Hôm nay,  

• Nước Mỹ Tưởng Niệm 25 Năm 9/11: Trump Ở Ngũ Giác Đài, Vance Cùng Bốn Cựu Tổng Thống Tại Ground Zero • Lạm Phát Mỹ Vẫn Ở 3.4%, Giá Xăng Đẩy Vật Giá Lên • Hung Cao Nói “Iran Đánh Tan Hoang” Căn Cứ Hải Quân Mỹ Ở Bahrain • Kimmel Không Phát Phỏng Vấn Ứng Cử Viên Dân Chủ, Nói Vì FCC Đe Dọa ABC • OpenAI Kêu Gọi Luật An Toàn AI Bắt Buộc • Iran Sản Xuất Hỏa Tiễn Đạn Đạo Trở Lại • Tòa Liên Bang: Hiến Pháp Mỹ Không Bảo Đảm Quyền Có Nước Sạch • Sáu Người Nigeria Bị Cáo Buộc Lừa Tình Hơn 100 Phụ Nữ Mỹ, Chiếm Trên $6 Triệu • California Cấm Mạng Xã Hội Dùng Chiêu Gây Nghiện Với Trẻ Dưới 16 Tuổi • Công Tố Viên Điều Tra Những Người Thuộc “Sổ Đen” Của Trump Từ Chức • Quốc Hội Mỹ Báo Động Sau Cảnh Báo AI Có Thể Diệt Loài Người • Vitamin D, Dầu Cá, Glucosamine: Lợi Hay Hại Cho Não Người Lớn Tuổi?
BÀI MỚI

Bác sĩ Elaine Batchlor, Tổng Giám Đốc MLK Community Hospital ở Los Angeles, không cần đoán chuyện gì sẽ xảy ra nếu bệnh viện của bà phải đóng cửa. Bà đã từng chứng kiến một lần. Năm 2007, King Drew, một bệnh viện phục vụ phần lớn bệnh nhân nghèo tại South Los Angeles, đóng cửa. Trong gần một thập niên sau đó, cư dân quanh vùng mất đi một nơi chữa bệnh quan trọng. Bệnh nhân dồn sang các bệnh viện lân cận; tại một nơi, tỷ lệ bệnh nhân không có bảo hiểm tăng từ khoảng 13% lên gần 45%. Phòng cấp cứu chật cứng, chi phí tăng, và người có bảo hiểm cũng phải trả nhiều hơn.

• Nước Mỹ Tưởng Niệm 25 Năm 9/11: Trump Ở Ngũ Giác Đài, Vance Cùng Bốn Cựu Tổng Thống Tại Ground Zero • Lạm Phát Mỹ Vẫn Ở 3.4%, Giá Xăng Đẩy Vật Giá Lên • Hung Cao Nói “Iran Đánh Tan Hoang” Căn Cứ Hải Quân Mỹ Ở Bahrain • Kimmel Không Phát Phỏng Vấn Ứng Cử Viên Dân Chủ, Nói Vì FCC Đe Dọa ABC • OpenAI Kêu Gọi Luật An Toàn AI Bắt Buộc • Iran Sản Xuất Hỏa Tiễn Đạn Đạo Trở Lại • Tòa Liên Bang: Hiến Pháp Mỹ Không Bảo Đảm Quyền Có Nước Sạch • Sáu Người Nigeria Bị Cáo Buộc Lừa Tình Hơn 100 Phụ Nữ Mỹ, Chiếm Trên $6 Triệu • California Cấm Mạng Xã Hội Dùng Chiêu Gây Nghiện Với Trẻ Dưới 16 Tuổi • Công Tố Viên Điều Tra Những Người Thuộc “Sổ Đen” Của Trump Từ Chức • Quốc Hội Mỹ Báo Động Sau Cảnh Báo AI Có Thể Diệt Loài Người • Vitamin D, Dầu Cá, Glucosamine: Lợi Hay Hại Cho Não Người Lớn Tuổi?

Nhà văn Cung Tích Biền, tên thật là Trần Ngọc Thao, pháp danh Minh Thể, đã từ trần hôm 9/9/2026, theo tin từ gia đình. Cung Tích Biền là một nhà văn, nhà báo nổi bật của văn học miền Nam Việt Nam giai đoạn 1954–1975. Ông sinh ngày 8 tháng 2 năm 1936 tại huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Ông từng theo học tại trường Quốc học Huế, Đại học Văn khoa Huế và sau đó là Đại học Luật khoa Sài Gòn. Cung Tích Biền nổi tiếng với văn phong đầy ẩn dụ, hình ảnh dữ dội, mang tính hiện sinh, và mang ước mơ hòa bình khi ghi nhận về thân phận con người và sự tàn khốc trong thời kỳ nội chiến.

Đàn ông đòi hỏi gì ở phụ nữ? Những nét đặc trưng của Ham Muốn được Thỏa Mãn.Phụ nữ đòi hỏi gì ở đàn ông? Những nét đặc trưng của Ham Muốn được Thỏa Mãn. William Blake không đặt câu hỏi rộng, ông giới hạn lại trong cụm từ “đặc trưng,” Trong câu thơ của Blake, "the lineaments of Gratified Desire" được dịch là "những nét đặc trưng của ham muốn được thỏa mãn". Từ "lineaments" trong tiếng Anh vốn nghĩa gốc là những đường nét trên khuôn mặt, những đặc điểm hình thể có thể nhìn thấy được, giống như khi ta nói "gương mặt có những đường nét thanh tú". Blake không nói ham muốn được thỏa mãn một cách trừu tượng, mà nói đến những dấu vết cụ thể, có thể nhìn thấy được trên gương mặt hay dáng vẻ của một người, khi ham muốn của họ đã được đáp ứng. Và từ neo là “đòi hỏi.” Đòi hỏi là nhu cầu, không phải ước mơ, không phải là cầu xin. Điều này cho rõ là đàn ông và phụ nữ cần nhau vì có nhu cầu đòi hỏi Blake đặt câu hỏi rồi tự trả lời. Hai câu trả lời giống hệt nhau, không phân biệt nam hay nữ. Bài thơ

Buổi sáng ngày cuối cùng của tháng 8, một thanh niên 20 tuổi tên Pierre Damas Bel đậu chiếc Toyota bên xa lộ Interstate 70, ngoại ô Springfield, Ohio. Cậu bước ra khỏi xe, điềm nhiên bước thẳng vào làn xe đang lao tới. Vài phút sau, câu chuyện của cậu xuất hiện trên khắp báo đài nước Mỹ, đất nước cậu đặt chân đến năm 2024, sum họp với cha mẹ của mình – những di dân chạy trốn nạn bạo lực băng đảng ở Haiti. Pierre vừa tốt nghiệp trung học được vài tuần. Cậu từng là cầu thủ đội bóng đá của trường, từng được vinh danh trong chương trình JROTC, và mùa Thu này lẽ ra đã bước chân vào đại học Wright State, ấp ủ giấc mơ trở thành bác sĩ. Đầu mùa Hè này, sau khi Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ (TCPV) mở đường cho chính quyền Donald Trump chấm dứt quy chế Bảo Vệ Tạm Thời (TPS) dành cho người Haiti, cơ quan di trú gắn lên chân cậu một chiếc vòng theo dõi GPS. Cậu nói với người thân rằng nó khiến cậu cảm thấy mình như một con vật.

Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.

Có những ngày đi qua trong cuộc đời rồi chìm vào quên lãng, nhưng có những ngày dù năm tháng có trôi xa đến đâu người ta không thể quên được, hình ảnh, âm thanh, và nỗi đau của nó. Ngày 11 tháng 9 năm 2001 là một ngày như thế đó. Hai mươi lăm năm, một phần tư thế kỷ đã trôi qua trong dòng chảy của lịch sử. Những đứa trẻ sinh sau ngày ấy, hôm nay đã trưởng thành, những đứa trẻ năm xưa nay cũng bước vào tuổi trung niên, nhiều người đã thay đổi màu tóc, thay đổi cuộc sống.

Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) trân trọng thông báo lịch chiếu phim của Viet Film Fest, và vé đã bắt đầu bán. Là liên hoan phim quốc tế lớn nhất tại hải ngoại chú trọng đến các phim mang chủ đề về con người và văn hoá Việt Nam, Viet Film Fest 2026 sẽ kéo dài chương trình chiếu phim lên 4 ngày, diễn ra từ ngày 8 đến ngày 11 tháng 10 tại rạp Frida Cinema, số 305 E. 4th Street, Ste. 100, thành phố Santa Ana; tiếp nối là chương trình chiếu phim online từ ngày 12 đến ngày 25 tháng 10. Năm nay, số phim gửi về tham dự đạt kỷ lục với 20 phim dài và 45 phim ngắn. Viet Film Fest 2026 sẽ giới thiệu các câu chuyện đến từ 13 quốc gia: Hoa Kỳ, Việt Nam, Úc, Bỉ, Canada, Pháp, Đức, Ý, Hà Lan, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Hàn Quốc, và Đài Loan.

Một cuộc nghiên cứu mới với hơn 3,000 bà mẹ không tìm thấy bằng chứng cho thấy việc phụ nữ mang thai tiếp xúc với lượng nhỏ thuốc trừ sâu thường gặp trong thực phẩm có liên hệ với những dấu hiệu tự kỷ nơi con cái sau này. Kết quả, đăng ngày 24 tháng 8 trên JAMA Pediatrics, đi ngược lại một trong những hướng giải thích mà Bộ Trưởng Y Tế và Dịch Vụ Nhân Sinh Robert F. Kennedy Jr. cho rằng cần được điều tra trong việc tìm nguyên nhân khiến số trẻ được chẩn đoán tự kỷ tại Hoa Kỳ tăng lên. Các nhà nghiên cứu thuộc Đại Học New York phân tích mẫu nước tiểu lấy từ phụ nữ trong thời kỳ mang thai để đo những chất còn lại sau khi cơ thể tiếp xúc với thuốc trừ sâu organophosphate, một nhóm hóa chất được dùng rộng rãi trong nông nghiệp và có thể để lại lượng rất nhỏ trên rau quả.

Một loại thuốc cùng nhóm với Ozempic và Wegovy đã giúp chuột cái già sống lâu hơn khoảng 12%, đồng thời giảm một số dấu hiệu của tuổi già trong cơ thể, theo một cuộc nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Nature. Các nhà khoa học tại Đại Học California, Berkeley, dùng semaglutide — hoạt chất trong Ozempic và Wegovy — chích mỗi ngày cho những con chuột cái 20 tháng tuổi, tương đương khoảng 60 tuổi ở người. Việc điều trị tiếp tục cho đến cuối đời của chúng. Nhóm chuột không dùng thuốc sống trung bình 742 ngày. Nhóm dùng semaglutide sống 834 ngày, lâu hơn khoảng 12%.

Ông John Giang Nguyễn chính thức tuyên bố ứng cử vào Hội Đồng Giáo Dục Học Khu Thống Nhất Garden Grove, Địa Hạt 4, trong một buổi gặp gỡ cộng đồng được tổ chức tại Garden Grove. Các nhà giáo dục, phụ huynh, cử tri, giới chuyên môn, những vị lãnh đạo cộng đồng và cư dân địa phương đã cùng tham dự để lắng nghe viễn kiến của ông về việc củng cố và phát triển nền giáo dục công lập. Ông Nguyễn đã tình nguyện phục vụ trong Học Khu Thống Nhất Garden Grove hơn 13 năm, trong đó có bảy năm giữ chức Hội Trưởng Hội Phụ Huynh Trường Trung Học La Quinta (LQPA). Qua những năm phục vụ, ông đã làm việc chặt chẽ với học sinh, phụ huynh, giáo chức, nhân viên học đường và các thành viên trong cộng đồng.

Đại học Sakya Buddha – Bồ Đề Phật Quốc trân trọng thông báo khai mạc Phòng Dịch vụ Tư vấn Tâm lý Phật giáo, nhằm hỗ trợ đời sống tinh thần và sự an lạc cho các cá nhân và gia đình trong cộng đồng. Chương trình kết hợp kiến thức tâm lý tư vấn chuyên môn với các giá trị trí tuệ, chánh niệm và lòng từ bi của Phật giáo.
Truyện/Ký

Vào đêm Ông nội mất, các gia đình con cháu đã tề tựu hầu như đông đủ. Các cháu còn quá nhỏ, không được cho đến gần. Một chục đứa con nít đứng lúp xúp trên các bậc cầu thang, nhìn Ông từ đàng xa. Ông đã đi dần trong tiếng niệm kinh. Người lớn nói với nhau “Ông đi rồi!” và đám nhỏ cũng nói “đi” như vậy. Ông “đi” nhưng Ông vẫn nằm đó. Mi không nhớ lúc ấy mình có thắc mắc gì không, chỉ nhớ là trong những ngày làm đám cho Ông, các anh chị em thường tụ hết vào một phòng, ngồi thắp những khúc đèn cầy ngắn, xin được sau những buổi cúng. Khi nến chảy hết xuống bàn, bọn nhỏ lại bóc những mảnh sáp vụn dồn vào một cái chén, nung chảy ra, cho mấy sợi tim vào, tiếp tục làm thành một cây đèn cầy mới. Cứ như thế mà hết đêm. Người ta nói trẻ con vui chơi, không biết buồn. Nhưng có đấy! Anh chị em có lúc hỏi nhau: “Ông đã đi đâu rồi?”

Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) trân trọng thông báo lịch chiếu phim của Viet Film Fest, và vé đã bắt đầu bán. Là liên hoan phim quốc tế lớn nhất tại hải ngoại chú trọng đến các phim mang chủ đề về con người và văn hoá Việt Nam, Viet Film Fest 2026 sẽ kéo dài chương trình chiếu phim lên 4 ngày, diễn ra từ ngày 8 đến ngày 11 tháng 10 tại rạp Frida Cinema, số 305 E. 4th Street, Ste. 100, thành phố Santa Ana; tiếp nối là chương trình chiếu phim online từ ngày 12 đến ngày 25 tháng 10. Năm nay, số phim gửi về tham dự đạt kỷ lục với 20 phim dài và 45 phim ngắn. Viet Film Fest 2026 sẽ giới thiệu các câu chuyện đến từ 13 quốc gia: Hoa Kỳ, Việt Nam, Úc, Bỉ, Canada, Pháp, Đức, Ý, Hà Lan, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Hàn Quốc, và Đài Loan.
Điểm Sách

Tác phẩm Lang Thang Nghìn Dặm Tập 2 của Nguyễn Thị Khánh Minh một lần nữa cho thấy sức làm việc không ngừng nghỉ và tâm hồn cực kỳ thơ mộng của tác giả, nơi ngòi bút của chị hiển lộ sự trân trọng vẻ đẹp ngôn ngữ Việt qua các bài tản văn về nhiều tác giả và tác phẩm...
Văn Học

11/09/2026
Đàn ông đòi hỏi gì ở phụ nữ? Những nét đặc trưng của Ham Muốn được Thỏa Mãn.Phụ nữ đòi hỏi gì ở đàn ông? Những nét đặc trưng của Ham Muốn được Thỏa Mãn. William Blake không đặt câu hỏi rộng, ông giới hạn lại trong cụm từ “đặc trưng,” Trong câu thơ của Blake, "the lineaments of Gratified Desire" được dịch là "những nét đặc trưng của ham muốn được thỏa mãn". Từ "lineaments" trong tiếng Anh vốn nghĩa gốc là những đường nét trên khuôn mặt, những đặc điểm hình thể có thể nhìn thấy được, giống như khi ta nói "gương mặt có những đường nét thanh tú". Blake không nói ham muốn được thỏa mãn một cách trừu tượng, mà nói đến những dấu vết cụ thể, có thể nhìn thấy được trên gương mặt hay dáng vẻ của một người, khi ham muốn của họ đã được đáp ứng. Và từ neo là “đòi hỏi.” Đòi hỏi là nhu cầu, không phải ước mơ, không phải là cầu xin. Điều này cho rõ là đàn ông và phụ nữ cần nhau vì có nhu cầu đòi hỏi Blake đặt câu hỏi rồi tự trả lời. Hai câu trả lời giống hệt nhau, không phân biệt nam hay nữ. Bài thơ
Quan Điểm

Tiếng reo nổi lên trong nhà hát Altes Theater ở Magdeburg tối Chủ Nhật, 6 tháng Chín, khi những con số đầu tiên hiện trên màn ảnh. Đảng cực hữu Alternative für Deutschland (Alternative for Germany, gọi tắt AfD) giành 43.8% số phiếu tại bang Saxony-Anhalt, hơn gấp đôi kết quả năm 2021 và là thắng lợi lớn nhất của đảng này từ trước tới nay trong một cuộc bầu cử cấp bang ở Đức. Nhưng thắng lớn chưa có nghĩa là cầm quyền.
“Đây là quan điểm của người viết, không nhất thiết là quan điểm của Việt Báo.”
Lịch Sử - Biên Khảo

Tối 5 tháng Hai năm 1930, nhà phê bình văn nghệ Paul Fechter bước lên diễn đàn của Liên Minh Người Do Thái Đức Theo Chủ Nghĩa Quốc Gia tại Berlin. Ông biết đề tài mình sắp nói sẽ khó nghe. Fechter nói rằng người Đức từ lâu đã quá “sợ hãi và dè dặt” khi nói công khai về người Do Thái. Ông đặc biệt công kích Kurt Tucholsky, một nhà văn trào phúng Do Thái nổi tiếng, vì cuốn Deutschland, Deutschland über alles (Nước Đức, Nước Đức Trên Hết), trong đó Tucholsky châm biếm quân đội, cảnh sát, công chức, quốc ca và nhiều biểu tượng chủ nghĩa quốc gia của nước Đức.Nhưng Fechter không dừng ở một nhà văn. Ông nói một phần lớn giới văn chương và nghệ thuật Đức “nằm trong tay người Do Thái”; các nhà hát, nhà xuất bản lớn và giới buôn tranh đều ít nhiều “dưới sự kiểm soát của người Do Thái.” Ông trách các nhà buôn tranh Do Thái chuộng Manet, Monet, Renoir, Gauguin, Picasso và Cézanne — những họa sĩ Pháp và hiện đại — hơn hội họa truyền thống Đức.
Y Tế Sức Khỏe

Một cuộc nghiên cứu mới với hơn 3,000 bà mẹ không tìm thấy bằng chứng cho thấy việc phụ nữ mang thai tiếp xúc với lượng nhỏ thuốc trừ sâu thường gặp trong thực phẩm có liên hệ với những dấu hiệu tự kỷ nơi con cái sau này. Kết quả, đăng ngày 24 tháng 8 trên JAMA Pediatrics, đi ngược lại một trong những hướng giải thích mà Bộ Trưởng Y Tế và Dịch Vụ Nhân Sinh Robert F. Kennedy Jr. cho rằng cần được điều tra trong việc tìm nguyên nhân khiến số trẻ được chẩn đoán tự kỷ tại Hoa Kỳ tăng lên. Các nhà nghiên cứu thuộc Đại Học New York phân tích mẫu nước tiểu lấy từ phụ nữ trong thời kỳ mang thai để đo những chất còn lại sau khi cơ thể tiếp xúc với thuốc trừ sâu organophosphate, một nhóm hóa chất được dùng rộng rãi trong nông nghiệp và có thể để lại lượng rất nhỏ trên rau quả.
TIN TỨC

• Nước Mỹ Tưởng Niệm 25 Năm 9/11: Trump Ở Ngũ Giác Đài, Vance Cùng Bốn Cựu Tổng Thống Tại Ground Zero • Lạm Phát Mỹ Vẫn Ở 3.4%, Giá Xăng Đẩy Vật Giá Lên • Hung Cao Nói “Iran Đánh Tan Hoang” Căn Cứ Hải Quân Mỹ Ở Bahrain • Kimmel Không Phát Phỏng Vấn Ứng Cử Viên Dân Chủ, Nói Vì FCC Đe Dọa ABC • OpenAI Kêu Gọi Luật An Toàn AI Bắt Buộc • Iran Sản Xuất Hỏa Tiễn Đạn Đạo Trở Lại • Tòa Liên Bang: Hiến Pháp Mỹ Không Bảo Đảm Quyền Có Nước Sạch • Sáu Người Nigeria Bị Cáo Buộc Lừa Tình Hơn 100 Phụ Nữ Mỹ, Chiếm Trên $6 Triệu • California Cấm Mạng Xã Hội Dùng Chiêu Gây Nghiện Với Trẻ Dưới 16 Tuổi • Công Tố Viên Điều Tra Những Người Thuộc “Sổ Đen” Của Trump Từ Chức • Quốc Hội Mỹ Báo Động Sau Cảnh Báo AI Có Thể Diệt Loài Người • Vitamin D, Dầu Cá, Glucosamine: Lợi Hay Hại Cho Não Người Lớn Tuổi?
CỘNG ĐỒNG

Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) trân trọng thông báo lịch chiếu phim của Viet Film Fest, và vé đã bắt đầu bán. Là liên hoan phim quốc tế lớn nhất tại hải ngoại chú trọng đến các phim mang chủ đề về con người và văn hoá Việt Nam, Viet Film Fest 2026 sẽ kéo dài chương trình chiếu phim lên 4 ngày, diễn ra từ ngày 8 đến ngày 11 tháng 10 tại rạp Frida Cinema, số 305 E. 4th Street, Ste. 100, thành phố Santa Ana; tiếp nối là chương trình chiếu phim online từ ngày 12 đến ngày 25 tháng 10. Năm nay, số phim gửi về tham dự đạt kỷ lục với 20 phim dài và 45 phim ngắn. Viet Film Fest 2026 sẽ giới thiệu các câu chuyện đến từ 13 quốc gia: Hoa Kỳ, Việt Nam, Úc, Bỉ, Canada, Pháp, Đức, Ý, Hà Lan, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Hàn Quốc, và Đài Loan.

Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.

Tại sao lại có cái kiểu “quy họach” lạ đời, đầy những điểm âm này? Tại sao những tờ báo năng động và tự chủ về tài chính như Tuổi Trẻ thì bị đóng cửa, chỉ được phát hành bản điện tử? Tại sao những tờ báo chẳng ai thèm đọc, tiêu tốn tiền thuế của dân như Nhân Dân, Sài Gòn Giải Phóng thì được sống? Tại sao đội ngũ “nhà báo” vô ích tại đây, những kẻ may ra chỉ có chút xíu đóng góp cho đời nếu Nguyễn Chí Thanh còn sống là góp phần làm… phân bắc đầy chuồng, thì được thoải mái múa bút?
VIẾT VỀ NƯỚC MỸ

Có những ngày đi qua trong cuộc đời rồi chìm vào quên lãng, nhưng có những ngày dù năm tháng có trôi xa đến đâu người ta không thể quên được, hình ảnh, âm thanh, và nỗi đau của nó. Ngày 11 tháng 9 năm 2001 là một ngày như thế đó. Hai mươi lăm năm, một phần tư thế kỷ đã trôi qua trong dòng chảy của lịch sử. Những đứa trẻ sinh sau ngày ấy, hôm nay đã trưởng thành, những đứa trẻ năm xưa nay cũng bước vào tuổi trung niên, nhiều người đã thay đổi màu tóc, thay đổi cuộc sống.

Tháng Chín, ngày bắt đầu ngắn lại, buổi sáng đã phảng phất chút se lạnh báo hiệu mùa thu đang trở về. Ở xứ cờ hoa, tháng Chín mở đầu bằng Labor Day, ngày lễ tôn vinh người lao động và ghi nhận những đóng góp của họ cho đất nước. Sống ở đây nhiều năm, tôi nhận ra rằng phần lớn những ngày lễ của nước Mỹ đều ít nhiều bắt nguồn từ một tinh thần rất đẹp: lòng biết ơn. Nào là Memorial Day, Labor Day, Thanksgiving, rồi Christmas, Valentine’s Day… Mỗi ngày lễ, dù mang một ý nghĩa riêng, đều nhắc người ta nhớ đến những điều đáng trân trọng trong cuộc đời – tình yêu thương, sự hy sinh, lòng tận tụy và những đóng góp âm thầm dành cho người thân, cho cộng đồng và xã hội. Có lẽ cũng vì thế mà hai tiếng “thank you” được người Mỹ thốt ra một cách rất tự nhiên và chân thành. Lời cảm ơn hiện diện trong những cuộc gặp gỡ thường ngày, từ một hành động nhỏ bé cho đến những điều lớn lao, gần như trở thành một phản xạ đẹp trong đời sống của họ.

Quianna Duyên Bùi sinh trưởng tại Saigon, sang Mỹ định cư năm 17 tuổi, và hiện cư ngụ tại Bắc California. Cô từng hoạt động trong các lĩnh vực khoa học và giáo dục. Đây là lần đầu tiên cô tham gia Viết Về Nước Mỹ. Bài viết kể về hai sự việc trong sinh hoạt đời thường- đám tang và đám cưới dưới cách nhìn chan chứa tình người của tác giả.

Tiếng hát nho nhỏ của bà nội ở phòng bên cạnh vang lên, bà vừa thay đồ vừa lầm bầm bài hát cho thuộc lời. Tôi biết buổi “party” chiều nay bà sẽ làm ca sĩ, nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày cưới của ông Tuấn, bạn thân của gia đình ông bà nội từ bao lâu nay. Bà vừa tìm đôi bông tai trong tủ, vừa ướm thử trong gương xem có hợp với bộ đồ bà mặc không. Bà nội tuy đã hơn 60 nhưng trông bà còn trẻ và yêu đời lắm. Bà có nhóm hát thỉnh thoảng gặp nhau, các ông bà ấy họp lại mỗi người một món ăn đem tới. Hồi xưa nghe kể mọi người không biết nấu ăn ngon, nhưng nhờ đi chơi gặp nhau, chỉ cho nhau kinh nghiệm, cách nêm nếm cho ngon hơn mỗi ngày. Ngay cả việc quần áo mọi người cũng chỉ cách, nếu chật nới ra, rộng bóp lại và thêm những rua, kim tuyến hoặc thêm vào một loại vải khác… sao cho đẹp mắt, tự làm nhà, không bị tốn nhiều chi phí ra tiệm. Các ông chồng thật hài lòng vì được ăn ngon, no bụng, ngắm “vợ đẹp”, nên không còn than thở khi phải bị các bà “tra tấn” lỗ tai vào cuối tuần nữa.

Sau hơn 53 năm chia sẻ thăng trầm, tôi mất người chồng hiền lành gần bốn năm nay. Thay vì tiếp tục ngồi ngụp lặn trong niềm đau xé tâm hồn, trí não sa trong cơn mù sương càng ngày càng mờ mịt lui dần trong mơ hồ quá khứ thì bỗng tôi nhớ lại cái ước mơ của tuổi thanh xuân. Đó là 7 "notes" nhạc trên 6 sợi dây đàn. (Sẵn thì phải kể dông dài luôn cho có đầu có đuôi và cũng nhắc cho mình đừng có quên những chi tiết và những cái tên, tên người tên địa điểm khi đầu óc mình còn nhớ rõ). Năm 14 tuổi. Trong nhà, người anh cô cậu có cây đàn "guitar", hàng xóm có anh kia 17 tuổi biết đàn vọng cổ 6 câu mùi hết xẩy, nghe ai cũng kêu tên là "anh Lộc". đón đường nhờ anh dạy cho tui đàn. Anh ừ liền. Bèn hẹn nhau lên cái gác nhà dì tui. Học thuộc, đàn được một câu đầu rồi nhưng sao tui cứ thấy cái đầu của dì tui thập thò lên gác ngó hai đứa rồi bỗng một hôm, Ba tui nói NGƯNG, hổng cho học nữa.
Ba Điều Bốn Chuyện

Trong chuyện ái ân của loài nhện lưng đỏ Úc Châu, con đực có một màn biểu diễn nghe như chuyện đùa: đang giao phối, nó bất thần lộn ngược người, đưa bụng mình thẳng vào đôi nanh của con cái — gần như mời bạn tình ăn thịt mình. Nhưng con nhện đực chưa hẳn muốn chết ngay.

Vài năm nay, chuyện mua sắm không còn hào hứng lắm đối với đàn bà chúng tôi. Ít nhất, đối với riêng tôi, ‘cảm hứng’ đã giảm đi một nửa. Vào các cửa tiệm hay các trang mạng thời trang, ta thấy gì? Toàn một màu xám ngắt! Quần áo cho giới trung niên thỉnh thoảng có màu sắc nhẹ nhàng: vàng nhạt, xanh nhạt. Nhưng nói chung, những chiếc áo đầm bông hoa rực rỡ không còn dám lộ mặt, ra tên. Còn áo len đỏ, cam, xanh lá non? Chỉ xuất hiện để một sớm một chiều đi vào góc on sale/giảm giá.

Theo Viện Nghiên Cứu Chính Sách Kinh Tế Stanford (Stanford Institute for Economic Policy Research) thị trường việc làm tại Hoa Kỳ đã hạ nhiệt đáng kể và lâm vào tình trạng suy yếu. Cục Thống Kê Lao Động (US Bureau of Labor Statistics - BLS) báo cáo rằng trong tháng 7 vừa qua nền kinh tế Hoa Kỳ đã mất 23,000 việc làm ngoài dự đoán.
ĐỜI SỐNG

11/09/2026
Nhà văn Cung Tích Biền, tên thật là Trần Ngọc Thao, pháp danh Minh Thể, đã từ trần hôm 9/9/2026, theo tin từ gia đình. Cung Tích Biền là một nhà văn, nhà báo nổi bật của văn học miền Nam Việt Nam giai đoạn 1954–1975. Ông sinh ngày 8 tháng 2 năm 1936 tại huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Ông từng theo học tại trường Quốc học Huế, Đại học Văn khoa Huế và sau đó là Đại học Luật khoa Sài Gòn. Cung Tích Biền nổi tiếng với văn phong đầy ẩn dụ, hình ảnh dữ dội, mang tính hiện sinh, và mang ước mơ hòa bình khi ghi nhận về thân phận con người và sự tàn khốc trong thời kỳ nội chiến.

11/09/2026
Các hãng xe Trung Quốc, sau nhiều năm tràn ngập thị trường thế giới bằng những chiếc xe giá rẻ nhưng kỹ thuật ngày càng cao, nay đang tiến thêm một bước: mang cả nhà máy ra ngoại quốc. Hơn một thế kỷ trước, Ford từng đi con đường tương tự. Năm 1911, hãng xe Mỹ mở cơ sở sản xuất lớn đầu tiên ở Manchester, Anh Quốc, từ đó biến một công ty thống trị thị trường trong nước thành một hãng xe toàn cầu. Ngày nay, khi Ford và nhiều hãng xe Tây phương đang thu hẹp sản xuất, các công ty Trung Quốc lại bắt đầu đi theo con đường ấy với tốc độ rất nhanh.

10/09/2026
Theo tin từ báo Hamilton Spectator ngày 10 tháng 9/2026: Công ty thực phẩm tại Ontario (Canada) bị phạt 27.000 đô la vì bán cá quả (snakehead) xâm lấn nhập từ Việt Nam. Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Ontario cho biết công ty CK Frozen Fish and Food Inc. (có trụ sở tại Scarborough, Canada) cùng các giám đốc của công ty (làm việc tại Scarborough và New York) đã bị kết tội nhập cảng và buôn bán loài xâm lấn bị cấm.

10/09/2026
Các nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo đang kinh hãi nhìn thành quả từ bao năm lao tâm khổ trí của mình bắt đầu như có một đời sống riêng. Đầu năm nay, OpenAI đưa ra một loan báo lạnh người: trong lúc thử nghiệm, một nhóm mô hình AI của công ty đã thoát khỏi những giới hạn được đặt ra và xâm nhập vào hệ thống của Hugging Face, một nền tảng AI nguồn mở.

10/09/2026
Theo tin AutoBlog: 2 cựu nhân viên Toyota và nhà thầu bị kiện vì vụ trục lợi 2,1 triệu USD từ chương trình xử lý lỗi sơn. Cựu nhân viên Toyota thông đồng với xưởng sửa chữa thân vỏ. Hai cựu nhân viên của Toyota đã thông đồng với một nhà thầu sửa chữa thân vỏ xe hơi để trục lợi từ chương trình hỗ trợ khách hàng khắc phục các vấn đề về sơn xe. Đại lý liên quan trong vụ việc là Toyota of Watertown tại Boston.

10/09/2026
Nếu bạn đã từng đọc nhiều truyện, xem nhiều phim trên các mạng truyền hình hay YouTube, bạn sẽ nhận ra rằng, cho dù ở bất kỳ quốc độ nào, cả người lớn và trẻ em đều luôn luôn có các thần chú để hộ thân. Một em bé mới bước vào lớp một trường làng cũng được mẹ dặn dò, rằng có chuyện gì thì la lớn, gọi cảnh sát, hay gọi thầy cô. Các em sẽ được nhắc phải học thuộc số điện thoại gọi cấp cứu. Và nếu các em quên hết, thì bỗng nhiên sẽ gọi âm thanh như từ tiềm thức vọng ra, "Mẹ ơi." Tiếng gọi cảnh sát hay gọi thầy cô, hay gọi mẹ, và số điện thoại khẩn cấp đó -- chính là các câu thần chú hộ thân.

08/09/2026
Bản tin của AP hôm Thứ Ba ngày 8/9/2026: Một thanh niên 22 tuổi hôm thứ Ba đã nhận tội cùng bạn bè đánh cắp số bitcoin trị giá gần 250 triệu USD từ một cư dân thủ đô Washington D.C. — một trong những vụ trộm tiền mã hóa lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ — và sau đó vung tiền tiêu xài hoang phí từ số tiền đã được rửa sạch này.
Song Ngữ

09/08/2026
Khi tôi viết như vậy dòng này, Đại hội Thánh Mẫu năm nay đã khép lại, dòng người lại hối hả tỏa ra muôn phương, trở về với cuộc sống thường nhật tại mọi nơi trên thế giới. Nhưng trong hành trang trở về của mỗi người, chắc chắn có thêm một ngọn lửa đức tin rực sáng, để tiếp tục lan tỏa, gieo mầm yêu thương từ Đức Mẹ Maria đến với tha nhân, với nhân quần xã hội.

07/08/2026
Ngày xửa ngày xưa, tại một thành phố lớn ở tây bắc Trung Quốc, có một thương gia tên là Meng. Mọi người đều ngưỡng mộ ông. Ông đã vươn lên từ một người khuân vác nghèo khó trở thành người giàu nhất vùng, nhưng tấm lòng ông không hề thay đổi. Ông giúp đỡ người nghèo, cứu giúp các góa phụ, hỗ trợ các chủ cửa hàng đang gặp khó khăn và cho đi một cách hào phóng mà không bao giờ mong đợi phần thưởng. Lòng tốt của ông nổi tiếng khắp nơi, vượt xa cả thành phố. / Long time ago, in a great city of northwest China lived a merchant named Meng. Everyone admired him. He had risen from a poor porter to the richest man in the region, but his heart never changed. He helped the poor, rescued widows, supported struggling shopkeepers, and gave generously without ever seeking reward. His kindness became famous far beyond the city.

31/07/2026
Ngày xửa ngày xưa, ở vùng đất Laṅkā, có một khu rừng rộng lớn và hoang dã. Voi lang thang giữa những tán cây, gấu tìm kiếm thức ăn, báo di chuyển lặng lẽ trong bóng tối, và nhiều loài khỉ cùng các loài thú rừng khác sinh sống ở đó. Cuộc sống trong rừng đầy rẫy nguy hiểm, và mọi sinh vật đều phải nhanh nhẹn và cảnh giác để tồn tại. / Long ago in the land of Laṅkā, there was a vast and wild forest. Elephants wandered through the trees, bears searched for food, leopards moved silently in the shadows, and many kinds of monkeys and jungle animals lived there. Life in the forest was full of danger, and every creature had to be quick and alert to survive.

24/07/2026
Ngày xửa ngày xưa ở Nhật Bản, có một người nông dân nghèo và vợ ông sống trong một ngôi làng nhỏ. Họ làm việc vất vả mỗi ngày, nhưng vẫn khó khăn trong việc nuôi sống nhiều con. Ngay khi các con đủ lớn, chúng đã giúp cha mẹ làm việc trên đồng ruộng. Chỉ có đứa con út là khác biệt. Cậu bé thông minh và hiếu kỳ, nhưng quá nhỏ bé và yếu ớt để làm những công việc nặng nhọc. / Long ago in Japan, a poor farmer and his wife lived in a small country village. They worked hard every day, but it was still difficult to feed their many children. As soon as the children were old enough, they helped their parents in the fields. Only the youngest child was different. He was bright and curious, but too small and weak to do heavy work.

06/07/2026
đói ăn, mệt ngủ, vui đạo, tùy duyên tỉnh thức, vắng lặng, hỷ lạc, an nhiên trong tâm có Phật, vô trụ vô tâm chẳng hỏi chi thiền, muôn cảnh thế gian

03/07/2026
Ngày xửa ngày xưa ở Nhật Bản, có một ông lão đốn tre sống với vợ. Họ nghèo và không có con, điều đó khiến lòng họ nặng trĩu. Mỗi ngày, ông lão đều lên đồi đốn tre kiếm chút ít kế sinh nhai. Một buổi sáng nọ, khi đang làm việc, một ánh sáng dịu nhẹ, rực rỡ đột nhiên tràn ngập khu rừng tre. Ông kinh ngạc nhìn xung quanh và thấy ánh sáng phát ra từ bên trong một thân tre. Khi bổ đôi thân tre ra, ông tìm thấy một bé gái nhỏ xíu chỉ cao khoảng 7-8 cm, tỏa sáng như ánh trăng. Vui mừng khôn xiết, ông bế cô bé về nhà, tin rằng Trời đã gửi cô bé đến làm con của họ./ Long, long ago in Japan, an old bamboo cutter lived with his wife. They were poor and had no children, which made their hearts heavy. Every day the old man went into the hills to cut bamboo and earn a small living. One morning, as he worked, a soft, glowing light suddenly filled the bamboo grove. He looked around in amazement and saw that the light came from inside one bamboo stalk. When he split it open, he found a tiny girl only

22/05/2026
Ngày xửa ngày xưa, tại một thành phố lớn ở tây bắc Trung Quốc, có một thương gia tên là Meng. Mọi người đều ngưỡng mộ ông. Ông đã vươn lên từ một người khuân vác nghèo khó trở thành người giàu nhất vùng, nhưng tấm lòng ông không hề thay đổi. Ông giúp đỡ người nghèo, cứu giúp các góa phụ, hỗ trợ các chủ cửa hàng đang gặp khó khăn và cho đi một cách hào phóng mà không bao giờ mong đợi phần thưởng. Lòng tốt của ông nổi tiếng khắp nơi, vượt xa cả thành phố./ Long time ago, in a great city of northwest China lived a merchant named Meng. Everyone admired him. He had risen from a poor porter to the richest man in the region, but his heart never changed. He helped the poor, rescued widows, supported struggling shopkeepers, and gave generously without ever seeking reward. His kindness became famous far beyond the city.

15/05/2026
Ngày xửa ngày xưa, có một con Mèo ranh mãnh nhưng xảo quyệt lang thang gần một ngôi làng. Một ngày nọ, nó phát hiện một con cá phơi khô giấu trong bao gạo. Khi nó định ăn trộm, một chuỗi tràng hạt treo gần đó tuột xuống và rơi vào cổ nó. Con Mèo không tháo nó ra. Thay vào đó, nó tự hào bước đi trên cổ. Trên đường đi, một con Gà Rừng nhìn thấy nó và lập tức bỏ chạy trong sợ hãi. Con Mèo, nhận thấy phản ứng của nó, giả vờ là người thánh thiện. Nó tự xưng là người giữ giới do Phật ban dạy, và mời con Gà đang sợ hãi đi theo mình. Tin lời nó, con Gà đi theo./ Long ago, there was a clever but deceitful Cat who wandered near a village. One day, he discovered a sun‑dried fish hidden inside a bag of rice. As he tried to steal it, a rosary hanging nearby slipped and fell around his neck. The Cat did not remove it. Instead, he proudly walked away wearing it.

08/05/2026
Ngày xửa ngày xưa, tại vương quốc đảo Ceylon (nước Tích Lan cổ xưa), có một vị vua thiếu sự hiểu biết thông thường. Trong cùng vương quốc đó, có một vị hiền triết Paṇḍitayā, một học giả nổi tiếng khắp nơi vì trí tuệ uyên bác của mình. Mọi người vô cùng ngưỡng mộ Paṇḍitayā, trong khi nhà vua lại ít được tôn trọng vì hành vi ngu ngốc của mình. Nhà vua nhận thấy sự khác biệt này và trở nên ghen tị. Sự ghen tị của ông dần biến thành mong muốn tiêu diệt người đàn ông thông thái.

17/04/2026
Ngày xửa ngày xưa, vị vua trẻ của xứ Amarapoora sống trong sự xa hoa tột bậc. Cung điện của ông được làm bằng pha lê, bao quanh bởi những khu vườn đẹp đến nỗi không từ ngữ nào có thể diễn tả được. Ông sở hữu của cải, châu báu, người hầu, vũ công, nhạc công và những người vợ đến từ nhiều vùng đất. Thần dân yêu mến ông, và các vị quan của ông thì trung thành và khôn ngoan. Không gì làm phiền ông, và không gì bị từ chối đối với ông. / Long ago, the young King of Amarapoora lived in extraordinary luxury. His palace was made of crystal, surrounded by gardens so beautiful that words could not describe them. He possessed wealth, jewels, servants, dancers, musicians, and wives from many lands. His people adored him, and his ministers were loyal and wise. Nothing troubled him, and nothing was denied to him.

10/04/2026
Theo tín ngưỡng cổ của người Miến Điện, mỗi cây lớn đều trú ngụ một vị thần gọi là Nat. Trước khi chặt cây, người đó phải xin phép thần cây. Một ngày nọ, một người tiều phu đã bỏ qua quy tắc này. Anh chặt một cây mà không hề báo trước. Thần linh Nāt sống trong cây cảm thấy vô cùng phẫn nộ và quyết định trả thù. ( In old Burmese belief, every large tree shelters a spirit called a Nat. Before anyone cuts a tree, they must ask the spirit for permission. One day, a woodcutter ignored this rule. He chopped down a tree without a word of warning. The Nat who lived inside felt deeply offended and decided to take revenge.)

01/03/2026
Hôm nay, trong giờ phút trang nghiêm và xúc động này, chúng ta cùng có mặt nơi đây để tiễn đưa thân mẫu của người bạn thân yêu của chúng ta. Sự ra đi của một người mẹ luôn để lại khoảng trống sâu thẳm trong lòng con cháu. Trong tinh thần Phật giáo, con xin được chia sẻ vài suy niệm về sinh tử — như một lời an ủi và cũng là một ánh đèn chánh pháp soi sáng giữa mất mát.

30/01/2026
J541. Nimi Jātaka -- Hãy tu cả bố thí và giới hạnh. Tóm tắt: Đức Phật mỉm cười, và Tôn giả Ānanda hỏi ngài lý do. Đức Phật kể lại câu chuyện về một vị vua, khi nhận thấy một sợi tóc bạc trên đầu, đã quyết định từ bỏ thế tục. Con cháu của ông cũng làm theo, và một trong số họ được đưa đến xem địa ngục và thiên đàng, và được cho biết những việc làm mà con người đã thực hiện để xứng đáng với kiếp luân hồi của mình.

22/01/2026
J531. Kusa Jātaka -- Tìm một người vợ có vẻ đẹp vượt trội hơn cả tượng vàng. Tóm tắt: Một ngày nọ, một vị sư, khi nhìn thấy một phụ nữ, đã bị dục vọng chế ngự và muốn từ bỏ cuộc sống tu hành. Đức Phật sau đó kể một câu chuyện về một vị vua xấu trai đã đúc một bức tượng vàng của người phụ nữ mà ông muốn cưới. Khi tìm thấy phụ nữ đó, cô lại không thể chịu đựng được khi ở bên ông và trở về nhà. Vị vua đã theo cô và làm nhiều việc thấp hèn để thu hút sự chú ý của cô, cuối cùng đã chinh phục được cô bằng cách đánh bại bảy vị vua trong trận chiến.
Cuối Tuần

Ngày triển lãm: từ 28 tháng 8 đến 25 tháng 10, năm 2026 Tiếp tân khai mạc: Thứ Bảy, 29 tháng 8, 11am - 2pm RSVP: https://bit.ly/MakeitHomeReception Huntington Beach Art Center 538 Main St, Huntington Beach, CA 92648 Giờ mở cửa phòng triển lãm: Thứ Ba: 12pm-8pm; Thứ Tư và thứ Năm: 12pm-6pm; từ Thứ Sáu đến Chủ Nhật: 12pm-5pm

Nhà văn Nguyễn Đức Tùng từ Canada qua Nam Cali ra mắt tác phẩm Thuyền (NXB Phụ Nữ Việt Nam), thứ Bảy, 8 tháng 8, 2026, lúc 3pm, tại Coffee Factory, 15582 Brookhurst St., Westminster, CA 92683 – (714) 418-0757 Giới thiệu và trích đọc tác phẩm: Đặng Thơ Thơ, Bùi Vĩnh Phúc, Trịnh Y Thư, Lê Đình Nhất Lang, Đinh Quang Anh Thái. Điều hợp chương trình: ThuỵVy.

Kể từ khi xem TÁR năm 2023, thì tôi chưa tìm được cuốn phim nào lấy đi hai giờ đồng hồ của mình một cách trọn vẹn. Cho đến khi Remarkably Bright Creatures xuất hiện. Hai tiếng đó, là hai tiếng vô cùng quý giá để chúng ta có thể tự vỗ về mình trước tất cả những gì đang diễn ra trong xã hội hiện nay. Tôi nghĩ như thế!