Hôm nay,  

Ai Thắng? Ai Thua?

06/06/202523:34:00(Xem: 3457)

GettyImages-2218066530
Tổng Thống và Tỷ Phú cứ ồn ào đấu đá, còn người dân như Nadine Seiler đến từ Waldorf, Maryland cứ  lặng lẽ cầm tấm biển biểu tình có dòng chữ "Trump là đồ khốn nạn." (Trump's a dick) bên ngoài Bạch Ốc. (Ảnh của Kevin Carter/Getty Images)



Tàn Kiếm, một trong bốn kiếm khách lừng danh của nước Triệu, đã tặng cho tráng sĩ Vô Danh hai chữ “Thiên Hạ.” Vì hai chữ này mà Vô Danh đã không giết Tần Thủy Hoàng khi có cơ hội trong tay. “Thập bộ nhất sát” chỉ đánh Tần Vương bằng đuôi kiếm, để rồi ngay sau đó hiên ngang bước ra khỏi cung điện, hứng trận mưa tên của quân Tần.

Vô Danh sẽ là người chiến thắng nếu giết được Tần Thủy Hoàng, nhưng “Thiên Hạ” trong nước chính là người chịu cảnh khổ ải, gian truân. Vì Tàn Kiếm tin rằng, Tần Vương là người duy nhất có thể thống nhất thiên hạ, và đem đến thái bình cho dân chúng.

Đặt sang một bên quan điểm chính trị từng gây tranh cãi của phim “Anh Hùng” thì hai chữ “Thiên Hạ” của Tàn Kiếm, dưới bàn tay phù thủy điện ảnh của Trương Nghệ Mưu, vẫn là nguyên tắc trị vì muôn đời cho bất kỳ một lãnh thổ, quốc gia nào. Nó đúng từ ngàn xưa đến nay, đến muôn ngàn năm sau, đến cả thời đại của con người bước lên cung trăng hoặc phóng phi thuyền lên Sao Hỏa.

Có vẻ như phi thuyền Space X của Donald Trump và Elon Musk đã tạm đáp xuống sau một ngày bay vút lên không trung bằng ngọn lửa kinh hoàng. Một ngày khá yên ắng cho truyền thông và mạng xã hội Truth Social Media cũng như Twitter (X), theo nghĩa là không có gì mới trong “cuộc ly hôn” ồn ào này.

Những tờ báo thuộc tập đoàn lớn của Mỹ, đã có một ngày cập nhật không mệt mỏi nội dung tin nhắn công kích nhau, vạch trần nhau một cách đau đớn, công khai giữa tổng thống Mỹ và tỷ phú giàu nhất thế giới. Người dân Mỹ cũng không dấu được nỗi bàng hoàng trước những gì họ đang chứng kiến. Họ theo dõi trong một cảm xúc lẫn lộn, thích thú, phẫn nộ, ngạc nhiên, bình thản vì “trước sau gì cũng xảy ra.” Những cảm xúc này, phải chăng là một gương mặt thứ hai của sự ê chề đau đớn khi xem một hài kịch, nhiều hơn là sự thảng thốt khi xem một phim kinh dị?

Thượng nghị sĩ Chris Murphy của Connecticut viết trên Twitter: “Khi 15 triệu người Mỹ mất bảo hiểm chăm sóc sức khỏe và rơi vào khủng hoảng, không ai trong số họ sẽ quan tâm đến cuộc chiến tạo ra bằng cách nhấp chuột giữa hai tỷ phú đang tranh cãi xem ai nhận được phần lớn hơn trong chiến lợi phẩm tham nhũng.”

Nhận định này bị chìm sâu giữa một rừng thông tin tung ra từ cá nhân và cơ quan báo chí do tập trung vào cuộc đấu khẩu của Trump-Musk và phản ứng từ những người thân cận trong chính quyền. Báo chí Mỹ dẫn lại không sai một từ những gì hai kẻ quyền lực ấy thốt ra ngày hôm qua. Không khó, vì cả hai “đánh” với nhau trên võ đài mạng xã hội. Những tờ báo lớn chạy tít hàng đầu “Musk đòi luận tội Trump”; “Musk: Nếu không có tôi, ông ta đã thất cử”…

Và báo chí dừng lại ở đó. Trên mạng xã hội Mỹ, người dân kêu gào “chúng tôi muốn biết sự thật.”

Báo chí đăng ngay một tin khác: “Musk nói Trump có tên trong hồ sơ Epstein.” Và dừng ở đó.

Người dân lại khản cổ gào lên “công bố hồ sơ.”

Cũng không ít những bài phân tích độc lập, đi sâu về cái gọi là thuyết âm mưu – một thuật ngữ trở nên quen thuộc kể từ khi Donald Trump từ một tay tài phiệt bước vào chính trường, rồi trở thành tổng thống. Các cây viết cho những tờ như The Bulwark, Wired viện dẫn lý do chặt chẽ về một kế hoạch ly hôn. Họ đưa ra nhiều giả thuyết về kết quả của cuộc chiến này, thậm chí “phải chăng đây là một kế hoạch ly hôn sắp đặt sẵn?” Họ phân tích xem Trump ở thế thượng phong như thế nào và Musk có bài tẩy gì trong tay?

Duy nhất hai điều mà Elon Musk công khai trên mạng xã hội, nhưng truyền thông gần như “quên mất” và bỏ lơ. Đó là “nếu không có tôi, ông ta đã không thắng cử, Đảng Dân Chủ đã kiểm soát Thượng Viện và Hạ Viện” và “Trump có tên trong hồ sơ Epstein.”

Kết quả bầu cử 2024 là một cái tát nhức nhối vào những cử tri dành lá phiếu của họ để bảo vệ một nền dân chủ lâu năm, hùng mạnh của Hoa Kỳ. Bảo vệ nền Dân Chủ, không nhất thiết phải thuộc về đảng Dân Chủ. Như ông Joe Biden từng nói trong bài diễn văn ngày 7/11 tại Vườn Hồng, sau khi Kamala Harris chính thức thừa nhận thua cuộc: “Các bạn không thể chỉ yêu đất nước của bạn khi là người chiến thắng.”

Nhưng nguyên tắc mà ông Biden nói không đồng nghĩa với việc người dân chấp nhận bị lừa dối. Câu tweet của Elon Musk là sự xúc phạm to lớn đến niềm tin của cử tri về một bầu cử đại diện cho quyền công dân trong Hiến Pháp của nước Mỹ.

Tháng đầu tiên sau kết quả bầu cử, nhiều giáo sư điện toán, trưởng khoa công nghệ, phần mềm máy tính từ các trường đại học đã tích cực đưa ra các phân tích rành rẽ, thuyết phục lên các diễn đàn. Họ viết thư gửi đích danh tổng thống, phó tổng thống khẩn nài các vị ấy hãy kiểm phiếu.

Nhưng đã không có gì xảy ra. Ông Joe Biden, với nụ cười thật rạng rỡ, đón Donald Trump vào Tòa Bạch Ốc với câu: “Chào mừng ông trở về nhà.”

Hình ảnh, phim ảnh, bản thu âm về sự xuất hiện của Donald Trump bên cạnh Jeffrey Epstein, người được cho là đã tự tử trong nhà giam khi chờ ngày ra tòa về các tội danh liên quan đến tấn công tình dục trẻ vị thành niên, đã xuất hiện trên truyền hình, báo chí nhiều năm, ít ra là ¼ thế kỷ.

Nó chỉ chưa chính thức do Bộ Tư Pháp Mỹ công bố đầy đủ. Giờ đây, cũng chính Elon Musk là người chỉ ra tử huyệt thứ hai của Donald Trump.

Hôm thứ Năm, khi một phóng viên hỏi Karoline Leavitt, thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc về các cáo buộc liên quan đến Epstein, cô ta đã bác bỏ chúng như thể đó là “một tập phim không đáng xem của Elon.”

Có vẻ như với truyền thông, sự thật về kết quả của cuộc bầu cử tổng thống không quan trọng bằng những chuỗi tin tức về cái tôi quá lớn của hai kẻ giàu có và quyền lực. Sự thật về những lá phiếu của cử tri không quan trọng bằng khi nào diễn ra cuộc điện thoại hòa giải giữa hai người đã bắt tay nhau đưa nước Mỹ trở về thời cổ đại.

Những tờ báo lâu đời ở Mỹ không thể điều tra cho người dân sự thật ẩn sau công bố của Elon Musk. Quan chức lãnh đạo đảng Dân Chủ cũng tê liệt hoàn toàn, dù đó chỉ là một câu hỏi.

Giữa lúc báo chí tập trung vào cuộc đấu khẩu của hai kẻ quyền lực đang vờn nhau vì không thỏa mãn quyền lợi cho nhau, thì Vladimir Putin mở đợt không kích lớn bằng drone và hỏa tiễn nhắm vào Kiev, Lutsk và vùng Ternopil ở Tây Bắc Ukraine vào sáng sớm thứ Sáu 6/6.

Giữa lúc Tòa Bạch Ốc đang tìm mọi cách cứu vớt mối quan hệ Trump-Musk thì các cựu quan chức an ninh y tế cho biết chính quyền Trump hủy bỏ $766 triệu trong các hợp đồng nghiên cứu phát triển vaccine mRNA để chống lại các loại đại dịch cúm. Với họ, đây là đòn giáng mới nhất vào quốc phòng quốc gia. Họ cảnh báo rằng Hoa Kỳ có thể phải nhờ đến lòng trắc ẩn của các quốc gia khác trong đại dịch tiếp theo.

ABC News dẫn lời Beth Cameron, cố vấn cao cấp của Trung tâm Đại dịch thuộc Brown University Pandemic Center, và là cựu giám đốc Hội đồng an ninh quốc gia Tòa Bạch Ốc, cho biết: “Các hành động của chính quyền đang làm suy yếu khả năng phòng ngừa của chúng ta đối với các mối đe dọa sinh học. Việc hủy bỏ khoản đầu tư này là một tín hiệu cho thấy chúng ta đang thay đổi lập trường về công tác chuẩn bị ứng phó với đại dịch. Và điều đó không tốt cho người dân Mỹ.”

Giữa lúc truyền thông đang tập trung vào tâm trạng của Donald Trump và nội dung đăng tải của Elon Musk, thì nguy cơ ngân sách quốc gia thâm hụt thêm $2,400 tỷ, hàng chục triệu người dân Mỹ sẽ mất bảo hiểm y tế trong nhiều năm tới đang cận kề.

Donald Trump đang ở thế thượng phong hay không? Ai sẽ là người giảng hòa trước? Cả hai còn bài tủ nào trong tay? Tất cả đều vô nghĩa. Vì chế độ đầu sỏ ở Mỹ đang thắng lớn. Truyền thông Mỹ đang hưởng lợi từ những gì chính quyền “TACO” muốn cho người dân biết. Như tráng sĩ Vô Danh năm xưa, chúng ta đang đón nhận “trận mưa tên” từ các tập đoàn truyền thông lớn và quyền lực.

Kẻ thua trận, không ai khác, chính là “Thiên Hạ” trong nước Mỹ.

Kalynh Ngô

Đối với đời người thì 250 năm đã dài gấp hai lần rưỡi tuổi thọ mà một con người có thể đạt đến nhiều nhất, nếu một người có thể sống tới 100 tuổi. Nhưng đối với một quốc gia thì 250 năm không phải là thời gian dài, bởi vì có những nước như Việt Nam có niên đại tồn tại lâu tới bốn, năm ngàn năm. Tuy nhiên, điều tôi muốn nói ở đây không phải là tuổi thọ dài hay ngắn của một quốc gia hay của nước Mỹ mà là trong suốt hai thế kỷ rưỡi đó đất nước này đã làm được gì có giá trị để đời và đã đánh mất thứ gì quý giá trong những điều cốt lõi làm nên một nước Mỹ thịnh trị hùng cứ một phương.
Con chó Taichito đã theo sát Aung San Suu Kyi suốt bao năm. Nhưng nó không được phép đi theo bà vào nhà giam khi quân đội lật đổ chính quyền của bà cách đây năm năm. Tháng trước, con chó tai cụp ấy chết tại nhà bà ở Yangon, thủ đô cũ, thọ 15 tuổi, vẫn như còn chờ bà trở về. Nó là món quà người con trai, Kim Aris, tặng mẹ khi bà ra khỏi nhà giam lần trước, năm 2010. “Tôi nghĩ đó là điều tốt nhất tôi từng tặng bà. Nó rất trung thành với bà,” ông Aris nói trong một cuộc phỏng vấn tại Luân Đôn.
Tôi cũng đã đến Mỹ như là một di dân tị nạn sau khi chính quyền Sài Gòn sụp đổ vào cuối tháng 4/1975, sống trong trại tị nạn Camp Pendleton cùng với hàng vạn người Việt khác sau khi rời bỏ quê hương trong hoảng loạn và lo sợ. Năm đó chẳng có lễ hội, chẳng có pháo hoa mừng Lễ Độc lập 4/7 trong trại vì mọi người ai cũng đang lo nghĩ khi nào sẽ được đi định cư, băn khoăn về tương lai trên đất mới sẽ làm gì để sống, có được tiếp tục đi học, người Việt có bị kỳ thị không. Lúc đó có tin loan truyền là bang California không muốn cho người Việt định cư nên không biết tương lai sẽ về đâu, gian truân ra sao. Người quen của tôi gặp nhau trong trại, có anh đi Seattle, bang Washington, có anh về Napa, ở miền bắc California hay có chị về Downey ở nam California. Bạn ở chung lều trại người đi bang Colorado, người về San Francisco, mấy anh lính hải quân ra tận hải đảo Hawaii. Nhìn quanh thấy người Việt được định cư khắp nơi trên nước Mỹ.
Có một sự khác biệt rất lớn giữa thế hệ Gen Z và một thế hệ người Mỹ đã quá chán nản với những con đường mòn rập khuôn, nỗi sợ hãi không dám “lệch đảng.” Ở Gen Z, họ có một nguồn năng lượng mà những chiếc ghế lâu năm ở Quốc Hội không thể có. Kết quả của bầu cử sơ bộ 2026 ở tiểu bang Colorado đã cho thấy khá rõ nét điều này. Một thế hệ Gen Z cho rằng "hệ thống đã đổ vỡ và chúng tôi nhận ra sẽ không có ai đến cứu chúng tôi ngoài chính chúng tôi.”Họ, là những người sinh trưởng trong gia đình di dân.
Mấy tuần đầu World Cup trên đất Mỹ là một chuyện lạ: giải đấu diễn ra đã vài tuần mà tên Donald Trump ít được nhắc đến. Người ta coi bóng, bàn luật, uống bia và cãi nhau, khán giả quốc tế thấy nước Mỹ tổ chức một kỳ bóng đá vui vẻ, tử tế. Ông tổng thống thì bận mừng 250 năm nước Mỹ, chưa để mắt vào sân bóng. Nhưng đâu dễ “too good to be true” như thế. Thẻ đỏ của Folarin Balogun xảy ra vài ngày trước, trong trận gặp Bosnia: anh tranh bóng với hậu vệ Tarik Muharemović. Xem nhanh, pha bóng chẳng có gì đặc biệt. Vào phòng VAR, quay chậm cho thấy mũi giày cà xuống sau ống chân, cổ chân xoắn lại. Trọng tài rút thẻ đỏ. Theo luật, thẻ đỏ ở World Cup thì trận sau nghỉ. Không kháng cáo, không ngoại lệ. Lẽ ra chuyện kết thúc ở đó.
Tổng thống Donald Trump đến Ankara với đe dọa hơn là củng cố quan hệ với NATO. Ông văng ra những điều khó nghe, sẽ rút quân Mỹ khỏi châu Âu nếu không chiếm được Greenland, vô cùng bất mãn vì các nước Âu châu không tham gia chiến tranh Iran, và tuyên bố cắt hết mậu dịch với Tây Ban Nha. Nhưng trước khi ra về, ông lại nói đến “tình bằng hữu to lớn” giữa các đồng minh.
Dĩ nhiên, mỗi người Mỹ hôm nay sẽ có cách riêng để hiểu và thể hiện lòng yêu nước của mình. Lễ Độc Lập năm nay còn đánh dấu cột mốc 250 năm ngày một bản Tuyên ngôn đặt nền cho nước Mỹ ra đời – vì vậy, hai chữ “lòng yêu nước” lại trở thành khẩu hiệu đầu môi. Nhưng giữa pháo bông và diễu hành, giữa những lá cờ bay trên sân vận động và những đứa trẻ từ chối hát quốc ca, người Mỹ nói chung, và người Mỹ gốc Việt nói riêng thật sự nghĩ gì về lòng ái quốc?
Ngày 4 Tháng Bảy năm nay, Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ tròn 250 tuổi. Đó là một con số thiêng liêng. Một phần tư thiên niên kỷ. Người Mỹ nào cũng hiểu rằng ngày 4 Tháng Bảy mang ý nghĩa lớn lao hơn nhiều so với cá nhân của mỗi người, ở một góc độ nào đó. Đó là dịp để tôn vinh nền dân chủ và vai trò công dân – ai cũng bình đẳng trong nền dân chủ ấy. George Washington thấu hiểu sâu sắc điều này. Trong bản di chúc của mình, ông tự mô tả bản thân là “một công dân Hoa Kỳ, và từng là tổng thống của quốc gia này.” Ông trân trọng danh phận công dân Mỹ, một danh xưng mà chính ông cùng các nhà cách mạng Mỹ khác đã góp phần tạo dựng, và coi trọng vị thế đó hơn cả vinh dự nhất thời của chức vụ tổng thống. Trong Tuyên Ngôn Độc Lập, Abraham Lincoln từng nói rằng mọi quan điểm chính trị của ông đều "bắt nguồn từ những tư tưởng được thể hiện trong Tuyên Ngôn Độc Lập.” Ông tin tưởng tuyệt đối sứ mệnh của nước Mỹ là trút bỏ "gánh nặng khỏi đôi vai mọi người.”
Trong chính trị đương đại, có hai mô hình dân chủ chân chính. Đó là tổng thống chế như tại Hoa Kỳ và những nền dân chủ chịu ảnh hưởng Hoa Kỳ như Brasil, Argentina, hay quốc hội chế (hoặc đại nghị chế) tại Anh Quốc và những nền dân chủ chịu ảnh hưởng Anh Quốc như Canada, Úc.
Cách đây mười năm, ngày 23 tháng 6 năm 2016, với khẩu hiệu chủ đạo “Người dân phải giành lại quyền kiểm soát”, phe vận động Brexit đã muốn giành lại quyền tự chủ mà theo họ đã bị Liên minh châu Âu (EU) tước đoạt, đồng thời kiểm soát chặt chẽ hơn biên giới của nước Anh...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.