Hôm nay,  

Thư Hà Tây

02/01/200800:00:00(Xem: 11155)

Hà Tây, ngày 20 tháng 12 năm 2007

NN và NP thân mến!

Vấn đề mà cả hai bạn thường thắc mắc với tôi đã có câu trả lời rồi đấy. Hai chủ nhật vừa qua, những gì đã xảy ra trước cửa Đại sứ quán Trung Quốc ở Hà Nội và trước cửa Lãnh sự quán Trung Quốc ở Sài Gòn đã đủ sức để nói rằng: Lòng yêu nước chưa bao giờ lụi tắt trong lòng dân tộc chúng ta. Người Việt Nam chúng ta dù ở trong nước, dù ở nước ngoài, dù chính kiến người này người nọ chưa chắc đã hoàn toàn đồng thuận với nhau thì mẫu số chung của tất cả chính là thái độ dứt khoát không ngồi im khi phải chứng kiến những bộ phận lãnh thổ thiêng liêng của tổ tiên dân tộc đang bị Trung Quốc thoán đoạt bằng những cách thức rất tầm thường về mặt liêm xỉ.

Trong những trang thư vội vã này, thật khó lòng mà chuyển tải hết được tới các bạn những gì đã diễn ra trong hai ngày đáng nhớ đó. Có lẽ tốt nhất tôi xin trích đoạn một số trang ghi chép của tôi khi tôi vinh dự đứng cùng với sinh viên và học sinh của chúng ta trong hai ngày đáng nhớ vừa qua.

Ngày 9/12/2007

Mấy ngày trước Mobile của tôi xuất hiện một tin nhắn lạ "8h30' sáng ngày 9/12/2007 sẽ có một cuộc biểu tình trước cửa sứ quán Trung Quốc". Tôi biết ngay, lại vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa rồi đây. Phía Trung Quốc mới thành lập đơn vị hành chính Tam Sa quy tụ cả Hoàng Sa và Trường Sa của chúng ta vào đảo Hải Nam làm một. Như thế là toàn bộ lãnh hải của chúng ta chỉ còn là cái ao tù bị họ vây bủa kín bưng. Không cần quan tâm đến việc ai đã nhắn tin cho tôi, tôi sẽ đến với cuộc biểu tình này. Mình đến với mọi người để thể hiện lòng yêu nước thì có gì phải ngần ngại.

Suốt dọc đường đi, trong tôi trộn rộn những suy tư hào sảng lẫn với không ít những ưu phiền. Là một thầy giáo dậy Địa lý suốt 37 năm qua là 37 năm tôi dạy học sinh của tôi: "Phần đất liền của tổ quốc chúng ta có diện tích 330991km2 và phần lãnh hải của chúng ta cùng với hệ thống đảo và quần đảo có diện tích gấp nhiều lần như thế". Thế mà sách giáo khoa Địa lý thí điểm cho ban khoa học XH &NV năm học 2007-2008 xanh rờn dòng chữ diện tích phần đất liền của chúng ta chỉ có 329297 km2! Vậy thì 330991km2 - 329297 km2 = 1694km2 đất đai của ông cha để lại đi đâu mất rồi hỡi trời, hỡi đất, hỡi người Việt Nam!

Thôi cố mà quên đi cái nỗi đau Hoàng Sa thất thủ trong ngày 9/1/1974 mà không mấy ai sống ở miền Bắc được biết đến để mà tự chít lên đầu mình một vành khăn trắng khi hơn 70 con dân đất việt đã ngã xuống trong cuộc đọ sức quả chênh lệch giữa Hải quân Việt Nam cộng hoà với không quân và hải quân Trung Quốc. Mảnh đất Hoàng Sa thiêng liêng của ông cha đã bị chúng chiếm giữ, xây đồn bốt, mở tua du lịch và nghênh ngang nhòm ngó kiểm soát không phận, hải phận chúng ta.

Thôi cố mà quên đi cái công hàm hết sức tai hại năm 1958 mà những ai đã vì quá nông cạn và nhẹ dạ đã tình nguyện trao vào tay kẻ cướp cái lá bài để hôm nay chúng chạy tội mỗi khi chúng xả súng bắn giết ngư dân của mình.

Chả lẽ hơn 50 năm ra đời, cái công hàm đó vẫn đủ sức triệt khẩu hơn 600 tờ báo và tạp chí trong nước, không cho phép họ ho he gì về chuyện này hay sao!

Chả lẽ cái công hàm đơn phương tán dương sự xâm lăng của kẻ cướp đó lại thay thế được tuyên bố đanh thép của chính phủ Trần Văn Hiến trên diễn đàn liên hiệp quốc tại San Fransico 1952 rằng: "Tây Sa và Nam Sa là lãnh thổ thiêng liêng của quốc gia Việt Nam".

Chả lẽ cũng vì cái công hàm tai hại đó mà mỗi lần kẻ láng giềng tham lam giở trò thì người phát ngôn của chúng ta chỉ được phát lại mãi đoạn băng rè:

"Phía Việt Nam đầy đủ chứng cứ để khẳng định chủ quyền của mình trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa". Phản đối theo kiểu: "Phản đối xong! tất cả lại về! ồ ô ố ồ ô!". Trong khi đó rất nhiều diện tích đất đai ở biên giới đã bị mất. Nghe nói muốn đến thăm thác đẹp Bản giốc giờ đây phải có hộ chiếu! Ải Nam quan nơi lưu giữ những kỉ niệm vô giá của cha con Nguyễn Phi Khanh và Nguyễn Trãi đã trở thành một mục Nam quan đầy nhòm ngó, rồi lại trở thành một Hữu Nghị quan đầy lèo lá và giờ đây đã tụt sâu vào đất khách quê người rồi.

Mãi rà soát, rượt lại những gì mà cả đời tôi đã trải nghiệm, tôi đã chan hoà vào đám đông sinh viên học sinh trước cửa sứ quán Trung quốc lúc nào không rõ. Xung quanh tôi là các em, các cháu chỉ trạc tuổi con tôi, học sinh những khoá sau của tôi. Họ đang say sưa gào thét:

- Việt Nam! chủ quyền!

- Trường Sa - Hoàng Sa là của người Việt Nam!

- Đả đảo Tam Sa!

- Tẩy chay hàng hoá Trung quốc!

Có một điều tôi rất lạ là thái độ của công an, của CSCDD. Trong tay họ lăm lăm dùi cui gỗ, dùi cui điện nhưng thái độ của họ lại khá ôn hoà. Có lẽ trong họ cũng có cái gì đó đang rần rần chảy như trong huyết quản của mọi người dân Việt. Có lẽ chỉ vì bộ sắc phục, vì một mệnh lệnh nào đó đã bắt họ phải gò mình trong vai diễn bất đắc dĩ này. Đám đông xung quanh tôi sau một hồi hô khẩu hiệu, tất cả lại rùng rùng chuyển động và cùng hoà ca: "Kết đoàn chúng ta là sức mạnh! Kết đoàn chúng ta là thép gang!" và rồi tiến quân ca, là Dậy mà đi hỡi đồng bào ơi!

Tôi thực sự thấy cay cay nơi khoé mắt khi phải chứng kiến cháu sinh viên đứng cạnh tôi đã khản giọng vì gào thét, khi nhận ra tôi cháu nói lớn: Hãy để thầy Long cầm trịch các bạn ơi! Tôi vội bảo: đừng các cháu. Người Trung quốc hôm nay người ta không sợ gì thế hệ già chúng tôi đâu. Các cháu là tương lai của đất nước. Họ sẽ phải nghĩ lại, tỉnh ngộ trước các cháu chứ họ chẳng lạ gì, chẳng sợ gì những người mà họ đã góp phần đào tạo suốt mấy thập kỉ nay. Cuộc đối thoại giữa tôi và các cháu sinh viên chưa kết thúc thì một chiếc xe cảnh sát đỗ xịch trước mặt chúng tôi.

Người cảnh sát mặc thường phục gọi loa: Học sinh và sinh viên hãy giải tán và trở về nhà trường. Vấn đề này là vấn đề của hai nhà nước. Đám đông lại rùng rùng chuyển động như sóng dậy với những tiếng thét: Mấy chục năm mất Hoàng Sa rồi có giải quyết được gì đâu" Không! Chúng tôi không giải tán. Bất ngờ bên tôi xuất hiện người lính già Vũ Cao Quận, ông hiên ngang bước xuống lòng đường đứng trước mũi xe cảnh sát ông phanh ngực quát lớn: Tôi chiến sĩ Điện Biên phủ 1954 đây! xin hỏi các ông, các ông có còn lòng yêu nước không" Tôi thực sự không cầm được nước mắt khi chứng kiến cảnh một người cha còn trẻ công kênh con trai trên đầu. Cháu bé vẫy cờ đỏ rối rít, người cha nghẹn ngào dặn con mình: Hãy hô to tên tổ quốc mình đi con! Một lúc sau cha con họ như tan hoà trong biển người đang gào thét. Tôi như được sống lại cái hứng khởi ngày nào:

"Gió ơi gió hãy làm gjông làm tố

Cuốn tung bay cờ đỏ máu thắm tươi

Vàng vàng bay rực rỡ sao sao bay

Ta ngã vật giữa dòng người cuộn thác"

Hàng giờ đã trôi qua, thời gian như ngừng đọng lại. Tôi quên cả tuổi tác của mình, tôi như được hồi sinh, như trẻ lại giữa sinh viên và học sinh. Tôi cũng không thể ngờ được người ta đã giải tán cuộc biểu tình một cách nhanh chóng và gọn gàng đến thế. Sau những lời nhắc nhở giải tán rất ôn hoà không có kết quả, chiếc xe cảnh sát tung ra một mệnh lệnh mới: "Các đồng chí cảnh sát giao thông hãy chuẩn bị xử lý số xe máy để sai quy định trên vỉa hè đường Điện Biên phủ!".

Cảnh sát đã ra đòn đánh trúng chỗ yếu nhất của mọi người. Sinh viên và học sinh không thể bỏ mất xe được. Mọi người đã tự giải tán, trước khi giải tán các em còn kịp dặn nhau: chủ nhật tới lại tiếp tục.

Tôi lững thững đi về phía bệnh viện XanhPôn. Ngang qua tượng đài "I lich vĩ đại" Tôi thầm hỏi: Thưa ông! ông vẫn đứng ở đây ư! Người Việt Nam chúng tôi quả là "Thuỷ chung có trước, có sau!" Hôm nay ông nghĩ gì về lớp con cháu chúng tôi!"... Riêng tôi, trong lòng tôi tràn ngập niềm vui thật khó tả khi tận mắt chứng kiến thế hệ 8X, 9X bầy tỏ lòng yêu tổ quốc của mình một cách mạnh mẽ và trong trẻo đến thế. Tại sao chỉ có 8X, 9X" vậy các X khác đâu hết cả rồi! Họ không có mặt ở đây là vì họ đã có một tình yêu nào khác còn lớn hơn cả tình yêu đất nước hay sao" Rẽ vào thăm tiến sĩ Nguyễn Thanh Giang, tôi được anh cho biết cùng với Hà Nội trước cửa lãnh sự quán Trung Quốc ở Sài Gòn vài trăm sinh viên và học sinh đã làm sống lại những ngày hát cho đồng bào tôi nghe! Những đêm không ngủ! Những đêm thắp nến chắp tay nguyện cầu cho bồ câu xuất hiện! Những bài hát: Tự nguyện! Dậy mà đi hỡi đồng bào ơi! Nối vòng tay lớn!... Những ca khúc lừng danh của Trịnh Công Sơn, Tôn Thất Lập... đã làm sống dậy những ngày hào hùng trước 1975, là sự giáng trả đầy ý nghĩa cho người hàng xóm không mấy tử tế phương Bắc.

***

Chủ nhật 16/12/2007

Ngay tối 15/12/2007 tôi đã nhận được tin dữ, gần như toàn bộ những người dân chủ đã có lệnh phải bị cầm chân tại gia đình trong ngày 16/12/2007. Tức là người ta nghi ngờ những người dân chủ là tác giả của kịch bản biểu tình! Riêng cá nhân tôi, tôi có vẻ như được hưởng một đặc ân nào đó thì phải.

Sáng 16/12/2007 tôi rời nhà rất sớm bằng xe đạp. Tôi chủ động chọn phương tiện đó để dễ dàng tiếp cận và dễ cơ động tới các địa điểm nhạy cảm. Suốt từ 7h30' đến 10h00' sáng tôi không biết bao lần lòng ròng qua khu vực vườn hoa trước cửa đại sứ quán Trung Quốc, lăng cụ Hồ, vườn hoa Mai Xuân Thưởng... Trong lòng tôi như có lửa đốt khi thấy toàn bộ vườn hoa đã tràn ngập bóng công an mặc sắc phục, cảnh sát cơ động xùm xụp mũ sắt trên đầu, tay cầm gậy đứng dàn hàng ngang. Lẽ nào cái không khí bắt bớ và sẵn sàng đàn áp thẳng tay này đã đập tan cuộc biểu tình ngày hôm nay. Các em học sinh và sinh viên, các em đang ở đâu rồi!

Tôi đang hết sức buồn phiền và bối rối vì những gì đang nhìn thấy thì bà vợ tôi gọi điện thoại đến: "Anh vừa ra khỏi nhà thì công an ập đến. Họ bảo xin bà giáo thông cảm, có lệnh khẩn của cấp trên yêu cầu chúng tôi can thiệp bằng mọi cách để ông giáo không được đi đâu trong ngày hôm nay. Em bảo: Chồng tôi dù ở nhà hay đi đâu, anh ấy không bao giờ làm việc gì phi nghĩa và phạm pháp. Nghe em nói thế họ vẫn kiên nhẫn: Xin bà giáo thông cảm, việc chính trị chúng tôi không am hiểu. Đây là lệnh trên, đã là lệnh chúng tôi có nhiệm vụ phải thừa hành. Em cười và bảo họ: Các ông đến muộn mất rồi chồng tôi đi Hà Nội từ sớm".

Tôi dặn dò bà vợ tôi vài câu rồi cũng quyết định ra về mà trong lòng dằng dặc những day dứt.

Đường về hôm nay sao mà xa xôi và buồn bã đến thế. Lẽ nào lòng yêu nước hừng hực như triều dâng thác đổ hôm chủ nhật trước đã bị răn đe bằng không khí phũ phàng sặc mùi bạo lực như những gì tôi đã nhìn thấy sáng ngày hôm nay. Lẽ nào mới chỉ có thế thôi, bình xịt vẫn còn đóng khoá, lưu đạn cay vẫn còn nguyên chốt, vòi rồng phun nước chưa phải sử dụng, côn gỗ rất dài chưa phải vung lên! đội hình của học sinh và sinh viên đã tan vỡ. Tôi chạnh lòng và xấu hổ thay cho thế hệ tuổi tôi. Tại sao và điều gì đã níu kéo, đã cầm giữ đôi chân của thế hệ cũng đã từng một mùa, hai mùa kháng chiến! Vì sao chẳng có mấy những gương mặt già nua tuổi tác trong đội ngũ của các cháu học sinh sinh viên ngày nay! Tôi sực nhớ tuyên ngôn bất hủ của cố nhà văn Nguyễn Minh Châu để lại: "Là cái thằng nhà văn Việt nam lúc này mà không dám nói gì về dân chủ là loại vô nhân cách".

Theo tôi chủ nhật trước con cháu của chúng ta đã dậy cho những kẻ bá quyền phương Bắc một bài học, các cháu cũng đã gián tiếp nhắc nhở cha anh của mình rằng: Thái độ vô cảm trước vận mệnh của tổ quốc là thái độ không thể chấp nhận được.

Tại sao" Tại sao các nhà lãnh đạo quốc gia không ý thức được: Để đương đầu thành công với gã Đại Hán tồi tệ này, ông cha chúng ta đã biết huy động toàn bộ sức mạnh của dân tộc để có được những Bình than, những Diên hồng, mới có tiếng thét vang động đất trời Đông A: Sát thát! Mới có ba lần đại thắng quân Nguyên, mới có Bạch Đằng, mới có Chi Lăng, mới có Bình Ngô Đại Cáo, mới có Rạch gầm, xoài mút, mới có Đống Đa và 12 ngày đêm Điện Biên Phủ trên bầu trời Hà Nội...

Ngày 16/12 lẽ ra sẽ là một ngày buồn đối với tôi nếu như buổi tối hôm đó không có nhiều tốp học sinh cũ của tôi đến thăm tôi. Gặp tôi, các em mừng vui và hối hả kể: Khi biết không thể đến được cổng sứ quán Trung quốc, ngay từ sáng sớm chúng em đã lặng lẽ tản về các khu dân cư và biểu tình đã bùng phát hàng ngàn người với cờ tổ quốc, với pa nô khổ lớn in bia chủ quyền, khẩu hiệu khổ lớn bằng tiếng Anh, tiếng Nhật, tiếng Trung quốc... đã có bắt bớ, đã có căng thẳng giữa sinh viên và lực lượng đàn áp. Một em đưa tặng tôi một tập ảnh mà em Download từ trên mạng. Thật thú vị trong tập ảnh đó có cả tấm ảnh tôi với gương mặt nhàu nát đang vung tay đứng bên sinh viên trong buổi sáng 9/12/2007. Đúng là ngày 16/12, công an và CSCDD đã khoá cứng được vườn hoa trước cửa sứ quán Trung quốc nhưng họ không bao giờ khoá được lòng yêu nước của sinh viên học sinh chúng ta.

Tiễn các em ra về, tôi buồn bã nói với các em: " Chủ nhật tới thầy giáo khó mà được tự do để cùng với các em thể hiện lòng yêu đất nước của mình, để cùng các em nói với người láng giềng phương Bắc không mấy tử tế rằng: Đất nước chúng tôi là có chủ! Xin các quý vị hãy nhớ lại những gì đã từng xảy ra trong quá khứ!".

Học sinh ra về, tôi cũng tắt đèn đi ngủ sau một ngày vất vả và buồn phiền. Giấc ngủ chỉ chập chờn không chịu đến. Tôi cứ trằn trọc mãi một suy nghĩ: Sáng nay và có thể nhiều buổi sáng khác nữa, những người dân chủ lộ diện như chúng tôi sẽ bị cách ly khỏi biến cố này. Thế nhưng biểu tình sẽ vẫn tiếp tục nổ ra và có chiều không kiểm soát được. Những gì mà những người dân chủ đã làm cho chính quyền đảng trị và công an trị khó chịu bấy lâu nay thực ra chẳng là gì so với những gì "Tảng băng chìm" bất ngờ phát lộ. Diễn biến này là không lạ, không hề bất ngờ. Điều gì phải đến đã đến và sẽ còn đến. Tiến trình dân chủ hoá sẽ phải đến với người Việt Nam. Dân tộc Việt Nam không hề có tội tình gì, chúng tôi hoàn toàn xứng đáng được hưởng những gì mà các dân tộc văn minh khác đã được hưởng.

***

NN và NP thân mến!

Để khép lại những trang tâm sự này, tôi xin trích đoạn một số câu chữ trong Thư toà soạn được đăng trang trọng trên trang 1 Bán Nguyệt San tổ quốc số 31:

(Tiếng nói từ suy từ và ước vọng của nhân dân Việt Nam).

"Việc thanh niên Hà Nội và Sài Gòn biểu tình chống Trung Quốc sát nhập hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa nói lên lòng yêu nước và ý trí giữ nước của tuổi trẻ Việt nam. Lần đầu tiên một cuộc biểu tình có nội dung chính trị không do Đảng và nhà nước cộng sản Việt Nam tổ chức không hề bị đàn áp. Đó là một sự kiện đáng ghi nhận và mở ra một hy vọng".

Đoạn khác:

"Không một chính quyền nào muốn mất đất và biển cho nước ngoài cho nước ngoài cả. Nói Đảng cộng sản Việt Nam dâng đất và biển cho Trung quốc là quá đáng. Tuy vậy Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn có trách nhiệm lớn, rất lớn."

Đoạn khác:

"Muốn có sức mạnh để đương đầu phải có đoàn kết dân tộc trong quyết tâm giữ nước, điều kiện chỉ có thể có được nếu đất nước là của mọi người thay vì là của riêng một Đảng, nói cách khác nếu có dân chủ. Chính chế độ độc Đảng đã khiến chúng ta bất lực và bị lấn chiếm."

Tôi nghĩ rằng người viết lên những dòng chữ này, tờ báo đã đăng tải lá thư này khi đứng trước hiện tình đất nước họ thực sự cũng có một "Tâm thượng quang khuê tảo".

Tôi nghĩ rằng hai bạn cũng đồng suy nghĩ với tôi. Lại một mùa giáng sinh nữa đang về với quê hương xứ sở. Tôi chúc hai bạn và cũng cầu chúc cho dân tộc Việt nam chúng ta dù đang ở đâu trên mặt đất vẫn còn quá nhiều điều cuồng nộ và phi lý này sớm có được những Noel hạnh phúc.

Thân mến chào tạm biệt hai bạn!

Nguyễn Thượng Long

Nguyên Giáo viên PTTH thuộc tỉnh Hoà Bình - Hà Tây

- Nguyên Thanh tra Giáo dục kiêm nhiệm

- Người đương thời GD & ĐT 20

  Ứng cử ĐBQH 12

Địa chỉ: thôn Văn La - xã Văn Khê - Tp Hà Đông - Tỉnh Hà Tây

Điện thoại nhà riêng: 0343.521.066 - Di động: 0953.298.198

 Nơi gửi:

- Tổng bí thư ĐCSVN Nông Đức Mạnh

- Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết

- Thủ tướng chính phủ Nguyễn Tấn Dũng

- Chủ tịch quốc hội Nguyễn Phú Trọng

- Tổng cục an ninh

- Một số phương tiện thông tin đại chúng

- Cùng các bạn bè

Hệ thống luật quốc tế đang đối diện với những thách thức chưa từng có trong lịch sử cận đại. Luật quốc tế vốn đặt ra các nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực giữa các quốc gia, cấm tiến hành chiến tranh xâm lược và thiết lập hệ thống an ninh tập thể như một phần nối tiếp của các biện pháp chính trị.
Nếu ai chưa hiểu Tổng thống Donald Trump với những hành động và lời nói “khác lạ” thường xuyên vượt qua lòng tự trọng và khả năng tri thức dành cho cương vị một nguyên thủ quốc gia, nhất là một quốc gia lãnh tụ trong thế giới tự do dân chủ, thì câu hỏi là: thực sự ông muốn gì? Ông muốn trở thành đệ nhất nhân trong cả ba khát vọng: ông không chỉ muốn trở thành người giàu nhất, mà còn muốn là vị tổng thống quyền uy bậc nhất, người dám làm những điều mà các tổng thống tiền nhiệm né tránh, và là cái tên được lịch sử ghi ở hàng đầu. Ái tình và của cải chỉ là hai trong ba mục tiêu; mục tiêu còn lại là quyền lực tạo danh vọng, và cả ba đều phải đứng đầu.
Trong thế giới báo chí truyền hình, 60 Minutes là một trong số ít chương trình mang nặng lịch sử. Suốt hàng thập niên, 60 Minutes là tiêu chuẩn vàng của báo chí điều tra, nơi kim phút của trách nhiệm luôn tích… tích… không ngừng để hướng về sự thật. Suốt 58 năm qua, tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ tròn là biểu tượng dễ nhận ra nhất của một nền báo chí Hoa Kỳ. Chiếc đồng hồ bấm giờ mở đầu mỗi tập 60 Minutes – tích, tắc, tích – chưa bao giờ chỉ là hình ảnh minh họa. Theo thời gian, nó là một lời giao ước. Nó nói với khán giả rằng trong một giờ đồng hồ của tối Chủ Nhật, người Mỹ được biết sự thật. Quyền lực phải trả lời câu hỏi và chiếc đồng hồ do những người làm báo giữ nhịp sẽ không vì quyền lợi của bất kỳ ai mà dừng lại.
Cuối tuần qua, trong khi tôi đang nghe ca sĩ Thương Linh hát ở Coffee Factory, một độc giả đến hỏi: “Này, chị viết để làm gì? Bây giờ còn ai đọc những bài bình luận nhức đầu nữa không?” Tôi đã suy nghĩ về câu hỏi ấy. Không phải để thôi viết. Cũng không phải để tránh né suy luận. Nhưng đôi khi, trước một số sự kiện, chỉ cần ghi lại sự việc. Ngày nào. Ở đâu. Chuyện gì. Ai nói. Nói nguyên văn thế nào. Có lẽ anh ta có lý, có những lúc người viết nên “bớt viết”.Trong nhiều năm qua, tổng thống Donald Trump nhiều lần dùng lời lẽ miệt thị các nữ phóng viên ngay trước ống kính. Nhiệm kỳ đầu đã vậy. Sang nhiệm kỳ hai, những cảnh ấy không chỉ trở lại mà còn thô hơn, lỗ mãng hơn, và gần như thành thói quen không thể thiếu trong các buổi họp báo, phỏng vấn, hay bất cứ khi nào có máy quay phim và có phụ nữ cầm micro hay cầm bút làm việc.
Có một cách đọc về nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump càng lúc càng khó bác bỏ: ông biến chính chức vụ tổng thống thành phương tiện làm giàu lớn nhất đời mình, mà không phải âm mưu vụng về với tài liệu mật, chỉ bằng chính lời nói của tổng thống. Một câu dọa chiến tranh, một lời hăm dọa thuế quan, một tuyên bố ngừng bắn hay một dòng đăng mạng xã hội đều có thể làm thị trường Hoa Kỳ và thế giới chao đảo gần như tức thì. Với nhóm nhỏ biết trước thời điểm và nội dung lời nói, những con sóng ấy lại có thể tiên đoán, mà tiên đoán được thì kiếm lời hợp pháp, miễn không để lại dấu vết nối thẳng về ông. Đây không phải lời buộc tội đã được chứng minh trước tòa: chưa có bản án, cũng chưa có bằng chứng công khai về một đường dây giao dịch phối hợp. Nhưng một luận đề chỉ cần một cấu trúc động cơ rõ ràng, một chuỗi sự kiện trùng khớp, và một môi trường pháp lý cho phép hành vi ấy diễn ra mà gần như không sợ bị trừng phạt. Cả ba đều đang hiện diện.
Ngày 2/4/2026, “trái cam” Pam Bondi thật sự “rơi khỏi cành công lý.” Donald Trump sa thải nữ bộ trưởng tư pháp, trao chìa khóa Bộ Tư Pháp (DOJ) – một trong những định chế quyền lực nhất đất nước này – cho người luật sư riêng của mình. Người đàn ông từng ngồi bên cạnh Trump trong phòng xử án, chứng kiến thân chủ bị kết tội 34 tội danh hình sự mà vẫn bước ra khỏi tòa với đầu ngẩng cao, giờ đây là quan chức hành pháp cao nhất của Hoa Kỳ. Đó là Todd Blanche. Và kể từ ngày nhậm chức đến nay, ông ta đã không ngừng chứng minh rằng những người hoài nghi về ông đã nhìn đúng.
Cuộc bầu cử quốc hội Nga dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026. Nhìn chung, các chuyên gia về nội chính Nga không kỳ vọng sẽ có thay đổi mang tính đột phá trong cơ cấu quyền lực quốc gia. Tổng thống Vladimir Putin vẫn đang nắm giữ vị trí trung tâm quyền lực tại Điện Kremlin. Thực tế cho thấy Vladimir Putin, nay đã 73 tuổi và đã cầm quyền 26 năm, đang đối mặt với sự suy giảm nhất định trong mức độ ủng hộ của công chúng. Bản thân ông từ lâu cũng hiểu rằng vấn đề người kế nhiệm là điều không thể tránh khỏi và cần được chuẩn bị.
Chuyến thăm viếng Bắc Kinh của Tổng Thống Donald Trump đã kết thúc cách đây hai tuần. Mọi sự tương đối đã lắng đọng. Đây là lúc thuận tiện để tổng kết chuyến đi lịch sử này.
Trong tiếng Việt có một dấu nhỏ xíu gọi là dấu mũ. Nó nằm trên đầu một số chữ cái, trông giống như một mái nhà tí hon. Khi chữ "o" đội dấu mũ, nó trở thành "ô". Khi chữ "công" có dấu mũ, nó là công lý. Khi mất dấu mũ, nó thành "cong", bị vẹo, bị bẻ, bị uốn cho lệch đi. Vừa qua, tại Hoa Kỳ, có một sự việc xảy ra khiến tôi nghĩ rất nhiều về dấu mũ này. Cụ thể là về việc mất nó. Câu chuyện như sau. Năm 2024, ông Donald Trump, hết nhiệm kỳ một, lúc đó chưa làm Tổng thống nhiệm kỳ hai, đệ đơn kiện Sở Thuế vụ Hoa Kỳ, đòi 10 tỷ đô la tiền bồi thường. Lý do là vì một nhân viên IRS tên Charles Littlejohn đã làm rò rỉ 15 năm tờ khai thuế của ông cho báo The New York Times và ProPublica. Nhờ vụ rò rỉ đó mà cả nước Mỹ biết rằng trong các năm 2016 và 2017, ông Trump đóng thuế liên bang vỏn vẹn 750 đô la mỗi năm. Bảy trăm năm mươi đô la. Một người làm việc tại quán McDonald's có thể đóng nhiều hơn thế.
Người Mỹ có một huyền thoại rất ưa kể về chính mình, rằng mảnh đất này từ buổi đầu lập quốc là “xứ sở của di dân”. Huyền thoại ấy khởi đi từ những con tàu cập bến New York cuối thế kỷ 19 - với những gia đình nghèo khổ bỏ Âu châu sang tìm một khởi đầu mới; với những toán thợ người Hoa sang đãi vàng, đào núi, đặt đường rầy xe lửa xuyên lục địa; với các các đợt người tị nạn châu Âu sau hai cuộc Thế chiến; với thuyền nhân Đông Dương sau 1975; rồi đến những đoàn người Trung Mỹ lầm lũi băng sa mạc mang theo con nhỏ. Ở mỗi khúc quanh, di dân vừa là nạn nhân của chiến tranh, độc tài, nghèo đói, vừa là lực lượng xây nên những con đường, nhà máy, khu phố, trường đại học của Hợp Chủng Quốc.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.