Trưa hôm nay, Chúa Nhật (28 Tháng 6, 2026) bầu trời San Jose rực rỡ nắng hè. Nắng vàng rót xuyên khung trời trắng xuống những tán cây xanh, gió thắt dải lụa mềm phất phơ qua từng bóng giai nhân làm cho thướt tha thêm những tà áo dài Việt Nam huyền thoại. Không gian quanh Thư viện Tully rộn ràng như ngày hội. Xe cộ chạy nườm nượp như bướm lượn vào bãi đậu xe, dập dìu tài tử giai nhân, hầu hết là những “mái đầu đen” và ai nấy mặt mày đều tươi tắn. Loay hoay “rình rập” mãi tôi mới vớ được một chỗ đậu xe. Vội thay đôi giày cao gót để chiếc áo dài tha thướt không “quét đường” làm sạch bãi đậu xe của thư viện, rồi tôi bước vào bên trong. Cứ ngỡ mình là “vô địch thiên hạ”, tôi…tự khen mình đến sớm hơn giờ ghi trong thư mời của anh bạn Lê Xuân Mỹ, ai dè vào bên trong thì người ta đã ngồi đông gần kín hết hội trường. Tại bàn sách, tác giả bận rộn ký sách liền tay, người mua sách phải sắp hàng chờ đến lượt mình...

Hơn mười lăm năm qua, cứ vào dịp cuối tuần lễ Memorial Day (Lễ Chiến Sĩ Trận Vong) là gia đình chúng tôi lại chuẩn bị lều trại để đi cắm trại như một truyền thống nhỏ của gia đình. Năm nay cũng không ngoại lệ. Mấy ngày trước chuyến đi, thời tiết ở Virginia nóng trên 90 độ F, trời oi bức như giữa mùa hè. Vậy mà đến chiều thứ Năm, đài khí tượng bất ngờ báo sẽ có mưa liên tục từ thứ Sáu cho đến hết thứ Hai. Nghe vậy, nhóm bạn đi chung với chúng tôi lần lượt hủy chuyến gần hết. Ai cũng ngại cảnh mưa gió, ướt át… Tôi cũng hơi phân vân. Nhưng nàng Kim, vợ tôi, lại nhẹ nhàng nói: - Mưa thì mình ở trong camper ăn ngủ cũng được chứ ở nhà anh có chịu nghỉ ngơi đâu. Với lại các con cũng có dịp ở gần nhau hơn. Nghe nàng nói vậy, tôi cũng thấy có lý. Cuộc sống quanh năm bận rộn, công việc cuốn đi mỗi người một hướng. Những dịp cả gia đình cùng ngồi chung trong một không gian nhỏ, cùng ăn uống, nghe mưa rơi ngoài lều thật ra lại là những khoảnh khắc đáng nhớ nhất.

Tôi lưỡng lự khá lâu khi không biết dùng danh từ nào để gọi môn thể thao vua của thế giới. Trong các môn thể thao, môn tôi yêu nhất này có nhiều tên nhất, những bốn tên khác nhau. Các môn khác thì thường chỉ có một tên. Ví dụ môn chơi bóng dưới nước thì người ta gọi là bóng nước. Môn dùng tay để ném banh vào khung thành thì người ta gọi là bóng ném. Môn dùng tay để ném bóng vào rổ thì người ta gọi là bóng rổ. Môn dùng gậy để quật bóng thì tiếng Việt gọi là bóng chày và tiếng Mỹ gọi là baseball. Môn trượt băng (hockey) thì tiếng Việt gọi là khúc côn cầu. Riêng môn thể thao vua này thì tiếng Mỹ có hai tên và tiếng Việt có những bốn tên. Cả thế giới gọi môn này là football trong khi người Mỹ gọi là soccer. Có lẽ football đúng hơn vì quả thật các cầu thủ môn này chỉ dùng chân để chơi trái banh.

Biết bao bài viết về Mẹ, công ơn sinh thành, ca ngợi sự hy sinh cao cả không gì sánh được của người Mẹ vào ngày lễ Mẹ, nhưng rất ít bài nhớ về công lao Cha, chả lẽ những điều cha làm chỉ là bổn phận, là điều hiển nhiên? Hôm nay ngày Father’s Day, ngày CHA của cả thế giới, tôi muốn nói lên Cha trong trái tim con như thế nào! Người cha có nhiều công lao dưỡng dục, dù không là người trực tiếp mang nặng đẻ đau như người mẹ, nhưng người đổ rất nhiều công sức như đi làm kiếm tiền trang trải cuộc sống, gánh vác kinh tế cả gia đình; cuộc sống có tốt đẹp, ấm no, con cái có học hành, phẩm hạnh có đạo đức không, chính nhờ phần lớn mồ hôi, công sức nuôi dậy của người CHA.

Anh Hùng mà chúng tôi gọi anh là “Hùng Từ” vì anh hiền hòa như ông Từ trông đền, sống ở trại anh thân thiện với mọi người xung quanh, chẳng kiêu căng dù anh là thông dịch viên giỏi nhất nhì phòng Cao Ủy, cũng chẳng xích mích với ai, nên được nhiều người quý mến. Anh vượt biên đến Thailand cùng đứa con gái 6 tuổi, để lại vợ và đứa con trai ở quê nhà. Bé Ngân thông minh lanh lợi luôn quấn quýt bố. Ngân lớn thêm 3 tuổi nữa theo thời gian ở trại vì đợi chờ thanh lọc. Tôi thân với cả hai bố con, vì ở phòng Cao Ủy tôi và anh Hùng là đồng nghiệp, ở trường Việt Ngữ tôi là cô giáo của bé Ngân, và tôi ở chung nhà với 3 cô bạn gái là thành viên ca đoàn Nhà Thờ, phụ trách các em Thiếu Nhi Thánh Thể mà bé Ngân cũng là một bé ngoan của Thiếu Nhi Thánh Thể.

Chiều muộn của ngày thứ Sáu trước thềm Lễ Cha (Father’s Day). Không khí trên đất Mỹ nhộn nhịp hơn hẳn thường ngày. Những biển hiệu “Happy Father’s Day” rực rỡ treo khắp nơi, các cửa hàng bánh ngọt, sô cô la ngập tràn những chiếc bánh kem trang trí hình chiếc thắt lưng, chiếc mũ nồi duyên dáng, cặp kính tròn vo, hay những bộ râu ngộ nghĩnh.Jamie bước ra khỏi bệnh viện sau một ca trực dài căng thẳng, chiếc áo blouse trắng gấp vội trong ba lô nhẹ nhàng, nhưng gánh nặng trong lòng thì chẳng thể cất đi. Là một bác sĩ nội khoa, mỗi ngày cô đều phải chứng kiến ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết, đối diện với những nỗi đau thể xác lẫn tinh thần của bệnh nhân, nên những nỗi buồn vu vơ không có thời gian xuất hiện trong tâm trí. Nhưng hôm nay, khi cởi bỏ chiếc áo blouse trắng, Jamie chợt thấy lòng mình chùng xuống và tim như thắt lại bởi một nỗi niềm riêng.

Thời gian sau này, khi có thì giờ rảnh lên mạng, Linh thường theo dõi vị sư tên Thích Giác Tâm ở mái chùa Cẩm La thuộc ngôi làng xa xôi hẻo lánh. Nơi đây thầy nuôi 9, 10 em trai mồ côi, bé nhỏ nhất khoảng 1 tuổi, lớn nhất độ 12 tuổi. Hình ảnh sinh hoạt hằng ngày giữa thầy trò giống như tình cha con. Thầy nói “Muốn quay lại những thước phim các em lúc nhỏ, lớn lên sẽ có kỷ niệm về tuổi thơ."

Tửu lơ đãng đưa tay nắm chặt hàng rào lưới mắt cáo đã phủ kín bởi hoa dâm bụt. Anh vạch lá nhìn vào trong. Xác pháo xé từng mảnh vụn tạo thành một vùng tròn đỏ thắm nổi bật trên khung xi-măng trước nhà. Hôm nay là ngày Túy – đứa con gái duy nhất của anh về nhà chồng. Lẽ ra Tửu mới là người có cái vinh dự dắt tay đứa con gái từ phòng ra trước bàn thờ gia tiên trình diện với quan viên hai họ, trước khi đàng trai rước đi. Nhưng không! Bây giờ đây Tửu không còn gì hết; nhà cửa, tài sản, vợ, con... đều là những thứ rất xa xỉ đối với anh. Đến cả một tiếng kêu ba cũng mơ hồ thiếu thốn. Không những thế, ngày ra trường của Túy, Tửu cũng lặng lẽ đứng từ xa nhìn vào. Nỗi vui mừng đứa con gái xong học vị Tiến sĩ Dược Khoa không át được nỗi đau như dao cắt trong lòng anh. Không cách gì Tửu có thể tiếp cận để thuyết phục được đứa con gái của mình. Anh không trách con, anh chỉ buồn cho số phận và giận Hồng, người vợ đã tàn nhẫn đầu độc con gái khiến nó chối bỏ tình cha của nó...