Hôm nay,  

Biết Ra Sao Ngày sau

5/31/202400:00:00(View: 5568)

1 Hình chính trang nhất
QUE SERA SERA Hình Bìa Đĩa nhạc thứ II K-POP SEALED
 
“Que Sera Sera,” ca khúc này luôn gắn bó với tâm tư của cậu bé bảy tuổi. Đi xem xi-nê với mẹ, sau này mới biết là phim The Man Who Knew Too Much, về nhà tôi nhớ mãi cái giai điệu vui tươi và đôi môi nhảy múa, khi nữ diễn viên hát đoạn que sera sera.

“Chuyện gì đến sẽ đến,” một câu nói đầy thơ mộng đối với cậu bé, rồi dần dần lớn lên biến thành câu nói chấp nhận chuyện ngày mai ‘Life is a crazy ride, and nothing is guaranteed. (Đời là chuyến đi điên rồ, không có gì bảo đảm. ‘Eminem’.) Dường như, có một chút bất cần, không quan tâm chuyện gì sẽ xảy đến.

Tưởng chỉ là như vậy, ai ngờ, câu nói bỗng đứng dựng lên, lớn tiếng hỏi: “Chuyện gì đến sẽ đến là sao?”

Đúng, “sẽ đến” thuộc về tương lai, thuộc về bí mật,  nhưng “chuyện gì đến,” một phần đã bị khám phá, tìm thấy, công bố. Chúng ta, con người hiện tại, thế kỷ 21, may mắn có một khoa học khá trung thực và năng nổ, mở ra cho sự hiểu biết còn kém cỏi, nhiều nơi quá khứ còn tối tăm và nhiều nơi chờ ánh sánh rọi tới.

Chuyện gì đã và sẽ xảy đến:

Vũ trụ có thể là hình ảnh ba chiều?

Nghĩa là, toàn bộ thực tế của chúng ta có thể là ảo ảnh.

Nếu đời sống là ảo ảnh, như Trang Tử đã từng nghi ngờ. Sau giấc mơ thức dậy, ông hỏi rằng: Ông là người nằm mơ thấy bướm hay con bướm đang nằm mơ thấy ông? Có thể, nếu thực tế là một giấc mơ lớn và chúng ta là những nhân vật trong giấc mơ? Chà, hay quá. Đã mơ thì không cần lo lắng gì. Thức dậy mọi chuyện là số không. Chết là thức dậy.
2
(Ảnh: Is the Universe a Hologram? Kamra Qaderi.)

Khi nói đến những lý thuyết vật lý tiên tiến nhất, sản phẩm của trí tưởng tượng của chúng ta là gì và sản phẩm của vũ trụ là gì? Các khoa học gia dùng lý thuyết Lỗ Đen (Black Hole) để dẫn chứng. Stephen Hawking, nhà vật lý học hàng đầu, chứng minh những gì rơi vào lỗ đen sẽ biến mất, đó là nơi thời gian và nhân loại chấm dứt. Vũ trụ đang tiến về phía lỗ đen, có lẽ, hàng tỷ năm nữa.

Từ căn bản này, nhà vật lý Leonard Susskind dẫn đầu cuộc nghiên cứu vào vùng đất mới của nguyên lý ảnh ba chiều. Ý nghĩa của lý thuyết ảnh ba chiều rất mù mờ. Một số nhà vật lý đã đi đến tận cùng, tuyên bố rằng thực tế của chúng ta là một ảo ảnh, những gì chúng ta coi là không gian, thời gian và lực hấp dẫn chỉ là biểu hiện của một thực tế sâu sắc hơn tồn tại trong ít chiều hơn - rằng vũ trụ của chúng ta, theo đúng nghĩa đen, là một ảnh ba chiều.

Nhưng lời giải toán học cho các lý thuyết vật lý không nhất thiết quyết định thực tế. Người ta có thể dễ dàng lập luận rằng, nếu nguyên lý ảnh ba chiều tỏ ra hữu ích thì chúng ta chỉ đơn thuần khám phá ra một công cụ toán học mạnh mẽ—và thậm chí quan trọng—để hiểu biết về vũ trụ. Nhưng điều đó không có nghĩa là những gì toán học cho chúng ta biết là có thật.

Internet nhanh hơn mấy triệu lần.

Trong một bước phát triển mang tính đột phá mới, các nhà nghiên cứu tại Đại học Aston đã đạt được tốc độ truyền dữ liệu trên Internet nhanh hơn đáng kinh ngạc 4,5 triệu lần so với tốc độ trung bình tại nhà. Tốc độ chưa từng có này là tốc độ nhanh nhất từng được ghi nhận, đạt được bằng cách sử dụng các dải bước sóng mới cụ thể chưa từng được sử dụng trước đây trong hệ thống cáp quang. Là một phần của sự hợp tác quốc tế, nhóm đã truyền dữ liệu với tốc độ 301 terabit mỗi giây, hay 301.000.000 megabit mỗi giây. Để dễ hình dung hơn, báo cáo hiệu suất băng thông rộng gia đình tại Vương quốc Anh của Ofcom được công bố vào tháng 9 năm 2023 cho biết tốc độ trung bình chỉ là 69,4 Megabit/s.

3
- Chúng ta có thể đã tìm thấy phần não nơi trải nghiệm có ý thức tồn tại.

4
Nghiên cứu mới làm sáng tỏ một ý tưởng phức tạp về ý thức: Có sự khác biệt giữa những gì bộ não tiếp nhận và những gì chúng ta ý thức được về việc tiếp nhận. Các nhà khoa học hiện nay cho rằng họ đã xác định được vùng não nơi quản lý nhận thức có ý thức.

Nhóm nghiên cứu đến từ Đại học Do Thái Jerusalem ở Israel và Đại học California, Berkeley (UC Berkeley) ở Mỹ đã tìm thấy hoạt động não bền vững ở vùng chẩm – thái dương của vỏ não thị giác ở phía sau não.

Những gì khoa học đang khám phá cho chúng ta tầm nhìn từ cận tưởng về ngày mai cho đến tầm nhìn viễn tưởng về tương lai. Tôi thuộc một số câu trong bài Que Sera Sera, không biết ai dịch, nhưng mỗi khi thắc mắc và ưu tư về đời sống, tôi hát lên:

“Biết ra sao ngày sau
Đời cũng như bức tranh đủ màu
Ngày tháng qua là cung đàn mau
Nào ai biết ngày sau…”

Tự dưng lòng cảm thấy thoải mái. Bức tranh đủ màu cuỡi lên cung đàn chạy mau đến ngày sau, không ai biết. Thôi kệ đi, lo làm gì!

Lúc còn là giống khỉ nhân hình (khỉ dạng người) vừa rụng đuôi, biết đứng dậy trên hai chân, chắc chắc người tiền sử đó cũng đã từng thắc mắc nhìn cuộc sống kỳ lạ khắp nơi. Chắc họ không thể ngờ đã tạo ra chúng ta ngày nay. Que sera sera. Nào ai biết ngày sau.

Tại sao con người không có đuôi?

Đuôi rất hữu ích cho việc giữ thăng bằng, tạo lực đẩy, giao tiếp và phòng thủ chống lại côn trùng cắn. Tuy nhiên, con người và họ hàng linh trưởng gần nhất của chúng ta - loài vượn lớn - đã chia tay với cái đuôi khoảng 25 triệu năm trước, khi nhóm này tách ra khỏi loài khỉ Cựu Thế giới. Sự mất mát này từ lâu đã gắn liền với quá trình chúng ta chuyển sang đi bằng hai chân, nhưng người ta biết rất ít về các yếu tố di truyền gây ra tình trạng linh trưởng không có đuôi.

Nghiên cứu Bo Xia cho biết, có mối liên hệ giữa việc không có đuôi với tư thế thẳng đứng và sự tiến hóa của việc đi bằng hai chân. Nói một cách khác, khi loài linh hưởng, tổ tiên loài người, bắt đầu biết đứng thẳng, đi bằng hai chân, thì cái đuôi trở nên thừa thãi, cấn cái, cần phải rụng đi.

5
Thí nghiệm trên chuột. Khi DNA mất đi yếu tố Alu, chuột không thể mọc đuôi.

Sự sống trên Trái đất bắt đầu như thế nào?

9
“Tại sao chúng ta có sự sống? Matthew Powner, tác giả cấp cao của nghiên cứu cho biết. Đây “chỉ là những câu hỏi tuyệt vời nhất mà chúng tôi có thể trả lời.” Mặc dù các sinh vật có vẻ nhìn bề ngoài rất khác nhau nhưng chúng được tạo thành từ các khối xây dựng hóa học cơ bản giống nhau, được gọi là chất chuyển hóa chính, liên quan trực tiếp đến sự tăng trưởng và phát triển của tế bào. Ví dụ bao gồm các axit amin giúp xây dựng.

Một số nhà khoa học đề xuất rằng các tế bào sớm nhất phát triển trong môi trường thủy nhiệt có hoạt động núi lửa, giống như các hồ nhiệt ở Yellowstone.

AI và trí tuệ cổ xưa – AI giải mã cuộn giấy bị chôn vùi 2000 năm tuổi.

Trong một khám phá được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo, một nhóm các nhà nghiên cứu đã giải mã thành công một cuộn giấy cói cổ bị chôn vùi hơn hai thiên niên kỷ dưới lớp tro núi lửa từ vụ phun trào của núi Vesuvius vào năm 79 sau Công nguyên, tiết lộ những hiểu biết sâu sắc về AI và trí tuệ cổ xưa.
Phương pháp tiếp cận để tìm hiểu là sự kết hợp giữa kỹ thuật lập bản đồ 3D và AI áp dụng cho các phân đoạn được quét kỹ thuật số của giấy cói Herculaneum. Phương pháp cải tiến này đã phát hiện thành công mực và giải mã hình dạng chữ cái trong các cuộn giấy cổ, biến thứ trông giống như một cục carbon đen thành một kho tàng những suy ngẫm triết học. Các tiêu chí do Thử thách Vesuvius đặt ra đã được đáp ứng, với hơn 85% ký tự được giải mã trong 4 đoạn văn, cùng với 11 cột văn bản bổ sung, tổng cộng hơn 2000 ký tự.

6
Hé lộ tương lai – AI và trí tuệ cổ xưa

Khi Thử thách Vesuvius tiến sâu vào những lãnh thổ chưa được khám phá của kiến thức cổ xưa, câu hỏi còn đọng lại vừa trêu ngươi vừa làm nản lòng: Những kho báu và hiểu biết nào khác nằm im lìm trong những cuộn giấy còn lại và làm thế nào thử thách đang diễn ra có thể vượt qua những rào cản tài chính để mở khóa những câu chuyện chưa được kể về quá khứ xa xưa của chúng ta?

Sự giao thoa giữa AI và khảo cổ học đã mở ra cánh cổng dẫn đến một thế giới đã bị thời gian chôn vùi từ lâu, mời gọi chúng ta khám phá chiều sâu tư tưởng và triết học của con người theo những cách mà trước đây không thể tưởng tượng được. Cuộc hành trình vẫn tiếp tục, được thúc đẩy bởi sự tò mò và sự theo đuổi không ngừng để làm sáng tỏ những bí ẩn của thời cổ đại.

Bộ não con người mạnh mẽ hơn chúng ta tưởng.

7
Các nhà khoa học vừa phát hiện ra bộ não con người có thể mạnh mẽ hơn nhiều so với những gì chúng ta từng tưởng tượng. Tất cả đều liên quan đến các tế bào vỏ não bên ngoài, với những phát hiện cho thấy rằng các tế bào thần kinh đơn lẻ của con người có sức mạnh đáng kể.

8

Nghiên cứu cũng tập trung vào các sợi nhánh, được tìm thấy ở cuối các nhánh trong não và là chìa khóa để các tế bào thần kinh gửi thông điệp hóa học khắp não. Đồng tác giả nghiên cứu và nhà thần kinh học Matthew Larkum của Đại học Humboldt cho biết: “Các đuôi gai là trung tâm để hiểu về bộ não vì chúng là cốt lõi quyết định sức mạnh tính toán của các nơ-ron đơn lẻ”.
 
Bằng cách mô hình hóa các đặc tính điện độc đáo được khám phá trong nghiên cứu, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng các nơ-ron đơn lẻ có thể giải quyết các loại vấn đề tính toán mà trước đây được cho là đòi hỏi các mạng lưới phức tạp hơn trong não.

Bạn đọc,
Người Việt chúng ta ít quan tâm về khoa học vì nó khô khan không chảy nhiều nước mắt như phim bộ Nam Hàn. Nhưng chính khoa học mới cho chúng ta một tầm thấy, một dự đoán, một số những chuyện tương lai. Nhờ vậy chúng ta không quá hủ lậu. Thắp lên ánh sáng trong trí tuệ cũng là một thứ hạnh phúc trong đời sống. Tuy nhiên, mặt khác, mặt tâm tình, chúng ta chưa kịp đối phó với tương lai, mà chỉ căng thẳng sầu lo từ quá khứ kéo sang hiện tại. Không có ngày nào mà không có chuyện lo. Không có đứa con nào mà không mang đến nỗi buồn, cho dù là đứa ngoan ngoãn nhất. Không tình thương nào mà không tốn tiền. Không có hát cho nhau nghe nào mà không bị chê. Không có sức khỏe tốt nào mà không sắp bệnh. Vân vân. Một vạn thứ lo âu chờ chực trên bước đường ngày mai. Thành thử, chúng ta nên thuộc lòng và hát lên: “Biết ra sao ngày sau. Đời cũng như bức tranh đủ màu. Ngày tháng qua là cung đàn mau….” Rồi cất giọng lên cao, hát lớn: “Nào ai biết ngày sau????”

Ngu Yên
 
Tài liệu:
(Những ảnh không ghi nguồn là những ảnh lấy từ bài viết về những chủ đề đó.)
- 4.5 million times faster internet? Aston University makes it possible. Rizwan Choudhury. IE: Interesting Engineering.
- AI and Ancient Wisdom – AI Deciphers 2000-Year-Old Buried Scroll. Aamir Sheikh. Crytopolitan.
-  How did life on Earth begin? The chemical puzzle just became clearer. Kasha Patel. Washington Post.
- Scientists discover the human brain is even more powerful than we thought. Harry Fletcher. 100 Indy.
- The Universe May Be a Hologram, Meaning Our Entire Reality Could Be an Illusion. Paul M. Sutter. Popular Mechanics.
- We May Have Found The Part of The Brain Where Conscious Experience Lives. David Nield. Science Alert.
- Why don’t humans have tails? Mindy Weisberger, CNN. March 23, 2024.
 

Hệ thống luật quốc tế đang đối diện với những thách thức chưa từng có trong lịch sử cận đại. Luật quốc tế vốn đặt ra các nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực giữa các quốc gia, cấm tiến hành chiến tranh xâm lược và thiết lập hệ thống an ninh tập thể như một phần nối tiếp của các biện pháp chính trị.
Nếu ai chưa hiểu Tổng thống Donald Trump với những hành động và lời nói “khác lạ” thường xuyên vượt qua lòng tự trọng và khả năng tri thức dành cho cương vị một nguyên thủ quốc gia, nhất là một quốc gia lãnh tụ trong thế giới tự do dân chủ, thì câu hỏi là: thực sự ông muốn gì? Ông muốn trở thành đệ nhất nhân trong cả ba khát vọng: ông không chỉ muốn trở thành người giàu nhất, mà còn muốn là vị tổng thống quyền uy bậc nhất, người dám làm những điều mà các tổng thống tiền nhiệm né tránh, và là cái tên được lịch sử ghi ở hàng đầu. Ái tình và của cải chỉ là hai trong ba mục tiêu; mục tiêu còn lại là quyền lực tạo danh vọng, và cả ba đều phải đứng đầu.
Trong thế giới báo chí truyền hình, 60 Minutes là một trong số ít chương trình mang nặng lịch sử. Suốt hàng thập niên, 60 Minutes là tiêu chuẩn vàng của báo chí điều tra, nơi kim phút của trách nhiệm luôn tích… tích… không ngừng để hướng về sự thật. Suốt 58 năm qua, tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ tròn là biểu tượng dễ nhận ra nhất của một nền báo chí Hoa Kỳ. Chiếc đồng hồ bấm giờ mở đầu mỗi tập 60 Minutes – tích, tắc, tích – chưa bao giờ chỉ là hình ảnh minh họa. Theo thời gian, nó là một lời giao ước. Nó nói với khán giả rằng trong một giờ đồng hồ của tối Chủ Nhật, người Mỹ được biết sự thật. Quyền lực phải trả lời câu hỏi và chiếc đồng hồ do những người làm báo giữ nhịp sẽ không vì quyền lợi của bất kỳ ai mà dừng lại.
Cuối tuần qua, trong khi tôi đang nghe ca sĩ Thương Linh hát ở Coffee Factory, một độc giả đến hỏi: “Này, chị viết để làm gì? Bây giờ còn ai đọc những bài bình luận nhức đầu nữa không?” Tôi đã suy nghĩ về câu hỏi ấy. Không phải để thôi viết. Cũng không phải để tránh né suy luận. Nhưng đôi khi, trước một số sự kiện, chỉ cần ghi lại sự việc. Ngày nào. Ở đâu. Chuyện gì. Ai nói. Nói nguyên văn thế nào. Có lẽ anh ta có lý, có những lúc người viết nên “bớt viết”.Trong nhiều năm qua, tổng thống Donald Trump nhiều lần dùng lời lẽ miệt thị các nữ phóng viên ngay trước ống kính. Nhiệm kỳ đầu đã vậy. Sang nhiệm kỳ hai, những cảnh ấy không chỉ trở lại mà còn thô hơn, lỗ mãng hơn, và gần như thành thói quen không thể thiếu trong các buổi họp báo, phỏng vấn, hay bất cứ khi nào có máy quay phim và có phụ nữ cầm micro hay cầm bút làm việc.
Có một cách đọc về nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump càng lúc càng khó bác bỏ: ông biến chính chức vụ tổng thống thành phương tiện làm giàu lớn nhất đời mình, mà không phải âm mưu vụng về với tài liệu mật, chỉ bằng chính lời nói của tổng thống. Một câu dọa chiến tranh, một lời hăm dọa thuế quan, một tuyên bố ngừng bắn hay một dòng đăng mạng xã hội đều có thể làm thị trường Hoa Kỳ và thế giới chao đảo gần như tức thì. Với nhóm nhỏ biết trước thời điểm và nội dung lời nói, những con sóng ấy lại có thể tiên đoán, mà tiên đoán được thì kiếm lời hợp pháp, miễn không để lại dấu vết nối thẳng về ông. Đây không phải lời buộc tội đã được chứng minh trước tòa: chưa có bản án, cũng chưa có bằng chứng công khai về một đường dây giao dịch phối hợp. Nhưng một luận đề chỉ cần một cấu trúc động cơ rõ ràng, một chuỗi sự kiện trùng khớp, và một môi trường pháp lý cho phép hành vi ấy diễn ra mà gần như không sợ bị trừng phạt. Cả ba đều đang hiện diện.
Ngày 2/4/2026, “trái cam” Pam Bondi thật sự “rơi khỏi cành công lý.” Donald Trump sa thải nữ bộ trưởng tư pháp, trao chìa khóa Bộ Tư Pháp (DOJ) – một trong những định chế quyền lực nhất đất nước này – cho người luật sư riêng của mình. Người đàn ông từng ngồi bên cạnh Trump trong phòng xử án, chứng kiến thân chủ bị kết tội 34 tội danh hình sự mà vẫn bước ra khỏi tòa với đầu ngẩng cao, giờ đây là quan chức hành pháp cao nhất của Hoa Kỳ. Đó là Todd Blanche. Và kể từ ngày nhậm chức đến nay, ông ta đã không ngừng chứng minh rằng những người hoài nghi về ông đã nhìn đúng.
Cuộc bầu cử quốc hội Nga dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026. Nhìn chung, các chuyên gia về nội chính Nga không kỳ vọng sẽ có thay đổi mang tính đột phá trong cơ cấu quyền lực quốc gia. Tổng thống Vladimir Putin vẫn đang nắm giữ vị trí trung tâm quyền lực tại Điện Kremlin. Thực tế cho thấy Vladimir Putin, nay đã 73 tuổi và đã cầm quyền 26 năm, đang đối mặt với sự suy giảm nhất định trong mức độ ủng hộ của công chúng. Bản thân ông từ lâu cũng hiểu rằng vấn đề người kế nhiệm là điều không thể tránh khỏi và cần được chuẩn bị.
Chuyến thăm viếng Bắc Kinh của Tổng Thống Donald Trump đã kết thúc cách đây hai tuần. Mọi sự tương đối đã lắng đọng. Đây là lúc thuận tiện để tổng kết chuyến đi lịch sử này.
Trong tiếng Việt có một dấu nhỏ xíu gọi là dấu mũ. Nó nằm trên đầu một số chữ cái, trông giống như một mái nhà tí hon. Khi chữ "o" đội dấu mũ, nó trở thành "ô". Khi chữ "công" có dấu mũ, nó là công lý. Khi mất dấu mũ, nó thành "cong", bị vẹo, bị bẻ, bị uốn cho lệch đi. Vừa qua, tại Hoa Kỳ, có một sự việc xảy ra khiến tôi nghĩ rất nhiều về dấu mũ này. Cụ thể là về việc mất nó. Câu chuyện như sau. Năm 2024, ông Donald Trump, hết nhiệm kỳ một, lúc đó chưa làm Tổng thống nhiệm kỳ hai, đệ đơn kiện Sở Thuế vụ Hoa Kỳ, đòi 10 tỷ đô la tiền bồi thường. Lý do là vì một nhân viên IRS tên Charles Littlejohn đã làm rò rỉ 15 năm tờ khai thuế của ông cho báo The New York Times và ProPublica. Nhờ vụ rò rỉ đó mà cả nước Mỹ biết rằng trong các năm 2016 và 2017, ông Trump đóng thuế liên bang vỏn vẹn 750 đô la mỗi năm. Bảy trăm năm mươi đô la. Một người làm việc tại quán McDonald's có thể đóng nhiều hơn thế.
Người Mỹ có một huyền thoại rất ưa kể về chính mình, rằng mảnh đất này từ buổi đầu lập quốc là “xứ sở của di dân”. Huyền thoại ấy khởi đi từ những con tàu cập bến New York cuối thế kỷ 19 - với những gia đình nghèo khổ bỏ Âu châu sang tìm một khởi đầu mới; với những toán thợ người Hoa sang đãi vàng, đào núi, đặt đường rầy xe lửa xuyên lục địa; với các các đợt người tị nạn châu Âu sau hai cuộc Thế chiến; với thuyền nhân Đông Dương sau 1975; rồi đến những đoàn người Trung Mỹ lầm lũi băng sa mạc mang theo con nhỏ. Ở mỗi khúc quanh, di dân vừa là nạn nhân của chiến tranh, độc tài, nghèo đói, vừa là lực lượng xây nên những con đường, nhà máy, khu phố, trường đại học của Hợp Chủng Quốc.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.