Tiếng tích tắc của đồng hồ trên tường vần đều, cái âm thanh như những giọt nước nhỏ vào hồ tâm thức. Từng giây trôi qua không nhanh không chậm, chẳng trước chẳng sau cũng chẳng có chặng giữa. Tiếng tích tắc báo hiệu cái thời khắc thế thôi, nó có đến có đi bao giờ, chẳng qua là y lầm tưởng, cái lầm tưởng bao lâu nay, mà nào chỉ mỗi mình y, phần nhiều đều lầm tưởng như y cả. Y cứ ngỡ có một giây trước đã đến nên có một giây sau sẽ qua. Y không biết cái giây đang hiện hữu, cái lầm tưởng, cái ảo giác này làm cho y nôn nao bấn loạn giữa giòng đời.
Tích tắc, tích tắc âm thanh đều đều rơi loãng trong không gian, nó đọng lại thành lịch sử, nó bảng lãng mờ mờ tương lai. Hiện tại nó là cái thời khắc, cái thời khắc tích tắc mà con người định ra, đặt để cho nó, gọi nó là giây phút, ngày giờ, tháng năm… Bản thân nó chẳng là giây phút, ngày giờ chi cả. Khổ nỗi con người quên mình đã định đặt cho nó rồi quên béng đi, và từ đó sanh ra ngóng nó, hy vọng nó thế này thế kia, thậm chí còn gán cho nó những sứ mệnh mà nó chẳng có, nào là: ngày tốt, giờ linh, tháng xui, năm hạn…
Y thấy mình chìm dần trong dòng thời gian vô hình ấy, cứ như người lún dần từng tí một trong vũng sình lầy hay bể cát sa mạc, càng vùng vẫy thì càng lún sâu hơn. Y cảm nhận sự ngột ngạt ngộp thở và tối đen đang từng giây bọc lấy y, đè lên y, bó chặt y. Y hả họng ra để hét thì lập tức cát, sình lầy ngập cả họng, tiếng thét chưa kịp thoát ra khỏi cổ họng đã bị chèn cứng tạo ra cái âm ặc ặc dồn xuống phía dưới. Cả thân thể bó buộc lèn chặt bởi những hạt cát li ti, những giọt bùn mềm nhũn, không còn ngọ nguậy được, mắt cũng không thể mở ra, màn đêm đen đặc. Tai cũng nào phải tai, sự im lặng ngột ngạt căng tức, không một âm thanh nào xuyên thủng được cái im lặng đen đặc để vào tai. Mũi không khác gì bùn đất, có làn hơi nào ra vào được đâu, khi mà cát và bùn lèn kín đến độ không có một kẽ hở đủ cho một phân tử oxy đi qua. Lưỡi không có vị, thần kinh vị giác đã tê liệt, giờ thì vị cát hay vị bùn cũng không khác gì nhau. Thân vốn đã bất động từ lúc sa vào vũng lầy, bể cát này. Duy chỉ có ý thức thì vẫn tỉnh táo, chẳng suy suyển tí nào. Ý biết rõ cái thân đang sa lầy bị bó chặt, mắt đang bị bịt chặt, mũi bít nghịt, tai đóng chặt, lưỡi đặc sệt.
Ý nhận thức toàn thân đang chìm dần trong cát lỏng, bùn lầy. Ý biết cái chết đang từ từ tiệm tiến chiếm lấy thân này, cái chết chậm nhưng chắc chắn. Ý biết cái chết không thể tránh khỏi, cái thân kia đang dần dần hóa thành cát bụi, cái thân vốn là cát bụi, bó buộc trong cát bụi và nay đang trờ về cát bụi. Ý nhận biết được tất cả nhưng nó không hề tĩnh lặng và điềm đạm như tiếng tích tắc của quả lắc đồng hồ. Ý đang hoảng loạn sợ hãi đến tột cùng, ý muốn khiển dụng tay chân nhưng hòan toàn tuyệt vọng, toàn thân không thể cử động được. Ý lồng lộn, quằn quại trong sự ngạt thở, sự đau đớn của thân xác, cái bít của tai, cái bưng kín của mắt, cái đặc sệt trong miệng lưỡi, cái nghẹt cứng của mũi. Ý chưa biết ngục Vô Gián là gì, nhưng nó nghĩ có lẽ cũng như thế này là cùng. Cái hoảng sợ kinh hoàng và sự đau đớn của ngục Vô Gián đang diễn ra đây này! Có khoảnh khắc nào tạm ngưng sự hoảng sợ hay đau đớn đâu? có còn sát na nào để mũi thở, mắt mở, tai nghe, mũi ngửi, lưỡi nếm , thân xúc chạm đâu? Vô Gián là đây chứ còn đâu!
Ý trong lúc mịt mờ tăm tối này sanh lòng hối hận về những lúc đã xúi thân làm những việc sai quấy, bất chấp lời khuyên răn cảnh tỉnh. Ý hối hận lắm vì đã từng hưởng thụ ăn chơi lẫy lừng, đàn đúm. Ý đã xúi thân ăn uống vô tội vạ, ăn phải ngon và cầu kỳ mới chịu, mặc cho những con vật chết thảm trong sự đau đớn tột cùng, ăn phải bổ dưỡng, cường dương, sung sức, bổ dưỡng mặc cho những con vật bị giết tàn bạo đau đớn thảm khốc. Ăn đến độ tì tay lên bàn mới đứng dậy nổi. Uống thi bia rượu tràn lan, uống đến say bất tỉnh nhận sự mới thôi. Ý xúc xiểm cái lưỡi nói trắng thay đen, nói bậy bạ, nói đằng đông làm đằng tây, nói cho sướng miệng, phải nếm cho bằng được những vị mà y yêu thích. Ý giục mũi phảo tìm kiếm những cái mùi yêu thích để ngửi, những cái mùi mà nó cho là thơm tho, dù rằng cái mùi ấy có xuất phát từ cái đãy da hôi hám, nó thích thì nó cho là thơm thế thôi, nó ghiền đến độ thiếu cái mùi ấy thì buồn, nhớ. Ý đã chìu mắt hết cỡ, mắt bập vào sắc, hễ cái nào nó cho là đẹp thì bấu víu bám lấy, còn tai thì thích nghe những lời êm ái dù là giả dối, lời đường mật dù là phỉnh phờ, bỏ ngoài tai những lời thật, lời đúng. Suốt cả quãng đời chấp chặt vào lời nói, mặc dù học nói từ lúc mới lên ba nhưng cho đến giờ phút cuối vẫn bị lời nói sai xử, mà đâu chỉ đời này, đời trước cũng thế, ngay cả đời sau chắc vẫn vậy. Ý đã chìu cái thân hết mình, cho nó ăn ngon mặc đẹp, mặc cầu kỳ quái đản. Ý để mặc cho thân hưởng thụ xúc cảm nhục dục khoái lạc, ghét những hoạt động khó nhọc nhưng cần thiết và chính đáng. Thân suốt đời cứ tìm cầu xúc chạm êm ái nên đã buông lung phóng túng mà không cần biết đến sự giới hạn mực thước. Ý đã chìu theo những đòi hỏi của mắt, tai, mũi, lưỡi, thân. Ý đã xúi bọn chúng làm theo sự yêu ghét miệt mài, chấp cái này bỏ cái kia, lúc mừng lúc giận, khi hy vọng khi thì thất vọng… Ý và bọn ấy tuy cùng trong một thân, tưởng chừng là hai nhưng lại là một, tuy một nhưng lại rành rẽ ra hai. Thân không thể thiếu ý mà ý cũng không thể thiếu thân, cả hai liên đới nhau, không thể tách rời nhau. Ấy vậy mà giờ thì sắp chia lìa nhau, giờ thì sắp vĩnh viễn xa nhau. Bọn mắt, tai, mũi, lưỡi, thân đang đọa, chúng sẽ trở về cát bụi bùn lầy và ý thì bị dẫn dắt đi tìm một cái thân khác để kết hợp với một loại mắt, tai, mũi, lưỡi, thân khác; khác về hình dáng, khác về hành động, khác về tập quán và lúc ấy thì ý không còn là ý của cái thân cũ nữa.
Cái thân đang lúc chìm dần vào bùn lầy cát bụi, cái thân đang chịu sức nóng như lửa đốt lại cảm nhận lạnh như giá băng, cái thân đau như xé ra hàng trăm mảnh lại như bị đè nặng dưới hòn núi. Cái thân đang đau đớn khổ sở vô cùng trong lúc ý hoảng loạn cực độ. Ý biết tất cả, biết cái thân đang bất động, ý tiếc về dĩ vãng một thời lại vừa mơ tưởng một tương lai vô định hão huyền nào đấy. Ý hối hận đã chìu cái thân, xúi cái thân trong những năm tháng dài. Ý chợt nghĩ;” Giá lúc trước ta không chìu cái thân này làm những việc quấy quá thì giờ chắc không phải bị tình cảnh này?”. Giờ ý muốn khóc nhưng mắt không thể mở ra trong cái màn đen đậm đặc. Ý muốn nghe một lời đạo lý hay lời thật nhưng tai đặc nghẹt trong cái đen vô tận. Ý muốn nói lời sám hối, muốn đọc một câu kinh nhưng miệng lưỡi không còn theo ý. Ý muốn chắp tay lễ bái hay quỳ lạy đấng thiêng liêng nhưng không làm được, tay chân bó buộc trong cái đặc quánh của sình lầy, toàn thân bị ràng chặt như con cua bị buộc bằng dây, như con heo trong rọ. Ý muốn ngửi chút hương trầm thơm trong điện Phật nhưng mũi vô dụng. Ý muốn thế nào cũng không được nữa, toàn thân, mắt, tai, mũi, lưỡi giờ không còn theo ý nữa. Ý vùng vẫy trong tâm nhưng nó không có lựa chọn nào khác, nó không thể thoát ra được, nó chỉ có một cửa là chờ cho cái thân cát bụi này hoại đi và bị dẫn dắt đi hợp với bọn đất, nước, gió, lửa để hình thành một sinh mệnh khác. Ý giờ như con trâu bị xỏ mũi, con trâu đôi khi tự bút được sợi dây xỏ mũi, nhưng ý thì không thể! Ý bị sợi dây nghiệp vô hình buộc chặt từ thuở ban đầu. Ý hoàn toàn mù tịt, nó không biết cái hình hài sinh mệnh mới sẽ như thế nào, những mắt, tai, mũi, lưỡi, thân mới sẽ cao hơn hay thấp hơn, thăng hay đọa. Ý chỉ biết chắc chắn là cái thân nào rồi cũng phải tan hoại và phần lớn đều đọa, có một số ít ỏi tái tạo và hòa hợp lại được thân người như cũ. Một số cực kỳ quý hiếm, đếm không hết mười ngón tay thì thăng lên, không còn cần đến cái xác thân vật chất đất, nước, gió, lửa nữa. Ý giãy dụa vùng vẫy như lươn trong nước sôi, như đỉa trong vôi. Chợt nó nhận thấy có một lực nào đó nắm tóc lôi kéo cái thân nhích lên, bản năng sinh tồn khiến nó lập tức khiển dụng hai tay quờ quạng ngoi lên nắm lấy sợi dây thừng ai đó quăng đến bên cạnh. Cái thân từng tí một nhích lên, trồi lên khỏi vũng sình lầy đặc quánh.
Y chòi đạp lung tung, tay chân quờ quạng, miệng ú ớ, hơi thở hổn hển, trán lấm tấm mồ hôi, toàn thân nóng bừng, mở mắt ra thì thấy màn đêm tối đen, tai nghe rõ mồm một tiếng tích tắc đều đều vọng trong đêm. Y giật mình thảng thốt, thì ra y vừa trải qua cơn ác mộng kinh hoàng, tuy ác mộng nhưng rất thật, ai rồi cũng phải trải qua đoạn đường này. Cái thân nào rồi cũng phải bị hoại, dù là nam phụ, lão ấu, trí ngu, tây ta tàu… Cái ngày mà cái thân tan hoại để hòa vào bùn lầy cát bụi chắc chắn sẽ đến, chỉ có điều là không biết đích xác khi nào, bao giờ và ở đâu mà thôi! Thế gian muôn vẻ, đời sống muôn màu, thân có muôn kiểu đam mê dính mắc thì thân cũng sẽ có muôn cách tan hoại để trở lại đất, nước, gió, lửa.
Y nhướng mắt nhìn xuyên màn đêm, thân thể bất động, cổ khô khát, tiếng tích tắc của đổng hồ quả lắc vẫn đều đều như gõ vào cái chuông tâm thức của y. Chợt có tiếng cù rúc của con cú kêu ngoài vườn. Y bất chợt lạnh sống lưng, người ta vẫn bảo rằng, khi cú kêu là có người sắp chết. Y vốn không tin, cho đó là quan niệm mê tín của dân gian, nhưng trong cái khoảnh khắc vừa trải qua cơn ác mộng. Y bất giác đưa tay rờ rẫm mặt mũi. Y lẩm bẩm: Mũi vẫn còn thở, mắt đang mở, tai nghe được, mũi ngửi tốt, lưỡi ngọ nguậy trong miệng, tay chân còn cử động, vậy là ta chưa chết! Vây là cái thân này chưa tan hoại và ý vẫn còn trong tâm. Cái thân này còn nằm trên giường nệm, nó biết êm ái, biết nóng lạnh và ý còn khiển dụng bọn mắt, tai, mũi, lưỡi, thân này. Y ngồi dậy, với lấy ly nước trên bàn tu một hơi, cái mát lạnh của nước nghe dịu cả thâm tâm.
TIỂU LỤC THẦN PHONG
Ất Lăng thành, 07/2021
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình