Hôm nay,  

GS Francis Halzen được Giải Nobel Vật lý 2026 vì dò ra các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc thiên văn: hạt vô hình, mỗi giây có hàng nghìn tỷ hạt neutrino từ những vùng xa nhất của vũ trụ đi xuyên qua cơ thể chúng ta, nhưng chúng ta hoàn toàn không cảm nhận được

06/10/202613:04:00(Xem: 1889)
blank

GS Francis Halzen được Giải Nobel Vật lý 2026 vì dò ra các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc thiên văn: hạt vô hình, mỗi giây có hàng nghìn tỷ hạt neutrino từ những vùng xa nhất của vũ trụ đi xuyên qua cơ thể chúng ta, nhưng chúng ta hoàn toàn không cảm nhận được
.
---- Nhà khoa học tiên phong nghiên cứu neutrino đoạt giải Nobel Vật lý: Francis Halzen được vinh danh nhờ công trình nghiên cứu về các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc thiên văn. Hôm thứ Ba 6/10/2026, GS Francis Halzen đã thắng giải Nobel Vật lý nhờ những đóng góp cho Đài quan sát Neutrino IceCube và việc phát hiện ra các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc thiên văn.
"Ông Francis Halzen đã dẫn dắt một nhóm các nhà nghiên cứu và kỹ sư quốc tế để mang đến cho chúng ta một công cụ tuyệt vời. Sự kiên trì và tầm nhìn khoa học của ông đã mở đường cho một lĩnh vực thiên văn học hoàn toàn mới," ông Mark Pearce, Chủ tịch Ủy ban Nobel Vật lý, cho biết trong một tuyên bố. Nhà khoa học 82 tuổi này sinh ra tại Bỉ và hiện đang công tác tại Đại học Wisconsin-Madison (Mỹ). Các nỗ lực liên hệ với ông của hãng tin AP chưa thành công ngay lập tức.
Theo thông tin trên trang web của dự án, Đài quan sát Neutrino IceCube là cơ sở nghiên cứu đặt tại Nam Cực, với Đại học Wisconsin-Madison đóng vai trò là đơn vị chủ trì. Công trình nghiên cứu của Halzen về việc thu nhận các hạt neutrino tại Nam Cực đã bắt đầu từ những năm 1980s. Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã công bố giải thưởng này tại Stockholm. Giá trị giải thưởng năm nay là khoảng 1,2 triệu USD, áp dụng cho cả trường hợp cá nhân, nhóm nhỏ các nhà khoa học đoạt giải hoặc một tổ chức.
.
Hạt neutrino là gì? Tự điển Wikipedia giải thích rất phức tạp, nơi đây được giản lược có thể sẽ không chính xác, nhưng sẽ cho chúng ta tạm hiểu về "hạt ma" này. Hãy tưởng tượng vũ trụ giống như một đại dương đầy các hạt nhỏ. Trong đó có một loại hạt rất kỳ lạ gọi là neutrino: không mang điện, khối lượng cực nhỏ, hầu như không va chạm với vật chất. Mỗi giây có hàng nghìn tỷ hạt neutrino đi xuyên qua cơ thể chúng ta, nhưng chúng ta hoàn toàn không cảm nhận được. Vì thế chúng thường được gọi là"hạt ma" (ghost particles).

Hạt "High-energy neutrinos" là gì? Không phải neutrino nào cũng giống nhau. Một số neutrino mang năng lượng rất lớn, được sinh ra trong những nơi cực kỳ dữ dội của vũ trụ như: các vụ nổ siêu tân tinh (supernova), các lỗ đen đang nuốt vật chất, các chuẩn tinh và nhân thiên hà hoạt động mạnh, các vụ bùng nổ tia gamma. Người ta gọi chúng là neutrino năng lượng cao.

Giả sử có một vụ nổ khủng khiếp xảy ra cách Trái Đất hàng triệu năm ánh sáng. Ánh sáng từ vụ nổ đó có thể: bị bụi vũ trụ che khuất, bị bẻ cong, bị hấp thụ một phần trên đường đi. Nhưng neutrino thì khác. Chúng gần như không tương tác với bất cứ thứ gì, nên: bay thẳng từ nguồn đến Trái Đất, không bị đổi hướng, hầu như không mất năng lượng.

Vì vậy neutrino giống như: "Những bức thư nguyên vẹn được gửi trực tiếp từ những nơi bí mật nhất của vũ trụ." Nhưng nếu neutrino khó bắt như vậy, làm sao phát hiện được? Đây chính là ý tưởng thiên tài của Francis Halzen.

Ông nhận ra rằng: Tảng băng khổng lồ ở Nam Cực có thể trở thành một kính thiên văn đặc biệt. Trong băng, người ta chôn hơn 5.000 cảm biến ánh sáng sâu hàng kilomet. Khi cực kỳ hiếm hoi một neutrino va vào hạt nhân nguyên tử trong băng, nó tạo ra một tia chớp xanh rất yếu gọi là bức xạ Cherenkov.
Các cảm biến ghi lại tia chớp này để suy ra: hạt neutrino đến từ hướng nào, mang bao nhiêu năng lượng.

Vậy thì, IceCube là gì? IceCube là một "kính thiên văn neutrino" khổng lồ. Điều đặc biệt là: trong khi kính thiên văn thông thường nhìn ánh sáng, trong khi kính thiên văn radio nghe sóng vô tuyến, nhưng IceCube "nhìn" neutrino. Nó sử dụng khoảng 1 km³ băng Nam Cực làm môi trường phát hiện neutrino.

Khám phá đoạt Nobel là gì? Năm 2013, IceCube lần đầu phát hiện những neutrino năng lượng cực cao đến từ ngoài Hệ Mặt Trời, mở ra ngành khoa học hoàn toàn mới gọi là: Thiên văn học neutrino (Neutrino Astronomy). Trước đó các khoa học giả chủ yếu quan sát vũ trụ bằng: ánh sáng, tia X, sóng radio, hay tia gamma.
Giờ đây con người có thêm một "giác quan" mới: Quan sát vũ trụ bằng neutrino.

Hình ảnh dễ nhớ có thể hình dung là, nếu vũ trụ là một thành phố khổng lồ ban đêm: kính thiên văn quang học nhìn thấy ánh đèn, kính thiên văn vô tuyến nghe thấy âm thanh, nhưng hạt neutrino giống những người đưa thư bí mật đi xuyên qua mọi bức tường.
IceCube chính là trạm bưu điện đầu tiên đủ lớn để bắt được những "người đưa thư" ấy và đọc thông điệp mà chúng mang từ tận những vùng xa xôi nhất của vũ trụ.

Như thế, Giải Nobel Vật lý 2026 được trao vì đã mở ra một cách hoàn toàn mới để quan sát vũ trụ: dùng các neutrino năng lượng cao như những "sứ giả vũ trụ", giúp con người nghiên cứu các lỗ đen, sao nổ và những hiện tượng cực đoan mà ánh sáng thông thường không thể tiết lộ hết.

Từ các đặc điểm trên, có lẽ sẽ thấy gần với triết học trùng trùng duyên khởi của Phật giáo Hoa Nghiêm, thế giới tương tức không ngăn ngại: những hạt gần như vô hình, lặng lẽ xuyên qua cả hành tinh, lại mang theo tin tức từ những nơi xa xăm nhất của vũ trụ. Điều đó nhắc chúng ta rằng thực tại luôn phong phú hơn rất nhiều so với những gì mắt thường có thể thấy.
Các bạn có thể tìm hiểu bằng cách vào YouTube (nhiều video có thể chuyển sang phụ đề tiếng Việt) và gõ chữ "IceCube neutrino" để hiểu về dự án nghiên cứu hạt neutrino.



Khẩu hiệu “No Kings” (Không có vua) xuất hiện trong các cuộc tuần hành tại Hoa Kỳ không chỉ thể hiện khát vọng bảo vệ dân chủ mà còn gợi mở những suy ngẫm về giới hạn của quyền lực, trách nhiệm cộng đồng và tinh thần hòa bình dưới góc nhìn Phật giáo. // The slogan “No Kings,” seen at demonstrations across the United States, expresses not only the aspiration to safeguard democracy but also invites deeper reflection on the limits of power, communal responsibility, and the spirit of peace from a Buddhist perspective.
Nếu bạn chưa bầu phiếu, hãy khẩn cấp điền các lá phiếu, và đừng tin vào Bưu điện, hãy tìm các thùng phiếu của quận để bỏ phiếu vào thùng. Vì rất nhiều lá phiếu đã bị 5 tiểu bang (trong đó có California) quăng bỏ vì trễ hay vì Bưu điện đóng dấu trễ.
Garden Grove: ông Tuan Nguyen bị truy tố vì cậu con trai 13 tuổi lái xe máy điện tốc độ cao, vượt đèn đỏ, bị truy đuổi rồi tông vào xe cảnh sát - Santa Ana: Truy tố ba và mẹ của cậu Benson Nguyen vì cậu lái xe e-moto bị tử nạn
Do vậy, quý vị có thời gian rảnh, muốn luyện tập cơ thể để tăng thêm sức khỏe xin hãy ghé đến thăm nơi đây là: Chùa Bảo Quang 713 N. Newhope St. Santa Ana – CA 92703. -- Chiều Thứ Bảy và Chiều Chủ Nhật, lúc 6 giờ đến 8 giờ tối. Quý vị có thể xem các anh – chị - em trong Tiên Long Võ Đạo tập luyện tại sân chùa…dưới sự hướng dẫn của các anh - chị võ đạo. Riêng thầy Song Yến Phi - Sư trưởng, tính tình rất hòa ái luôn luôn vui vẻ - tận tình hướng dẫn cặn kẽ cho từng võ sinh, gồm nhiều lứa tuổi đang tập luyện, nam - nữ tham gia đều được….
1. Macron Chỉ Trích Trump Lợi Dụng Bạo Loạn Tại Pháp Để Vận Động Tranh Cử, Loan Truyền Tin Sai Sự Thật 2. Em Trai Cựu Tổng Thống George W. Bush Bỏ Phiếu Cho Đảng Dân Chủ: “Tư Cách Quan Trọng Hơn Đảng Phái” 3. Đức Giáo Hoàng Leo XIV Không Cần Điều Trị Thêm Sau Ca Giải Phẫu Ung Thư Phổi 4. Đảng Dân Chủ Kiện Chính Quyền Trump Đe Dọa Viên Chức Bầu Cử, Đòi Gạt Cử Tri Khỏi Danh Sách 5. Tối Cao Pháp Viện Bác Yêu Cầu Của Trump, Tiếp Tục Cho Phép Điều Trị Y Tế Đối Với Tù Nhân Chuyển Giới 6. Bạch Ốc Cấm Phóng Viên Theo Trump, Đe Dọa Politico Vì Những Bài Báo Bất Lợi 7. Meta Bị Phạt 25 Tỷ Mỹ Kim Vì Lừa Dối Người Dùng Facebook Về Quyền Riêng Tư 8. Dân Biểu Ilhan Omar Phải Dọn Nhà Vì Bị Đe Dọa Tính Mạng Sau Cuộc Khám Xét Của Liên Bang 9. Không Khí Ô Nhiễm Có Thể Làm Não Teo Nhỏ, Gia Tăng Nguy Cơ Mất Trí Nhớ
Thực tế: dân Canada chi trả cho y tế toàn dân. Luật Canada Health Act bảo đảm tất cả cư dân đều được chăm sóc y tế bất kể khả năng chi trả
- Nga đang chiếm 25% lãnh thổ Ukraine, và đóng băng để hòa đàm không có nghĩa là Ukraine công nhận chủ quyền pháp lý của Nga ở vùng chiếm đóng - Putin: đồng ý "về nguyên tắc" về nối lại đàm phán ba bên sau ngày 10 tháng 11 - Trump hy vọng sẽ ép Zelensky ký hòa ước nhượng đất cho Putin trước cuối năm.
Nobel Văn Chương thường là giải thưởng cao quý nhất trên thế giới cho cả sự nghiệp văn chương của cho toàn bộ tác phẩm (hoặc tác phẩm tiêu biểu) đóng góp văn chương của tác giả. Mỗi năm, Hàn Lâm Viện Viện Thụy Điển thông báo hàng ngàn đề nghị ứng cử viên được gửi đi trên thế giới. Các đề cử tác giả phải được gửi đến Hàn Lâm Viện Viện Thụy Điển trước ngày 1 tháng 2, sau đó một ủy ban sẽ xem xét các đề cử kỹ lưỡng. Từ tháng 4, giới hạn số ứng cử xuống còn khoảng 20, đến mùa hè thì chỉ còn khoảng 5 tác giả nằm trong danh sách đề cử. Các tháng tiếp theo, viện sĩ của Viện bắt đầu nghiên cứu kỹ tác phẩm của những ứng cử viên cuối cùng… Giải thưởng thường công bố vào tháng 10.
• ‘Trump bộc lộ khao khát mãnh liệt đối với một nam thượng nghị sĩ MAGA’ • Dùng quảng cáo ‘bẩn’ tấn công đối thủ, Ramaswamy nhận bão chỉ trích • Đặc vụ liên bang gõ cửa từng nhà, tìm người không phải công dân Mỹ ghi danh đi bầu • Danh sách ‘nhiều khả năng’ không phải công dân Mỹ ở California lại là những người sinh ra tại Hoa Kỳ • Đặc sứ Witkoff nói Putin “nhân đạo” sau khi Nga trả tự do cho một công dân Mỹ • CNN dọa kiện chính quyền Trump vì tiếp tục cấm phóng viên lên Air Force One • Các công ty thực phẩm kiện chính quyền Trump, đòi chặn thuế quan 50% đối với hàng Canada • Zelenskyy cho biết Mỹ đã nối lại việc chia sẻ tình báo về các cuộc tấn công của Nga
Trụ trì Thiền Viện Chân Nguyên, Edelanto, California, USA Do niên cao lạp trưởng, ngài đã thuận thế vô thường, thâu thần viên tịch vào lúc 07 giờ 32 phút tối ngày 02 tháng 10 năm 2026 (tức ngày 22 tháng 08 năm Bính Ngọ), tại California. • Trụ thế: 85 năm. Hạ lạp: 25 năm
Có ít nhất 2 người trùng tên với các bị cáo đã đăng ký cử tri với tư cách thành viên Đảng Cộng hòa, 2 người theo Đảng Dân chủ, 2 người ủng hộ Đảng Hòa bình và Tự do, 3 người không chọn đảng - UCLA: đôi khi họ vô tình đăng ký cử tri, hay khi sơ sót ở DMV (khi lấy bằng lái xe), chỉ 28 người trong 23 triệu cử tri California là quá ít và Bộ Tư Pháp đã ầm ĩ - Liên bang nói 23 người trong 28 người đó từng đi bỏ phiếu.
Sáng Thứ Hai 19-10-2026 tại thiền viện Chân Nguyên thành phố Adelanto tiểu bang California, đông đảo chư tăng ni và Phật tử dự buổi lễ tiễn linh cửu sư Thích Đăng Pháp đến nơi hỏa táng. Theo tiểu sử được đọc tại tang lễ thì Sư Thích Đăng Pháp sinh năm 1943 tại tỉnh Quảng Trị, lớn lên ngài nhập ngũ trở thành sĩ quan quân đội Việt Nam Cộng Hòa. Sau khi Miền Nam Tự Do thất thủ vào tay Cộng Sản thì ngài cùng gia đình rời đất nước lưu vong đến Hoa Kỳ năm 1977 tại tiểu bang Michigan. Những năm sau đó, ngài về tiểu bang California, tu học tại thiền viện Đại Đăng và xuất gia vào năm 2001.
Thống đốc Newsom bác bỏ yêu cầu của công đoàn SEIU vì đòi tăng lương 20% trong 3 năm là quá cao - Dịch vụ có thể trở ngại, chậm tại DMV (Nha Lộ Vận), văn phòng EDD (thất nghiệp/trợ cấp), cơ quan khác. Công đoàn khuyên dân nên hẹn lịch vào ngày khác
• Long Beach: Công dân Mỹ bị ICE tấn công • Trump công bố chương trình trợ giúp nông dân $8 tỷ để bù đắp chi phí diesel • Cắt giảm vệ tinh thời khiến Mỹ tụt hậu gần 10 năm • Dân Chủ gửi thông điệp cho Musk: ‘Coi chừng đấy!’ • Trump và Vance đổ lỗi di dân gây bạo loạn tại Pháp • Pháp ra lệnh giới nghiêm tại nhiều thành phố sau bạo loạn toàn quốc • Bộ Trưởng Tư Pháp Mississippi nói cảnh sát ‘đúng’ khi bắn chết bé trai 1 tuổi • Hơn 30 văn phòng Quốc Hội nhận thư chứa bột trắng lạ • Bộ Tư Pháp điều tra điều kiện nhà tù D.C. có vi phạm Hiến Pháp hay không
Tuyển tập "Hướng Đạo - Giải Thoát" như thế đã xuất hiện. Tác giả Thích Nhuận Hùng luôn luôn làm tôi kinh ngạc. Từ một bóng mờ trong khuôn viên Chùa Bảo Quang và luôn luôn bước bên cạnh bổn sư là cố Thiền sư thi sĩ Thanh Trí Cao Thích Quảng Thanh trong các công việc nặng nhọc khi xây chùa, Thầy Thích Nhuận Hùng đã bước đi giữa một thế giới của chữ: viết vì lợi ích cho chúng sinh.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.