Nằm ở vùng Trung Tây (Midwest) Hoa Kỳ, tiểu bang Illinois được xem là mô hình thu nhỏ của nước Mỹ với sự đa dạng về Địa Lý, Kinh Tế, Văn Hóa, Xã Hội. Phía Bắc tiểu bang giáp với Wiscosin, phía Đông giáp Indiana và hồ Michigan, phía Nam giáp Kentucky. Mặc dầu Springfield là thủ phủ, là nơi tọa lạc của các cơ quan chính quyền, nhưng Chicago mới thật sự là trái tim của tiểu bang. Khi nhắc đến tiểu bang Illinois ở Mỹ cũng như ở Việt Nam có nhiều người không biết nhưng khi nói đến Chicago thì ai cũng biết. Tại sao nói Chicago là trái tim của Illinois? Đây là điều thú vị. Được mệnh danh là “vùng đất của Lincoln” (Land of Lincoln), tiểu bang Illinois không chỉ giàu giá trị lịch sử mà còn là trung tâm giao thương, vận tải và tài chánh rất quan trọng. Nơi đây quy tụ trụ sở của nhiều tập đoàn đa quốc gia nổi tiếng như Boeing, McDonald’s, United Airlines, ...

Thời gian trôi nhanh quá. Tôi vẫn còn nhớ như in ngày hai vợ chồng đưa con gái đi nhà trẻ tại trường Montessori khi mới hai tuổi. Như một tia chớp, hôm nay con đã tốt nghiệp đại học UC Berkeley với bằng cử nhân. Cách đây mười năm, tôi đã viết bài “Học, Học và Học” (Học, Học, Và Học - Viết Về Nước Mỹ - Việt Báo Viết Về Nước Mỹ) kể chuyện học vấn của mình. Hôm nay tôi viết bài này để kể chuyện học hành của con. Ở tiểu học, con gái tham gia đội Robotics và tôi là huấn luyện viên phụ tá, như đã kể trong bài “Niềm vui cùng con cái” (Niềm Vui Cùng Con Cái - VVNM 2025 - Việt Báo Viết Về Nước Mỹ ). Tuy phải lập trình để điều khiển con robot, con gái chỉ thích phần lái nó chứ không mặn mà với chuyện lập trình. Ngoài ra, con gái cũng ngại môn toán cho nên tôi không nghĩ con sẽ theo nghề của mình...

Một mùa hè của những năm trước, trong chuyến thăm gia đình ở Arlington, Texas, tôi theo chị tôi đi chợ Hongkong. Đang loay hoay lựa trái mít, có một chú người Việt Nam đứng bên hàng rau quả nhìn tôi chằm chằm, rồi tiến lại phía tôi: - Cô là cô Loan, ngày xưa ở trại tỵ nạn Thailand? Tôi nhìn chú, không ngạc nhiên lắm, vì ở Mỹ hay Canada, thỉnh thoảng tôi cũng có gặp lại người tỵ nạn ngày xưa, rồi nhận ra nhau sau thời gian dài xa cách. Giống như những lần khác, khi không nhớ ra người đối diện, tôi vẫn mỉm cười: - Dạ, đúng rồi chú! Chú tên gì, ở khu nào, nhà nào? Chú nhoẻn miệng cười: - Vậy là cô không nhận ta tôi rồi! Tôi là Hiếu, ở lô E cạnh lô D của cô, có lần cô và mấy cô bạn chung nhà nhờ tôi đến bít cái ổ chuột trong góc nhà cô đó! - Ôi, con nhớ ra rồi, chú Hiếu “handy man” thường giúp đỡ bà con những chuyện “nhà cửa” trại tỵ nạn đây mà! Chú thứ lỗi cho con, lâu quá rồi, con chẳng nhớ rõ…

Năm nay nước Mỹ mừng 250 năm ngày Độc Lập, và cũng vừa mở hội World Cup 2026 ngay trên đất Mỹ. Từ ngày 11 tháng 6 tới 19 tháng 7, cờ Mỹ treo khắp nơi, người ta hát quốc ca trước mỗi trận. Gia đình nhà chồng tôi cũng rộn ràng hai thế hệ. Cô chú em ông xã, người mua vé xem tận bên Seattle, người mua vé về Santa Clara. Các cháu cũng vậy. Vợ chồng tôi thuộc thế hệ lão niên, chỉ có ông xã tôi ngày đêm dán mắt vào tivi theo dõi từng trận. Kể cũng tội cho ông, “rượu ngon không có bạn hiền cùng uống”. Vì tôi chẳng biết gì về bóng đá, chỉ xem khi đội Mỹ ra sân, nghe dân reo hò. Thấy lá Cờ Sao Sọc bay giữa sân Levi's ở Santa Clara, sân Seattle, sân Los Angeles, tự nhiên thấy vui, thấy ấm lòng. Đất nước đã cưu mang mình, nay đứng ra đón cả thế giới.

Mỗi năm, khi tháng Bảy trở về, lòng tôi lại gợn lên những cảm xúc thật đặc biệt. Đó không hẳn là niềm vui rộn ràng của một ngày lễ hội, cũng không hoàn toàn là nỗi hoài niệm muộn phiền của tuổi già. Nó giống như một khoảng tĩnh lặng để nhìn lại chặng đường dài đã qua, từ quê hương Việt Nam yêu dấu đến mái nhà thứ hai trên đất nước Hoa Kỳ. Tôi sinh ra tại Huế, lớn lên giữa những năm tháng đất nước còn chia đôi. Tuổi học trò của tôi trải dài từ cố đô ra Đà Nẵng rồi vào Sài Gòn. Đó là quãng thời gian đẹp nhất của tuổi trẻ, mà hôm nay mỗi khi nhớ lại, tôi vẫn như nghe thấy tiếng trống trường rộn rã, tiếng ve kêu trong vòm lá mùa hạ và cả những giấc mơ rất đỗi hồn nhiên của một thế hệ lớn lên dưới bầu trời Việt Nam Cộng Hòa. Tôi đặt chân đến Mỹ vào mùa đông năm 1998, khi đã cận kề tuổi năm mươi. Cái tuổi mà phần lớn mọi người đã an yên, ổn định cuộc sống, còn tôi lại bắt đầu một hành trình mới nơi xứ lạ quê người.

Trưa hôm nay, Chúa Nhật (28 Tháng 6, 2026) bầu trời San Jose rực rỡ nắng hè. Nắng vàng rót xuyên khung trời trắng xuống những tán cây xanh, gió thắt dải lụa mềm phất phơ qua từng bóng giai nhân làm cho thướt tha thêm những tà áo dài Việt Nam huyền thoại. Không gian quanh Thư viện Tully rộn ràng như ngày hội. Xe cộ chạy nườm nượp như bướm lượn vào bãi đậu xe, dập dìu tài tử giai nhân, hầu hết là những “mái đầu đen” và ai nấy mặt mày đều tươi tắn. Loay hoay “rình rập” mãi tôi mới vớ được một chỗ đậu xe. Vội thay đôi giày cao gót để chiếc áo dài tha thướt không “quét đường” làm sạch bãi đậu xe của thư viện, rồi tôi bước vào bên trong. Cứ ngỡ mình là “vô địch thiên hạ”, tôi…tự khen mình đến sớm hơn giờ ghi trong thư mời của anh bạn Lê Xuân Mỹ, ai dè vào bên trong thì người ta đã ngồi đông gần kín hết hội trường. Tại bàn sách, tác giả bận rộn ký sách liền tay, người mua sách phải sắp hàng chờ đến lượt mình...

Hơn mười lăm năm qua, cứ vào dịp cuối tuần lễ Memorial Day (Lễ Chiến Sĩ Trận Vong) là gia đình chúng tôi lại chuẩn bị lều trại để đi cắm trại như một truyền thống nhỏ của gia đình. Năm nay cũng không ngoại lệ. Mấy ngày trước chuyến đi, thời tiết ở Virginia nóng trên 90 độ F, trời oi bức như giữa mùa hè. Vậy mà đến chiều thứ Năm, đài khí tượng bất ngờ báo sẽ có mưa liên tục từ thứ Sáu cho đến hết thứ Hai. Nghe vậy, nhóm bạn đi chung với chúng tôi lần lượt hủy chuyến gần hết. Ai cũng ngại cảnh mưa gió, ướt át… Tôi cũng hơi phân vân. Nhưng nàng Kim, vợ tôi, lại nhẹ nhàng nói: - Mưa thì mình ở trong camper ăn ngủ cũng được chứ ở nhà anh có chịu nghỉ ngơi đâu. Với lại các con cũng có dịp ở gần nhau hơn. Nghe nàng nói vậy, tôi cũng thấy có lý. Cuộc sống quanh năm bận rộn, công việc cuốn đi mỗi người một hướng. Những dịp cả gia đình cùng ngồi chung trong một không gian nhỏ, cùng ăn uống, nghe mưa rơi ngoài lều thật ra lại là những khoảnh khắc đáng nhớ nhất.

Tôi lưỡng lự khá lâu khi không biết dùng danh từ nào để gọi môn thể thao vua của thế giới. Trong các môn thể thao, môn tôi yêu nhất này có nhiều tên nhất, những bốn tên khác nhau. Các môn khác thì thường chỉ có một tên. Ví dụ môn chơi bóng dưới nước thì người ta gọi là bóng nước. Môn dùng tay để ném banh vào khung thành thì người ta gọi là bóng ném. Môn dùng tay để ném bóng vào rổ thì người ta gọi là bóng rổ. Môn dùng gậy để quật bóng thì tiếng Việt gọi là bóng chày và tiếng Mỹ gọi là baseball. Môn trượt băng (hockey) thì tiếng Việt gọi là khúc côn cầu. Riêng môn thể thao vua này thì tiếng Mỹ có hai tên và tiếng Việt có những bốn tên. Cả thế giới gọi môn này là football trong khi người Mỹ gọi là soccer. Có lẽ football đúng hơn vì quả thật các cầu thủ môn này chỉ dùng chân để chơi trái banh.