lá thu vàng
không lời ca tiếng hát,
chỉ run rẩy và thở dài rơi xuống.
Những chiếc lá thu vàng như tiễn đưa một mùa hè nóng bức, như lo âu một mùa đông băng giá chưa đến, mà thảng thốt một tiếng thu làm đắm say, lay lắt lòng mình. Những chiếc lá thu sáng nay và vần thơ đó theo giai điệu tuyệt vời man mác của Autumn Leaves trở về. Từ những chiếc lá khô Les Feuilles Mortes của Jacques Prévert.
Ôi, anh mong rằng em vẫn còn nhớ
Những ngày hạnh phúc khi chúng mình vẫn còn làm bạn.
Thời ấy cuộc đời đẹp hơn
Và Mặt Trời rực rỡ hơn giờ đây.
Những chiếc lá khô vun lại thành từng xẻng.
Em thấy đấy, anh nào có quên…
Những chiếc lá khô vun lại thành từng xẻng.
Những ký ức, những luyến tiếc cũng vậy.
Và những cơn gió từ phương Bắc mang chúng đi
Trong màn đêm lạnh lẽo của quên lãng.
Em thấy đấy, anh nào có quên
Khúc ca mà em vẫn thường hát cho anh.
Những nuối tiếc vắng xa một tình yêu, khi mùa vàng héo hon, khi gió bắc se lạnh, khi sóng biển mùa hè đã qua xóa đi dấu tình ngày nao sắt son. Không tan tác tuyệt vọng, không vĩnh viễn xa mùa, khi Johnny Mercer viết lời tiếng Anh cho bài "Autumn leaves" thì vẫn giữ được cái ý chia lìa như trong bài thơ của Prévert, sự ngăn cách vẫn có thể mới chỉ là một sự tạm biệt, sự ngăn cách vẫn hoài vọng một niềm yêu mượt mà thủy chung không mộng mị. Chỉ là nỗi nhớ miên man và nhẹ nhàng như gió thu, đưa giai điệu chậm buồn thật đẹp của Joseph Kosma trở thành ca khúc mùa thu đẹp nhất.
The falling leaves drift by the window
The autumn leaves of red and gold
I see your lips, the summer kisses
The sun-burned hands I used to hold
.
Since you went away the days grow long
And soon I'll hear old winter's song
But I miss you most of all my darling
When autumn leaves start to fall
Lá rơi từng chiếc bên song
Những chiếc lá úa mùa thu đỏ vàng
Nhớ môi em, nụ hôn hè
Và tay rám nắng, nâng niu một thời
.
Từ em xa khuất ngày dài
Bài ca đông cũ sớm về trong anh
Nhưng lòng nhớ nhất mình em
Khi những chiếc lá mùa thu lìa cành.
Phải không em khi ngày của tháng Mười ngắn hơn, nắng thưa hơn bên bờ giậu cũ. Nhưng lại quá dài khi ta xa nhau. Những chiếc lá uá ngập bước chân ngày, vỡ giòn dưới gót chân thưa, nghe như đốt trong lòng một ngọn lửa vàng thu. Anh không còn trẻ để đợi chờ một mùa tình đến muộn, để đuổi bắt em quanh cây phong già, để ngã cùng em trên đống lá khô, nghe tháng Năm trôi vào tháng Chín thật nhanh như câu hát của Frank Sinatra:
Oh it’s a long long while from May to December
But the days grow short when you reach September
When the autumn weather turns the leaves to flame
One hasn’t got time for the waiting game. (September Song)
Anh không còn trẻ mãi để đợi tình em khi mùa thu về. Như câu thơ ai đó năm nào, không nhớ trọn:
Khi em lớn thì tôi đã già cỗi
Tóc còn đen nhưng hồn đã trắng phau
Tim còn đập nhưng lòng đà mệt mỏi
Biết đường tình ta có đuổi kịp nhau.
Phải chăng em khi mùa thu đời người là lúc anh qua tuổi năm mươi. Đã chín chắn để thấy cây đời mình đến lúc thay áo vàng, tạm biệt một mùa hè ân ái tuổi hoa để chuẩn bị cho một mùa đông già cỗi. Trong Hán tự, chữ sầu có chữ thu nằm trên chữ tâm. Có trái sầu rụng rơi khi thu về trên tâm cảnh đời mình? Cớ sao người Mỹ gọi mùa thu là fall? Mùa vàng rơi hay tiếng lá rơi, giọt mưa rơi rả ríc hay nắng nhạt thưa rơi. Ngọn gió mát nhẹ rơi hay tiếng đập cánh của con chim bay lạc vào khung cửa vắng...Rơi theo tiếng thì thầm của lòng khi con đường đời mỗi ngày hai buổi đi - về, chợt một sáng thay lá vàng và nghe thấp thoáng một mùa đông giá rét nhiều dự báo những hư hao.
Đời của lá có như đời anh. Lắm lần đem diệp lục tố phơi giữa mặt trời ngày. Đem màu xanh của tuổi xuân làm nên cây trái ngọt cho con, đem bóng mát của tình mình che chở cho em những ngày gian khổ. Anh có như tiếng ve kia nhiều năm ăn năn trong lòng đất, đợi một mùa hè cất tiếng hát ca, rồi giã biệt theo cành phượng đỏ...
Không còn thấy những chiếc lá ngô đồng rơi trong công viên dọc bờ sông Hương, những chiếc lá me lay bay chiều thu Sài Gòn, những chiếc lá thông úa rơi ngập Thung Lũng Tình Yêu và cành liểu rũ ven hồ ngày nọ. Nhưng anh vẫn thấy lòng ngập đầy thu trước sân với cội phong già. Em không còn đó như tiếng cười đã giấu vào kẽ lá. Nụ hôn nào đó lẩn khuất trong gió nhẹ. Những đống lá vàng cao dần theo ngày thu, dù anh đã quét, như quét tình nhau đến bao lần:
Lá thu vàng mấy độ
Anh quét bấy nhiêu lần
Áo em vàng một độ
Anh quét hoài không xong
Thì em, xin những tiếng đập khô khan của cánh chim bay lạc vào khung cửa sổ sáng nay, những tiếng thu hoài niệm. Xin những bài ca mùa đông cũ khoan về; hãy cứ để những chiếc lá thu rơi đầy ngỏ vắng. Anh sẽ vốc đầy tay những mùa vàng rơi và thả ca khúc Lá Thu gởi vào ngày cho em! Như con chim bay lạc kia không màng tìm chốn đậu, bên đời hiu quạnh. Khi mùa vàng rơi, nhiều như lá thu buồn không đợi nhau rụng bay. Như anh và em.
Tháng mười 2013
Sean Bảo
www.baosinh.com| Tùy Bút site
www.sean-bao.com| SB Graphic Design
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình