Hôm nay,  

'Do Thái' hay Israel?

06/03/202600:00:00(Xem: 1448)
6DayWar
Nên gọi quốc gia đó là 'Do Thái' hay Israel? Ảnh: Chính Luận năm 1967
 
Trong giới báo chí Việt ngữ hải ngoại, có hai khuynh hướng rõ rệt khi viết về quốc gia Trung Đông nằm giữa Ai Cập và Jordan. Một số, có vẻ là đa số, gọi quốc gia đó là Do Thái, trong khi số khác, trong đó có tôi, gọi là Israel.
 
Có nhiều lý do để gọi quốc gia đó là Do Thái, trong đó lịch sử là một. Quốc gia này được lập ra như một quốc gia của người theo đạo Do Thái. Bản tuyên bố Balfour của Anh năm 1947 chấp nhận việc thành lập một quốc gia của người Do Thái trên đất Palestine khi đó đang do Anh nắm giữ. Nghị quyết Liên Hiệp Quốc năm 1947 thông qua một kế hoạch phân chia vùng đất làm hai, một cho người Do Thái và một cho người Ả Rập.
 
Năm sau đó, 1947, khi quyền cai trị của Anh chấm dứt, Cơ quan Do Thái tuyên bố "thành lập một nhà nước Do Thái tại Eretz-Israel, được gọi là Quốc gia Israel," dẫn đến chiến tranh đầu tiên với các nước Ả Rập chung quanh. Sau một năm giao chiến, một thỏa thuận đình chiến được công bố và một biên giới tạm thời (Đường Xanh lá cây) được lập ra. Để có đất cho quốc gia mới lập, có đến 700,000 người Palestine bị trục xuất hoặc phải chạy loạn, dẫn đến tình trạng cho tới ngày nay vẫn còn nhiều người Palestine sống nhiều thế hệ trong các trại tỵ nạn.
 
Vì vậy, tất cả báo chí miền Nam trước 1975 đều gọi quốc gia này là Do Thái. Trong giới báo chí hải ngoại ngày nay, những người dùng ngôn ngữ báo chí miền Nam trước 1975 làm chuẩn gọi quốc gia này là Do Thái. Những người muốn dùng chữ Việt thay vì chữ ngoại quốc cũng gọi quốc gia này là Do Thái.
 
Tuy nhiên, với tôi, dùng tên Do Thái cho quốc gia này dẫn đến một số ngộ nhận. Đó là sự nhập nhằng không nên có giữa Do Thái - vốn là một tôn giáo hay một dân tộc - và quốc gia.
 
Trước tiên hết, tuy mục tiêu lập ra nước này là để cho người Do Thái có một quốc gia, nhưng ngay từ đầu quốc gia này đã không hề là của riêng người Do Thái. Năm 1948, tuy có đến 700,000 người Palestine phải rời khỏi vùng đất của quốc gia mới, nhưng cũng có 156,000 người Ả Rập còn ở lại và trở thành công dân Ả Rập của quốc gia này.
 
Nếu dùng chữ "Do Thái" để gọi tên nước, chẳng lẽ gọi là là "người Ả Rập Do Thái" - sẽ gây hiểu nhầm là họ theo đạo Do Thái. Theo thống kê của Văn phòng Thống kê Trung tâm của nước này, số người Ả Rập năm 2021 là 1.98 triệu, trong số gần 9.4 triệu dân. Quốc hội (Knesset) xưa nay vẫn có khoảng trên dưới 10% là dân biểu Ả Rập. Trong 15 thẩm phán Tối cao Pháp viện, có một thẩm phán người Ả Rập.
 
Đó là về phía nội bộ. Về phía bên ngoài, dùng chữ "Do Thái" để gọi quốc gia này sẽ dẫn đến việc đồng hóa với toàn bộ mọi người Do Thái khắp thế giới. Con số này lên tới trên 15 triệu người vào năm 2025, với một số lớn, trên dưới 7.5 triệu sống tại Hoa Kỳ, trong các thành phố New York, Los Angeles, Miami, Chicago.
 
Nói chung, người Do Thái ủng hộ quốc gia này, nhất là nếu chúng ta sống ở Mỹ và nhìn qua lăng kính của tổ chức AIPAC, American Israel Public Affairs Committee, lập ra để vận động ủng hộ quốc gia này. Nhưng không phải luôn luôn vậy. Ngay từ thời lập quốc 1947, 1948, đã có một số người Do Thái không đồng ý. Thí dụ như nhánh Haredi cực-bảo thủ của Do Thái Giáo cho rằng tuy người Do Thái cần có một "quê hương" để về, nhưng chỉ có Đấng Cứu thế mới có quyền lập ra quốc gia riêng cho người Do Thái. Một số yếu nhân khác không đồng ý với kế hoạch phân chia Do Thái - Ả Rập mà muốn có một quốc gia lưỡng thể, nửa này nửa kia.
 
Với từng hành vi của chính quyền quốc gia này, sự bất đồng trong cộng đồng Do Thái thế giới còn cao hơn. Chiến tranh tại Gaza hiện nay, sau vụ 7 tháng 10, đang gặp sự bất đồng và chống đối từ nhiều thành phần Do Thái trên thế giới. Tuy nhiên, đây không phải là lần đầu tiên. Một số nhà quan sát cho rằng sự rạn nứt về chính sách với cộng đồng hải ngoại diễn ra lần đầu là chiến tranh Lebanon (một số nhà báo Việt ngữ gọi là Li-băng) năm 1982, khi có đến 3000 người tỵ nạn Palestine bị tàn sát trong trại tỵ nạn. Hội đồng Do Thái Mỹ (American Jewish Congress) và nhiều tổ chức Do Thái khác công khai lên tiếng chỉ trích.
 
Vì vậy, dùng tên "Israel" hợp lý hơn. Chữ Israel không loại trừ công dân Ả Rập và những công dân khác không phải Do Thái trong quốc gia này. Chữ Israel cũng không đồng hóa giữa quốc gia đó và người Do Thái toàn cầu. Chữ Israel tránh nhiều hiểu lầm về những sự kiện đang liên tục xảy ra tại Trung Đông.
 
Vũ Quí Hạo Nhiên
 

In Trang
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

Trong môi trường chính trị thực tế đương đại, LM chính trị là lẽ sống duy nhất của mỗi tổ chức và cá nhân người Việt quốc gia. Không có LM mỗi tổ chức hay thực thể riêng biệt không khác nào một đàn cá nhốt trong ao tù, không bao giờ thoát ra biển khơi để lớn mạnh vùng vẫy hầu trở thành một lực lượng chính trị đủ sức đối trọng với đảng CSVN.

Việc một hồ sơ tình báo được giải mật thường khiến dư luận có cảm tưởng rằng toàn bộ sự thật cuối cùng đã được phơi bày. Nhưng trên thực tế, ý nghĩa của việc giải mật không đơn giản như vậy. Một tài liệu được công bố chỉ cho thấy những gì đã từng được thu thập hoặc ghi nhận tại một thời điểm nhất định; nó không mặc nhiên xác nhận rằng mọi nội dung trong đó đều đã được kiểm chứng hoặc trở thành kết luận chính thức.

Con người từ muôn thuở đã không ngừng truy vấn, định nghĩa, tìm cách gọi tên chữ yêu. Yêu là rung động, là thương, là thích, là say mê, là quyến luyến, là nhớ nhung — là thứ men riêng trong cõi lòng. Triết gia/nhà tâm lý học Erich Fromm cho rằng yêu là một nghệ thuật phải học. Fromm xem yêu không chỉ là cảm xúc, mà là thực hành, chăm sóc, trách nhiệm, tôn trọng, hiểu biết.

Khi nói đến quyền lực tại Hoa Kỳ, người ta thường nghĩ trước hết tới Tổng Thống, Quốc Hội, các cuộc bầu cử, hay những cuộc vận động ngoài đường phố. Nhưng trong lịch sử Hoa Kỳ, còn có một quyền lực lặng lẽ âm thầm hơn, mà ảnh hưởng nhiều khi kéo dài hơn cả một đời tổng thống: Tối Cao Pháp Viện.

Chicago vừa có thêm một địa điểm đáng tham quan: Trung tâm Tổng thống Barack Obama, khai trương ngày 19 tháng 6 năm 2026, tại khu South Side — nơi gắn liền với bước khởi đầu chính trị của ông. Nhưng gọi đây là “thư viện tổng thống” e chưa đủ. Trên khu đất rộng gần 19 mẫu Anh là một quần thể vừa mang dáng dấp viện bảo tàng, vừa giống công viên sinh hoạt cộng đồng. Có bãi cỏ cho trẻ con chạy chơi, có sân bóng rổ đúng chuẩn, có cả những khoảng không để ngồi đọc sách, nghe nhạc, hay đơn giản là… nghỉ chân.

Mỗi độ tháng Sáu, sự chú ý của công luận Hoa Kỳ lại dồn về Tối cao Pháp viện, khi cơ quan này lần lượt công bố những phán quyết có ảnh hưởng sâu rộng nhất. Nhưng ít ai biết rằng trước khi một phán quyết được đăng tải trên các trang nhất các tờ nhật báo, nó đã được hình thành qua một tiến trình pháp lý chặt chẽ và phần lớn diễn ra sau cánh cửa kín. Tiến trình ấy gồm nhiều giai đoạn: từ việc chọn lọc đơn kiện, hội nghị nội bộ, nộp bản luận cứ, khẩu luận, cho đến khi ban hành ý kiến chính thức của tòa. Theo các học giả luật hiến pháp, muốn hiểu cách cơ quan tư pháp cao nhất nước Mỹ định hình chính sách, cần nhìn vào chính guồng máy vận hành kín đáo nhưng nghiêm ngặt này — nơi các tranh chấp văn hóa và chính trị lớn được cân nhắc và định đoạt.

UAV thời nay được gọi là phương tiện điều khiển không người lái, hay còn được gọi là vũ khí điều khiển từ xa. Thực ra, UAV không phải là loại vũ khí mới mẻ gì, nó đã được chế tạo vào năm 1918 bởi hãng Dayton-Wright Airplane Company tại Hoa Kỳ vào cuối Thế Chiến thứ I, với cái tên là Kettering Bug. Ngày nay, UAV được chế tạo tối tân hơn, và sử dụng rộng rãi, thành công, tỏ ra rất hiệu quả trên chiến trường. Vũ khí UAV bây giờ không chỉ tàn phá, san bằng những tòa cao ốc thành những đống gạch vụn, nó được chính con người tạo ra để giết con người. Tiếc thay, ngày nay, thế giới vẫn chưa học được cách ngừng làm tổn thương nhau và vẫn chạy đua vũ trang để tiêu diệt lẫn nhau.

Chiều ngày 21 tháng 5 năm 1796, tại dinh tổng thống ở Philadelphia, George Washington và gia đình ngồi vào bàn ăn. Đó là một trong những bữa tối cuối cùng của họ trong thành phố, trước khi trở về Mount Vernon nghỉ hè. Bên ngoài nhịp sinh hoạt quen thuộc ấy, một người đàn bà trẻ đang chuẩn bị cho một cuộc ra đi không có đường trở lại. Tên bà là Ona Judge. Bà bị giữ trong thân phận nô lệ trong nhà Washington. Trong lúc gia đình vị tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ dùng bữa, Judge lặng lẽ bước ra khỏi dinh thự. Không trống, không kèn, không nhân chứng chính thức. Chỉ có một người đàn bà trẻ rời khỏi nơi giam giữ đời mình để đi về phía tự do.

Trong chính trị học, guồng máy chính quyền hay nhà nước dân chủ như quy định trong hiến pháp bao gồm 3 thực thể gọi là tam quyền phân lập: Hành Pháp, Lập Pháp và Tư Pháp.Vì tính tối cao của hiến pháp nên trách nhiệm bảo vệ hiến pháp là nền tảng không thế thiếu trong một nền dân chủ pháp trị chân chánh. Chính quyền vận hành theo trình tự được quy định trong hiến pháp và hiến pháp này luôn được bảo vệ bởi một định chế độc lập, giám sát sự vận hành của lập pháp và hành pháp. Định chế độc lập này thông thường là một Tối Cao Pháp Viện, đứng đầu ngành Tư Pháp.

Một khuynh hướng khinh ghét phụ nữ đang dần trở thành sợi dây liên kết quan trọng trong giới bảo thủ tại Hoa Kỳ. Mục sư Douglas Wilson gần đây đưa ra một “đề nghị khiêm tốn”: hủy bỏ Tu chính án 19, tức điều khoản Hiến pháp bảo đảm quyền đi bầu của phụ nữ. Theo ông, đời sống chính trị nên tổ chức như trong giáo hội, nghĩa là mỗi gia đình chỉ có một lá phiếu. Wilson là người đồng sáng lập một hệ phái Tin Lành cải cách đặt trụ sở tại Moscow, tiểu bang Idaho. Trong gần nửa thế kỷ, ông gây dựng tại đây một mạng lưới gồm nhà xuất bản, trường học, đại học và truyền thông, cùng cổ võ một quan niệm xã hội đặt nền trên thần quyền. Giáo phái của ông có khoảng 170 nhà thờ. Bộ trưởng Quốc phòng hiện nay, ông Pete Hegseth, là một tín đồ, và hồi tháng Hai vừa qua, chính Wilson được mời đến chủ lễ cầu nguyện tại Ngũ Giác Đài. Vì vậy, khi ông nói đến việc tước quyền bầu cử của một nửa dân số, không phải là không có người lắng nghe.
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.