Hôm nay,  

Giã Từ Năm 2013

31/12/201300:00:00(Xem: 3538)
Nhìn lại thế giới trong năm 2013, nổi bật có việc giáo hoàng Benedict từ nhiệm vào tháng 2 và tòa thánh Vatican phải bầu lại một giáo hoàng mới đó là đức giáo hoàng Francis, người nước Argentina. Đức giáo hoàng mới Francis được coi là gần gũi với các giáo dân và đưa ra nhiều biện pháp cải tổ, hình ảnh ngài ôm hôm một tín đồ có khuôn mặt dị dạng bị bướu làm nhiều người xúc động.

Cựu Tổng thống Nam Phi là NelsonMandela từ trần ở tuổi 95,ông được coi là cha già của đất nước Nam Phi.Điều khiến mọi người đều ngưỡng mộ ông, chính là sự tha thứ của ông đối với những kẻ đã hành hạ ông và dân tộc của ông.

Tang lễ của Mandela được nhiều nguyên thủ quốc gia các nước đến dự, trong đó tổng thống Obama và các cựu tổng thống như Bush, Carter, Clinton.

Cơn bão Haiyan thổi qua Phi luật tân làm khoảng 10 ngàn người chết và tàn phá đất nước này thiệt hại cả trăm tỉ dô la. Nhiều người Việt Nam ở hải ngoại đã tổ chức gây quỹ cứu trợ nạn nhân cơn bão vì đất nước này đã từng cưu mang và giúp đỡ hàng trăm ngàn thuyền nhân VN. Tại Bắc Cali cũng đã có các buổi gây quỹ cứu nạn nhân cơn bão Haiyan.

Trung Quốc vừa thành công phóng phi thuyền đáp xuống mặt trăng vào ngày 10 tháng 12, trở thành quốc gia chinh phục mặt trăng thứ 3 sau Mỹ và Nga. Điều này nói lên sức mạnh của nước Tàu với 1 tỉ rưỡi dân, với sự tiến bộ vượt bực trong vòng ba chục năm trở thành cường quốc kinh tế số 2 sau Hoa Kỳ và dự kiến sẽ qua mặt Mỹ trong tương lai gần. Tháng 11 vừa qua, đế quốc này đã tuyên bố vùng nhận dạng phòng không- Air Defense Zone - trên vùng biển Hoa Đông nơi đang có tranh chấp quần đảo Điếu Ngư Senaku với Nhật Bản; các phi cơ bay qua vùng này phải báo cáo với Trung quốc nếu không sẽ bị nguy hiểm. Mặc dù Nhật, Nam Hàn, Mỹ tuyên bố phủ nhận vùng không gian do Trung quốc áp đặt nhưng chính quyền Mỹ vẫn khuyến cáo các phi cơ thương mại Hoa Kỹ khi bay qua vùng này phải báo cáo cho Trung quốc. Thật là khó hiểu về lập trường của chính phủ Obama.

Người ta nghĩ là sắp tới Trung quốc sẽ lập một vùng nhận dạng phòng không tương tự ở Biển Đông nơi có Việt Nam và các nước Đông Nam Á. Với chính sách tằm ăn dâu, từ từ đế quốc này sẽ chiếm cả Biển Đông. Đây là một sự đe dọa nghiêm trọng cho tổ quốc VN.

Mấy chục năm trước khi Nhật Bản hùng mạnh tạo nên chính sách Đại Đông Á muốn làm nở mày nở mặt dân Á châu,nhưng thực tế cho thấy là dân tộc Việt Nam không được hưởng lợi mà còn bị Nhật đô hộ và cảnh 2 triệu người chết đói tại miền Bắc năm 1945 do quân Nhật đốt tất cả lúa gạo và không cho chở ra miền Bắc cứu trợ.

Hôm nay Trung Quốc hùng mạnh nhưng làm cho Việt Nam lo ngại vì họ với dòng máu Đại Hán sẽ lại xâm lăng và đồng hóa dân tộc VN như họ đã đô hộ cả ngàn năm trước và may mắn là dân tộc Tiên Rồng đã dành lại độc lập cho đến ngày hôm nay. Vì thế chúng ta luôn luôn phải đối phó với những âm mưu xâm lăng và đồng hóa đó, nếu không chiến đấu từng giờ từng phút thì dân tộc ta có thể sẽ giống như Tây Tạng và trở thành một tỉnh của Trung quốc trong tương lai.
tran-chi-phuc-cau-100tuoi-resized
Tác giả Trần Chí Phúc bên cây cầu 100 tuổi trong năm 2013 - Ảnh Đặng KimLien

Nhìn về quê nhà Việt Nam thì tình hình kinh tế còn bi đát, sự sa sút về thị trường địa ốc kéo theo nhiều sự sụp đổ các cơ sơ kinh doanh các ngành khác. Con số thâm thủng ngoại thương với Trung Quốc hơn 20 tỉ đô la nói lên sự lệ thuộc vào giao thương với Trung quốc, trong khi đó VN thu được mười mấy tỉ mỹ kim khi xuất cảng sang Mỹ. Từ chuyện này có người nói là Việt Nam lấy tiền đô la Mỹ để nuôi công nhân Trung Quốc.

Tòa án Hà Nội vừa tuyên án tử hình hai nhân vật cầm đầu cơ sở quốc doanh Vinalines về tội tham nhũng và làm thiệt hại kinh tế nhà nước. Cả hai làm đơn chống án, dư luận chờ đợi phán quyết cuối cùng của tòa cấp trên. Không biết đây là sự quyết tâm trị cán bộ tham nhũng hay chỉ là màn trình diễn giống như vụ Liên Khui Thìn năm xưa bị án tử nhưng chủ tịch nước ân xá tội chết và nhiều năm sau được thả ra.

Tòa án Thành Hồ cũng vừa tuyên án tử hình tên cầm đầu băng cướp chặt tay người phụ nữ lái xe hai bánh để cướp xe gây lo sợ cho dân chúng. Nạn nhân được cứu sống và dự phiên tòa này. Bà mẹ tên cướp nổi điên chửi bới trước tòa án sau khi nghe tin con mình bị xử chết, la ó rằng nạn nhân còn sống sao lại tử hình thủ phạm và đòi giết nạn nhân. Có lẽ trong thâm tâm bà mẹ này có sự không tin tưởng vào sự công minh của tòa án dựa vào các vụ xử án mang tính hình thức từ trước đến nay.


Nhìn về nước Mỹ thì đầu tháng 10, chính quyền đóng cửa hơn hai tuần vì Đảng Cộng Hòa nắm Hạ Viện đòi trì hoãn áp dụng luật bảo hiểm y tế toàn dân gọi tắt là Obamacare bằng cách đưa ra luật ngân sách 2014 và Đảng Dân Chủ nắm Thượng Viện cùng Tổng Thống không đồng ý. Sau đó thương lượng và chính quyền hoạt động trở lại. Sự đóng cửa này gây thiệt hại mấy chục tỉ mỹ kim và gây hoang mang cho giới tài chánh thế giới cũng như tổng thống Obama phải hủy chuyến đi thăm các nước Á châu đã lên kế hoạch từ trước. Qua vụ này mới thấy sự sơ hở của hiến pháp Mỹ, chỉ cần một số dân biểu không đồng ý với hành pháp trong vấn đề ngân sách thì cả một đế quốc Hoa Kỳ tê liệt.

Tuy nhiên khi luật Obamacare được áp dụng thì có nhiều trục trặc về trang mạng ghi danh bảo hiểm y tế do nhà nước Mỹ làm ra, nhiều người bị mất bảo hiểm y tế và người ta lo ngại rằng với số bác sĩ và nhà thương hiện tại thì không đủ để đón nhận thêm mấy chục triệu bệnh nhân mới. Một quốc gia với 300 triệu dân thì cách cai trị khác với quốc gia 30 triệu dân như Canada hay các nước nhỏ ở Âu châu. Một điều cần suy nghĩ là chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội đều có cái hay và cái dở, do đó cần phải điều chỉnh cho phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện của quốc gia mình. Có người cho rằng cái gì chính quyền cũng xía vô làm cho bộ máy hành chánh cồng kềnh và quan liêu và lãng phí ngân sách nhà nước. Một nước Mỹ đại diện cho tư bản chủ nghĩa hùng mạnh có nên trở thành một nước theo chủ nghĩa xã hội như Âu châu hay không? Câu hỏi quá lớn và mỗi người có cách trả lời riêng.

Kinh tế Mỹ vẫn chưa thấy đi lên mặc dù báo chí đưa ra con số thống kê hi vọng, vùng thung lũng điện tử San Jose đã qua thời huy hoàng, những lao động không có tay nghề chuyên môn rất khó tìm việc làm. Giá nhà đất tại San Jose và vùng phụ cận đã lên cao, bạn bè địa ốc cho biết là người Tàu mua rất nhiều và trả bằng tiền mặt; giá nhà thuê mướn cũng rất cao, thí dụ là căn nhà 4 phòng thì giá thuê là 2000 tới 2500 đô la, xăng vẫn trên 3 đô la ga lông, vật giá tăng cao và đời sống bắt đầu khó khăn cho những người lợi tức thấp. Tiền lương tối thiểu ở San Jose là 10 mỹ kim một giờ kéo theo vật giá lên cao, tô phở ở San Jose đã lên tới chín đô la, vào tiệm ăn xong bỏ ra tờ giấy mười đô còn dư mấy chục xu không đủ cho tiền típ.
tran-chi-phuc-gia-tu-nam-cu-cahat-resized
Cùng bằng hữu ca nhạc giã từ năm cũ 2013 tại nhà bạn- Ảnh Oanh Nguyen

Năm 2013 có ba nhạc sĩ giã từ giới yêu nhạc. Phạm Duy từ trần ngày 27 tháng 1 tại Sài Gòn thọ 92 tuổi, Huỳnh Anh ra đi ngày 13 tháng 12 tại San Francisco thọ 81 tuổi và Việt Dzũng giã từ nhân thế ngày 20 tháng 12 tại Nam Cali, hưởng dương 55 tuổi.

Nói về ca nhạc thì từ khi kỹ thuật số digital ra đời làm cho sự chép lại copy dễ dàng thì kỹ nghệ âm nhạc sa sút trên toàn thế giới. Ít có ai sản xuất ra băng đĩa nhạc mới vì nạn sao chép lậu quá mau. Các trung tâm băng nhạc hải ngoại chỉ sản xuất cầm chừng vài cuốn mỗi năm, lợi nhuận từ việc bán băng đã không còn. Và các ca nhạc sĩ hầu như không còn ai làm băng đĩa mới, cho nên các tác phẩm mới cũng không có cơ hội ra mắt bà con. Khán thính giả phải nghe lại nhiều bài hát cũ được trình diễn bởi các giọng hát mới và xào nấu lại trong nhiều băng đĩa mới.

Tuy vậy nhờ hệ thống Youtube mà một ít tác phẩm khi đưa lên được chuyền tới tay bạn bè khắp nơi trên thế giới. Thì đây cũng là một điều an ủi bù đắp lại.

Giã từ năm 2013, không khí đón năm mới ở San Jose cũng không hào hứng lắm có lẽ mình đã không còn trẻ nữa. Các buổi tiệc đón năm mới không nghe quảng cáo ồn ào như mọi năm. Người bạn tổ chức chỉ bán vé giá 35 đô la với ca nhạc khiêu vũ không mời ca sĩ nổi tiếng và căn phòng chứa 300 khách và đã bán vé hết.

Gởi bạn tấm hình cây cầu ngắn trong công viên Alum Rock của thành phố San Jose với tấm bảng ghi năm 1913.Tôi thấy nó mấy năm trước và định sẽ chụp hình và viết bài nhân kỷ niệm 100 năm tức vào năm 2013. Thời gian vùn vụt,cũng may là kịp đưa vào bài viết giã từ năm cũ, cũng vừa kịp giờ đưa báo lên khuôn vào ngày cuối năm.

Ngày hôm qua chủ nhật cuối cùng của năm 2013, cùng bằng hữu trong giới ca nhạc Thung lũng hoa vàng tụ họp tại nhà bạn cùng đàn hát từ chiều tới khuya để giã từ năm cũ 2013. Âm nhạc làm đời sống tươi trẻ hẳn lại.

Giã từ năm 2013 với bao nhiêu điều đã trôi qua. Mến chúc bằng hữu và người đọc một năm mới 2014 niềm hi vọng đẹp nhất.

Thung Lũng Hoa Vàng 30/12/2013

Hệ thống luật quốc tế đang đối diện với những thách thức chưa từng có trong lịch sử cận đại. Luật quốc tế vốn đặt ra các nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực giữa các quốc gia, cấm tiến hành chiến tranh xâm lược và thiết lập hệ thống an ninh tập thể như một phần nối tiếp của các biện pháp chính trị.
Nếu ai chưa hiểu Tổng thống Donald Trump với những hành động và lời nói “khác lạ” thường xuyên vượt qua lòng tự trọng và khả năng tri thức dành cho cương vị một nguyên thủ quốc gia, nhất là một quốc gia lãnh tụ trong thế giới tự do dân chủ, thì câu hỏi là: thực sự ông muốn gì? Ông muốn trở thành đệ nhất nhân trong cả ba khát vọng: ông không chỉ muốn trở thành người giàu nhất, mà còn muốn là vị tổng thống quyền uy bậc nhất, người dám làm những điều mà các tổng thống tiền nhiệm né tránh, và là cái tên được lịch sử ghi ở hàng đầu. Ái tình và của cải chỉ là hai trong ba mục tiêu; mục tiêu còn lại là quyền lực tạo danh vọng, và cả ba đều phải đứng đầu.
Trong thế giới báo chí truyền hình, 60 Minutes là một trong số ít chương trình mang nặng lịch sử. Suốt hàng thập niên, 60 Minutes là tiêu chuẩn vàng của báo chí điều tra, nơi kim phút của trách nhiệm luôn tích… tích… không ngừng để hướng về sự thật. Suốt 58 năm qua, tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ tròn là biểu tượng dễ nhận ra nhất của một nền báo chí Hoa Kỳ. Chiếc đồng hồ bấm giờ mở đầu mỗi tập 60 Minutes – tích, tắc, tích – chưa bao giờ chỉ là hình ảnh minh họa. Theo thời gian, nó là một lời giao ước. Nó nói với khán giả rằng trong một giờ đồng hồ của tối Chủ Nhật, người Mỹ được biết sự thật. Quyền lực phải trả lời câu hỏi và chiếc đồng hồ do những người làm báo giữ nhịp sẽ không vì quyền lợi của bất kỳ ai mà dừng lại.
Cuối tuần qua, trong khi tôi đang nghe ca sĩ Thương Linh hát ở Coffee Factory, một độc giả đến hỏi: “Này, chị viết để làm gì? Bây giờ còn ai đọc những bài bình luận nhức đầu nữa không?” Tôi đã suy nghĩ về câu hỏi ấy. Không phải để thôi viết. Cũng không phải để tránh né suy luận. Nhưng đôi khi, trước một số sự kiện, chỉ cần ghi lại sự việc. Ngày nào. Ở đâu. Chuyện gì. Ai nói. Nói nguyên văn thế nào. Có lẽ anh ta có lý, có những lúc người viết nên “bớt viết”.Trong nhiều năm qua, tổng thống Donald Trump nhiều lần dùng lời lẽ miệt thị các nữ phóng viên ngay trước ống kính. Nhiệm kỳ đầu đã vậy. Sang nhiệm kỳ hai, những cảnh ấy không chỉ trở lại mà còn thô hơn, lỗ mãng hơn, và gần như thành thói quen không thể thiếu trong các buổi họp báo, phỏng vấn, hay bất cứ khi nào có máy quay phim và có phụ nữ cầm micro hay cầm bút làm việc.
Có một cách đọc về nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump càng lúc càng khó bác bỏ: ông biến chính chức vụ tổng thống thành phương tiện làm giàu lớn nhất đời mình, mà không phải âm mưu vụng về với tài liệu mật, chỉ bằng chính lời nói của tổng thống. Một câu dọa chiến tranh, một lời hăm dọa thuế quan, một tuyên bố ngừng bắn hay một dòng đăng mạng xã hội đều có thể làm thị trường Hoa Kỳ và thế giới chao đảo gần như tức thì. Với nhóm nhỏ biết trước thời điểm và nội dung lời nói, những con sóng ấy lại có thể tiên đoán, mà tiên đoán được thì kiếm lời hợp pháp, miễn không để lại dấu vết nối thẳng về ông. Đây không phải lời buộc tội đã được chứng minh trước tòa: chưa có bản án, cũng chưa có bằng chứng công khai về một đường dây giao dịch phối hợp. Nhưng một luận đề chỉ cần một cấu trúc động cơ rõ ràng, một chuỗi sự kiện trùng khớp, và một môi trường pháp lý cho phép hành vi ấy diễn ra mà gần như không sợ bị trừng phạt. Cả ba đều đang hiện diện.
Ngày 2/4/2026, “trái cam” Pam Bondi thật sự “rơi khỏi cành công lý.” Donald Trump sa thải nữ bộ trưởng tư pháp, trao chìa khóa Bộ Tư Pháp (DOJ) – một trong những định chế quyền lực nhất đất nước này – cho người luật sư riêng của mình. Người đàn ông từng ngồi bên cạnh Trump trong phòng xử án, chứng kiến thân chủ bị kết tội 34 tội danh hình sự mà vẫn bước ra khỏi tòa với đầu ngẩng cao, giờ đây là quan chức hành pháp cao nhất của Hoa Kỳ. Đó là Todd Blanche. Và kể từ ngày nhậm chức đến nay, ông ta đã không ngừng chứng minh rằng những người hoài nghi về ông đã nhìn đúng.
Cuộc bầu cử quốc hội Nga dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026. Nhìn chung, các chuyên gia về nội chính Nga không kỳ vọng sẽ có thay đổi mang tính đột phá trong cơ cấu quyền lực quốc gia. Tổng thống Vladimir Putin vẫn đang nắm giữ vị trí trung tâm quyền lực tại Điện Kremlin. Thực tế cho thấy Vladimir Putin, nay đã 73 tuổi và đã cầm quyền 26 năm, đang đối mặt với sự suy giảm nhất định trong mức độ ủng hộ của công chúng. Bản thân ông từ lâu cũng hiểu rằng vấn đề người kế nhiệm là điều không thể tránh khỏi và cần được chuẩn bị.
Chuyến thăm viếng Bắc Kinh của Tổng Thống Donald Trump đã kết thúc cách đây hai tuần. Mọi sự tương đối đã lắng đọng. Đây là lúc thuận tiện để tổng kết chuyến đi lịch sử này.
Trong tiếng Việt có một dấu nhỏ xíu gọi là dấu mũ. Nó nằm trên đầu một số chữ cái, trông giống như một mái nhà tí hon. Khi chữ "o" đội dấu mũ, nó trở thành "ô". Khi chữ "công" có dấu mũ, nó là công lý. Khi mất dấu mũ, nó thành "cong", bị vẹo, bị bẻ, bị uốn cho lệch đi. Vừa qua, tại Hoa Kỳ, có một sự việc xảy ra khiến tôi nghĩ rất nhiều về dấu mũ này. Cụ thể là về việc mất nó. Câu chuyện như sau. Năm 2024, ông Donald Trump, hết nhiệm kỳ một, lúc đó chưa làm Tổng thống nhiệm kỳ hai, đệ đơn kiện Sở Thuế vụ Hoa Kỳ, đòi 10 tỷ đô la tiền bồi thường. Lý do là vì một nhân viên IRS tên Charles Littlejohn đã làm rò rỉ 15 năm tờ khai thuế của ông cho báo The New York Times và ProPublica. Nhờ vụ rò rỉ đó mà cả nước Mỹ biết rằng trong các năm 2016 và 2017, ông Trump đóng thuế liên bang vỏn vẹn 750 đô la mỗi năm. Bảy trăm năm mươi đô la. Một người làm việc tại quán McDonald's có thể đóng nhiều hơn thế.
Người Mỹ có một huyền thoại rất ưa kể về chính mình, rằng mảnh đất này từ buổi đầu lập quốc là “xứ sở của di dân”. Huyền thoại ấy khởi đi từ những con tàu cập bến New York cuối thế kỷ 19 - với những gia đình nghèo khổ bỏ Âu châu sang tìm một khởi đầu mới; với những toán thợ người Hoa sang đãi vàng, đào núi, đặt đường rầy xe lửa xuyên lục địa; với các các đợt người tị nạn châu Âu sau hai cuộc Thế chiến; với thuyền nhân Đông Dương sau 1975; rồi đến những đoàn người Trung Mỹ lầm lũi băng sa mạc mang theo con nhỏ. Ở mỗi khúc quanh, di dân vừa là nạn nhân của chiến tranh, độc tài, nghèo đói, vừa là lực lượng xây nên những con đường, nhà máy, khu phố, trường đại học của Hợp Chủng Quốc.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.