Ngày mai có khách. Ông A nhìn quanh nhà một lượt. Sách vở, băng phim bộ nằm ngổn ngang trên một đầu của chiếc sofa. Những chai nước sơn móng tay nằm lăn lóc trên chiếc bàn nhỏ mặt thủy tinh kế đó; chai acetone không đậy nắp ngã đổ, kéo thành vệt dài chảy xuống làm bạc phết một vùng trên sàn gỗ. Xuống nhà bếp: chỗ nầy cái tách, chỗ kia cái bát, muỗng, nỉa tứ tung. Tiện tay, ông liệng chúng hết vô bồn rửa chén vốn đã có nước mỡ nổi lềnh bềnh trong cái xoong lớn. Trong xoong là một mớ chén bát và thức ăn thừa. Bỗng dưng ông A đâm bực và tự trách mình đã giúp vợ quá nhiều trong những công việc lặt vặt nầy nên nàng cứ bựa ra. Người khách đó chính là bà Hồng Jefferson, người Việt duy nhất trong số khách hàng mà Tòng phải giao báo Chicago Suntimes. Ngày nào đưa báo tới nhà, bà Hồng cũng đều cho tiền Tòng. Cử chỉ thân thiện và lòng tốt của bà Hồng khiến Tòng nửa mừng, nửa lo....

Cách đây trên 25 năm, hồi chúng tôi học trung học ở Sài Gòn, tuổi ô mai 15-16 ăn chưa no, lo chưa tới, chàng đã từng chơi u, quay dây nhảy, ăn hàng với bọn con gái chúng tôi. Tiếng cười hồn nhiên theo tôi mãi trong ký ức cho đến khi tôi theo gia đình định cư tại Cali, miền đất ấm áp, nơi rất đông người Việt. Kỷ niệm ấy chôn vùi tận sâu trong ký ức với tuổi đời ngày càng lớn, bận rộn cuộc sống. Sau khi ra trường với mảnh bằng kế toán, tôi được một người quen đưa vào làm ở một công ty may mặc, nơi ấy tôi quen với ông chủ hãng, giàu có, lớn hơn tôi gần 20 tuổi, anh lại là con trai của một người bạn thân của ba tôi khi còn ở quê nhà, và chúng tôi mau chóng tiến đến hôn nhân theo sự thúc giục của ba mẹ hai bên; ba tôi lúc đó sức khỏe không khả quan mấy, ông ta muốn tôi có nơi nương tựa, để nếu ông ra đi cũng yên lòng nơi chín suối, tôi chưa yêu ai nên đã chấp thuận để trả chữ hiếu cho tròn đầy.

Cách đây 4 năm, vào giữa tháng Năm năm 2022, Hòa cảm thấy cơ thể rất mệt mỏi, lúc nào cũng buồn ngủ, miệng bị lở loét, chẳng muốn ăn uống gì. Tuy nhiên, Hòa không sốt, ho, không đau cổ đau họng, và cũng không bị sụt cân bất thường. Hòa lấy hẹn bác sĩ gia đình nhưng phải đợi hơn 2 tuần mới có hẹn. Không muốn chờ lâu, Hòa đi vô Virginia Mason Clinic, họ thử Covid, có khám bệnh nhưng không đưa ra kết luận nào. Qua một tuần, các triệu chứng đó biến mất, tất cả trở lại bình thường, rồi đến ngày hẹn bác sĩ, qua một số xét nghiệm máu, Hòa nhận kết quả bị Ung Thư Bạch Huyết Cầu (Leukemia).

Càng đến gần ngày 26 tháng 7, lòng tôi càng trĩu nặng một niềm bồi hồi khó tả. Đó không phải là sự háo hức của một buổi họp mặt đồng hương, cũng chẳng đơn thuần là niềm vui gặp lại những người bạn cũ. Đó là một khoảng lặng đầy thao thức. Cứ mỗi lần nhìn thấy dòng chữ “Đại Hội Cám Ơn Anh”, lồng ngực tôi lại thắt lại. Ba chữ đơn sơ ấy thôi mà nặng trĩu những giọt nước mắt, chứa đựng cả một trời kỷ niệm và hơn nửa thế kỷ ân tình của những người con ly hương dành cho các thương phế binh năm xưa, những người đã gửi lại một phần thân thể nơi chiến trường, và giờ đây đang lặng lẽ đi qua nốt những ngày xế chiều gian khó trên quê hương. Hơn năm mươi năm đã trôi qua kể từ biến cố tháng Tư năm 1975. Thời gian đủ dài để những mái đầu xanh ngày nào giờ đã bạc trắng như sương, đủ dài để một thế hệ cứ thưa vắng dần sau những lần đưa tiễn. Nhưng thời gian ấy vẫn chưa bao giờ đủ để xóa nhòa ký ức của một cuộc chiến đầy máu và nước mắt.

Tôi định cư ở tiểu bang Washington thành phố Seattle nhiều năm. Thời gian cũng đủ lâu để cảm nhận sự thay đổi của bốn mùa nơi đây, từ những cơn mưa dai dẳng, những ngày thu lá vàng rơi đầy lối phố, đến những buổi sáng mùa đông lạnh giá. Nước Mỹ với tôi không chỉ là quê hương mới, mà là nơi đủ mọi điều kiện để vươn lên, thay đổi cuộc đời, mà còn là nơi lưu giữ biết bao kỷ niệm, biết bao thử thách, niềm vui lẫn cả những bài học về tình người. Trong hành trình một người Việt xa quê, tôi được chứng kiến nhiều khuôn mặt khác nhau của nước Mỹ, không những một nước Mỹ hiện đại với những tòa nhà cao tầng, những công ty công nghệ hàng đầu thế giới, mà còn một nước Mỹ rất gần gũi, qua những người hàng xóm xa lạ, bình thường, luôn sẵn lòng giúp đỡ nhau. Mùa hè 2026 khi Seattle trở thành một trong những thành phố đăng cai World Cup, tôi được dịp nhìn thấy một hình ảnh khác của nước Mỹ.

Việt Nam đất chật lại nghèo cho nên thời đó kiếm được một chỗ để đá banh rất vất vả. Đá trong xóm thì chật chội cho nên chỉ có thể chuyền banh nhỏ theo lối đá của Cảng Sài Gòn của huấn luyện viên Phạm Huỳnh Tam Lang (trước 1975 là tuyển thủ của đội tuyển miền Nam và là cựu trung vệ của Cảnh sát quốc gia). Sau này khi chơi ở các sân lớn hơn như Lý Tự Trọng hay sân gôn có khoảng trống để chuyền các đường banh dài theo lối đá của Anh quốc nhưng do mặt sân không bằng phẳng cho nên bóng đi lạc địa chỉ thường xuyên.

Key West, Florida. Chiếc xe buýt du lịch thong thả lăn bánh trên những con đường rợp nắng của Key West. Tôi loay hoay giơ điện thoại định tự chụp một tấm hình kỷ niệm cho hai vợ chồng thì người đàn ông ngồi ở hàng ghế phía trước quay lại, mỉm cười đưa tay xin giúp. Ông nâng chiếc điện thoại lên, chụp liên tiếp vài kiểu rồi cẩn thận xem lại từng tấm trước khi trả cho tôi. Cái cách ông chăm chút cho những bức ảnh của một người xa lạ khiến tôi có thiện cảm ngay từ phút đầu. Tôi nhìn màn hình, vui vẻ nói

Là một giáo viên dự khuyết đã nhiều năm, tôi đã từng dạy thay cho nhiều giáo viên ở tất cả các khối lớp từ mẫu giáo đến lớp 12. Tôi nhận thấy lứa tuổi lớp 7 và lớp 8 là lứa tuổi vui nhộn và tinh nghịch nhất trong tất cả các khối lớp. Đây là lứa tuổi ẩm ương, tuy không còn trẻ con như học trò bậc tiểu học nhưng chưa được chững chạc, đĩnh đạc như các anh chị lứa tuổi bậc trung học. Có lẽ vì vậy, các em vẫn giữ được nét hồn nhiên, tinh nghịch, lém lỉnh đặc trưng của lứa tuổi này. Người Việt có câu: “Nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò” để ám chỉ sự nghịch ngợm, hiếu động, lém lỉnh, thích trêu chọc thầy cô giáo của lứa tuổi học trò. Tôi nhận xét câu thành ngữ này rất đúng với lứa tuổi cấp hai (lớp 7 và lớp 8 trường junior highschool). Tôi có nhiều kỷ niệm vui với các em học trò ở các trường cấp hai hơn các khối lớp khác.